Unë u vetëvrava

Unë u vetëvrava

nga Azis Nesin


Ca kohë më parë më ishte ngjitur një sëmundje shumë e rrezikshme. Sëmundja ishte verem, ishte aq e shpifur sa ma mërziti jetën. Shi në ato momente kryqëzoi për herë të parë mendtë e mia plani për të vrarë veten.

Dhe ja se si filloi aventura ime e parë drejt vetëvrasjes: Pyeta veten “O shpirtvrerosur romantik! Në ç’mënyrë do të të pëlqente të vdisje? Me një kobure, siç i shkon temperamentit tënd, apo me një thikë? Në thellësitë e detit, apo në rrotat e trenit? Helm apo ...?”

Një zë i brendshëm foli e mu përgjigj: “Zotni! Fundi i fundit vetëm një herë në jetë vdes njeriu. Pra pse të mos përdorim metodat e verifikuara nga aristokratët për të thirrur në takim vdekjen?”

Bash ashtu, vendosa t’i jam fund jetës me farmak, duke ndjekur rrugë të njëjtë me ca personazhe të famshëm historikë, që e pritën vdekjen të shtrirë në krevatet luksozë e të rehatshëm, në pallatet e tyre mbretërore. Pak rëndësi kish që unë nuk zotëroj as krevat luksoz dhe as pallat mbretëror; shtëpia ime e thjeshtë dhe dyshemeja e shtruar me tulla mund ta kryenin po aq mirë detyrën.

Pasi e ndava mendjen u nisa drejt e për te dyqani i barnave, bleva një dozë nga helmi më vdekjeprurës dhe u ktheva në shtëpi. U futa në dhomë, e kyça derën nga brenda dhe u ula për të shkruar një letër të gjatë e romantike, që pak a shumë konsistonte në fjalët: “Adieu o botë vdekatare!”

Më pas rrokëlleva një gllënjkë helm e u shtriva përtokë, në dysheme. Prisja që të gjithë damarët të më ngushtoheshin nga çasti në çast, që ta ndalonin qarkullimin e gjakut në trup, që të paralizonin funksionin e gjendrave dhe organeve, por asgjë s’ndodhi. Pasi prita goxha gjatë u çova, piva dhe një gllënjkë farmak dhe u shtriva përdhe përsëri. Koha kaloi shpejt, po ne trup s’mu shfaqën as shenjat më të vogla të helmimit. Vetëm më vonë arrita të marr vesh që në vendin tonë shumë të dashur, ku qumështin e përziejnë me ujë, ku gjalpin e shtojnë me pluhur patatesh dhe me dhjamë kafshësh, piperin e kuq e shtojnë me pluhur tulle, këtu s’e kanë për gjë që dhe helmin të ta shesin të holluar! Do të thotë që një xhentëllmen si unë, një shërbenjës i qeverisë, një jakëbardhë si unë, s’ka as edhe një dreq shprese që të vetëvritet me sukses duke gëlltitur helm.

Shërbenjësi juaj i përvuajtur ka qëlluar kokëmushkë si natyrë. Nëse më mbushet mendja për diçka, dhe ndonjë ide më hedh rrënjë në kokë, herët a vonë unë arrij ta vë në jetë. Vendosa që t’i hedh trutë në erë me një plumb të vetëm pisqolle, që do të garantonte një vetëvrasje të sigurt. E mbusha revolen, e mbështeta tytën në ballë, mbylla sytë dhe me dhëmbët shtrënguar shkela këmbëzën. Mirëdita! Ç’dreqin ka? Fisheku s’doli. E shkela dhe një herë këmbëzën, po nuk pati asnjë ndryshim nga hera e parë. Më vonë ekspertët më shpjeguan se pistoleta ime qe importuar nga Shtetet e Bashkuara, nëpërmjet programit të ndihmës dhe asistencës ushtarake.

Pas takimit zhgënjyes me pisqollën menjëherë më shkoi mendja tek gazi. Ky po, mund të ishte vrasës i sigurt. Dhe vdekjes nga gazi nuk i mungon lavdia. Me të thënë e me të bërë mbylla çdo derë e dritare, u sigurova që kisha vulosur çdo vrimë e çdo vërë, dhe i çela deri në fund rubinetat e gazit. U rrasa në karrike dhe fillova të provoj poza të ndryshme. Në fund zgjodha një qëndrim gjithë dinjitet, që njerëzit ta kuptonin që kishin patur të bënin me një person serioz, anipse pas vdekjes. Mëngjesi u shndërrua në mesditë, pasdite e më pas muzg. Asnjë gjurmë e Asrailit vërdallë!

