Fiku i embel mbi rruge

Nga MIRI DHRAMI

Sa t’i kthente barba Tuli “mirëmëngjesi-in,” me atë gargaritjen që zakonisht i bënte grykës, “manushaqja” humbiste pas kthesës. Habitej me veten, teksa marazi e cyste në grykë. Nuk e kuptonte kush ia “vuloste”gojën ato mëngjese, që dilte gjoja të mblidhte fiq nga degët e varura mbi rrugë, por me merakun gjetkë... Priste “bejkën” dhe, kur vajza afrohej me hapa të lehtë si sorkadhe, ai gati shqyhej duke u zgjatur e kërcyer pas degëve si te ish njëzet vjeç, veç ta shikonte pak ajo, “erë borzilokja”.
Por më kot. “Trëndelina” që nxitonte çdo mëngjes, i thoshte vetëm “mirëmëngjesi”, gje që ishte normë në fshat dhe nuk i çonte sytë të vërente xha Tulin me pelivanllëqet e tij. Linte mbas aromën që kundërmojnë të gjitha vajzat e mirëmbajtura të asaj moshe dhe aspak aromë borziloku apo trëndeline, të cilat ishin tharë këtu e pak muaj më parë. Por plakut i pëlqente ta thërriste edhe me emra lulesh erëmira. Çdo ditë gjente një nofkë të re, që po ta dinte vajza, kishte dy mundësi të vepronte, ose t’i hidhej në qafë, ose të ndërronte rrugë për të mos ia parë kurrë më bojën. Më tepër gjasa kish të ndodhte e pasmja, që padyshim do e bënte plakun e gjorë, dërrmash. Prandaj epitetet që përshtaste për të, veç sa i belbëzonte. Mjaftonte që ia njihte zemra dhe i gëzohej shpirti. Tani për tani kaq donte.
Duke shoshitur këto ngjizje, barba Tuli i lumturuar humbiste në botën e vet. Por e përmendte plaka; “Eja, ku humbe, plak?”-i thërriste që nga ballkoni, ngaqë atë orë e donte afër të pinin bashkë kafen e mëngjesit. Ai me zor përmbahej sa herë e shoqja e quante “plak,” po nuk bënte dot ndryshe. Lëshohej në avrën e freskët të mëngjesit, që kjo të bënte të sajën. Veç tek freskia gjente notën e gëzueshme që sillnin përherë mëngjeset në fshat, për ta dyzuar me notat e çakorduara nga plaka, e kështu të rregullonte pak “melodinë” e ditës së re.
Ajo e thirrur ia thyente krejt kreshtat e krenarisë. Por ëmbëlsia që merrte nga fiqtë qe kllapuriste dhe kënaqësia prej “nxhikës” që zbriste në atë orë, ia dehnin trup e mendje. Vetëm ashtu mund të duronte deri mëngjesin tjetër. Një joshje të tillë kishin nevojë, nervat, shpirti dhe zemra e lënduar nga plaka.
Deri kur do ta duronte, pra!? Kish kohë që vriste mendjen i ngatërruar. Vajza gjithë nur, me belin e hollë e këmbët e gjata, i shfaqej edhe në gjumë. Edhe sorkadhe të ish, do të ndjehej!-mërmëriste i përdëlluar plaku i gjorë, para se të dilte herët në rrugë. Porsa ndeshte vajzën, shkrinte si djathë i napës.
I përhumbur mbas fiqve dhe “trëndelinës”, belbëzonte vrazhdë disa vargje të sajuar vetë, gjoja i përkisnin një kënge të vjetër, që e kujtonte qysh nga rinia. Ashtu “gjeraqina” do mendonte se barba Tuli, nuk ish larg djalërisë. Më mbas plaku nuk fliste. Heshte si peshk. Të gjitha i kapërdinte nga brenda.
“Erdha moj, erdha!”–i përgjigjej paksa me vonesë plakës, duke ia theksuar fjalën “erdha,” të tregonte se i bindej akoma dhe, t’i vishte përgjigjes rrobën e dëshpërimit. Nuk kish kuptim të vononte akoma tek gardhi. Lezeti kaq e pat. “Sorkadhja”dhe atë ditë kaloi.
Shporta e vjetër arnuar me tela, qëndronte thuajse bosh mbi mur. Kush ta mbushte? E sillte për fiq, por halli i vajzës nuk e linte. Kështu, atë muaj që fiqtë kishin kokrra, dhe ai kish shkak të dilte, po si do të bënte muajin tjetër, që fiqtë s’do kishin as gjethe? Vriste mendjen i gjori plak, të gjente një shkak për të dalë qysh herët në rrugë. Shpresonte edhe tek fati, ndoshta i buzëqeshte tani në pleqëri.
Vërtet, sa e çuditshme qenkësh kjo trandje! Gjendej midis një trekëndëshi sa jetik, aq dhe robërues. Mes plakës, “Nxhikës” dhe fikut të ëmbël, të cilin e “uronte” njëqind herë në ditë, përjetonte dilemën e madhe. Shfaqte ambicie të qarta dashurore. “Në atë moshë, pak turp nuk qe? Brente veten. Jo, pse?”–e qetonte më pas i dehur prej mohimit.
