Unë, vjeshta e ndoshta ti.

Letargjia e rradhës nis me dilemën e ekzistencës tënde, e panjohura ime e shtrenjte. Flenë të qeta ëndrrat e brishta, mbuluar me gëzofin e butë të qetësisë, flenë të patrazuara nga demonet gjumëprishes. Prehesh dhe ti.
Më shoqërojnë besnikërisht sytë e kureshtareve kalimtarë. Një i huaj shet perla fallso me cmime të ekzagjeruara, në cepin përballë. [...]

98 Komente

si tek blloku me duket rruga qe ka pershkruar smiley por shume e bukur.

njehere vjeshte, pastaj bie bore, ti je i vetmuar, nderkohe qe i thua te fleje e qete...perlat, pikturat, endacaket dhe kujt te panjohure mund ti drejtohesh me kaq delikatese derrmuese. ??

Eshte e embel. Vetem se qe te behet me e plote kjo butesi, ndoshta duhen perpunuar ca fjale, sepse sikur e gervishin pak rrjedhen. psh.

Perla fallco me cmime te ekzagjeruara

nuk do tingellonte me mire

margaritare kallp me cmime te tepruara?

Ah, me pelqeu ajo loja e fjaleve "kureshtare kalimtare" dhe |kalimtare kureshtare". smiley

 

@Karamele, nuk besoj se eshte tek blloku ajo rruga, mua me ngjan me teper me rrugen e radios. Per mua, nje nga rruget me te bukura te Tiranes, sidomos ne vjeshte. Aty rri gjithnje nje piktor, qe me intrigon sa here e shoh.

--

Qe ta kap demin nga briret po i pergjigjem Ana H.

E dashur Ana H, qe si Ana O. (ajo e frojdit) ndjehesh e gervishtur nga rrethanat smiley nese te ndodh te jesh mbi nje re butesie qe ngjitet siper, ben mire ta kesh nje litar me vete, qofte edhe gervishtes, qenese do te te duhet te zbresesh, te mos veprosh si Baroni Mynhauzen (ne rastin e zbritjes nga Hena).

Perralle :

Kisha vajtur njehere ne mal, per te prere dru. Mali ishte shume i larte, nuk kisha arritur asnjehere t'i dilja ne maje. Por e shikoja shpesh dhe me vete thosha se nje dite do t'ia dilja. Ate dite, nuk isha vetem. Me mua kishte ardhur dhe nje i aferm i imi, ndoshta kusheri, kesaj asnjehere nuk i dihet. Ne nje çast, ai u largua duke ndjekur nga pas nje rresht luleshtrydhesh dhe befas u gjenda vetem. A kisha frike ? Me duket se jo. Ishte dite e bukur dhe, ne kesi ditesh, rralle here kemi frike. Zogjte kendonin si ne nje orkester hyjnore. Por nuk e shihja dirigjentin. Atehere jam shtrire ne bar dhe jam munduar te shoh qiellin blu permes gjethnajave. Nuk di sa kohe kam kaluar keshtu por kur jam ngritur, kishte filluar te errej. Kusheriri nuk dukej asgjekundi. Kam vershellyer dy-tre here, kam leshuar ca britma bjeshkesh, por asgje. Nata po binte dhe me duhej te kthehesha ne shtepi. Por nuk pata kohe te zbres me dite : nata u ul kembekryq dhe tani nuk e gjeja me fshatin. Kam ecur keshtu kuturu derisa mberrita ne nje vend disi te sheshte, me ca gjera qe shndrisnin ne terr. Jam afruar te shoh dhe kam pare ca varre. Mbi njerin prej tyre gjeta nje monedhe. E futa ne xhep dhe u ngrita. Perpara meje, kusheriri. Cfare ben ketu ? me pyeti ai me nje pamje te inatosur. Asgje, iu pergjigja une jo pa njefare frike, po ti, nga humbe keshtu, pse me le vetem ? Ate monedhen, tha ai, e kisha lene une. Dhe jo per ty. Atehere nxora monedhen nga xhepi dhe e lashe ne vend. Eshte varri i tim eti, vazhdoi ai, edhe ai keshtu ka humbur, ka dale nje dite ne mal dhe nuk eshte rikthyer me. E kane gjetur ne debore, te ngrire, gojen hapur, syte gjysme te mbyllur, dhe me gishtat te kruspullosur. Por ti kthehu ne shtepi, une do te rri dhe pak. Nuk po gjej dot fshatin, i thashe une duke lene te duket ne ze njefare trishtimi dhe lodhjeje. Atehere ulu ketu me mua dhe presim mengjesin, me tha ai duke me treguar nje cope vend si ne grope. U ula. Nata kaloi. U ngrita. Fshati flinte. U ktheva ne shtepi pa me pare askush, u futa poshte rrobave, nena me degjoi, mermeriti pak neper dhembe, me hodhi doren persiper, dhe fjeti perseri. E prita kusheririn, mbajta vesh, por ai nuk erdhi. Po ate dite, ai kishte te dyzetat. Nuk kam dale me ne mal, qe prej asaj dite.  

brrrrrr...

p.s. po ti Hurbinek, akoma me mëmën flike? : P

Personazhi, Eshkë, personazhi flinte dikur (dhe jo fle sot) me mëmën. Ndersa une fle me pulat, si i thone fjales. Dhe pastaj zgjohem nga mesi i nates, ia kepus nje molle te tharte, dhe pastaj rri ndenjur, kujtohem per punet e dites. Kur e shoh se jane shume, vete tek kalendari dhe e shuaj fare daten ne te cilen jemi, edhe bej sikur ajo dite nuk ekziston : as buke, as uje, as levizje, asgje : i vdekur 24 ore. Pastaj ringjallem dhe jeta eshte shume e bukur pastaj.