Aty nga mbrëmja më vizitoi një mik.

I bërtita: “Mos hyr brenda! Dil menjëherë.”

“Si është puna mor zotni?” më pyeti.

“Unë jam duke vdekur” i thashë

“Nuk je duke vdekur, maksimumi mund të jesh duke u çmendur”

Pasi i rrëfeva planin tim ai u shkri duke qeshur dhe më tha: “Më lejo të të them që je budalla i klasit të parë. Si ore nuk e ditke që tubat e gazit sot shpërndajnë vetëm ajër të pastër? Nëse e ke seriozisht këtë punën e vetëvrasjes, dëgjo këshillën time e bëj ç’të të them. Sepse kështu ndoshta do të ta shlyej gjithë miqësinë që më ke dhuruar.”

Ai më këshilloi të blej një thikë cilësore e ta rrasja në stomak, siç bëjnë trimat japonezë, e më pas, me zorrët në dorë të largohesha nga kjo botë e vdekshme prej gjaku e mishi.

E falënderova për këshillën e vyer, u nisa drejt e për në pazar ku bleva një thikë. Teksa ecja me thikën në dorë u drodha. Paj, t’ju rrëfej të vërtetën, ideja e këllitjes së zorrëve të dikujt jashtë barkut, me thikë, sidomos kur zorrët janë të tuat, nuk është shumë e këndshme. Një tjetër mendim që më shqetësonte ishte turpi fatkeq që do të mbetej pas me siguri, se kur të më bënin ekzaminimin post-mortem doktorët nuk do të gjenin dot në zorrët a në stomakun tim sendin e përkufizuar si ushqim, dhe as ndonjë gjë të ngjashme. Gjithsesi e futa thikën në mëngë dhe u nisa për në shtëpi, kur dy polica më ndalën.

Me seriozitet u përpoqa të shpjegohem: “Zotërinj, ju lutem bëni durim e më dëgjoni. Unë ia paguaj të gjitha taksat qeverisë, me përkujdesjen më të përpiktë. Nuk kam pëshpëritur as edhe një fjalë kundër qeverisjes sonë të dashur. Është zor të të dalë përballë ndonjë qytetar më i ndershëm se...”

Ma ndërprenë fjalimin e gjatë sapo vunë re dorezën e thikës që dilte nga mënga, dhe më bërtitën: “O zoti qytetar i respektuar! Ç’kërkon kjo lodër në mëngën tënde?”. Vetëm në atë moment e kuptova që sapo kisha hasur atë skuadrën speciale të policisë që kontrollon herë pas here qytetarët e respektuar, duke u përpjekur që të zvogëlojë numrin e incidenteve si zhvatjet, hajnitë apo krime të tjera kësisoji në qytet.

I thashë vetes: “O zot, kurrë nuk ka qenë e lehtë të jetosh në këtë atdheun tim, por sot po më duket po aq e vështirë edhe vdekja këtu. Edhe për sa kohë e paskemi të shkruar që ta durojmë këtë arrogancë?”

Kush dëshiron t’i çojë gjërat deri në fund, duhet të mësojë nga unë. Pasi e vendosa që t’i jap fund jetës, kush vallë mbi kët’dhe do të më ndalonte? Policia më konfiskoi thikën, e çfarë pastaj? Që ditën tjetër shkova te bakalli dhe bleva një litar të trashë e të bëshëm, të cilin e fërkova mirë e mirë me sapun. Njërin skaj e lidha tek një çengel i hekurt që varet prej tavani, tjetrin e lakova dhe duke qëndruar në këmbë mbi një karrike, futa qafën time të dobët tejetej lakut. Më pas i futa një shkelm karrikes mbi të cilën rrija. Por sa largova karrigen u përplasa në dysheme. Litari qe tepër i dobët për peshën time. Shkova të ankohesha te bakalli.

Përgjigjja e tij qe e pafajshme: “Zotni, neve nuk na vjen më ai furnizimi i parë, ai cilësori. Po s’na erdhi mall i mirë nga jashtë me çfarë do t’i kënaqim klientët tanë?”