Mbas thirrjes së plakës për t’i shkuar pranë, plaku qëndronte një çast t’i ngadalësoheshin të rrahurat e zemrës nga hedhjet e shpeshta në fik. Po edhe “trëndelina” kish bërë punën e vet. Veç atëherë vërente se fiqtë kishin mbetur të gjithë në degë. Ecte i hapërdarë me shportën thuajse bosh. I dukej e stërmadhe dhe fajtore. Pak vite më parë, për aq kohë sa vononte ato mëngjese, ai mbushte plot dy shporta me fiq, ndërsa tani brenda saj gjendeshin vetëm disa kokrra, të cilat nuk fshihnin as fundin e saj.
“Çdo të thotë plaka? -pyeti veten i rrënuar, duke parë nga shporta bosh. “Të kem rënë kaq shumë?” -dyshoi për fuqitë e trupit. “Dy kafe në ditë i pi, por dhe drekën e darkën i ha rregullisht. Çfarë të më ketë ndodhur vallë?” –pyeti veten i frikësuar. Ndjeu se gjendej në hall. Nuk e kish njohur dashurinë, të kuptonte çfarë kish pësuar. Plakën e pat marrë me mblesëri.
-Eja plak, t’u ftoh fare këninua! -u dëgjua përsëri ajo, kësaj here më e prerë. Tregonte padurim. Gjithashtu dhe një zemërim i verdhë e xhindoste lehtë kohët e fundit. As ajo vet nuk ishte e zonja ta shpjegonte. Por dukej ashiqare që diçka kishte ndërruar tek e ngrata. Megjithëse plaku akoma e studionte, e kish të vështirë të dilte ne ndonjë përfundim.
Por edhe plaka e studionte. Gjithë ato te thirrura me shkak e pa shkak, nuk ishin krejt pakuptim. Po tërë ato punë që i ngarkonte, si t’i shpjegonte ndryshe? E ndjente fort mirë se i sillej rreptë. “Sa e keqe që është, dreqja! –thoshte nëpër dhëmbë.
-Këta janë fiqtë që solle?-iu hodh porsa plaku uli në verandë shportën bosh. A thua gjithë hallin e kish tek fiqtë!
-Nuk lënë gjë zabërhanët, moj jo!- ia ktheu ai duke përmbajtur marazin që po ia shkallmonte gjoksin. As plaku nuk kishte hallin e fiqve, që i foli me aq duf. Kokrrat derisa zgjateshin mbi rrugë, të gjithë mund t’i kapnin. Ndaj dhe ai kishte vendosur t’i linte ulërimat dhe sharjet për djemtë e lagjes, të cilëve në fund të fundit, iu shkonte të vidhnin dhe ndonjë kokërr fik. Tjetër gjë e shqetësonte. I rrihte si çekan në kokë, fjala që dëgjoi nga nje shok i tij: “Në moshën e thyer, tek burri shpalosen të tjera ndjenja dashurore, që nuk kanë ngjasojnë fare me ato të kohës së rinisë. Të dëgjuara fjalë për fjalë në radio!”-betohej tjetri për saktësinë e informacionit. “Në moshën rinore”-i pat thënë ai, “mashkulli është shumë i vrullshëm, i papërmbajtshëm, kështu ka shumë mundësi, t’i plagosë ato çaste delikate. Kurse në moshën tonë, puna ndryshon. Prandaj ndjehen shumë të lumtura ato femra, që lidhen me burra të pjekur!” Këtë të fundit nuk betohej nëse e kishte dëgjuar në radio. Po barba Tulit dhe kjo shtojcë i pëlqente. Të tilla “kuvende” i mirëpriste me ëndje. E bënin të ndjehej tjetër njeri, shumë më “ëmbëlosh” nga vitet e mëparshme.
Tërë ato kohë që fluturonte në qiej lumturie, vishte përditë të vetmen këmishë të re. Domethënë bëhej njëkohësisht, i ëmbël, i dashur dhe i bukur... Mbas pak, këmishën e hiqte nga trupi i djersitur dhe ia hidhte plakës t’ia lante. Ajo e fërkonte fort në magje, sa i mbufateshin gishtat e shkurtër, për ta nderë më mbrapa tek teli i rrobave. “Plak, lere këmishën e re në dollap, nuk ke tjetër, o i gjorë. Na del një e mirë a një hall nesër-dej, ç’do veshësh?” –e qortonte ajo, por plaku bënte sikur nuk dëgjonte. Sa t’i thahej këmisha e re, s’gabonte të dilte as në rrugë, por kapërdihej me tu gargaritur, teksa merrej me punët të shtëpisë. Rrinte si kuak mos plaka ia kyçte këmishën në sënduk.
“Eja, a derëbardhë!”-ia kthente duke psherëtitë gjatë, ngaqë plaka këmbëngulte në të sajën. “Kur do t’i veshëm të mirat, kur të na fusin në varr? Le të dukemi dhe ne një herë si njerëz, pa fundja le të ikim këmishë grisur!” –mëtonte plaku, që dëshironte ta mbyllte bisedën aty.
“Gati jini ju, të dukeni një çikë, u hyn dreqi në bark edhe në pleqëri!”-i përgjigjej e papërmbajtur plaka nga përplasja e rastit. Për plakën të gjitha qëndronin pezull. Çdo gjë mund të ndodhte me Tulin. Ndoshta dhe ajo (e frikshmja) që i kalonte nëpër mendje, por që nuk dinte si ta quante. Mbetej në atë shpjegimin e rëndomët; “Mos ia dridhte plaku?!” Vërtet, sa e madhe qenka mundësia e tradhtisë në pleqëri?!”-pëshpëriti duke futur dorën në shportë, për kokrrën e fundit. Duke u mbllaçitur ngadalë, i kujtoi një sërë punësh që barba Tuli i pat “harruar” krejt.
