Socrealizmi dhe brezi Pepsi-Cola

Mund të përcaktosh – dhe tashmë e kanë përcaktuar – gjenezën intelektuale të dy prej ideologjemave që kanë përshkuar në këtë shekull pjesën më të madhe të njerëzimit. Megjithatë, ende na kanoset rreziku, a thua se në to, prapëseprapë, paskan gjalluar dofarë idesh të thella e të mëdha, prej të cilave edhe sot, të ketë mbetur ndonjë grimcë e vlefshme. Është fjala për komunizmin dhe nazizmin. Ata nuk meritojnë asnjë nderim e asnjë rehabilitim për t’i fisnikëruar, pasi secili në llojin e vet, ka falsifikuar dhe manipuluar me idenë e së Mirës.

Marksizëm-Leninizmi e shiste veten si trashëgimtar i traditës me zanafillë Heraklitin dhe Demokritin. Ai e nxjerr prejardhjen e vet nga Lukreci, epoka e Iluminizmit, Hegeli dhe gjithë zhvillimi i shkencës së pozitivizmit. Ndryshe me nazizmin, që, sidoqoftë, nuk e ka dhe aq vulgare gjenezën. Nazizmi e konstrukton gjenezën e vet me zanafillë tragjedinë greke, Herderin, Novalisin, Hegelin e interpretuar ndryshe, Niçen dhe, ta pret mendja, e bazonte të drejtën e tij me zhvillimet e shkencave që nga koha e Darvinit.

Ky është një iluzion, i cili sjell një rrezik shtesë: komprometimin e të gjithë emrave që ata përmendin. Do rrezikonim nëse do të fajësonim Hegelin, dhe çdo filozof apo shkencëtar tjetër nga sa përmendëm, për faktin se na kanë lënë të tillë pasardhës.

Megjithatë, janë pikërisht këto manipulime dhe falsifikime, më saktë, monopolizime mbi idenë e së Mirës - shkaku tragjik, që ka përcaktuar fatin e veprës së shumë shkrimtarëve e mendimtarëve, të cilëve u ra të krijojnë brenda këtyre dy sistemeve politike.

Ne kemi përvojën tonë shqiptare, e cila duhet përcaktuar si “e turpshme dhe tragjike”, produkti pesëdhjetëvjeçar i së cilës, kur e sheh të shpërndarë nga bukinistët trotuareve apo brigjeve të Lanës, të trishton jo më pak se muranat e ngritura ndanë rrugëve automobilistike, në përkujtim të të aksidentuarit. Në të dy rastet, asociacioni të shpie në atmosferën e përzishme, mortore. Në sisteme të tilla vlerash, nuk kishte si të ishte ndryshe.

Gjendja shpirtërore e aktivistit të Partisë dallon për nga besnikëria fanatike ndaj sistemit. Direktiva “nga lart” rindërton të gjitha polet e mendjes dhe perceptimit, gjer në periferi. Si rezultat, gjuha shndërrohet, metamorfozon: ajo nuk i shërben më komunikimit apo përshkrimit, sqarimit, por asaj se si mund të krijohet lidhje ndërmjet sistemit dhe realitetit. Kësaj gjuhe i përket një rol magjik: t’ia nënshtrojë realitetin botëkuptimit. Kjo “gjuhë liturgjike”, çdo formulim i së cilës shenjon përkatësinë e folësit ndaj sistemit, kërkon dhe nga bashkëbiseduesi, që edhe ai të përfshihet në të. Fjalët e tij më me rëndësi – janë kanosja dhe simbolet e pushtetit. Kjo më së shumti i shkon përshtat “traditës” së sistemit komunist, që në vendin tonë edhe sot e kësaj dite e ndjejnë veten si peshku në ujë (mjafton t’u hedhësh një sy gazetave dhe liderëve të së majtës, ose  fakturës së ligjërimit gjuhësor të politikanëve).

Nën pushtetin e ideologjisë është e pamundur të mbetesh i mençur apo mendjekthjelltë. Nazizmi ka tunduar disa mendimtarë të mëdhenj: Heidegger-i, për të cilin kam adhurim të pakufijtë, Karl Shmiti etj, janë, megjithatë raste specifike. Ata, është më saktë të thuash se projektuan tek nazizmi idetë e tyre dhe se për nazizmin vetë, këto ide ishin të huaja: antimodernizmi i thellë, antidemokratizmi i thellë, nacionalizmi, kthimi në metafizikë, - të gjitha këto nazizmi sikur i përvetësoi, por i përvetësoi me atë rezervë, për çka ato përbënin vlerë idesh në jetën intelektuale të filozofëve: me rezervën e mendimit, thellësisë, metafizikës. Këta filozofë iu dhanë gjithashtu iluzionit të gjenezës.

Sidoqoftë, marksizëm-leninizmit nuk ia doli t’i qorrollepsë disa nga mendimtarët e mëdhenj të dorës së dytë, si p.sh., Llukaçin, Brehtin, Arragonin anipse edhe këta nuk vonuan ta humbin talentin e tyre, sapo ngjëruan çorbën komuniste.

Partitë komuniste kanë mundur të lavdërohen me zell kapadaiu e karagjozi me figura shkrimtarësh të mëdhenj në radhët e tyre: me Aragonin, Bretonin, Elyarin, Gorkin, Majakovskin, Pikasonë, Lanxhevenin, Nerudën, Hikmetin, porse kujdeseshin gjithnjë që t’i mbanin ata të shtmëngur, anash, duke u lënë veç mundësinë që të përfshiheshin me raste, sipas gjendjes shpirtërore, sipas leverdisë, sipas rrethanave. Sidoqoftë, pa marrë parasysh karakterin sipërfaqësor të partishmërisë së tyre, dhe piktura e Pikasosë (shih. “Lufta në Kore&rdquosmiley, dhe poezia e Nerudës, Hikmetit, Majakovskit dhe Aragonit, veçse kanë humbur e degraduar nga kjo gjë.

