Dy fjalë për librin e ri “E kuqja e demave” nga Mira Meksi

Në një qytet legjendash në Spanjë, murgjit “Luftëtarë kundër harresës së Ikonës” kanë vite që punojnë për deshifrimin e misterit që vesh të kuqen e fuqishme të ikonave të Onufrit. Brenda një realiteti të përndezur ndeshjesh me dema, rivalitetesh dhe tradhtish të gjakta, Mira Meksi përshkruan lojën pasionante të jetës ku ngërthehen fort dhe përleshen [...]

11 Komente

Nuk di kush e ka pergatitur kete shkrim por, ndoshta do te jem ca i ashper me kete, m'u duk kritike tipike kallulliste e viteve 80.

Asgje per romanin, vetem fjale ne ere, pa kurrfare shije. Kur mbarova shkrimin, m'u duk sikur mbllaçita nje biftek te skuqur para nje jave, te ruajtur ne frigorifer.

Shikoni shprehjet :

Kjo hapje, ky përtejësim, në faqet e këtij romani jepet në formë më të qartë dhe më të shprehur se në çdo roman apo tregim të saj të mëparshëm. Ndërsa tek krijimtaria e mëparshme lexuesin e vërejmë të jepet si element strukturor i rrëfimit, porse në një trajtë fort të ndërfshehur, në faqet e këtij romani prania e tij jepet në formën më të hapur; ndryshe nga sa më parë, tek E kuqja e demave Meksi i drejtohet drejtpërsëdrejti dhe në emër lexuesit, madje, duke e shoqëruar këtë dialog me një ndriçim të fortë dhe mbresëlënës…

Me poshte :

E kuqja e demave është një ikonë e madhe, një ikonë e gjallë, e mbrujtur me ngjyra të bollshme, me një vizualizëm ekspresionist dhe me një imazheri të prekshme surreale, por edhe me plot dritë-hije dhe me mister; porse, mbi të gjitha, është një ikonë vërtet e arrirë, në të gjitha kuptimet, ngjyresat dhe përftesat e këtij termi, për vetë ikonën, për natyrën dhe misterin e saj, një ikonë e përftuar nga soditja e ngulmët dhe misterike, nga bashkimi dhe shkrirja e dy universeve, e dy pafundësive, e pafundësisë së dritës hyjnore dhe asaj të shpirtit të soditësit.

Dhe me  poshte :

Pikërisht kjo befasi, këto lëvizje plot zigzage, larg çdo skeme kanonike, të cilat i hasim të pranishme edhe tek hapësira ikonografike, janë gjithë sa na mbajnë gjithhershëm në suspense në tërë rrëfimtarinë e Mira Meksit, duke na shtyrë vazhdimisht drejt leximit të saj. Madje, më tepër sesa një herë.

________

Ne mos e paste kjo emrin "si te nxijme rreshtat pa thene asgje", une s'ditkam gje.

Dhe me e forta se ky shkrim ka pretendimin te na nxise aq fort per ta lexuar romanin, saqe me t'i dale ne fund, ne do t'i rikthehemi over, over, over... the rainbow... kenge shume e bukur.

Mire.

Autorja e ka shpallur para nja dy tre vjeteve qe eshte duke shkruar kete roman... e mbaroi me ne fund se qeme ne merak...  smiley

 

Moj po romanin le ta shkruaje ajo, e ndoshta e ka shkruar te mire, s'kam asnje dijeni per kete, por u habita me kritiken e vockel (me teper paraqitje). Per mendimin tim kokulur, them se nuk i ka bere sherbim te mire. Edhe une qe s'e kam lexuar librin, do ta kisha paraqitur me terheqes, e le ai apo ajo qe e ka lexuar... apo prit, mos po ia kepus kot, do e kete lexuar ky shkruesi i ketyre rreshtave ?...

Hurbinek pas leximit : Po mire, tani qe e lexove librin, ç'do te na thuash zotrote ?