-Të gjitha për sot? -e pyeti plaku pa mundur ta shikonte në sy. Ia njihte mirë zakonin, prandaj nuk duhej t’i kundërshtonte shumë. Dhe aq sa i tha, plot ishin për atë ditë.
Kështu i kishin handakosur vitet bashkë. Me pak përplasje, me pak frikë, me pak dashuri, si dhe me mëdyshje kohëgjata. E kish nisur plaka e para, ngaqë dyshonte tek Tuli i ri e muskuloz. Por edhe plaku nga ana tjetër, nuk kish ndenjur duarkryq. Sa vite rronin bashkë, nuk e kish lejuar të dëgjohej më i fortë zëri i saj. Kish bërë si një pasha i vogël. Përherë donte drekën gati, rrobat gati, por edhe në krevat e donte gati. Shkurt, ia kish pirë lëngun plakës, që tani po i kthente pllakën.
Tul, o Tul! -u dëgjua ndërkohë ta thërriste nga rruga ortaku që i mësonte të rejat e radios. Fishkëllima e tij e bëri plakun t’i harrojë ambiciet rreth vetes dhe plakës. Doli në dritare t’i kthente përgjigjen duke i vërshëllyer gjatë.
Eja, nuk do dalësh sot? -e pyeti tjetri me padurim. Eja, të marrim ca diell bashkë! –shtoi me ngulm, për t’i dhënë të kuptojë, se e sotmja ish me interes. Pastaj u rrokullis ngadalë përgjatë kalldrëmit të rrugës. Xha Tuli vendosi ta ndiqte. Sa dëshironte të mësonte ndonjë të re, që do ia vlente! Ah, si e kishte katandisur ajo “erë trëndelina,” që nuk po ia gjente anën. E kujtonte qysh të vogël. Pastaj kur u rrit e nxori klasën e tetë. Ndërsa tani që i shkonte si “bejkë” përpara syve, i qe mbushur mëndja top, se i kish mbyllur të njëzetepestat. “Ah, që është si kumbull!” –mërmëriste plaku nëpër dhëmbë, për t’i harruar vitet që zhuritej për të. Gjithë ato kohë, veç nofka “ i marrë” mund t’i shkonte per shtat. Dashuronte ne vetmi e ne heshtje dhe nuk dihej deri ku shkonte me këtë trandje. Vajza duhej ta mësonte dashurinë e tij, pastaj le të bënte si të dëshironte. Ndoshta kish nuhatur diçka, pse plaku i lutej për ditë, t’i falte disa kokrra fiq.
Për pak barba Tuli doli në rrugë duke shikuar andej nga zbriste për ditë “sorkadhja.” Sillte në mend të ecurën e saj dhe i rrëqethej gjithë trupi. “Ah, sikur ta kisha tani para syve!”-mendoi për një çast dhe u kthye poshtë të ndiqte shokun. Befas, sokakut pa që ngjitej vet ajo, “manushaqja” e tij. Iu duk si në ëndërr. Fërkoi sytë, por më kot, asgjë nuk rregulloi në shikim. Ishte po ajo, “sorkadhja” e dashur, që për herë të parë atë drekë, kthehej më shpejt nga puna. Sa keq i erdhi që e nuk e vuri re më parë! Sot kish rastin ta vrojtonte gjatë. Ashtu, ndoshta gjente dhe kurajën t’ia thoshte ato që bluante. “Jam fatkeq! -murmuriti dhe u drodh akoma më shumë, kur i pa në duart të mbante dy copa basmë. Nuk iu duk shenjë e mirë. Si vogëlush nisi të kruajë faqen, ndërkohë ajo i erdhi pranë të shkëmbeheshin. “Si lule!” -pëshpëriti plaku.
-Mirëdita barba Tul. -e përshëndeti ajo burrin që s’po përmendej.
-Mirëdita, moj vaj.., -i ngeci fjala atij si zakonisht. Pastaj kroi grykën dhe me njëmijë vështirësi e pyeti.
-Pse gjithë ato peshqeshe, moj nure?
-Të dielën fejohem! -ia ktheu ajo edhe më e qeshur.
-E kush të merr, moj zogë? –kërceu ai i turbulluar.
-Është nga larg xha Tul! –ia ktheu gjithë garjet vajza, pa vënë re pikëllimin jeshil që pushtoi plakun e gjorë. Deshi t’i rrëfente të tjera, por barba Tuli qe zhdukur. Planet i qenë prishur nga themeli.
Kështu, e zhveshi këmishën e re dhe nuk doli më jashtë. As të nesërmen nuk deshi të mblidhte fiq. Nisi të shante e të mallkonte gjithë kalamajtë që kërcenin të kapnin fiq nga degët e zgjatura mbi rrugë. Për një çast u duk sikur edhe fiku e ndjeu turbullimin e tij. Nuk nxori më kokrra. Ndaj kot çirrej plaku, kot kërcenin dhe çamarroket, sa trazonin fikun dhe plakun e gjorë.
Moti i freskët i asaj fund vere, me zor sa poqi dhe disa kokrra në majë të pemës, që askush nuk mund t’i kapte lehtë. Veç plakës, e cila me një kërrabë të gjatë dy herë sa Tuli, bënte punën e saj për mrekulli. Ngjante sikur donte të thoshte, se nuk ia kish nevojën më askujt, aq më tepër Tulit, që papritur iu patën kthyer turbullimet e vjetra.