Për realitetin shqiptar mund të thuhet, si për çdo realitet tjetër komunist, se edhe shkrimtarët tanë, madje me dëme më katastrofale, patën të njëjtin fat, anipse çdocilit sot, nga gjithë krijimtaria në prozë e poezi mund t’u nxjerrësh me rafinerim nga një libërth-fletorkë në përkujtim të grimëçastit kur Shkrimtari hapi gojën të flasë, porse s’arriti të nxjerrë veçse një gogësimë të zgjatur. Natyrisht, çështja e sasisë është e diskutueshme, dhe përjashtime bëjnë një, dy, tek e shumta tre shkrimtarë.

Në diskutime të ndryshme është naivitet e pikëllim njëherësh, të shohësh sesi fryhen si kaposhër shumë nga shkrimtarët tanë, kur thonë se “të gjithë shkrimtarët e mëdhenj kanë qenë të majtë”. Unë them, se mendimtarët e mëdhenj dhe shkrimtarët e talentuar, përcaktohen nga karakteri dhe niveli i neverisë që kanë nga çdo përcaktim ideologjik. Arti mund të mbijetojë vetëmse estetikisht, qoftë dhe brenda regjistrave të provokimit. Mendimtarët e mëdhenj përmbyllen në sisteme ideologjike vetëm përsa i përket rrjedhës së rastësishme të pasioneve, natyra e të cilëve gjendet jashtë ideologjisë. Por, duke iu avitur bërthamës së saj, pasionet ftohen, dhe shpesh mbeten vetëm precipitate derdimenomanie.

E meqë jemi te precipitatet, a mundet vallë, në kulturën tonë të të gjitha sferave të ngjitet kjo tipologji deri te brezi i “Pepsi-Cola-s? Sa herë mundohem t’u shpjegoj studentëve të mi logjikën e gjërave që përbënin ankthin e përditshmërisë komuniste para viteve 1990, ndesh një sforcim për ta rrokur me mend, por e di, se kurrë s’ka për të ndodhur përjetimi as i një historie të vetme dhe as i të gjitha historive, që përbëjnë sfondin psikologjik kolektiv të kësaj epoke. Ata nuk mund ta rrokin me mend aktivitetin psikik dhe pulsimin e ankthit të njeriut në diktaturë, prandaj priren ose t’i totalizojnë skematikisht gjërat në bardhë e zi, ose të jenë krejt indiferentë ndaj realeve që nuk i kanë prekur dhe ndjerë në lëkurën e tyre. E shumta ata që s’e kanë përjetuar epokën e diktaturës dhe mekanizmat e funksionimit të saj, të shohin si një roman jo shumë tërheqës, ose si një tip që po u rrëfen sagën kronikale të një sëmundje, të një lëngate të gjatë, e cila dikë e mori e dikë, falë Zotit, e la për të dëshmuar, më gjysëm gojë, të fiksur, të zymtë e konfuz.

Brezi “Pepsi-Kola” është një civilizim radikalisht i ndryshëm, jeton në koordinata radikalisht të ndryshme kohore, sociale dhe metafizike. Dhe janë këta breza formacioni i recipentit të ri, që kurrën e kurrës nuk do të marrë fare mundimin t’i përjetojë, t’i marrë seriozisht, pa le më të vrasë mendjen për socrealistët. A është mirë kjo? Edhe mirë edhe keq. Gjithsesi e keqja e tyre, pra mosinteresimi për ekzistencën e socrealizmit, ka përsëri një të mirë të madhe. Thjesht ata s’do të kenë punë fare me kompromentimin e kujtesës.

E di se do më kundërshtojnë. Po edhe kundërshtimi që mund të më bëjnë, do t’i ketë rrënjët po nga ajo vetëdije precipitatesh, me nder me thanë, socrealizëm. Sepse nuk është çështje erudicioni, formimi, refleksioni, a ku di unë. Është çështje vetëdijeje tjetër, ndjeshmërie të re. Pamundësia ka të bëjë me faktin, që vetëdija nuk ndryshohet si “Njeriu i ri”. Ajo nuk është më fëmijë që të mund të adoptohet. Socrealizmi është i jeratisun prej Zotit më të pamëshirë, Zotit të Historisë, të linçohet me harrimin më përjashtues nga brezi më i ri që po vjen – generation “Pepsi-Kola. Në asnjë epokë kulturore s’e gjen një përjashtim kaq kategorik sa ky.

39 Komente

 Mir e ka Tufa ketu, por mua sikur s'ma mbush mendjen ky brezi i Pepsi-Koles. Brez qe s'ka interes per asgje, veç per te pire, tymosur dhe seks. 

Më kall datën pohimi se të paktën nazizmi "numëron në biografinë e vet" filozofë e mendimtarë seriozë, ndërsa komunizmi jo.

Ja pse Platoni i linte poetët jashtë Republikës së vet... smiley  

S'ta mbush ty mendjen mor zoti pjetr mustakuq ....po ja mbush Tufes me "Pepsi - Kola" ...

Nje currufjakse e modelit YPI ...por me nje ndryshim....Pordhe nga te gjitha anet ,ere e qelbur nga kanoce "Pepsi-Kolash" ne terminologji qe nga koha e llapaqeneve te mbartura,  per veshe te taposur e per te ditur me mend deri tek gryka , nga lloji i Anali-  isteve qe kane shperthyer ne cdo lloj gazete.

Ne qe dime tu qepim kostumet tu rregullojme raportet bio me nderhyrjet nutrion te ushqimit te padenje qe ka pushquer njerezimin per 2000 mije vjet , ne profetet e kalejdoskopeve te marrezive te shenjteruara ne kodin e budallepsjes se ushqyer me megallomani dengelore, ne qe duam shume Hejdegerin e ca bole te stisura qe s'kane levizur nga vendi asnje gur per asnje mmm , ne qe mendojme se duke llomotitur e sterllomotitur si te gjithdijshmit e botes , ne qe japim deklarata per te shkuaren te sotmen e te ardhmen ....: Deklarojme :

Ju premtojme nje Letersi pa art , nje mishmash llafollogesh e pordhamanesh te perbashkuar ne shoqaten e parrugesve, e pahyrjeve dhe padaljeve. Ne i premtojme botes Letrare ........do permbysim Kalane e Berishajve ne Vucidol .

