Cfare do te thote "Alber"? "Alberishte" ?

Po lexoja ne gazeten Shqip nje artikull per Genc Leken. Artikulli mbyllej me kete paragraf:

Në letërkëmbimin me Androkli Kostallarin të bën përshtypje këmbëngulja e këtij të fundit për të kërkuar sqarime në lidhje me fjalën ‘albër‘ dhe gjithashtu shpjegimet e hollësishme të Gencit lidhur me kuptimet dhe përdorimin e kësaj fjale. Sipas shpjegimeve të tyre, më pas fjala ‘albër‘ dhe ‘albërishte‘ u bënë pjesë e fjalorit", komenton Lafe duke e konsideruar Genc Lekën si një dëshmor të gjuhës shqipe.

http://www.gazeta-shqip.com/artikull.php?id=77852

Fatkeqesisht, artikulli nuk e thote c'kuptim kane keto fjale, vetem se fjalet jane mbledhur ne rrethinat e Librazhdit (? ) apo Gramshit, nuk jam i sigurte!

Nga Eqerem Cabej kam lexuar qe fjala Arber perdorej deri ne fillimet e shekullit te 20-te per banoret e krishtere shqiptare jo-vlleher te qytetit te Beratit, ne mos qofsha i gabuar! Por nuk jam i sigurte nese kjo fjale e "shpetuar" nga Genc Leka ka te njejtin kuptim ne Berzeshte!

Kush mund te na thote dicka me shume?

FLM. 

48 Komente

ALBËR f. sh.

  • 1. Ashkël e hollë, cifël e hollë druri. Albra të thata. Albra sëpate.

  • 2. Lapër, copë lëkure e shqitur. Iu ngrit një albër në dorë.

  • 3. Cipa e hollë që mbështjell pjellën, ani. * Trembet nga një albër trembet nga një punë a nga një vështirësi fare e vogël.

ALBËRISHTË f. sh.

  • Vendi ku zakonisht çahen drutë me sëpatë dhe ku bien e mblidhen vazhdimisht albra; grumbull albrash në një shesh a në oborr. E kaluan dimrin me albërishtën.

E kaluan dimrin me albërishtën.

Kjo ishte per vjet. Sivjet eshte E kaluan dimrin me kutishtën smiley

Sorry, couldn't help it. smiley

P.S. Hape kutine e bejteve! smileyarty:

Falemnerit shume fh! smiley

Ajo alber-laper eshte e mrekullushme!

Mekanizmat e shqipes shkelqejne ne mes te llucit, vetem se duhet me i von' men!!

Uee! Cer dhurate per Vit te Ri fh-je?!

Falemnerit vllajo!

Jo, dylber eshte fjale me origjine persiane me duket qe do te thote I dashur, mik, (jo dashnor)

Biles edhe ne shqip, kuptimi i pare keshtu ka qene, pastaj i eshte ngushtuar kuptimi!

Eshte pak a shume si fjala "jaran"! Edhe kjo fjale origjinalisht ka pas kuptimin shok, mik i ngushte, nganjehere edhe garib (kafja e jaraneve, jaranet rrine ne kafe)! Kete kuptim, kjo fjale e ruan akoma ne Kosove dhe Bosnje!

Nganjehere i kam degjuar kosovaret ta thone " i ngela jaran"-i ngela borxhli per nje nder, jo per leke!

 

neroi veten, t'afermit dhe t'gjith ne me at dhurat!

Me "l'albero" te italishtes jane kusherinj apo krushq valle? smiley

@ Monda

Kusherinj te pare fill e nga latinishtja:

albaro/albero = Plep/peme

Thuhet etimologj. nga "albus"= i bardhe, por eshte e pasigurt.

 

@ Fh, faleminderit per sitin!!!! smiley

Pyetje per humor pellazg-etrusko-shqipce smiley.

Muhabet i vjeter qe thu ti Finisterre, jo aq i vjeter sa robt pellazgo-etrusk, po me i llaf, sherr i vjeter virtualistani lol.

Ta kesha llafin qe nqs eshte kusheri me alberin, atehere ka ardh nga latinishtja/italishtja, komshillek safi, apo kusherinj.  Por nqs jo, dmth me e vjeter, atehere na e kane marre vjellajdutet nga pellazgo-etrusket.  Krushqi me nji llaf me Alberin, Shi ne Plazh smiley.

Une nuk e di per albero-alber, por alp-alpin ka dhene ne shqip Lart-nalt!

Jo domosdoshmerisht nga latinishtja (alto-altitudine, nalt-naltesi) , por nga indo-europianishtja po njehere!

Edhe Bjeshke, ketu e kam lexuar qe e kemi nga latinishja, por nuk me mbahet se si e verviti llafin ai qe e solli!