Oh, meqe me kujtove mëmën, e kisha harruar fare.

po dhe Hurbineku personazh është, apo jo?

Po, por te gjithe jemi personazhe, edhe kur nuk kemi pseudonime. Jemi personazhe sepse jemi persona. Dhe person do te thote maske. Ne te gjithe jemi me maska, edhe ne mes te rruges, Eshkë.

Kurse ketu, kemi tre persona :

1. Emer e mbiemer.

2. Pseudonim.

3. Trillim i pseudonimit.

Imagjino tani sikur ky "trillimi", dmth personazhi i trilluar nga pseudonimi te tregonte nje histori brenda historise. E kupton sa gjate vazhdon tjerrja e furkes ? Gjithçka hollohet, Eshkë, gjithçka. Si peri i gjyshes, njelloj. Peri ne dore, e peri ne shpirt.

_____

Po si ke qene ti njehere ? A te ka ecur hiç puna ? Pse nuk na ke begenisur me ndonje perrallze dhe ti ? Jane te bukura perrallat, Eshke, jane te bukura. smiley 

Mendoj se kur trillimi zhvendoset 3-4 nivele, i afrohet shume nivelit te pare smiley

... trillimi  i trillimit do të ishte akoma më interesant sepse më i shkëputur nga trilluesi fillestar. provoje njëherë.

--------

unë mirë, flm. kalamajt ma morën shpirtin. po lexoj "la musique" de Mishima. kam tre javë që po e lexoj, po s'më lënë gjella, rrobat, fshesa, lecka, ta mbaroj. personazhi kryesor është komplet i sëmurë. po të vazhdoj ta lexoj dhe ca, më duket se do të sëmurem dhe unë.

ditën e mirë e mirulexofshim.

Do ta provoj, patjeter. Dhe do te te bej nje teletajp qe te vish ne koktejlin e organizuar me kete rast, ne faqet e peshkutpauje.

Me kalamajte ? Po keshtu eshte kur zgjedh profesionin e mesueses. Edhe te merzisin nxenesit, ka plot çamarroke. Por je e forte ti, edhe mesuesen e ben, por edhe muziken e studion, edhe per te dale mendsh nuk del. Te gjitha i ben ti, je Eshke e thate, "de la bonne qualité" smiley "du bon cru".

E dASHur, edhe une Mishimen po lecit, ti frengjisht, e une anglisht, i rrofte perkthyesit ne shqip qe na e kujtoi smiley

Haha, po, po. Po s'di a duhet ta falenderoj për idenë...smiley

s'e di ... fakti qe s'po komenton nuk me duket shenje e mire. ti si thua?

edhe me duket se eshte 'lecis', se nuk zgjedhoj dot mire ne dialekt smiley

Jo, Ashes e lexon ne gjermanisht, dhe une ne frengjisht. Dhe kur vjen fundi, kemi lexuar te njejten gje : mishimisht.

Kohet e fundit kam bere ca zbulime te rendesishme, por si gjithnje, zbulimet e medha nuk tregohen kurre dhe prandaj njerezit vdesin me pengje te medha ne zemer.

Per ne shqip, i lumte vertete perkthyesit por une do t'i thosha te na perkthente dhe ndonje gje tjeter, se kam degjuar se ky Mishima eshte shume burre i zoti. Por jo me perpara se te perktheje nje autore koreane, me nje roman te bukur shume. Nejse, une thjesht nje mendje po i jap, pastaj te beje ç'te doje.

Dhe ne fund, çupa, kujdes nga Mishima : po u dashuruat pas tij, ne bufene e shtepise, ne vend te filxhaneve dhe gotave, do te shihni gjithmone koka te prera.

Une po e lexoj shqip! I lumshin duart perkthyesit! Kam ngelur tek "Flutura". smiley

U. N., perkthyes shume i mire, ndonese une "zihem" ndonjehere me te smiley

Uaaaa! Premtoj ta blej kete vit ne Tirane, nese vij per Panair!

Hurbinek,

pse me ngacmon? smiley

 

Atehere jam shtrire ne bar dhe jam munduar te shoh qiellin blu permes gjethnajave. Nuk di sa kohe kam kaluar keshtu por kur jam ngritur, kishte filluar te errej. Kusheriri nuk dukej asgjekundi. Kam vershellyer dy-tre here, kam leshuar ca britma bjeshkesh, por asgje. Nata po binte dhe me duhej te kthehesha ne shtepi. Por nuk pata kohe te zbres me dite : nata u ul kembekryq dhe tani nuk e gjeja me fshatin.

Varianti im

Atehere, u shtriva ne bar dhe u mundova te shoh qiellin blu permes gjethnajave. Nuk di sa kohe kalova keshtu, por kur u ngrita, kishte filluar te errej. Kusheriri nuk dukej asgjekundi. Vershelleva dy-tri here, leshova ca britma bjeshkes, por asgje. Nata po binte dhe me duhej te kthehesha ne shtepi. Por nuk pata kohe te zbres me dite: nata u ul kembekryq dhe tani nuk po e gjeja me fshatin.

____________________

Koha e kryer qe perdor ti përdoret zakonisht për të treguar veprime ose gjendje që kanë marrë fund, por që në një mënyrë a në një tjetër lidhen me çastin kur flasim.