Bashkohuni me TUFEN e Qorollepsur dhe llafebufe karkalec kacufe . Boll qe te lehni !

Se pari per nje prurje tip TUFE , pastaj ndoshta edhe per mendimet , ne se ja vlen te merresh me surrogato politike te haleve te Kohes !

 Te dheesha mendimet 5 lek tufa!

 

T'dhesha edhe shqipen prej disleksiku! smiley 

Data sot 22 Tetor. Ok Im safe.

në temë...

Mu më duket sikur e kam rilexu kët xhaxhin. Prapë sikur është përpjekur të triblojë komunizmin me top nazist, e sikur ka bërë gol më pas, demek gjona për bufa, nga Tufa.

Tani se marr vesh ktë mani që ka me komunizëm e nazizmin. Po secili ka huqet e veta... Gjithashtu asnjëherë nuk kam arritur të përligj tonin e të shkruarit. Ka një irritim në të shkruar, të pajustifikuar fare.

Keni lexuar gje nga Agron Tufa?

Une hic.

Dhe kjo ndonese perpiqem te mbahem sa me ne kontakt me krijimtarine e autoreve Shqiptare (te atyre qe ja vlen te lexohen, natyrisht).

Ka shume mundesi te jete autor krejt i deshtuar dhe ti perkase asaj kategorie njerezish qe nuk e pranojne realitetin (ne kete rast deshtimin artistik). Ky mospranim i ben tonet e ligjerimit te tyre shume agresive; e shemton edhe me shkrimin (dhe mendimin) e tyre te varfer qe ne zanafille.

Ky Tufa kur shkruan per keto tema harron nje te vertete te madhe, ... po me te vertete TE MADHE!

Faktin qe gjate viteve te diktatures jo vetem letersia dhe arti ne pergjithesi, por vete jeta e njerezve ishte "socrealiste". 

Ne fund te vitit '44, pikenisje e rregjimit komunist ne vendin tone, Shqiperia numeronte me pak se 1 milione banore. Ne vitin 1990, kur u mbyll ai kapitull numeronte mbi 3.5 milione banore.

Nga ata 900 mije (pak a shume) Shqiptare qe kishin ardhur ne jete perpara '44-es nje pjese u bashkua me Luften, nje pjese tjeter (pakice e vogel) u bashkua me okupatorin dhe nje pjese tjeter akoma (shumica) mbeti asnjanese - kjo deri ne perfundim te Luftes, ne '44. Ne ate pike edhe ata qe gjate Luftes i perkisnin kesaj kategorise se fundit asnjanese, nxituan ne mase te rreshtoheshin ne krah te fitimtarit, qe ne Shqiperi quhej Partia Komuniste Shqiptare.

Pra, po ti mbledhim aktivistet e LANC-it + te bashkuarit me fitimtaret pas Luftes + te lindurit pas vendosjes se rregjimit (qe nuk besoj se kishin shume alternativa) na del se mbi 95% e popullates sone ishte, te pakten ne dukje, e rreshtuar ne krah te Partise.

Kjo do te thote qe jetonin e silleshin sipas udhezimeve te kohes, dac ne pune, dac ne shoqeri e dac ne familje (me ndonje perjashtim shume te rralle).

Po te ndjekim logjiken e Tufes i bie qe brezat e sotem ta injorojne plotesisht ate epoke - te injorojne se cfare benin e si jetonin gjysherit, prinderit, dajallaret, hallat apo tezet e tyre, me pak fjale te fshijne nga kujtesa dhe nga botekuptimi i vet cdo ngjarje te ndodhur perpara vitit 1990.

 

 

 

   

 

Me vjen keq, por e ke me te vertete gabim persa i perket letersise se Agron Tufes. Se paku romani i tij i pare "Fabula Rasa" duhet lexuar.

Nuk jam dakort me disa kalime ne brendesi te shkrimit te A. T. dhe, si shume lexues te tjere besoj, ndiej nje lloj mllefi te pasherueshem. Qe s'eshte ai mllefi i mire, qe te mban gjalle dhe te shtyn te krijosh nje etike personale...

Ndersa, ne te kundert, letersia qe ben eshte e konsoliduar dhe pa viktimizime.

Dhe, kam frike se ka te drejte edhe ne ate qe thote rreth brezit te ri. Tufa flet per studente, dmth djem e vajza 20-vjeçare. Keta s'kane kaluar perveçse vitet e para te jetes nen diktature. S'kane kujtese te tyren. Me nje lloj ndjenje faji per te shkuaren, druaj as prinderit (qe duhet te jene pak a shume 45-vjecare) s'duhet t'u kene folur...

Shumica e atyre qe e kane jetuar nje pjese te jetes se vetedijshme nen diktature, jane perpjekur ta hedhin kete pas shpine...

Se paku romani i tij i pare "Fabula Rasa" duhet lexuar.

penar, diskutimi i ksaj qe citova do kishte me shum vlera se murtaja! Dmth eshte murtaja, eshte edhe fabula. thjesht nje menim. pa frike 250+ komente t'garantume (pa llAgOrit mshesen tate).

I referohet fjalise:

"Keni lexuar gje nga Agron Tufa?

Une hic.

Dhe kjo ndonese perpiqem te mbahem sa me ne kontakt me krijimtarine e autoreve Shqiptare (te atyre qe ja vlen te lexohen, natyrisht)."

S'kam ndermend te shtrengoj askend te lexoje as "Fabula...", e as "Murtajen"... Sepse, jam e bindur, leximet s'behen me fushata.

E kisha seriozisht ate qe thashe.

Une Tufen e konsideroj si nje germebashkim vetem pasi disa persona qe une i respektoj, kane goxha vlersim per te. Kjo me ka habit dhe vazhdon te me habise.