Pyetje per pike bonus:
A mendoni se fjala Bardhe vjen nga Alba (transpozimi eshte mekanizem i njohur i shqipes) , apo Bjello (qe na ka dhene Bejke-definitivisht) ?
 

"Albus" ne kuptimin "i/e bardhe" thuhet vjen ngaqe keshtu quheshin ne qyteterimin romak pjese muri te bardha qe perdoreshin per te publikuar lajmerime.

E gjitha nga greq e vjeter "Alphos", qe sipas nje teorie shume poetike don te thote "dicka qe te vret syrin".

P.s. Etimologjia eshte shkence e perafert.

Mos u lodhni.

Alba ne latinisht dmth "luce bianca" - drite e bardhe.

Lodhuni per kete tjetren;

a vjen albania nga alba apo anasjelltas meqe agu u vinte nga Shqiperia.

shpjegimi eshte dhe me i thjeshte sesa duket ne fakt. nderlikimet i prodhojme vete.

nuk e dija kete! Alphos-albus! Shume interesant! 

Etimologjia sigurisht eshte shkence e perafert, po mu me interesojne vektoret, me thone te drejten, nuk me intereson shume peshat egzakte! smiley

Llafi tjeter qe m'ka intrigu eshe "burg"! smiley

Si llaf nuk e di nga e ka origjinen, por di (kryesisht nga librat e historise, qe nje here e nje kohe m'kane pas interesu shume) qe origjinalisht, ne Evropen Perendimore kane qene vende te rrethume me ledhe "bourgh"-shek 10, 11. Nga kjo dolen fortesat e famshme qe me vone na dhane burget-qytetet e reja te ndryshme nga ish-qytetet romake (civitae) dhe fshatrat romake (villae).

Well... ne shqip, fjala mbeti ne kuptimin origjinal te ngushte: burg-vend i rrethume!

Qy vektori me intereson mua! Nga na erdhi, dhe qysh na mbeti!

Pellazget te me ndjejne! smiley

Mrroklla, edhe mua me interesojne vektoret. Vetem se kam pershtypjen qe edhe per te nxjerre keta duhen shfletuar ca libra. Per vete i kam zet te madh pohimet pa referenca, nga mendja! smiley

Meqe ra fjala, me mungojne ca vellime te Fjalorit etimologjik te Cabejt. Di qe vell. 5 nuk ka dale asnjehere.

Sa per "burgun" besoj e di qe ketej nga ne akoma dhe sot "borgo" (nga lat. shek. IV "burgus&quotsmiley i thone nje qendre te banuar, me origjine antike dhe mesjetare, te rrethuar me mure. Italia eshte plot me te tilla. Brenda mureve zakonisht ka pak shtepi, pastaj banesa te reja jane ndertuar nder vite perqark.

Kjo puna e etruskeve eshte vrime e zeze dhe s'kam durim t'i hyj o Moza smiley , le me pastaj te grindem virtualisht.

Di te them qe kam vizituar ca varreza etruske ketej ne Veio (shek. 4 p.e.s) nja 20 km nga Roma: varret ishin si shtepi nen toke, me poce e orendi qe i varrosnin bashke me te vdekurin. Kam qene edhe ne Muzeun Kombetar te Villa Giulia-s dhe kam lexuar aty-ketu teori mbi etruskishten. Kaq. Me te tjerat le te merren ata qe kane bere nga 10-15 vjet shkolle per kete pune. Une s'i kam kompetencat per debate shkencore dhe pseudodebatet me lodhin trute.

Keshtu qe mire e ke ti, le ta marrim alberce punen smiley

"Finire a taralucci e vino" si i thone keta...

Ashtu thua ti, po prape ke qejf per sherr smiley.  Moza eshte me copyright te forta te peshku, Finisterre.  Te lutna shume se s'ka ligj nderkombetar qe me mbro po ta vjedh ate emer smiley.

PS: I was just having a little fun me mrrokllen qe e paska harru italishten smiley.

Me fal nje milion here! Jam qorru! smiley Po gjithsesi, te siguroj qe e dija me ke po flisja.

Albër - ashkël - tishkë - spirrë.

M'ra nji tishkë n'sy. (Veri)

M'ka hy nji spirrë n'gisht t'madh. (Veri)

____

Burimi : kujtimet e mia.

Ke harruar : bujashke, ose bllashke (shqiptim vendas aty-ketu).

Perseri kujtimet e mia, pas shkundjes se globit.