Koha e kryer e thjeshte qe perdor une përdoret zakonisht për të treguar veprime ose gjëndje, qe kanë marrë fund në një të kaluar të afërt ose të largët dhe që nuk kanë lidhje me çastin kur flasim.

Rrefimi yt ka lidhje me castin qe flasim? Me duket se jo. Ky eshte ndryshimi per te cilin ta kam llafne, mesju Hurbinek! smiley

Plus qe ti perdor here kohen e kryer, here te kryeren e thjeshte. Megjithate, pergjithesisht, me sa kam lexuar une, perdoret kryesisht koha e kryer e thjeshte.

Ti harron tjetren qe "kam bere" perdoret gjeresisht ne rrefime te tipit bisedor (une jam me dike, dhe po i tregoj diçka qe me ka ndodhur - dhe jo ndodhi).

Kurse "bera" perdoret gjeresisht per rrefime te mirefillta, dikush ulet ne nje cep dhe rrefen pa ndonje deshire te madhe per te hyre ne bisede, thjesht "zbraz" çka per te zbrazur. Diçka te larget, siç e the dhe vete, dhe qe une e kam fort mire parasysh.

Qe te mos i kthehem njeqind here, kerkohet nje rehabilitim i ngutshem i formes "kam bere", thjesht per hir te nje pjese te mire te se folmes shqiptare, sidomos te asaj pjese nga jam pjelle une. Gjuha shqipe, mjafton te mos shkruhet shkel e shko, dhe pastaj duhet te jete e hapur dhe per menyren tropojane te se folmes, edhe per menyren sarandiote. Nese dikush mendon te zhduke ne letersi formen "kam bere", atehere une do ta padis ne Hage per genocid ndaj familjes sime, dhe ndaj gjyshes qe, dale pak, kur vdiq ajo ? oh po, para nja 20 vjetesh.

Hurbineku shkruan duke patur ne mendje strukturat e frengjishtes.

me mire se kaq nuk do dija ta shprehja.

Hurbi, e njejta gje me ndodh dhe mua, kur perkthej, sepse strukturat e italishtes dhe frengjishtes aty-aty jane, por duke qene se une shumicen e kohes mendoj shqip, ndersa ti frengjisht, me rrjedh me natyrshem struktura e shqipes, se sa ajo e italishtes.

Edhe me padit ku te duash, po vetem per nje gje mos me akuzo: qe nuk njoh dialektin e veriut. smiley nuk po them qe e di uje, por ama kam lexuar ca asaj nahije, "vjedh" shprehje, fjale. Nejse, ti e di vete kete pjese. smiley

 

p.s. Neser do te kesh dhurate nje perrallez nga une, te perkthyer kuptohet, nga ai miku yne i perbashket "vrime e zeze". smiley

Hurbineku shkruan duke patur ne mendje strukturat e frengjishtes. Gjuhet e huaja jane dinake, kolona te pesta...

Jo, dhe me vjen keq qe mendon keshtu. Hurbineku (po flas ne veten e trete tani, si Alen Deloni) shkruan duke pasur ne mendje strukturat e logjikes. Nese keto struktura perkojne me frengjishten, atehere ç'faj kam une ?

A jeni gati me i luftu Turqit ? Psh, a jeni gati t'ju sjell ketu nje material te pergatitur dikur nga une, per te sqaruar pak punen e masakrimit te "kam bere" qe i behet ne letersi ? Dhe qe ende nuk e kuptoj ç'ju ka bere (dhe jo beri) kjo "kam bere" qe e luftoni kaq shume ?

ps : materiali qe permenda s'mund te behet gati per sot, sepse e para e punes, me duhet ta gjej nje koshin tim te plehrave (mon PC), dhe e dyta, ta bej te paraqitshem per syte e zonjushave, zonjave, zoterinjve dhe pjeses tjeter. 

Por ne kete rast ka pjeserisht te drejte:

Pjesa e pare e rrefimit, ngjan si ndonje deshmi gjyqesore, ose si ndonje ngjarje nga e cila duam te mbajme distance.

Problemi eshte Hurbinek se nese eshte keshtu, ne te njejten menyre duhet shkruar edhe pjesa e dyte: 

Nuk po gjej dot fshatin, i thashe une duke lene te duket ne ze njefare trishtimi dhe lodhjeje. Atehere ulu ketu me mua dhe presim mengjesin, me tha ai duke me treguar nje cope vend si ne grope. U ula. Nata kaloi. U ngrita. Fshati flinte. U ktheva ne shtepi pa me pare askush, u futa poshte rrobave, nena me degjoi, mermeriti pak neper dhembe, me hodhi doren persiper, dhe fjeti perseri. E prita kusheririn, mbajta vesh, por ai nuk erdhi. Po ate dite, ai kishte te dyzetat. Nuk kam dale me ne mal, qe prej asaj dite.  

 

Dmth. : Nuk po gjej dot fshatin, i kam thene une duke lene te dukej njefare trishtimi dhe lodhjeje. E keshtu me radhe. Tingellon pothuaj kafkiane...

 

S'e kisha mbaruar gjer ne fund ne fakt. smiley  Ajo puna e ndikimit nga gjuha e huaj eshte e natyrshme o Hurbi. Po te flas me shkurtim, s'te mbetet qejfi, apo jo?