Më në fund u binda tërësisht që për mua vdekja qe e pamundur. Meqenëse përpjekja për vetëvrasje rezultoi kaq e kotë mendova, e përse mos të rregulloj ca gjëra që i duhen jetës? Meqenëse jeta ka nevojë për stomak të mbushur u drejtova tek restoranti i parë. Aty porosita qebap viçi të fërguar me vezë dhe i hëngra, disi më i lehtësuar shpirtërisht. Pjata tjetër konsistonte në përmbajtjen e një kutie metalike me perime konservë, të skuqura në gjalpë. E mbylla të gjithën me një pilaf me kos. Ndihesha plotësisht i ngopur. Siç dola nga restoranti, mu joshën sytë nga një ëmbëltore matanë rrugës. Shkova dhe aty, dhe gëlltita një nga një pesë pasta me krem.

Një gazetashitës që po ecte në trotuar thërriste: “Gjashtëmbëdhjetë faqe për 20 qindarka! Bash gjashtëmbëdhjetë faqe! Nëse nuk keni qejf të lexoni mund ta përdorni për të bërë kaushë letre. Shisni kaushët, dhe keni për të dalë të fituar. Blini gazetën ditore...”

Në përgjithësi unë i evitoj gazetat. Por meqë u bënë kaq ditë pa shfletuar një, nuk i rezistova kureshtjes dhe ia mora një gazetashitësit. Kur mbërrita në shtëpi fillova ta shfletoj gjersa gjumi më mposhti. Ndërsa flija ndjeva një si thikë që më ngulej në stomak. Ishte një dhimbje e tmerrshme, therëse, që s’ka fjalë ta përshkruajë. Kur dhimbja u bë e padurueshme nisa të ulërija. Një rob zoti se ku kullandrisi një ambulancë, dhe më çuan në spital. Kur mbërrita në spital më kishte rënë të fikët nga dhimbjet. Me të ardhur në vete, sapo hapa sytë, pashë një doktor ndanë shtratit ku isha shtrirë.

Ai më tha: “Do kesh ngrënë ndonjë gjë të keqe. Diagnoza ishte helmim nga ushqimi. A më thua ç’ke ngrënë këtë mëngjes?”

“Hëngra ca pasta me krem dhe...”

“Çfarë...?” Thirri doktori. “Pasta me krem the? Je çmendur? Me sa duket nuk i paske lexuar gazetat këto ditë. Po t’i kishe lexuar s’do të kishe guxuar t’i aviteshe ëmbëltoreve. S’e paske marrë vesh ti që ka disa ditë që faqet e gazetave janë mbushur me lajmërime vdekjesh nga kolera që po përhapet nga pastat! Nejse, po tjetër ç’ke ngrënë sot?”

“Hëngra drekë në një restorant.”

“Drekë? Në një restorant? E çfarë hëngre?”

“Qebap viçi, perime konservë, pilaf, kos,...”

“Po çuditem që qenke ende gjallë pas gjithë këtyre! Po tjetër?”

“Për zotin asgjë tjetër s’kam ngrënë doktor. Por lexova editorialin e një gazete pro-qeverisë. Aty më filluan dhimbjet...”

“Ia paske hedhur paq. Falëndero yjet që merr ende frymë.”

Tek kthehesha për në shtëpi mendja ime më pyeste vazhdimisht: “Nëse nuk qenka e shkruar për njerëzit e varfër si unë që të jetojnë një jetë të rehatshme, atëherë pse na e mohojnë një vdekje të lehtë?”

Tani, sa herë që kam dëshirë të vetëvritem preferoj drekën në restorant ndaj çdo mjeti tjetër: helm, thikë, litar, gaz, etj.

E lexova tregimin e mësipërm me një keqardhje e me një habi të veçantë. Ky tregim është shkruar dekada më parë në Turqi, në një vend që ende sot është problematik, me gjithë zhvillimin e pakrahasueshëm të kohëve të fundit. E megjithatë këtu tek ne tingëllon ende aktual.
I shkruar në stilin e pakrahasueshëm të Azis Nesinit, patjetër që përkthimi im modest thjesht i ka hequr ngjyra.

Arbër Zaimi

17 Komente

A po jetegjati nuk behet jeteshkurter, eshte e kote, te vjen kur s'e kerkon. Me dozat e humorit qe permban tregimi, me shijoi shume leximi,madje kam qeshur shume e me ze,ne kete pjese : Më pas i futa një shkelm karrikes mbi të cilën rrija. Por sa largova karrigen u përplasa në dysheme. Litari qe tepër i dobët për peshën time. Shkova të ankohesha te bakalli.