2005. Athinë.

10 Komente

Plak ashik edhe topall! smiley

Me kujtoi nje poezi te Cajupit... me shume se erotike. do shoh mos e gjej gjekundi.

Ja te hyj mes ju dyjave nje çike, megjithese nuk ben dhe aq ftohte kendejza. OK, ku e kishme llafne ? Tek keto vjershat e pista ? Mire. Po te mos me vinte nje çike zor nga 72 fshesat qe kam grumbulluar, do t'ju rrefenja per ate vjershen e abatit francez qe i kendonte nje bukurie te pafajshme rinore, diku ne famulline e vet. Por me mire t'i leme gjerat ketu sepse nuku eshte mire qe te tallemi dhe me pleq te pamundur si Beckett psh, i cili mbush nja 5 faqe liber duke vajtuar njeren kembe qe i ka mbetur drejt, dhe tjetra qe ka zene te ngurtesohet gjithashtu. Dhe per kete Beckettin, asnje shpetim, asnje zbutje veshtrimi me çupka te reja, por thjesht ca guralece (qe ai iu thote gure) qe i lepin njeri pas tjetrit, plot gjashtembedhjete cope, te ndare ne kater xhepa.

Mire, per çfare u mblodhem ketu, thate ju ?

Hurbi, ketej nga ne eshte ngrohte... ndaj mo na be vape.... smileysmiley

per ca u mblodhem thua ti? Per dy pare muhabet, per pleqerine qe po na troket ne dere e s'dime t'i bejme hall...