 

sepse ngjarja ka ndodhur finisterre, nuk po ngjet tani...

levizja para dhe mbrapa ne kohe, nuk eshte e paqellimshme ( e ndesh ne shume autore kete)

ne fillim rrefen se ngjarja ka ndodhur kohe me pare, pastaj perpiqet te  ri-futet edhe nje here brenda atyre ndjesive qe ka provuar, kur i ka ndodhur

Levizja para dhe prapa ne kohe Flo eshte thelbi i rrefimit, s'do t'kishte letersi pa kete. Por brenda logjikes se te shkuares (i gjithe tregimi ka ndodhur, ngjarja ka mbaruar e gjitha) ka nje te tej-shkuar.

shiko se une po mbroj veten ne kete rast smiley une gjithmone leviz ne kohe ne ato qe shkruaj, nuk kam asnje pjese ne proze me kohe statike... smiley

Me pelqen "leviz ne kohe", sepse ne fakt jemi ne qe "levizim": koha eshte statike. Njelloj si kur jemi ne tren dhe na duket sikur eshte peisazhi qe vrapon...

Secila gjuhe ka logjiken e saj. Kur je brenda njeres, ajo te duket me e logjikshmja.

Ndoshta duhet te komentonim tekstin e sjelle "Une, vjeshta etc." por i vetmi ngacmim qe mora ishte nga shprehja "perlat fallco". M'u kujtua qe ka qene Coco Chanel ajo qe i ka "rivleresuar". I perzjente gjithmone me varese te cmuara...

... dhe meqe une jam miniere perlash, kesaj rradhe jo fallco, po ju tregoj kete :

Mopasani, nje kusheriri im nga babai, shkruan diku nje tregim te tille :

Na ishte njehere nje çift. Grua e burre. Te rinj e te dashuruar sa ska. Eh mire, kjo gruaja na kishte nje huq te madh : vdiste per perla, ama per fallco. Se te verteta s'mundej, atehere fallco. Burri i thoshte : oj gru, po na turperove keshtu neper milet, do thone leckamanja me perla fallco, kur ato zonjat atje i kane te verteta. Ska gje or burre, i thoshte e shoqja, mu m'pelqejne shume keshtu, mos ki gajle ti.

Eh mire, nje dite vdes gruaja. Paf puf ! vdes, ske ç'ben, edhe vdiset nganjehere. Ngrihet burri, merzitet shume, dhe i shpenzon parate, dhe behet varfanjak. Kur nje dite kujtohet : pa dale pak, pa dale t'i shes perlat fallco. Megjithese i vinte turp se do thoshin njerezit : iiiiiiiiii paska ngelur keq per 5 franga.

Eh mire, shkon tek nje argjendar, i thote : sa ben ky gjerdani ? Ai e merr ta shohe, keqyr andej e keqyr kendej, dhe i thote : degjo ti çuno (ky tani po matej t'i thoshte : hajt 10 franga), gjerdani yt ben jo me pak se 15 mije !!!

Mos ! thote ky dhe i priten gjunjet. C'thua more, luaj vendit ! Po, po, kaq ben. Por po ma dhe mua me 18 mije, ta marr ne vend. Ky thote : pa dale njehere, te shkoj te nje tjeter, se ndoshta ia keput ti, tallesh me mua.

Edhe iken diku tjeter. Ky tjetri i thote : ehhhhhhhhh ja ku erdhi gjerdani im perseri tek baba. Ky ben nja 20 mije kokrra. Po si keshtu ? Po ja thote, ia kam shitur njeres para ca kohesh, filanes. Po, i thote ky, eshte bash gruaja ime. Hehe ! ia pret ky argjendari.

E nejse, i shet ky te gjitha stolite, dhe fiton nja 300 mije franga.

Tani, te dashura pellumbesha, çfare kishte ndodhur me gruan e ketij qyqarit dhe me stolite, kush ma thote mua ?

une di nje tregim tjeter te mopasanit

qe kjo gruaja e re merr hua nje gjerdan te shtrenjte fqinjes per nje darke mondane  dhe e humbet

dhe pastaj punon gjithe jeten per t'ia shlyer dhe ne fund kur arrin ta beje kete gje ( eshte plakur ) fqinja i thote qe gjerdani ishte fallco

nje nder tregimet me te bukura te tij

Te kujtohet Flo, kur takohen te dyja dhe jane plakur, por njera me shume se ka punuar gjithe jeten per te shlyer borxhin, dhe tjetra i thote: Po c'te ka ndodhur?

E tmerrshme! M'u kujtua edhe mua!

ah, finisterre, eshte me i miri tregim nder me te miret e tij

Po fillimi i tregimit? Kur shkon ne mbremje dhe eshte me e bukura dhe te gjithe e ftojne ne vallezim...

Kete tregimin e kam te perkthyer ne "shporten" time. Madje eshte nje vellim i tere i perkthyer, qe nje dite mendoj te dale ne qarkullim. Por shendoshe deri atehere, se nuk sosen mopasanet e botes.

ehhh... me trishton shume finisterre....

Zonja ua vidhte atyre qe i kishin prej verteti dhe i zevendesonte me te vetat fallco? smiley

Ok, mbase shqipja letrare thotë "bëra" dhe jo "kam bërë" kur rrëfen, por kujtoni pak eposin shqiptar:

Halil Aga-o nji djal' i ri

ka marr' rrugën-o ka ra n'çarshi

...

Beqir Agës i ka than: Zotni,

tu rrit' neri-o për miqasi...

...

pushkë me veti s'i ka qëllue

...

etj., etj.

 

Po duhet rujtë koherenca, jam dakord. Përndryshe mu më pëlqeu ajo copa në kohë të kryer të thjeshtë (?). smiley

 

 

 

Standarti nuk vendos format e rrefimit ne fakt. Dhe sa mire Ashes qe solli kete rastin e Eposit!

