Ngushtë

...Ishte ngushtë o mik, si ankth klaustrofob çmendine, si gurmaz turme....
Na regjistruan, ndanë pasaportat me lëkurë të kuqe. 12 Gusht, 1990...
 

50 Komente

Kur e zgjedh vete rrugen, duhet ta pranosh edhe fatin.

Kjo duket edhe kunder zgjedhjes, edhe kunder fatit.

Do ishte me e plote, ta pranoje njeren , per te ju kunderven tjetres.

Keqardhje !!!

Me terheqin keto shkrimet e kesaj natyre qe tregojne eksperiencen e brezit te pare le te themi qe kaloi gardhin komunist ku na kishin mbyllur si bagetite dhe preku perendimin, qofshin te verteta apo te stisura nxitur nga muhabete tavolinash, por mendoj qe ketij lloj pershkrimi tani i ka ikur koha. Brezi i ri nuk ka interes, perendimin dhe Shqiperine i shikon ne nje menyre tjeter dhe jo ate te brezit qe ishin te formuar si karaktere me plot gojen e them, si "Njeriu i Ri" qe ndertoi socializmi. Prandaj edhe shumica e ketij grupi qe sfidoi sistemin duhet thene edhe ne nje akt rebelimi ndaj mizerjes politike dhe ekonomike qe ishte ne ate kohe ne Shqiperi, nuk arriten te integroheshin dhe ndertonin dicka ne boten e re ku kishin shkuar. Keto ishin pasojat e sistemit komunist qe e kishte shkaterruar njeriun shqiptar. E kishte bere nje dembel hileqar pasi puna qe bente nuk paguhej, e kishte bere nje hajdut pasi veshtiresite ekonomike e kishin detyruar edhe te prekte ne "pronen kolektive", e kishte zhveshur nga te gjitha vlerat fetare apo njerezore me imponimin e nje ideologjie qe shumica asnjehere nuk e pranoi, pavaresisht hipokrizise nga kerbaci.

Nga menyra se si i shikon gjerat nuk ndryshon shume nga ajo se si e trajtonte soc-realizmi emigrimin shqiptar dhe vendet e perendimit ku kishin shkuar.

Megjithate nese autori ka nevoje per brohoritje, edhe nga une nje bravo te forte.

 Spiker:.Nga menyra se si i shikon gjerat nuk ndryshon shume nga ajo se si e trajtonte soc-realizmi emigrimin shqiptar dhe vendet e perendimit ku kishin shkuar. 

Ke te drejte.Edhe une keshtu mendoj.Autori si duket niset nga nje eksperience ngushtesisht personale .Duke mos qene i integruar , ai shkruan poezi ku pasqyron veshtiresite e  integrimit dhe kshu hedh balte mbi realitetin kapitalist ose shoqerine e shanseve te barabarta sikurse e quajne me perkedhelje. Pra autori ka shkarje ideologjike . Propozojme ti hiqet e drejta e postimit ne PPU dhe nje vit pune pashperblim per  mirembajtjen e website te qeverisesmiley

Mos Spiritus, mos se nuk ta pata borxh te me beje qe te flisja perseri ketu. E di si eshte puna? Shkrimi me duket i ngjashem me ato qe ben Hurbineku dhe kane filluar te ja "vjedhin", vetem se per Hurbinekun "kritika" eshte e ashper, ndersa ca te tjere i vlereson si letersi niveli te larte. Kupton ti? Eshte edhe pune qokash dhe biografie kjo. Me the nje fjale te mire dje dhe te them nje sot. Me shkon muhabeti virtual me ty keshtu qe edhe shkrimet e tua i vleresoj.

Ne fund te fundit as ti nuk ke faj se kaq eshte standardi ketu; tregime me kooperativa, me zbor dhe ushtri apo lojra femijesh ne diktature ka, asgje me shume.

Speaker, mund të citosh ndonjë vepër të soc-realizmit që flet për emigracionin shqiptar?

Po, ja ke filmin "Vitet e Pritjes" me skenar te Teodor Lacos. E njejta skene pak a shume.

Falemnderit,

por "Vitet e Pritjes" nuk flet për të emigruarit, por për ata e ato që prisnin të emigruarit.

Ndonjë shembull tjetër?

Jo e ke shume gabim, flet per te emigruarit qe kthehen te zhgenjyer dhe plot eksperienca tmerri sa njeri vjen edhe me nje krah te lene ne Amerike dhe dikush ka vdekur rrugeve nga tbc-ja etj. D.m.th. bote e eger dhe gjak kudo.