Perkthimi eshte mjaft i mire,fale dhe gjuhes se thjeshte qe perdor autori. Do nje rishikim ne formimin e fjalise. Duke filluar qe nga fjalia e dyte,ne fillim.  Me ka mbetur ne memorie nje liber i ilustruar i A. Nesin,kur kam qene femije 9-10 vjec,me titull " Dielli prapa malit". Flija me te dhe e kam sterlexuar,por jo sa "Cufoja dhe bubi kacurrel"...smiley. Imagjino sa reaksion ka krijuar ai liber tek une, vetem nje femije atehere. Behet fjale per shkrimtar dimensionesh, jo llafe .

Rrofsh, Arbër, rrofsh! Shumë i bukur. Dhe ti s'i ke lënë gjë mangët përkthimit.

 

Ka gjysëm ore që po mundohem të gjej pse dhe si dikush i ka dhënë më pak se pesë yje. Jo se ka ndonjë rëndësi, por më kapi një kureshtje e madhe dhe vura në dyshim sistemin e yjeve dhe të dekoruesve peshkatarë, po ashtu.

Ke te drejte, akvll. Mendoj qe opcioni i votimit duhet bere i mundshem vetem pasi dikush te kete komentuar mbi nje teme. Perndryshe behet pre e spekullimit, te inateve dhe smires te kujt fshihet pas shume IP-ve apo proxy-ve.

Ky autor, si shume nga autoret e majte, komuniste apo revolucionare, ka patur fatin te sillet ne shqip ne kohe te enverit. Por i cunguar, dhe ne sasi tejet minimale, i "ridikulizuar". Kjo skice, ashtu si dhe shume te tjera nuk jane botuar ende ne shqip.

 

Nje anekdote nga jeta e ketij autori:

Kur qe 15 vjec mendonte te behej shkrimtar romantik, tragjik, qe ti shkrinte njerezit ne vaj me historite qe do shkruante. Edhe keshtu shkruajti nje tregim, mbrujtur me lot, e me helm, e me farmak. Shkon e ia dergon kete tregimin e vet te pare nje kryeredaktori te nje gazete lokale. Kryeredaktori, nje njeri gjysem injorant, e merr shkrimin dhe fillon te shkrihet duke qeshur, mban barkun me dore, e vertet perlotet, por nga gajasja...
Azisi (qe emrin e vertete e kish ndryshe) u pre, dhe filloi te deshperohet...
Ne nje moment kryeredaktori i tha se ishte shume i talentuar, dhe duhet te shkruante perjave tek gazeta, pasi kishte shume humor. Keshtu nisi karriera e tij ne letra, dhe gjithe jeten shkruajti per ngjarje tragjike, ndersa te tjeret qeshnin me lot...deshperimi i tij vazhdoi

sol, e lexova gjate conference call-it qe po vazhdon (telefoni im on mute, si gjithnje smiley  ). Nice job! Kjo eshte pesa me e mire, besoj!

Pergezime!

PS Ky autor "gjene mire" do thoshte korcari, se ca gjera i kane ardhur ne kohen e pare...

s'e di versionin turqisht por ky perkthim qe shume i kendshem dhe i afrohej shume shpirtit dhe menyres se shkrimit te Nesinit.urime Arber me kenaqe!

Më pëlqeu tregimi dhe përkthimi, faleminderit.

Sol ..Te mos ishte ajo barcaleta me redaktor-botus idiot qe shkrihej gazit me "tragjedite" ...me duket se i paskam ngjare smiley ,kur e ftoj njonin qe ka tregime me varje ...hajde ketej se je shakaxhi smiley.

Si gjithnje thjeshtesia i paraprin gjese se bukur .

Azisit i paskan lene mangut yjet. Aman c'vete ketu ore. Sa doreshtrenguar jeni ne miell me pika. Kjo puna e yjeve me kujton kuponat ne kohen e mazllemit.

ahaha melard e madhe kjosmiley

Urime per perkthimin, Arber.

Frazeologjia qe perdor Aziz Nesin, eshte shume e pasur dhe kjo e ben perkthimin shume te veshtire. Ke bere goxha pune dhe s'ke pse ta ekzagjerosh me modesti. smiley

 

 

SHKRIM E PERKTHIM NGA 30 E LODE,

SA JETIK ESHTE PER SHQIPERINE SOT.

u kenaqa me kete. kot s'thone ça te jete e shkrume, jetegjati, etj, etj. Rrofshi per perkthimin dhe prurjen. haha "eshte thike restoranti e s'pret- romeo dhe zhulieta". 

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).