Ashes, bingo !

Ne ate çka thashe me lart, kam parasysh se Veriu gelon nga kjo forme rrefimi, dhe qe mua me duket shume e bukur. Nuk e kuptoj pse "debohet" dhe "perndiqet" kaq shume ne letersine shqipe, si me qene derr i eger.

Femijeria ime eshte e mbrujtur me kete lloj te foluri. Dhe nuk eshte aspak arbitrare, por ka nje logjike.

Eposi eshte tipike diskutimore, dikush ligjeron, rrefen para burrave ne oden e miqve. Dhe ketu nuk ka vend forma "beri", edhe pse ngjarjet flasin per ngjarje legjendare. Sepse forma "kam bere" (e kam thene tashme kete) e afron ngjarjen ne ditet tona, nuk e sheh me si diçka pa jete, larg ne kohe. Dhe ideja e afrimit eshte se ky rapsod, keta burra qe jane aty ne ode, jane çfare jane pikerisht fale bemave te rrefyera ne kenge.

Tani s'me kujtohet kush ka shkruar per pozicionin e rapsodit (aedit) lidhur me rrefimin, por ju kujtohet kur Odisea kendon historine e bemave te veta si te ishin ato te ndonje tjetri? Ketu e kisha fjalen kur flisja per distancen nga ngjarja. Nje lloj largesie metafizike qe te ndan nga akti qe e ke kryer ti, por qe je nje "ti" ne te shkuaren, ose ne nje dimension tjeter hapsinor.

Meqe une e kam gjithmone nje pergjigje ne maje te gjuhes, do te them keshtu : kam ca gjera shume te bukura, ne shqip, mbi keto gjerat e autoresise (rapsod, shkrimtar, autor), por jane leksione te mirefillta universiteti. Dhe qe mund te lexoheshin fare mire si vellim i veçante per shkolla te larta. Por edhe per kete pune, duhet pritur te vihet kazani ne uje, e pastaj te shohme. Nejse, se u lodha tani, po largohem caze.

Vertet qe eposi e ka perdorur shume, dhe ne mendjet e shume njerezve, ndoshta toske, perfshire ketu dhe mua, e kryera e thjeshte ka ngelur vetem per trillime legjendare.

ASHes, gegnishtja e perdor edhe zakonisht? Se kjo shpjegon pse has rezistence nga ca, dhe promovohet nga te tjere. Ah more kongres!

..mendo e rimendo, edhe gegnishten e shkruar te Fishtes e Mjedes matrial legjendash e kemi ne nxenesit pionere te enverit. Gegnishtja dmth ngelet nje gje e te kaluares, te cilen mund ta ekzotizojme sa te duam, por ne realitetin tone nuk e perfshijme dot. Edhe duke e dashur, e demtojme, e muzeifikojme.

Tropizma, edhe zakonisht e përdor gegnishtja këtë formë. Biles po të dalësh në Kosovë, gjen dhe "jam ka shkoj" për "po shkoj" ose "jam shkue" për "kam shkuar", etj., etj.. 

Gjithë faji është i kongresit, po, por është detyra e lëvruesve të gjuhës ta mbajnë këtë të gjallë. (Them unë... ) Mua s'më duket se gegnishtja është vetëm e të së kaluarës. Te ky blog ke prozë, poezi dhe sidomos ese të shkruajtura në gegnisht. Një nga vendet që ia nxjerr vlerat në pah gegnishtes më së miri.

Shnetje

Ah! Nese ky eshte Cani, atehere i kam blere nje perkthim te Pessoas. Gegnishtja e tij mu duk e cuditshme, sikur mesymej herepashere nga standardi. Per shembull, ky perdor ë-ne per shume fjale, qofte ne mes e qofte ne fund. Ti c'mendim ke? A mos ka nje konsensus mbi kete gjys-gegnishten per te cilin une s'kam degjuar akoma?

Sa per detyren e levruesve, patjeter; une po flisja per jolevruesit, menyren si e trajtojme ne gegnishten.

Unë s'kam ndonjë mendim të lëvruar për vete, por mendoj se ë-ja në gegnisht përdoret, dhe nëse vihet në fund, nuk lexohet, por nënkupton se zanorja paraardhëse lexohet e gjatë.  Pastaj gegnishtja s'është një, por shumë dialekte të veçanta. Dikush përdor atë të Shkodrës, dikush atë të Fushë-Dukagjinit... Gjithësesi, unë s'e kam lexuar Pesoan sipas Canit. Kam lexuar pjesë te blogu e më janë dukur se kanë koherencë të brëndshme.

 

Ne gjuhen e folur, gjerat shkojne dhe me thelle :

Verilindja (dhe nje pjese e Kosoves ngjitur me kete zone, mos gabofsha) kane formen me te sakte te foljes "te lindësh".

Psh, tropojani thote ; jam le per atdhe. (Jam lindur per atdhe, ose toskerisht : kam lindur per atdhe).

Nga folja ndihmese "jam" ne veri, kercejme ne "kam" ne jug.

Nejse, e kemi diskutuar njehere me duket.

Ashes ka te drejte kur thote se tropojanet dhe kosovaret thone dhe "jam shkue" (je suis allé - frengjisht), dhe jo "kam shkuar" (j'ai allé - francezi te qesh me gisht).

Por sidoqofte, forma "kam bere" eshte e perdorur gjeresisht ne Veri, dhe ne nje menyre te lirshme dhe te natyrshme, qofte dhe nga pleqte analfabete.