Nejse, bofshi qejf, siç do e shifni vetë ai fjalori eshte outdated but i gather that's what we're looking for smiley

Se mu kujtu me rekomandu i fjalor (kjo mu kjtu nga pyetja per full-diskllouzhër), eshte nji fjalor i trashë shqip-anglisht-italisht me terma ekonomike-financiare-deri diku ligjore i përpiluar nga me duket guvernatori i sotem i BSH (jo fort i sigurt per emrin). Nuk e zoteroj, por e kam perdor i fare kohe per ashtu-i-muhabet, shumë i dobishëm. Me siguri ka shpjegimin e sakte per full- disclsr)

Sa mire te gjeten nje sajt ty o Hurbo... Te pakten do kesh me cfare te merresh... te luftosh inorancen nga perbrenda.

Sajtin e kam pase qekur, ti grindavec. Qekur rreshqisja ne debore, ulur mbi sajt, shpatit te kroit.

Si po te ecin punet e qiellit, mire ?

Nuk merrem me qiellin, punet i kam ne toke. po njof nje qe i ka punet ne hene...

Nje nga gjysherit e mi e perdorte alberishte, por ai ka jetuar ne Shkoder kur ishte i vogel. Edhe tani here pas here e perdor, por te gjithe duan te dine shpjegimin.

E cuditshme, po alber sikur s'e kam degjuar nga ai.

Une di nje fjale shqipe, qe e dine te gjithe, por ne nje kuptim te padegjuar me pare, dhe qe une e kam degjuar vetem ne katundin tim, mbase dhe ne katundet perreth, por qe ka nje kuptim aq domethenes, sa mahnitem me thjeshtesine dhe mençurine e atyre qe kane jetuar para nesh.

ps : fjalen nuk e them, se dua ta mbaj per vete si perle, madje s'e perdor asnjehere, as ne perkthime, as ne te folur. Rri diku e strukur ne trurin tim.

Nuk e ke idene sa bukur eshte bere ketu, grindaveco. Ka rene debore dhe ka zene. Bardhesi, si dikur ne kujtimet e mia. Debora eshte gjeja me e bukur qe natyra ka ditur te beje. Vertet. Po sikur te binte diçka e zeze ? Apo gri e mbyllur ? Apo vishnje ? Kulmi. Por ja qe bie diçka e bardhe, e paster, e kulluar, e panjolle, sheruese, shpetuese.

Po bej dhe nje poezi madje, per deboren :

Floket e tua, Finisterre,

Te zbardhura me debore,

n'vath' blegerin nje shqerre

te pershendet me dore. smiley

_________

ps : per fjalen mos u lodh, nuk e them. S'jam aq filantrop.

 

Me pelqeka! smiley Une po dal per darke! Hajt pacim te gjitheve! smiley

doja te dija c'do dilte kesaj rradhe nga vatha o pellush. Po ja qe e nxorre.

Po te le nje detyre shtepie: si mund te vije nje banor i Henes te na vizitoje ne toke?

Me varke ajrore me rrema.

 

He ci paskeni punuar Alberit, more! Prandaj po bika gjithe ky shi kendej! smiley

 a vjen albania nga alba apo anasjelltas meqe agu u vinte nga Shqiperia.

 

shpjegimi eshte dhe me i thjeshte sesa duket ne fakt.

 

latinet, dmth romaket ishin eksplorat-ore ose ues. ata u kane vene emrat te gjithe popujve te ballkanit ose europes lindore, grekerve, bullgareve, serbeve, sllaveve, gjermaneve, etj. (aq sa kur erdhen otomanet ne ballkan, ja vune emrin ketij Rumeli, ose Rome) dmth njihnin se ç'kishte edhe mbrapa shqiperise sa ta merrnin kete si vendi nga lind dielli.

sikur mos ta kishin kaluar detin asnjehere, kjo teori mund te ishte e vertete, dmth qe ta quanin shqiperine alba ose drita. gjithashtu po te jet kjo e vertete, vertetohet lehte, sepse duhej te jete shkruar dikund ne latinisht (ne ndonje faqe libri apo dokumenti).

emrin Albani e perhapi ne fakt nje francez, Charles D'Anjou duk e çun mbreti qe ne 1272 e shpall veten Mbret i shqiptareve pasi ishte bere mbret i sicilianeve, i napolitaneve. ai behet me vone dhe mbret i Jeruzalemit. 

pra me e gjet se nga u nis ky bandill me e qujt shqiperine me kete emer, duhet studiuar historia e tij. 

interesant eshte fakti qe shume vite (shekuj) me mbrapa tij edhe vellai i Napoleonit kur u shpall Mbret i Napolit e nis fjalimin e kurorezimit me fjalet legjendare : Ne albanezet ....etj, etj. dmth jo vetem qe veten e mbante per te tille po i konsideronte dhe napoletanet njishtu.