____

Nje djale, goxha djale ne fakt, del nje dite te shetise. Pothuaj te gjitha perrallat jane me shetitje, pa harruar kampionen e shetitjeve Kesulkuqen. Mire. Duke shetitur, ketij djalit i kercen mendja te dale ne trotuarin tjeter. Ja qe keshtu ndodh nganjehere. Je duke ecur mire e bukur dhe paf ! ti mendon se trotuari tjeter eshte me mire. Mire. Djali pret ngjyren e duhur te semaforit dhe niset. Mirepo rruga nuk eshte nje rruge e zakonshme, por eshte bulevard. I gjere, i gjere, shume i gjere. Drita jeshile nuk mjafton, me te mund te shkosh deri ne gjysme te bulevardit. Portokallija vjen te te shoqeroje per nje çerek tjeter, dhe pastaj do besh si do te besh me te kuqen.

Mirepo, ja qe ate dite djali nuk ka fat. E kuqja e semaforit do te terboje nje makine me nje dem te harbuar brenda, dhe djali do te perplaset egersisht. Djali eshte aksidentuar. Ai nuk ndjen me asgje. As kembet, as duart, as koken. Ambulanca vjen atehere kur vjen dhe ate e shtrojne ne nje spital me çarçafe te bardhe. Mjeket vijne dhe shkojne, infermieret e pickojne nga te mundin, per te marre vesh nese djali ka ndonje fije nervore qe funksionon ende apo jo. Por asgje. Djali ka humbur gjithçka.

Ne dhomen e tij, nuk ka qetesi asnjehere. Vijne prinderit, te afermit, e dashura, shoke dhe miq. Ai nuk leviz. Pas 37 ditesh ne nje gjendje te tille, doktori thote se ky njeri ka vdekur klinikisht, edhe pse tik-taku i zemres eshte me i rregullt se fishkellima e zogut te lavjerresit. Dhe çudia tani ndodh : ne vete çastin qe doktori thote se ky njeri ka mbaruar dhe nuk mund te ngrihet me, djali ndjen se mund te kete mendime. Ai ndjen te dashuren qe qan dhe ka deshire t'i thote se e do shume. Por nuk mundet, trupi nuk i bindet. Syte nuk i hapen, megjithese i ndjen te gjitha bisedat e tyre. Te afermit e tj nuk duan te dorezohen. Presin me muaj dhe vite. Dhe ne njeren prej ketyre pritjeve, ai degjon te dashuren qe bisedon me nje infermiere mbi romanin e ri te Mira Meksit.

Sipas tyre, romani titullohej "E kuqja e demave". Ai nuk mund ta duroje kete titull. Ne mendje i vjen drita e kuqe e semaforit. Deshiron te bertase, te kelthase, ta ndale kete masaker, por nuk mundet. E dashura e tij flet me pasion per luftimet e demave ne arene, ndersa infermierja kembengul se romani eshte nje kotesire e papare. Le te themi kalimthi qe infermierja eshte nga Vlora. Ne kete duel te tmerrshem ku vuajtesi kryesor eshte djali i ri, fjalen e fundit do ta kete vete doktori i cili ka qelluar nje lexues i madh. Dhe ai thote keshtu :

"E kam lexuar romanin dhe te them te drejten nuk kam kuptuar asgje. Ne fund te romanit, kam pyetur veten : po perse djallin eshte shkruar ky roman ?"

Ju thashe se doktori eshte nje njeri shume i kenduar dhe atij s'mund t'ia hedhe askush. Dhe vazhdon :

"Ne kete roman, e dashur (keshtu iu drejtohet ai infermiereve) ka nje miniere te vertete termash arenore-demore qe vetem po ta kesh shpikur vete korridan dhe t'i marresh vesh. Perndryshe, spanjollizmat (doktori shpik fjale te reja, eshte vertete shume i kenduar) gelojne nga te kater anet, duke me krijuar para syve nje pelerine te kuqe dhe duke m'i hipur nervat ne kulm."

Ketu, e dashura e djalit e nderpret duke i thene se ajo i do shume demat, prandaj i ka pelqyer libri. Por infermierja nderhyn duke thene se demat nuk duhet te vriten, dhe se eshte kunder korrides ne parim. Doktori vazhdon :

"Fjalite, ne kete roman, vijne ne menyren me te keqe te mundshme, me ca mbaresa (me kete, doktori kupton pjesen e fundit te fjalise pas presjes se fundit) qe te bejne ta mbyllesh librin dhe te marresh ne telefon psikologun per t'i lajmeruar nje depresion te rende nervor. Ne kete roman, une kam dalluar ca gjera qe..."