E kam thene shpesh here, nje nder bukurite e "I huaji", eshte pikerisht kjo forme rrefimi, qe na ben te jemi papushim me Meursault te cilit do t'i pritet koka. E qe perkthimi ekzistues ne shqip e ka shkallmuar me formen "beri", si dhe me nje shperfillje perkthimi qe ende s'e kam marre vesh pse (s'e kam marre, dhe jo s'e mora).

Ta nis nga fundi. Shembulli qe dhe per 'kam marre' nuk ka lidhje me diskutimin e meparshem, sepse 'kam marre' eshte ketu forma e duhur ne menyre te pakundershtueshme smiley

Me bere pak te qeshja me francezin qe qesh. Po te silleshim dhe ne si francezi qe qesh, me te gjitha format 'e ndryshme' (lexo: ndryshe nga standardi) qe hasen larteposhte, s'do kishim me takat te diskutonim, jo me te binim dakort.

Gjithashtu, cfare dmth te perdoresh formen me te sakte te nje foljeje? Me afer standardit?

Forma me e sakte e nje shprehjeje, mendoj une, eshte ajo qe perputhet me teper me logjiken. Paçka se bie ndesh me ndonje rregull qemoti. Sepse, po ta germojme pak, ç'na siguron ne qe, atebote, ata rregulltaret ishin pa logjike ? Mos i kam pare gje certifikatat e mjekeve ? Jo. Kur bie ne diçka qe me gerric trurin, si psh kjo puna e nje mashkulli qe thote "kam lindur", atehere marr fjalen dhe i them : O zoteri, ti je lindur, dhe jo ke lindur. Kete te dyten s'do ta provosh kurre (veç ne ardhte ndonje vaksine e re qe na i nderron gjinite per 24 ore). Kurse nje femer i ben te dyja : edhe eshte lindur, edhe ka lindur.

Francezi qe qesh nuk ishte per te tallur shqipen, aspak. Madje nuk ka asnje kuptim qe te kalohet ne "jam shkuar". "Kam shkuar" eshte OK. E permenda sa per te thene se tropojanet jane franceze te vjeter te mbetur qe ne koherat e Galit, dhe Kalit.

Nje poezi te vockel per ty, se ka qemoti qe s'ia kam selluar :

Allongée sous les tropiques

Tropizma pense aux Ameriques

Et toi, Hurbinek, où vas-tu rester

En France, pourquoi tu t'es allé ?

 

 

  

"Francezi qe qesh nuk ishte per te tallur shqipen, aspak. Madje nuk ka asnje kuptim qe te kalohet ne "jam shkuar". "Kam shkuar" eshte OK."

E si t'ja bejme pra kur italishtja e thote "sono andato/a"? E kane gabim do thuash ti!

Gjuhet jane marreveshje Hurbi, po te mos bihet dakort mbi kete keq eshte puna!

Po jo pra, s'po them qe e kane gabim. Ashtu le t'i thone. Ska problem.

E kapa me nje folje te veçante qe me "vret" vertete. Nganjehere edhe une e perdor gabim, aq fort na eshte ngulitur neper koka. Imagjino, Finisterre, imagjino sa i holle eshte filli : mjafton qe, diten e rregullores, te kishte pasur aty ne keshill mes rregulltareve nje tropojan qe do te kembengulte mbi "jam lindur". Sot une e ti do t'i thoshim keshtu, pa nje pa dy. E sheh sa arbitrare eshte kjo pune ?

Une e shtroj problemin ne çeshtjen e logjikes : a rri ne kembe kjo shprehje, apo s'rri ? Pavaresisht si eshte rregulli, dhe te tjera.

Ka dhe shume gjera te tjera, por s'po ndalem, kam "derdellitur" shume keto dy dite.

Eshte pak e nderlikuar ceshtja e foljeve ne pergjithesi, sepse shprehin veprime. Kur gjuhet jane ngurtesuar, nje bashkesi folesish ka vendosur se eshte "qenia" (une jam) ajo qe psh "leviz", dhe thote: Une jam shkuar.

Nje bashkesi tjeter e ka menduar kete levizje te ndryshme, te perjashtme, qe i mvishet qenies, qe kjo "e ka" si atribut te jashtem ndaj thote: Une kam shkuar.

Prandaj edhe thuhet qe gjuhet shprehin psikologjine e nje kombi. Te kujtohet Kundera sa shume merret me fjalen "nostalgji" psh...

Sidoqofte ti ke te drejte. Une per vete e teprova fare. Kam dy dite qe s'punoj dhe jam ketu dite e nate... smiley

 

  

Hurbi,

kjo ceshtja e "jam lindur" dhe "kam lindur" eshte nje nga gjerat qe me prish me shume rehatine e fjales. Nuk e gelltis dot kur shoh, "filani eshte lindur ne x qytet", eshte krejt forma e "è nato a Roma" ose dhe ne frengjisht duhet te jete po ashtu. Shiko, nuk mund te rishpikim ne strukturen e gjuhes, une e di qe ti s'je dakord me mua, por nuk mund te thuash prape "jam lindur" se ti s'je lindur vete, te ka lindur nena.

Eshte ceshtja e foljeve ndihmese kam dhe jam, qe tani s'kam kohe ta shtjelloj gjate. smiley

 

I'll take a shower - Do marresh nje dush.. mire... Po ku do ta çosh pasi ta marresh?

Do bej nje dush - What? You'll make a shower? Make it from what?

Me kete fjalen shower kam lene mendte nje here, ne nje perkthim... e ke paraysh, baby shower? T'i bejme bebit nje dush apo t'i bejme bebit nje feste ?!  e kishin bere t'i bejme bebit nje dush! Aaaa! te ikesh nga syte kembet! 