 

Mendova mos e kishe marre ate "duhet lexuar" si urdherore! Jane kaq te poshtra keto "duhet"... sa i kam frike... smiley

Keto qe ke thene ti jo nje student por as nje nxenes nuk do t'i thoshte.

Ne kohen e LANC ka pasur nga ata qe u bashkuan me komunistet, me okupatorin por edhe nga ata qe nuk u bashkuan as me komunistet dhe as me okupatorin dhe luftuan per nje Shqiperi te lire dhe demokratike. Komunistet ne Shqiperi moren pushtetin si krahu qe mundi ushtarakisht gjithe grupet e tjera dhe jo se kishte mbeshtetje ne popull. Opozita kunder komunizmit, politike dhe e armatosur ka fillur qe ne kohen e LANC, por ka vazhduar edhe pas vendosjes se sistemit komunist ne Shqiperi. Te mohosh keto do te thote te legjitimosh komunizmin dhe te shkelesh mbi gjakun e atyre qe u vrane dhe persekutuan pse kundershtuan komunizmin. Do te thote te shkelesh mbi gjakun e grupit te deputeteve qe u vrane ne vitin 45 e me pas, kleriket, kryengritjen e Postribes, intelektualet qe u vrane menjehere pas clirimit te Tiranes e te tjere qe pergjate gjithe viteve te diktatures e kundershtuan ate ne nje forme apo ne nje tjeter.

Por do te thote te mos njohesh edhe perpjekjet qe u paguan shtrenjte nga vete njerez te sistemit qe tentuan te fusnin eren liberale dhe perendimore ne artin shqiptar. Nje ngjarje mjaft e njohur dhe e dhimbshme eshte festivali 11.

Ndrsa per vlerat e Tufes flet perkthimi i librave te tij ne frengjisht, dhe kjo ka ndodhur para pak kohesh, dhe jo ne kohen e komunizmit qe shteti mbeshteste perkthimin e librave te shkrimtareve te oborrit.

Soc-realizmi eshte ashtu sic e quan Tufa, i turpshem dhe tragjik. Problemi eshte se brezi i sotem nuk do shume te ja dije per ate kohe, por sic edhe e potencon Tufa, kjo ka te miren e vet, soc-realizmi eshte i destinuar te harrohet dhe askush te mos ja degjoje me zerin.

Per te shtuar edhe dicka tjeter student, shqiptaret, nuk jetonin dhe silleshin sipas udhezimeve te kohes, nuk e di cilit brez i perket ti, por ne ate kohe shqiptaret, vecanerisht ata te qendrave urbane dhe qyteteve kufitare ku aroma e artit te perendimit hynte nepermjet televizorit, kundershtonin pikerisht vijen e sjelljes qe impononte partia duke degjuar muzike te huaj, duke u munduar te imitonin ne veshje ate perendim te uruar etj. Pa folur per ata qe lexonin "letersi te ndaluar". Sigurisht qe kishte periudha kur vete regjimi nuk ishte edhe aq i "vemendshem" ndaj "shfaqjeve te huaja" dhe kishte raste kur ishte shume strikt dhe kjo reflektohej edhe tek njerezit. Brezi qe e ka perjetuar kete periduhe me keto ngjyra dhe ka qene moshe e re, te me korrigjoje nese jam gabim.

Pershendetje Speaker!

1.

Per mendimet e shprehura ne postimin tim me lart jam udhehequr nga libri i nje autori i cili, per mendimin tim, per epoken se ciles i referohemi, tregohet me objektiv se te gjithe ata qe kam lexuar, e kam fjalen per Bernd Fischerin.

2. 

"...Ne kohen e LANC ka pasur nga ata qe u bashkuan me komunistet, me okupatorin por edhe nga ata qe nuk u bashkuan as me komunistet dhe as me okupatorin dhe luftuan per nje Shqiperi te lire dhe demokratike..."

Ata qe nuk u bashkuan i kam cituar edhe une, duke shkruajtur madje se ishin shumica.

Kurse ato forca qe nuk u bashkuan as me njeren e as me tjetren pale, por gjithesesi luftuan per nje Shqiperi te lire (pra kunder okupatorit nazi-fashist), ne burimet qe te citova me lart, nuk konsiderohen rilevante.

3.

"...Komunistet ne Shqiperi moren pushtetin si krahu qe mundi ushtarakisht gjithe grupet e tjera dhe jo se kishte mbeshtetje ne popull..."

Jam dakord me pjesen e pare te fjalise: nuk ka pike dyshimi qe komunistet e moren pushtetin si krahu qe mundi ushtarakisht te gjitha grupet e tjera!

Kurse pjesa e dyte eshte krejt e pasakte.

Nese komunistet nuk kishin mbeshtetje ne popull, ku e kishin?

Kush i mbeshteti ata, duke bere qe te arrinin te ngadhnjenin mbi forca te cilat, ne leter dhe ne fakt kishin ne dore shume me teper pushtet (ne njerez, mjete dhe para)!?!?

4.

"...Opozita kunder komunizmit, politike dhe e armatosur ka fillur qe ne kohen e LANC, por ka vazhduar edhe pas vendosjes se sistemit komunist ne Shqiperi. Te mohosh keto..."

Kush i mohoi!? Pse spekullon kot!?

Une kam pohuar se pjesa derrmuese e popullates, - natyrisht jo e gjitha!! -, u rreshtua, te pakten ne aparence, ne krah te Partise.

Kjo me duket kaq logjike, sa nuk ka nevoje per shkence universitare per tu pohuar - po te ishte e vertete e kunderta nuk do te kishim patur kurre komunizem!!

5.

"Do te thote te shkelesh mbi gjakun...etj, etj" 

Kjo menyre shprehjeje (si p.sh. te shkelesh mbi gjakun e deshmoreve te atdheut...) ishte shume e dashur edhe per komunistet.

A e ke vene re se retorika qe perdoret nga antikomunistet eshte shpeshhere identike me gjuhen e urrejtjes qe komunistet perdornin ndaj atyre vete!?