Dhe mendoni tani vuajtjen e djalit te shtrire ne shtrat, i cili i degjon te gjitha dhe nuk mund te flase, trupi i tij eshte i paralizuar nga nje dem i harbuar, atij i kujtohet ngjyra e kuqe e semaforit, i kujtohet gjaku i tij i kuq i sperkatur mbi makinen e kuqe te demit te kuq, atij i kujtohet gjithçka e kuqe. Djali vuan tmerresisht. Doktori ka qelluar shume i kenduar. Infermierja eshte e dashuruar pas doktorit. E dashura e djalit e pelqen ende Mira Meksin. Djali nuk dihet kur do te ngrihet, nese do te ngrihet ndonjehere. E gjitha kjo ne sfondin e nje mrekullie njerezore qe quhet lexim. Cfare drame !  

 

Te qenka dashur vetem nje e shtyre e lehte dhe hooop e bere recensionin alla Hurbinek smiley Une s'kisha plan ta lexoja, po tani s'do e lexoj e s'do e lexoj. Perrallat e tua (vecanerisht ato mbi romane) u ngjajne perhere e me teper asocacionave te lira te pacienteve te Freudit smiley

 

I ka bere aq publicitet neper media ajo gjate kohes qe ka qene duke e shkruar keshtu qe nuk i prish pune kjo qe eshte shkruar ketu...

shkruesi edhe mund... smiley  por edhe mund t'ia kete dhene autorja te gatshem recensionin smiley

ketej nga anet tona as botuesi nuk e lexon ate qe boton smiley

por ama per te diskutuar mbi ato qe nuk kemi lexuar s'te falim ne ketej... smiley

 

U pa puna. Do bej publicitet dhe une. Do te vendos tek "pyetjet" nje copez nga nje roman qe po "kaferdiset" neper trure diodash dhe defteresh llogarie, e qe, Zoti qofte levduar, shpresoj te dale shendoshe e mire neper librarite tona. Dhe ahera, do fle i qete nja nje jave, e pastaj do i turrem nje romani tjeter 1500 faqesh.

OK, do te sjell pas pak ca pasazhe, thjesht per te mesuar ca gjera nga lexuesit e "peshkut".

 

Znj. Meksi mos ka perkthyer gje "Kurvat e trishta" te Markezit?

Nejse, qofte po, qofte jo kjo perkthyesja, me ka ngel ne mendje kembengulja e perkthyesit per te perdorur shprehjen "i percellonte bytha" (atij plakut 90-vjecar), fraze qe ta hiqte qejfin e leximit per nja 10-15 faqe pasardhese, dhe te mendosh qe ai titull i markezit eshte ja, qameti 150 fq, merret vesh pastaj...

Hurbi,

e mbarove mo? Me te lumte! une s'po gjej nje fjalor spanjisht-spanjisht qe ta marr vesh se per cfare behet fjale..  Me duket se per kete vit ky do te jete libri im i gjumit... ja, me librin ne dore, fjalet qe rrjedhin me nje spanjishte te kulluar, une qe perkundem mes capa-ve, veronica-ve, mantilla-ve... derisa nje molisje e pashmangshme me mpin trurin, sepse ato qe duhet te shikoj ne enderr, i shoh para gjumit.

Peshq dhe peshqesha,

Meqe s'na keni sjelle asnje thele nga romani, po ju servir une nje cope "Gjarper me pupla" nga D. H. Lawrence (per ta perkthyer mendojme me vone):

marttagtype name="country-region" namespaceuri="urnsmileychemas-microsoft-com:officesmileymarttags">marttagtype>marttagtype name="place" namespaceuri="urnsmileychemas-microsoft-com:officesmileymarttags">marttagtype>

Normal
0
unctuationKerning />

aveIfXMLInvalid>falseaveIfXMLInvalid>
false
false

napToGridInCell />

ontGrowAutofit />

MicrosoftInternetExplorer4

st1\smiley{behavior:url(#ieooui) }

ection1;}
-->

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:"Table Normal";
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:"";
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:"Times New Roman";
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

There was an exclamation. Two horsemen in gay uniforms and bearing long staffs had suddenly ridden into the ring. They went round the arena, then took up their posts, sentry-wise, on either side the tunnel entrance through which they had come in.

In marched a little column of four toreadors wearing tight uniforms plastered with silver embroidery. They divided, and marched smartly in opposite directions, two and two, around the ring, till they came to the place facing the section of the Authorities, where they made their salute.