 

po ho mi Ana sa ve re dhe ti.

po per ne shqipot , dushi feste ka qene o gru smiley

RIGHT! Feste nje here ne jave, shyqyr o Zot! M'u kujtu ajo barcaleta me shqiptarin qe kishte dale jashte shtetit, kishte vasken plot me uje e shkume ne hotel dhe tha: "ah, sa inat  s'eshte e shtune sot! " smiley

Nje grua me thote nje dite :

Kam lindur me 17 gusht.

Une si shqiptar i mençur qe jam, kuptoj se 17 gusht eshte ditelindja e saj. Por ne fakt ajo po me thote se me 17 gusht ajo ka lindur jo nje, por dy binjake !

Ne fakt, gruaja ishte lindur me 25 dhjetor 1976, dhe kishte lindur me 17 gusht 2009.

Te thashe, Ana H, gjithçka eshte arbitrare : ti e ke mesuar veshin me "kam lindur" dhe s'mesohesh me "jam lindur", por po aq shpejt mund ta mesosh dhe te kunderten. Asgje nuk eshte vulosur nga qielli.

Per formen e sakte te pyeta meqe permendje formen e sakte te 'lind', qe nuk ishte 'le', sipas teje.

Ne lidhje me llogjiken, jam aty me landsendin smiley per llogjiken e nje gjuhe qe dallon nga ajo e nje gjuhe tjeter, keshtu qe mos te fillojme me superioritete llogjikash (sepse do te na duhej te merreshim shume gjate me premisat). Tani, ndoshta ne toskeri, foshnjet ishin me te paduruara per te dale, e ndoshta ne gegeri i nxirrnin me detyrim, s'e di as une ne kam lindur a jam lindur, por me siguri nje fare llogjike do ta gjeja tek lindja ime ne gjuhe ne cilindo rast.

Ndersa per talljen me format jokorrekte, patjeter qe ndodh, patjeter qe eshte nje nga menyrat per te ruajtur gjuhen, por ta evidentova ty per te thene qe format e reja qe ti do te futesh, kur nuk jane aq veteedivente (anglicizem i vogel) si forma revolucionarizuese te llogjikshme, mund te shkaktonin te qeshura edhe keto, nese do te shkonim me francezet. Por sigurisht, francezet qeshin deri sa tjetri nis e teorizon, pastaj behen te urte e te bute si nxenesit e gjimnazit smiley

Eh ç'po me ben dhe ti tani smiley

OK, puna eshte ketu :

Asnje njeri nuk e kryen vete lindjen e vet, ja qe keshtu eshte, ske ç'ben. Dikush na nxjerr ne kete bote. Quhet nene, ose mami. Mire.

Kur ne nuk jemi veprues (diateza veprore) atehere AUTOMATIKISHT (nga ana logjike) dhe NORMALISHT (nga ana shqiptare), folja KAM shkon per krunde.

Dhe nderhyn folja JAM (pesore dhe vetvetore)

Kur bejme dush, themi JAM LARE, dhe jo KAM LARE. Sepse kjo e dyta kerkon pernjehere kundrinorin : çfare ke lare ? Duart, fytyren, çorapet ?

U vrava ne dore. Folje pesore. Ne te kryeren, kjo behet : jam vrare ne dore. Dhe jo "kam vrare ne dore".

T'i thashe keto sepse folja ndihmese "kam" qe formon ne pergjithesi diatezen veprore, nuk mund te perdoret ne rastin e "lindjes sime", ku une nuk isha veprues, por pesues. Kaq e thjeshte eshte.

Per rastet e tjera, eshte tjeter pune. Ne themi "kam vajtur", dhe jo "jam vajtur", sepse ne e shohim vajtjen si diçka veprore, dhe jo vetvetore, dmth qe po zhvendos veten. Francezi e sheh ndryshe, OK, shume mire per te.

Ama tek "lind", keqkuptimi shqiptar eshte flagrant.

 

 

I am been to esl classes. I am not learn very much. Why englishman laugh when I am been speaking monsieur? smiley

 po sa durim paskerkesh patur edhe ti moreeee smiley

=D&gt

Ne kete moment jemi me siguri forumi me intelektual i Peshkut!!!! smiley

fnisterre, nuk dua te te pres hovin, po une do e shihja me rezerva shuuume kete qe ke shkruar smiley

Cilen Flo? Pastaj s'eshte qe mendoj se kam etalonin e se vertetes ë! E kisha fjalen per diskutimin, jo per ato qe po them une!

smiley per ate forumin intelektual e kishNJa llafin... po mund edhe ta kem gabim une smiley endra jane ben vaki edhe s'dalin smiley

E pastaj ishte gjysme shaka e gjysme seriozisht!

Doja te vendosja ate "koken duartrokitese", po s'me del!

=D>

Bobo! Mbeta pa pune! Ka shkruar ndonjeri mbi ditet e para te Peshku dhe efektet dytesore?

Benvenuto/a al club! smiley

Diventa sempre piu' peggio! smiley

Pazienza! Succede anche nelle migliore famiglie! smiley

"Ne kete moment jemi me siguri forumi me intelektual i Peshkut !!!!....

Per te shpjeguar "intelektualeve " te PPU per foljen'"jemi" me rrenje tek jam .

Eshte e perdoreshme dhe ne kuadrin e mardhenieve gjuhesore me fqinjet e ( serbeve ose sllavishtes )e arsyeshme qe kjo fjale te marre te drejten e qytetarise ne Tropoje si psh .."Jam i le per Atdhe".