 

 

uot dhe fak men! Per ty historia ka filluar diten qe ke lindur.

 faku i satome

Po qeni robt e ke degjuar ndonjehere? jo per gje, po ku t'i kesh, e ke degjuar ndonjehere? Ja, keshtu e meriton ti. se e ke bythen ne surrat e flet me verre!

 vallaj duke pare foton tende, te perpunuar me fotoshop, (per ta qit artistike mnjf) qe ke pas per avatar, nuk di a e ke me, kokqeni je vete çun.

per te teper je kar komplet dhe i semure psiqik. bej debat lal, ose kris bythen ne ndonje vend tjeter ku te qetesosh nervat.

Po mos e degrado pra ne sharje te tilla. mos perdor nenat ketu, se ne dallim nga ty qe mund t'i kesh per te shitur, une kam namuz or HAJDAR!

 nuk ish sharje ajo (satome) qe te thashe. ka kuptimin qe ti me drejtohesh sikur te te kem vella, pra te kemi dale nga e njejta none. pra sikur me njeh mire cili jam ose e njeh mire zotesine time ne krahasim me tenden. 

kur tek posti im perveç citimit tend, nuk kish asgje ne lidhje me ty. bile dhe postin nuk ta dedikoja. citimin e perdora vetem se tema me intereson e kam gjera interesante me thone.

nuk di a kupton me mire tani ....

Ore ju dy me lart ! Do t'ju kap e do t'ju qis te dyve me shqelma jashte !

(shih tani kur t'i versulen trimat atij qe hyn t'i ndaje - kjo eshte formule e njohur, ju kujtohet ne tetevjeçare ?)

E kam seriozisht, ju sikur s'rrini dot pa njeri-tjetrin. Jam i bindur se do te ishit shoke shume te mire, ne nje rrethane tjeter.

Hurbo, shrehja "te qis me shkema jashte" ka dale jashte mode ketu tek na. Kemi n'mode "t'kap prej zhelesh e t'nxjerr perjashta".

emrin Albani e perhapi ne fakt nje francez, Charles D'Anjou duk e çun mbreti qe ne 1272 e shpall veten Mbret i shqiptareve pasi ishte bere mbret i sicilianeve, i napolitaneve. ai behet me vone dhe mbret i Jeruzalemit. 
...pra me e gjet se nga u nis ky bandill me e qujt shqiperine me kete emer, duhet studiuar historia e tij.

 

exactement !!

 

 

 

Habitem perse komplikohen gjerat kaq shume, shpjegimi eshte shume i thjeshte  Arberia-Albania. Kaq. Etimologjia e fjales le te gejndet ne shqip, sepse emri i vendit nuk eshte Albania qe rrjedh nga Latinishtja por Arberia qe rrjedh nga shqipja. Kaq e veshtire te kuptohet kjo?

 eshte me e vjeter shkruar albania sesa arberia qe s'eshte veçse perkthim/shtremberim/keqshqiptim i emrit latin ose grek (ptolemeu e perdor i pari si emertimin e nje fisi me banim afer krujes)

perderisa ne veten e quajme shqiptare nuk ka si emertimi arber ose albane te vije nga ne. sepse nuk do te na duheshin dy emertme qe nuk kane lidhje mes tyre.

albanez, arberesh, arvanitas, arnaut, etj, behet fjale per derivatet e te njejtit emertim. pra burimi i te gjithe ketyre varianteve vjen nga i njejti vend. 

Po pra edhe ai i njejti vend nga vijne gjith keto emertime, eshte Arberia dhe emertimet e tjera jan derivate te saj. Normalisht qe Albania etj jan shkruar perpara Arberia sepse shqipetaret nuk kan shkruajtur gjuhen deri vone.

Dhe po te dije historine do ta dije qe shqipetaret ne kohen e skenderbeut vetquheshin Arber, arberesh, arvanit, pra te gjitha derivate te te njejtit emer, dhe fakti qe vetequheshin arber jane arvanitet dhe arbereshet. Kuptove tani, apo do ja fusesh kot perseri.

Ai fisi Albaneve per te cilin shkruhet ne historine e lashte eshte fisi i Arbrit, nga dolen Gjon e me vone Gjergj kastrioti, nje nga fiset Ilire. Me ardhjen e Skenderbeut ne Arberi, dhe krijimit te principates te arbrit dhe vendosjes te tij ne krye te luftes kombetare anti-osmane, te gjith shqipetaret moren emertimin Arber, duke marr per here te pare nje emertim kombetar, sepse me pare kishin vetem identitet fisnor Ilir. Pra u mor nje identitet kombetar per te zhvilluar nje lufte qe u kanosej arbereshve kombetarisht nga osmanet. Ne kete periudhe ne drejtim e principates te arbrit dhe Skenderbeut te gjitha trojet e banuara nga shqipetare u cilesuan si Arberia/Albania. Nuk ka kuptim tjeter te fjales Albania, pervece eshte nje derivat i fjales Arberia si shume derivate te tjera, keto jo Alba, jo me the e te thash, jane lesh me tresh.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).