So this was a bull-fight! Kate already felt a chill of disgust.

In the seats of the Authorities were very few people, and certainly no sparkling ladies in high tortoise-shell combs and lace mantillas. A few common-looking people, bourgeois with not much taste, and a couple of officers in uniform. The President had not come.

There was no glamour, no charm. A few commonplace people in an expanse of concrete were the elect, and below, four grotesque and effeminate-looking fellows in tight, ornate clothes were the heroes. With their rather fat posteriors and their squiffs of pigtails and their clean-shaven faces, they looked like eunuchs, or women in tight pants, these precious toreadors.

The last of Kate’s illusions concerning bull-fights came down with a flop. These were the darlings of the mob! These were the gallant toreadors! Gallant? Just about as gallant as assistants in a butcher’s shop. Lady-killers? Ugh!

There was an Ah! of satisfaction from the mob. Into the ring suddenly rushed a smallish, dun-colored bull with long flourishing horns. He ran out, blindly, as if from the dark, probably thinking that now he was free. Then he stopped short, seeing he was not free, but surrounded in an unknown way. He was utterly at a loss.

A toreador came forward and switched out a pink cloak like a fan not far from the bull’s nose. The bull gave a playful little prance, neat and pretty, and charged mildly on the cloak. The toreador switched the cloak over the animal’s head, and the neat little bull trotted on round the ring, looking for a way to get out.

Seeing the wooden barrier around the arena, finding he was able to look over it, he thought he might as well take the leap. So over he went into the corridor or passage-way which circled the ring, and in which stood the servants of the arena.

Just as nimbly, these servants vaulted over the barrier into the arena, that was now bull-less.

The bull in the gangway trotted inquiringly round till he came to an opening on to the arena again. So back he trotted into the ring.

And back into the gangway vaulted the servants, where they stood again to look on.

The bull trotted waveringly and somewhat irritated. The toreadors waved their cloaks at him, and he swerved on. Till his vague course took him to where one of the horsemen with lances sat motionless on his horse.

Instantly, in a pang of alarm, Kate noticed that the horse was thickly blindfolded with a black cloth. Yes, and so was the horse on which sat the other picador.

The bull trotted suspiciously up to the motionless horse bearing the rider with the long pole; a lean old horse that would never move till Doomsday, unless someone shoved it.

O shades of Don Quixote! Oh four Spanish horsemen of the Apocalypse! This was surely one of them.

The picador pulled his feeble horse round slowly, to face the bull, and slowly he leaned forward and shoved his lance-point into the bull’s shoulder. The bull, as if the horse were a great wasp that had stung him deep, suddenly lowered his head in a jerk of surprise and lifted his horns straight up into the horse’s abdomen. And without more ado, over went horse and rider, like a tottering monument upset.

The rider scrambled from under the horse and went running away with his lance. The old horse, in complete dazed amazement, struggled to rise, as if overcome with dumb incomprehension. And the bull, with a red place on his shoulder welling a trickle of dark blood, stood looking around in equally hopeless amazement.

But the wound was hurting. He saw the queer sight of the horse half reared from the ground trying to get to his feet. And he smelled blood and bowels.

So rather vaguely, as if not quite knowing what he ought to do, the bull once more lowered his head and pushed his sharp flourishing horns in the horse’s belly, working them up and down inside there with a sort of vague satisfaction.

Kate had never been taken so completely by surprise in all her life. She had still cherished some idea of a gallant show. And before she knew where she was, she was watching a bull whose shoulders trickled blood goring his horns up and down inside the belly of a prostrate and feebly plunging horse.

The shock almost overpowered her. She had come for a gallant show. This she had paid to see. Human cowardice and beastliness, a smell of blood, a nauseous whiff of bursten bowels! She turned her face away.

When she looked again, it was to see the horse feebly and dazedly walking out of the ring, with a great ball of its own entrails hanging out of its abdomen and swinging reddish against its own legs as it automatically moved.

And once more, the shock of amazement almost made her lose consciousness. She heard the confused small applause of amusement from the mob. And that Pole, to whom Owen had introduced her, leaned over and said to her, in horrible English:

‘Now, Miss Leslie, you are seeing Life! Now you will have something to write about, in your letters to lace wsmileyt="on">t="on">Englandlace>.’