6.

"...per vlerat e Tufes flet perkthimi i librave te tij ne frengjisht..."

Per mendimin tim, komentet pozitive te miqve te Peshkut mbi vepren e Tufes (po edhe ne pergjithesi), vlejne shume me teper sesa fakti i botimit te librave ne Frengjisht, apo gjuhe te tjera.

Bota ka aq shume botues saqe sot nuk i mohohet kerkujt botimi i nje libri.

Po te me sjellesh ndonje te dhene per botuesin, tirazhin dhe shitjet e librave te Tufes ne France athere mund te fillojme te arsyetojme - po them se nuk eshte nevoja, per arsyen qe te permenda me lart.

7.

"shqiptaret...kundershtonin...vijen e sjelljes qe impononte partia duke degjuar muzike te huaj...imitonin ne veshje...lexonin "letersi te ndaluar..."

Bllokmenet dhe femijet e tyre ishin njisha per ket lloj disidence!

Degjonin vetem muzike te huaj, visheshin me rroba te blera ne Rome e ne Paris dhe lexonin ca t'ju tekej by.tha ... e si ata edhe shume te tjere qe ishin te afert me rregjimin.

Partia (baballaret) ua toleronin keto teka, po kur litari zgjatej i cik si shume, fap!, nje te terhequr dhe ata rreshtoheshin ashtu sic duhej.

Mos ki merak se pak syresh, perballe dilemes mes demokracise/humbjes se privilegjeve dhe socializmit/privilegjeve do te zgjidhnin te paren.

Po nejse, ka shume per te thene po nuk e zgjidhim dot me nje teme si kjo...

 

 

 

 

Pasaktesi infantile te gjitha pikat.

1. Une mundohem te lexoj nga sa me shume burime qe te jete e mundur.

2. Nuk konsiderohen "rilevante" ne cfare kuptimi? Mund ta zgjerosh kete?

Po te mos ishin "rilevante" keto forca nuk nenshkruhej marreveshja e Mukjes ndermjet komunisteve dhe nacionalisteve qe pastaj edhe u prish me urdher direkt te jugosllaveve. Po te mos ishin "rilevante" Balli Kombetar nuk mori dhe kontrolli Vloren menjehere pas kapitullimit te Italise dhe Vlora konsiderohej si bastion i tyre. Ndersa veriu i vendit ishte krejtesisht nen kontroll dhe ndikim nga forca te tjera qe s'kishin asnje lidhje me NC.

Po te mos ishin "rilevante" nuk e pranon edhe vete se ne "letra dhe realisht keto forca kishin me shume mjete, njerez, mbeshtetje etj".

Kujdes se po me jep te drejteme fjalet e tua.

3. Pergjigjen e jep vete ne ato qe thua. Komunistet e moren pushtetin me force, nuk kishin mbeshtetje ne popull. Mbeshtetja e tyre ishte te forca dhe shtypja e cdo lloj kundershtimi, nderkaq grupet rivale i kishin ndjekur me pushke.

Po te mos ishte keshtu nuk do te vrisnin intelektualet qe kishin qene te paangazhuar gjate luftes me ndonje formacion politik por qe komunistet i supozonin si kundershtar te tyre. Po keshtu edhe kleriket, pronaret dhe tregtaret etj.

4. Ti e ke thene me siper e zeze mbi te bardhe se 95% e popullsise u rreshtua me partine, dhe kjo eshte genjeshter e madhe. Ne rastin me te mire, komunistet nuk jane perkrahur me shume se 30% e popullsise, ne cdo kohe. Komunizem patem se ai erdhi dhe u mbajt me gryken e pushkes. Sa e sa rregjime e diktatura nuk kane pasur mbeshtetjen e shumices por kane qendruar ne pushtet per kohe te gjate.

5. E perseris, do te thote te shkelesh mbi gjakun e atyre qe u vrane nga komunistet per nje Shqiperi te lire. Une nuk kam mentalitet totalitar qe fjalet qe ka perdorur regjimi i vjeter t'i zhduk nga faqja e dheut. E rendesishme eshte per ke perdoren dhe sa te drejta jane. Pse nderohen viktimat e nazizmit dhe qe ndeshkohesh penalisht ne disa vende nese mohon gjakun e ketyre viktimave?

6. Ngaterron shtepite botuese te Frances me ato te Shqiperise. Nuk ke faj kaq di dhe kaq flet.

7. Nuk kam folur per bllokmenet dhe femijet e tyre, por per te rinjte e qyteteve te medha dhe atyre kufitare qe ishin te ndikuar nga jashte dhe perpiqeshin t'i ndjeknin ato trende, ne muzike, letersi, veshje etj. edhe ne Shqiperi.

Argumenti me i madh qe shqiptaret perbuznin dhe nuk donin artin soc-realist dhe ate qe impononte partia eshte festivai 11.

Ore, sesa di une nuk eshte ceshtje diskutimi ketu.

Ti dallohesh qe nje ore larg sesa i ndikuar je nga gjuha e urrejtjes qe eshte mbjelle gjate komunizmit: e nis cdo diskutim me fyerje personale dhe e vazhdon duke e shnderruar nga debat normal ne beteje epike (me shkelje gjaku e traplleqe te tjera si keto!!).

Une keto mendime kam dhe i kam shprehur, mendoj ne menyre mese elokuente, ne postimin me lart, duke te cituar edhe burimet.

Po nuk te pelqyen pune e madhe, jep mendimin tend, hapesire ka boll. Cfare nevoje ke te fyesh ne nivel personal!?

Per te gjitha pikat me lart te jam pergjigjur njehere dhe nuk kam kohe te te rishkruaj gjithe historine.

 

 

 

Nuk di a eshte mire te shprehem keshtu apo jo, por nese autori (Agron Tufa) e lexon kete teme, do te doja t'i thosha keshtu :

Zoteri, kam deshire te takohem me ju, ndoshta shume shpejt, qe te flasim per disa gjera letrare, sidomos ne lidhje me nje çeshtje ku i kam futur hundet mire, çeshtja e Heideggerit dhe nazizmit. Do t'ju isha mirenjohes sikur te pranonit kerkesen time per takim. Falemnderit.