Kete punen e beketit s'e mora vesh hic, por jam gati e sigurt qe kur te hap emailin do ta gjej atje tregimin. smiley

 

E kishnja ketu :

Qe keta pleqte qejflinj, duhet te jene njeçike me te fshehte sepse shumica e pleqve mezi po mbajne pantallonat ne bel. Dhe doli fjala tek Beckett daja qe kishte rene ne hall me guret e tij. Dhe me dy kembet, njera tashme e ngurte drejt, e tjetra ne udhe e siper. Dhe po i qaja hallin Beqos.

Shih ç'ben ky burri : e merr librin dhe e ndan ne dy pjese. Ne te paren, fillon me kete mendje : do te tallem paq me lexuesit, qe t'iu vije mendja verdalle, e ta flakin librin me sa te kene fuqi.

Per ndonje te duruar pastaj, qe s'e kam peshtirosur mire, atehere ne pjesen e dyte, do t'i tregoj nje histori. Sepse i duruari, i fituari.

Ja keshtu bente ky burri. Qenkan hapur kutiçkat qe kerkoke email keshtu ? Une e dija se te gjitha kutite e Shqiperise i ka kiçur Saliu, dhe e ka flakur kiçin ne dët. Ndonje zhvillim i ri andej ?

Eh, mo Hurbi, "c'te ben pleqeria, s'ta ben as perendia" thosh gjyshi im nga babai. I ziu rrojti 18 vjet i paralizuar, ishte ne fshat dhe dilte ne oborr te shtepise dhe sodiste gjithe rinine e fshatit qe shkonin udhes dhe e pershendesnin... "Si je, xha...?"  E kur kalonte ndonje  cupe e bukur, nga ato me faqet lulekuqe, lleret bucko dhe pulpat topce, qe binte ne sy nje km larg, me thosh mua "Saken se me behesh si ajo rospia e filanit".( filani ishte gjithnje emri i babait te cupes)  Une s'e merrja vesh pse ishe rospi ajo, se ne fshat s'i kishin dale llafe te keqija. Vone, shume vone i rashe me te qe ajo fjala "rospi" fshihte nje tis zilie e keqardhjeje per rinine dhe bukurine e cupave, qe kalonin aty pari...

Kam pershtypjen se eshte me teper nje fije kashte per t'u kapur pas jetes, per t'u ndjere gjalle serish, duke qene se dashuria eshte e vetmja ndjenje, jo vetem ne kuptimin seksual te fjales, qe i jep kuptim jetes...

Dhe gjysherit tane zor se e njihnin Beketin, o Hurbi, por jeten e donin qe c'ke me te! smiley

Per zhvillimet e reja te kutive, pyet Xhibin, une s'di gje. Une, kutite e mia i kam pa kapake. smiley

 

Pikesepari nje falenderim per atmosferen e gatuar me ere  trendeline, manushaqe dhe borziloku, te lokalizuar diku andej nga laberia(bregu?)  sa e serte  po aq edhe e   ndjeshme ndaj  feksjeve te bukurise.Barba Tuli  na paska qene qefli ne te ri te tij dhe ky zjarri i sevdase  nuk i qenkerka shuar as ne ate moshe kur njeriu ka "shume inat e pak takat" smiley   Kjo me kujtoi ate plakun qe teksa rrinte buze rruges ne kasaba, e teksa shikonte cupkat e bukura veshur me fustane te holla cipe gjarperi , ferkonte syrin me pellemben e dores dhe e puthte ate. Kur ca te rinj e pikasen e i thane se paske rrjedhur o plak, xhaxhai u shpjegoi se ne kete moshe eshte syri qe kenaqet, se te tjerat kane ikur e i ka marrur lumi. E  qeshen te rinjte me plakun ashik e iken pas bejkave qe kalonin sokakut sepse bejkat kerthinja duan deshet e rinj percore kurse plaku melcohet vetem me koqet e fikut te rreshkura nga vapa e gushtit.

E lexova nen atmosferen e kenges labe : Me cmende bejke, me cmende" http://www.youtube.com/watch?v=gy53RhtVDng

Mbaj mend qe ka pas sjelle dhe Busulla nje tregim te tille, nje plak me kapele republike dhe nje trendafil ne thile te xhaketes, qe mbillte lule per gruan qe s'ish me ne jete... Me ka pelqyer shume edhe ai tregimi.

Eshte vertet tregim i mire. Ka nje sens mase te admirueshem, nje gjuhe vivide, karaktere te vizatuar bukur e reale. Shto ketu dhe temen teper delikate qe eshte trajtuar me shume kujdes pa rene ne banalitet. Eshte nje nga tregimet me te mira te Miri Dhramit.

cheers

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).