Ne dallim me foljen "kam ", folja "jam"  ne vetevete shpreh nenshtrimin ose hipokrizine  e individit ndaj nje Epersie....ndersa "kam" shpreh nje karakter tjeter nje venie te ndergjegjeshme te vetive te individit ndaj nje Epersie..

Megjithate shndrimin e perurjeve ne mesime te klases se peste fillore te  ores se Gjuhes aq me teper me mesuese Pipiruqen ....nuk besoj se duan ndonje intelekt maturanti . Megjithate Ju urojme perparim te suksesshem ne klasa te tjera!

S'di pse (ndoshta eshte faji im), por ca s'e kuptojne as ironine e as autoironine.

Dhe po ta kesh seriozisht o Idriz djali (se mbase edhe ti shaka po ben, ku i dihet!) ka nje lende me vete qe merret me ceshtjet e gjuhes: quhet Filozofi e gjuhes. Por ti me siguri e di edhe kete, apo jo? Ne ç'klase vete?

ja bete temen corap djalit... asnje fjale per vjeshten... e ndoshta...ate

(in)transitiv-lleku i foljeve nuk shpjegohet; imponohet. po kerkove logjike aty, you've gone for wool.

ne inglishte thone une te martova ty. Une genjej tek ty. Etj etj. Per te mos perdor at llafin me F qe godet ne te dy krahet. Per te mos permen pastaj pjesezen "sich" mbas "habe" ne gjermonce.

Si tha njoni, nqse esht e veshtire per tu kuptuar, mbetet e detyrueshme per tu zbatu. Take it easy, me i llaf. Nga pika e ujit te mbytja, shpesh s'ka vec nje minute largesi. smiley

Te martofsha pas shtate malesh! thoshte gjyshja ime, kur nxehej! smiley

Hurbi, sa per provokim, di gje nese ne serbisht perdoret gjithashtu forma 'jam lindur'? Meqe ne Kosove eshte marre jo pak nga serbishtja, besoj se eshte e arsyeshme te mendosh se ka pasur (ne anglisht 'there have been') ca penetrime dhe nga ana jone e kufirit.

Dhe ne serbisht eshte si ne Kosove. ata thone: 'roden sam'. Zakonisht ne shqip e perkthejne 'kam lindur' por me sakte duhet te ishte 'jam lindur' ose 'lindur jam' pasi 'sam' ne serbisht eshte zgjedhimi i folje 'biti' qe do te thote 'te jesh' ose 'me qene'.

E pastaj ishte gjysme shaka e gjysme seriozisht... Kjo tregon qe coc di edhe nga ironia .Po une ekisha per ate fjalen "intelektual " qe i mungon ajo prapa te fushe se gjuhesise ( ne se me te vertete do ishe e tille ) .Prandaj mos i lesho fjalet "ilateklif , a te keqen nena , se na ben dem dija me shumice "  ....sidomos interpetimet "e atij " ...obobobo moj nene . Erdhi ! smiley

Nga filosofia e gjuhesise dro di , dro s'di ...... Nuk vazhdoj me se ke fshesar me vete !

Ziko, para se me u largu, t'pershnes me strofen e pare te nje kenge te McCartneyt:

Going fast, coming soon
We made love in the afternoon.
Found a flat, after that
We got married.

Vargu i pare eshte shum shum i modh, me ca kuptime nen te, qe eshte anashkalu nga kritika botnore. Strofen ta solla per nder te foljes ndihmese "got". Pra dy zogj me i strof'.

Te zotit te temes, ndjese per dy kometet e mia te pavend.

 

emi, mos me thuaj qe s'u ndikove nga fjala penetrim me siper. dhe meqe me kujtove shpjetesine dhe dashnine, eshte edhe kjo:

I remember you well in the Chelsea Hotel,
you were talking so brave and so sweet,
giving me head on the unmade bed,
while the limousines wait in the street.
Those were the reasons and that was New York,
we were running for the money and the flesh.
And that was called love for the workers in song
probably still is for those of them left.

nuk eshte per t'u evituar fare si teme kjo qe po bejme lemsh ne, sidoqofte, se pertej bezise kur hasim forma te cuditshme te shqipes, nganjehere ia vlen te mendojme nese ka vlere tentativa per ndryshim, kur nuk eshte thjesht gabim. nuk eshte i mbyllur debati i dialekteve tek ne, aspak.

Jo mo Idriz, s'thashe qe ishim intelektuale, thashe qe muhabeti yne ishte intelektual, ne kuptimin "i thelle", "i nyjetuar".

Se intelektuale te gjuhes, me sa di une s'ka.

Sa per "fshesarin" drejt e ke, se kam nja dy dite pa pastruar ne shtepi...

 Aman sa ve re dhe ti ... smiley  Keshtu ishte nje llaf pe korcarkave ca kohe te vjetra . Po eshte e vlere them smiley

Ja tani kam nje pyetje jo shume filosofike por mund te zgjerohet ne ate fushe ne se do te duam . 

 Perdorimi i "ve re " ne ndryshim me  dialektin e pjeses veriore "venio  re " a eshte nje nderthurje semantike e rrjedhojave politko = shoqerore qe ka pesuar n- ja dhe o -ja apo eshte nje shmangje nga a direksionet e e drejteperdrejta qe gjuha frenge i shpreh sipas mullareve te kulles se barit ?

Mirekuptome per gabimet smiley ose te futurit kot ne ndonje rresht .

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).