____

Problemi eshte pakez me i nderlikuar nga ç'shtrohet. Shkrimtaret e medhenj, harrohet shume shpesh kjo, jane ne rradhe te pare njerez. Dhe njerezit, kane ciklet e tyre te jetes : femijeri, adoleshence, rini, burreri (?), pleqeri. (Kjo eshte nje ndarje arbitrare).

Nga vezhgimet e mia te jetes dhe vepres se autoreve te medhenj me ka dale kjo :

Nje shkrimtar, sa kohe qe e sheh veten si individ, sa kohe qe nuk zotohet ne asgje dhe ndaj askujt, ngelet perfundimisht nje NJERI I DJATHTE (ne kuptimin ku me te djathte do te marrim dike qe mban LIRINE per gjene me kryesore te njeriut).

Mirepo, i njejti shkrimtar, ne çastin kur e sheh veten si nje pjese e nje shoqerie, dmth zotohet ndaj dikujt apo mbeshtet diçka kolektive, atehere ai ngelet perfundimisht (perjashtime do te kete gjithnje) nje NJERI I MAJTE (dmth nje njeri qe mban BARAZINE si gjene me kryesore te njeriut).

Perjashtimet ekzistojne, dhe madje jane flagrante : nje shkrimtar qe nuk njihet pothuaj fare ne Shqiperi, megjithese Nobelist, Knut Hamsun, ia ka bere dhurate medaljen e Nobelit vete Goebbelsit.

Por ne pergjithesi, arti, shkrimtaret, sapo te behen grup, marrin nje drejtim te majte. Kjo pastaj varet deri ku shkon : Breton, Gide, Neruda, etj. etj. etj.

Per kureshtje, ka pasur ca shkrimtare franceze, madje te talentuar, qe jane pushkatuar pas luftes per bashkepunim me nazistet : Brasillach, dhe nje tjeter qe per dreq ia harrova emrin.

Kurse puna e Heideggerit, nuk eshte aq e lehte sepse ende sot nuk dihet : filozofet dhe historianet behen lesh e li sa here qe flasin per te. Kjo çeshtje nuk do te mbyllet asnjehere sepse vete i interesuari NUK E KA HAPUR ATE TE SHKRETE GOJE qe t'i thote dy fjale mbi kete gje. (Megjithese ekziston nje interviste e tij e botuar pas vdekjes, ku ai jep ca sqarime - interviste e cila, eshte mire qe te lexohet shqip, dhe po te jete nevoja, t'ia bej dhurate zotit Tufa).

Duhet shtuar gjithashtu se debati nuk eshte per dembele, ndaj dhe une po e mbyll me kaq se kam qelluar vertete shume dembel. Mendimet me vijne me shpejt se levizja e gishtave ne tastiere, atehere s'ia vlen fare. Shendet e te mira.

Me kenaq ti me keto skematizimet didaktike per klase te shtate ndonjehere. Liria dhe barazia jane i njetji koncept, aq sa liria nuk mund te arrihet pa barazine dhe barazia nuk mund te arrihet pa lirine. Provo dhe ndaji, i djathte a i majte qofsh, tre rruge jane, dy qe te shpien ne arbitraritet pertej cdo te majte dhe te djathte, dhe nje qe te shpie ne kontradikte. Duhet te t'a shpjegoj, apo nuk perton t'a kapesh vete?

p.s. Tufa eshte autor i mire. Nuk e di pse, sidoqofte, Dueli me perzjehet ne memorie me Lekuren e Qenit te Kongolit. Ngaqe trajtojne histori te ngjashme, ndoshta.

 

Harrove Ezra Pound...

Ja dhe nje mesazh sibilin Hurbinek: Njeriu nuk perkon gjithmone me shkrimtarin...

Brezi “Pepsi-Kola” është një civilizim radikalisht i ndryshëm, jeton në koordinata radikalisht të ndryshme kohore, sociale dhe metafizike.

uot dhe hell iz koordinata metafizike? Apo thjesht per te perdorur nje fjale te madhe qe autori nuk i di as kuptimin???

Me lejon te ta shpjegon une ? Falemnderit.

"koordinate metafizike" : behet fjale per permase metafizike. Dhe me kete deshirohet te nenkuptohet se brezi i ri nuk e ka idene e metafizikes. Ajo njeh vetem pjesen e dyte : fiziken. (Keto jane mendime te Tufes, une thjesht po interpretoj per ty).

Metafizike eshte sfera "pertej fizikes", dmth gjera qe kane te bejne me shpirtin dhe mendjen. Me trupin dhe trupat merret fizika.

Shpresoj te jesh me i qarte tani. 

Hmmm ... se pari, ti nuk mund te shpjegosh asnje gje. Per sa kohe qe te mos ja kesh idene se per cfare behet fjale, ti nuk je ne gjendje as te japesh mendimin tend. Dhe si gjithmone, ti je jashte cdo lloj bisede apo teme.

Koordinata dhe permasa jane dy gjera krejt te ndryshme! Nese nuk di kaq gje, nuk ke si te dish "metafiziken". Keshtuqe, shkrove kot me kot.

Autant pour moi, Monsieur.

Ti hurbi, mundesisht evito sa te mundesh qe t'u pergjigjesh pyetjeve te mia, apo komenteve. Kur ta nxjerresh trurin nga hibernimi, atehere do pranohesh nga une si diskutant. Per sa kohe qe t'ja fusesh kodra pas bregut, me mire mos m'u drejto fare.

Permasa dhe koordinata, jane dy gjera krejt te ndryshme! Nese ti nuk di kaq gje, nuk ke si te dish c'eshte metafizika. Pergjigje lunatike dhe krejt pa lidhje si kjo jotja per mua jane humbje kohe apo si t'i flasesh murit.