She looked at his unwholesome face in complete repulsion, and wished Owen would not introduce her to such sordid individuals.

Para se te dal rrugeve te zymta te ketij katundit ku me kane mbyllur, po tregoj dhe nje histori te re, dhe pastaj ju puth fort ne dy faqe, dhe ma befshi naten e mire.

______

Dikur, para ca kohesh, isha ne nje gjendje te renduar depresive. Nuk me hynte asgje ne sy. As pija, as femrat, as lojerat ne TV. Asgje. Nje dite, kur u zgjova ne mengjes, u kujtova per nje gjysme endrre qe kisha pare dhe qe me dukej se zhvillohej ne Amsterdam. U ngrita, u vesha (pa lare, pa pastruar, asgje) dhe mora trenin. Drejtimi : Amsterdam.

Si qytet, Amsterdami eshte goxha i bukur, i rregullt, me ca ndertesa te vjetra por te mbajtura mire, dhe me rruge te shtruara me ca kalldreme te imta. Iu rrasa lagjeve te Amsterdamit, duke kerkuar ku te kaloja naten. Kembet me çuan tek lagja e "keqe". Shale femrash, ngjyra te kuqe, tym i bardhe, gjera qe mua me ishin neveritur. E megjithate, duke qene pa kurrfare qellimi ne bote dhe ne Amsterdam, u futa ne nje nga ato vendet ku pihet llulle barishtesh.

Pasi e thitha nja dy here, syte me erdhen ne vend, perpara meje kishte plot shtojzovalle, gjysme lakuriq, qe nuk e merrja vesh pse me ngjanin te gjitha me nje shoqe tonen ketu tek peshku, e kam fjalen per B. (nqs ka ende dyshime, e kam fjalen sigurisht per Brizhit Bardone e peshkutpauje). Megjithate, ndersa koka me vinte verdalle, perpara meje m'u faneps nje goce qe une e kisha dashur tmerresisht, dhe qe ishte e veshur me nje kostum nga me seriozet. I bera me shenje qe te vije te ulet prane meje. Ajo me veshtronte dhe nuk levizte. I bertita fort qe po çmendesha. Ajo buzeqeshte. U ngrita dhe e kapa per dore. E ula prane vetes. I thashe : "Pashe Zotin, a di te me thuash, ç'ne kostumi ne ngjyre jeshile ?" Kesaj rradhe, ajo qeshi me te madhe. Cili kostum ? me pyeti. Kostumi qe ke veshur, i thashe. Po une nuk kam kostum fare, tha ajo duke qeshur. Zgjata doren drejt gjoksit te saj, nje gjoks i jeshilte. Jo, i thashe, dua te di : nga te vjen kjo ngjyre e jeshilte e gjoksit tend ? Ajo vazhdonte te qeshte dhe ma mori doren per ta vene mbi gjoksin e saj. E sheh tani, a nuk te duket se po prek diçka te mishte ? me tha ajo duke meshuar mbi doren time.

Nuk dija ku isha. Mendova te shtrihem sepse nuk ndihesha mire. Ndersa vura koken ne jastek, ne skajet e tavanit shihja nje turme njerezish qe brohorisnin çdo levizje apo fjale timen. Brohoritja ishte nxitese, diçka e llojit "Oleeee". Buzeqesha dhe fillova t'iu them se nuk eshte faji im qe ata gjenden aty lart dhe qe nuk kane nje karrike per se mbari. Por ata vazhdonin me "Oleeeeeeee". E dashura e dikurshme erdhi dhe m'u plandos persiper. Sa bukur, sa bukur, perseriste ajo me ze te ulet. Sa bukur, mendova dhe une dhe mbylla syte per nje gjume te mire. Kur u zgjova, te gjithe kishin ikur. Vetem e dashura e dikurshme rrinte aty me mua. Duke kthyer koken nga une, ajo me pyeti : "A nuk te duket, Hu, se ngjarjet jane gjetke ?" Nuk dita ç'ti pergjigjem por thjesht u kujtova per bileten e trenit, dhe u ngrita te largohem. Ajo u zvarrit pas meje duke m'u pergjeruar : "Ti as qe e di rendesine e ngjyrave ! Shko, shko, qerohu ! Idiot ngjyrash !"

Pas kesaj, u qerova vertet.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).