PS: nuk e marr vesh se pse "adminet" fshine pergjigjen e pare!!! C'penallti apo goditje denimi duhet te kete pesuar truri qe te fshish nje koment te tille?

zotrules, Tufa s'eshte nxenes ne klase te pare, eshte profesor! Koordinata eshte nje pike te ciles i referohemi per tu orientuar. pra koordinate metafizike do te thote cilat jane pikat e referimit ne jete qe perdori intelekti i dikujt ne dobi te ekzistences se tij.  

Shume i sake komenti i Studenti Shqiptar i ores 6:26.

Jo me larg se sot, bisedonim me dike ne mengjes, dhe u be pyetja qe si ka mundesi qe shume budallalleqe te kohes moniste - propaganda kryesisht - nuk dukeshin fare budallalleqe ne ate kohe. Me konkretisht ishte fjala per frazen "te veme interesin e pergjithshem mbi ate personal". Pershtatja ndaj brockullave prej pushtetit duhet te ke nje mekanizem te brendshem bajagi te percaktuar, ku njeriu pa ndergjegje ben nje perzgjedhje midis koncepteve qe duhen persiatur dhe atyre qe lihen te kalojne neper tru "pa vize", ilegalce me nje fjale, te pranohen si e dhene e pare me te cilat duhet jetuar. Me siguri eshte nje mekanizem i ngjashem me ato te ruajtjes dhe vazhdimesise se species.

Shpresat e mia qe koha midis 1944-1991 apo edhe ajo midis 1928-1939 do te analizohen mire - c'ka presupozon mungesen e emocioneve parake dhe interesat me ngjyrime politike - ne nje te tashme apo te ardhme te afert, ato shpresa pra, kane marre fund.

Kjo fraza qe permend ti, "te veme interesin e pergjithshem mbi ate personal", ka lene gjurme te thella dhe vazhdon edhe sot te pjelle probleme e keqkuptime. 

Te siguroj se ka mori njerezish nga vendi yne qe fjalen INTERES e perdorin me ngarkese negative (mendo termin interesaxhi!!) 

 

une them qe ky tufa ja ka fut kot me brezin e ri qe vertet pi pepsi dhe kola po qe po perserit ideologjite e se kaluares, qe "njeriu i ri" vazhdon te jetoje ne shqiperi, dhe te kete pushtetin kryesor dhe ti mesoje brezit te ri te njejtat metoda te vjetra, ndersa te ndara ne 2 parti dhe me ekonomi tregu

Emo.

Edhe une jam dakort me komentin e Studentit, per aq sa njeh Studenti.

SSH, studimin e tij mbi % qe ka mbeshtetur PK ne fillim te viteve '44 e ka nga librat e historis , e jo nga historia e vertet.

Per te kundershtuar ato qe thote studenti, po i kujtoj se deri ne '49, ishin pushkatuar me gjyqe e pa gjyqe mbi 5000 Shqiptare. Kete e mbeshtet edhe historia e PK se faji gjoja ishte i Xoxes.

Perjashto ato vende (zona) ku komunistet i kishin kthyer ne çerdhe te tyre, e gjithe Shqiperia ishte pro qeveris se re,  ku i kujtoj SSH, nuk kishte asgje komuniste, sepse komunistet ishin ne legalitet, po fronti antifashist Shqiptar.

e keshtu vazhdon historia e trishtuar e popullit, qe nuk qe kurr partizan, kurre komunist, kurr ballist, po vetem Shqiptar.

1.

"...SSH, studimin e tij mbi % qe ka mbeshtetur PK ne fillim te viteve '44 e ka nga librat e historis , e jo nga historia e vertet..."

Po nga ta kem, nqs nuk e kam nga librat, te dal ta mbledh me luge historine e vertete!?

Kam postuar nje koment te gjate me lart, hidhi nje sy po deshe, aty kam cituar edhe burimin tim.

2.

"...Per te kundershtuar ato qe thote studenti..."

Sa per shifren e pushkatimeve, aty te ajo qe kam thene une del edhe ti, pra se rreth 5% e popullsise ishte shprehimisht kundra PKSH-se (dmth rreth 45 mije veta - nga te cilet nje pjese, fatkeqesisht, humben jeten).

3.

"...Perjashto ato vende..."

Ket paragraf e ke corap, asgjo smora vesh, shkruaje edhe njehere...

@studenti

Sa i takon mbeshtetjes qe kishte PKSH e me vone PPSSH-ja ne popull, m'u kujtua nje emision mbi Argjentinen, Pero'n-in dhe te shoqen Eva Duarte...

Flitej per mbeshtetjen qe kishin keta mes popullit te thjeshte (levizja e descamisados-ve psh), per faktin qe Eva Duarte-n e shihnin pothuaj si shenjtore meqe shperndante ndihma nder te varferit... 

Emisioni ishte bere sic duhej: flisnin pro dhe kunder. Kur nder te tjeret foli edhe nje intelektual.

Me nje buzeqeshje te idhte tha se parate per ndihmat Eva Duarte i merrte nga buxheti i shtetit dhe jo nga xhepi i saj, dhe se kur populli i thjeshte ka nevoja te ngutshme (si e ngrena, puna...) s'i hyn ne xhep liria e fjales.

Kjo e fundit, tha ai, eshte problem per intelektualin dhe dora-dores, kur nevojat me te para permbushen, kthehet ne problem edhe per pjesen tjeter te vendit. Koncepti eshte marxist, por mendjen ta mbushte qe c'ke me te...

Tufa eshte burre i mire , profesor i nderuar ne UT.Mbase dhe shkrimtar i mire.Por ka nje hall ky njeri, ka njelloj sekelldije dhe eshte kjo arsyeja qe here pas here i perzihet dhe gatuan  keto corbat eklektike.

Situata mund te kete qeene pak a shume kjo: Prof. TUFA duke u shpjeguar studenteve letersine e "mender" socrealizmit dhe tmerret e diktatures, mungesen e lirise, vrasjen e talentit, instrumentalizimin e krijimtarise ,vdekjen e miliarda qelizave trunore qe premtonin artin e madh dhe si perfundim konkludon prof, kemi nje mender plehre qe asesi nuk eshte letersi .E ka fjalen per artin e angazhuar .

Dikush nga studentet e ka pyet po mir o prof. si shpjegohet qe shkrimtare te medhenj  se paku kane admiruar  ideologjine e majte madje dhe ate te djathte? I ndodhur gafil Tufa ka hedhur veshtrimin hijerende nga pepsi Kolsat dhe ka radhitur ato emrat e shkrimtareve te medhenj te cilet u tunduan nga marksizmi dhe ka shpjeguar se ky fakt  ka komprementuar vlerat e tyre artistike.

Po ne Shqiperi, pas rrezimit te diktatures, ne liri, 20 vjet ne liri , perse nuk kemi maja te REJA  ne letersi?

Aaaa prit ,prit -eshte pergjigj Tufa. Nuk jane kaq te thjeshta gjerat.Diktaturen ju te dashur se imagjinoni dot.Ajo na ka futur datken. Na ka vrare ato qelizat e gjenise .I gjithe faji eshte i Diktatures qe sot nuk kemi letersi te madhe dhe aq me pak me vlera europiane.

Prandaj Tufa ankthin e tij  dhe te cikerrimtarreve qe enderrojne lavdi dhe fame boterore, e projekton te ideologjite e shekullit te kaluar.

NEN PUSHTETIN E IDEOLOGJISE eshte e pamundur te mbetesh i mencur..!!

Shkrim shume i bukur. Mrekullohem kur lexoj mendime te tilla kaq te rafinuara, nga autore shqiptare. Me vjen keq qe si zakonisht jane pakez dispersiv, jo sintetik dhe botohen neper gazeta me tirazh te mjerueshem, por nganjehere preferoj te mbyll nje sy.

Ja vlen te citohet:

Ata [komunizmi dhe nazizmi] nuk meritojnë asnjë nderim e asnjë rehabilitim për t’i fisnikëruar, pasi secili në llojin e vet, ka falsifikuar dhe manipuluar me idenë e së Mirës.

Socrealizmi është i jeratisun prej Zotit më të pamëshirë, Zotit të Historisë, të linçohet me harrimin më përjashtues nga brezi më i ri që po vjen – generation “Pepsi-Kola. Në asnjë epokë kulturore s’e gjen një përjashtim kaq kategorik sa ky.

Akoma lexohen argumente per percartjet e Yperve ???

Vetem nje mendimi im per letersine  ( e kush na ndalon kur ne treg ka dale edhe Tufa i argumentuar nga ?? Spikeri me shoqni smiley .....

...pra Letersine e  krijon Pakenaqesia qe shkakton e KEQJA  dhe jo manipulimi me kategorine e se MIRES ! Dhe kete e ka administruar e MAJTA ( sic quhet ajo qe ve ne levizje mekanizmat e Lirive dhe te Drejtave te Njeriut ). Nuk mund te bejne KURRE Letersi te majave krahu i djathte . Matematike dhe finance po . Eshte e njohur teza " zemerimi krijon Poete" smiley

Psh ne se nuk i del rroga Tufes se Djathte , mund te beje artikuj mbi Letersine e gjith Botes dhe Gjithe Kohrave smiley duke u ankuar perse Bota ka kaluar ( dhe do kaloje ) ne faza te ndryshme qyteterimi. Jo Tufes i mjaftojne gellboqet per sistemet dhe krijimtarine qe ka kaluar shoqeria Shqiptare ! Dhe patjeter qe ato i bien ne fytyre kur mendon se je i "paangazhuar "

 Pervec letrareve qe i kendojne "sumes" dhe  "seksit" qe kane vlera te matshme me fryrje - cfryrje organesh te castit. , pjesa tjeter i takon te pares . Ne cdo KOHE ka patur , ka dhe do kete shkrimtar "oborri" sepse KJO eshte  JETA Reale . Por ka qe kane jetuar ne oborre te ndryshme ...

ku si Idris dalloj nje percudnim te pashpjegeshem te nikeve  qe kuptojne nga Letersia ( ose hiqen si te tille) duke bere krahasime per gjera te pakrahasueshme . Lukreci thote TUFA " he mo ai qe ka shpine tek Babrruja "dhe Tufes i vete mbrapa Tufa smiley

 Per tu bere me i qarte po bie nje shembull ku besoj nuk ka asnje nga anetaret e ketij BLOGU te nderuar , mos ta kete lexuar apo njohur ne oret e mesimit Letrar . Behet fjale per "Hamletin " e krijuar nga shkrimtari me i thekur e me i njohur i oborreve .....Shekspir ( jo Spikeari i PPU ).

 E gjithe Historia e Letersise Boterore e vlereson si Drame ne Oborr  e mbeshtetur mbi subjektin e venies se drejtesise nepermjet shpagimit.... ku  realizuesi e peson dhe vete. Por ka edhe konkluzione te lloit TUFA me shoke qe as merr mundimin ti lexoje njeri as ne Bathore , por qe ka perkares edhe ketu  dhe jemi te detyruar ti bejme prezent.

 Dmth , turma e homoseksualeve edhe tek PPU ( pavaresisht me fjale te tjera&nbspsmiley nxjerr perfundimin se  "me mire se sa te vriteshin e helmoheshi te ishin q...ne sume " . Per mendimin tim nje kendshikim i tille eshte shume i arsyeshem por gjithsesi , me mbeshtetje k/ ministrore , pra nga Oborri i sotem .

Por si ka thene Lenini " Nga libri del libri ....dhe me te qeshur shtoi  " nuk mund te jete ndryshe , edhe jeta del nga jeta qe pastaj pershkruhet ne libra . Ne se do ishte ndryshe do te kishin te drejte Pederastet " Lenin vepra e 15 perkthyer nga rusishtja prej Prof Dok  te letersise , lauruar ne universitetin e MOSKES .....

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).