Tani nese ke ndermend te me marresh ne provim, ik futja vrapit se nuk me merr dot as ti dhe as ndonje si puna jote mua.

Speaker i dashur, sezoni i provimeve s'ka ardhur akoma, dhe shyqyr për ty, se kështu ke kohë të pregatitesh.

Po ta zemë se Vitet e Pritjes flet vërtetë për të emigruarit, ti duhet të marrësh parasysh se skenari është bërë nga një person që ka lindur pas epokës të cilën përshkruan, se në kohën kur bëhej soc-realizëm, s'kishte emigracion. Më tutje, që kurbeti ka qenë plagë më e madhe akoma në fillim të shekullit, kjo dihet, sepse kostoja e transportit ishte shumë e lartë dhe njerëzia punonin në kushte mizerabël. Po të lexosh pak histori ekonomike, e merr vesh kollaj se jeta e punëtorëve, qoftë dhe vendas, ishte krejt mizerje. Pra ndonjë gjë të madhe nuk u zbulua nga jeta e emigrantëve në atë film, që është në thelb dramë mbi pritjen.

E më tutje, poema e Mirazh është një perjetim i gjallë i shumë njerëzve. Ti madje ke spjeguar dhe disa nga arsyet e kësaj mënyre të përjetimit të emigrimit. Pse të djeg?

 

 

Dakort Ashes por per sa i perket asaj qe trajton, dmth. temes, une u shpreha ne postimin e pare, ndersa postimi vijues ishte per ate qe na doli si letersi e shkelqyer e ku di une cfare vleresismesh te tjera qe lexova. Gjithmone ky eshte mendimi im.

Normal ne komunizem nuk ka pasur emigracion dhe Vitet e Pritjes merret me emigracionin ne kohen e mbreterise dhe ti ke te drejte, atehere kushtet kane qene te veshtira por ai film e pershkruan shume zi (dhe kjo eshte e kuptueshme, e kerkonte koha). Nderkohe qe pavaresisht veshtiresive shqiptaret qe emigruan ne ate kohe, sot pas shume pune dhe perpjekje i ke biznesmene te fuqishem (Antonio Athanas, per te permendur njerin) dhe ne pergjithesi u integruan dhe pershtaten shume mire.

Me çfarë bazash flet ti mbi letërsinë e mirë Speaker? Sa libra letrarë lexon në muaj? Sa shkollë kritike letrare ke bërë? Etj, etj.

Ti fyen shijet e të tjerëve që e pëlqyen, e që megjithatë kërkund s'u shprehën mbi faktin në ishte apo s'ishte letërsi e madhe. Mua më pëlqeu shumë, më ngjethi mishtë, ishte krejt e gjallë. Ndaj u ngacmova nga vërejtjet e tua të përcipta. Nëse diçka s'të pëlqen, është një punë. Letërsi e madhe apo e vogël, lërjua të tjerëve ta thonë.

Hajt natën e mirë se mbaroi ROGL-ja për sot. smiley

Dhe unë dua të arratisem prapë, të vritem pas shpine,
të iki, të shkoj ku s`e di as vetë, të vdes për diçka, dikë, jo kot apo plak
varrezash të huaja, me gardhe që i mbajmë me vete si duart prangat

Po pritsha un qe t'vije.

A?

Mir per t'shtune e kom llafin. Bash athere kur s'e pret hic. Letersia paska dicka nga arti ushtarak: shfrytzoka edhe befasin si element n'favor t'vet smiley

Turqeta Flor!

PS Sot do e hap librin. S'ka ven me t'mir se ktu me te t'thon Falemnderit!

 

mirazh, balade kjo. 

5*****

"

Rrathët kaf o mik poshtë syve, që kapen fort pas gardhit, janë 20 vjeç,
Ku shkoi koha, rinia, vrulli? Fashitur, nën kapakë flenë poshtë shqipet,
rradhitur ngushtë nën këmisha force, dikur të harbuara si kuaj të egër,
për të ikur tutje. Dhe unë dua të arratisem prapë, të vritem pas shpine,
të iki, të shkoj ku s`e di as vetë, të vdes për diçka, dikë, jo kot apo plak
varrezash të huaja, me gardhe që i mbajmë me vete si duart prangat

"

..................

shume e bukur, brezi i pare e pati me te veshtire per tu integruar, dhe eshte interesant fakti qe ato te 91 duken sikur ishin me me shume fat, se ishin me te organizuar, ca kurse italishtje i bene me ane te televizionit, ndersa ata te 90 nuk ja kishin idene fare, kishin ne mendje vetem ndeshjen e futbollit hehehe

e për-vëluar. Po të shkelësh mbi peshk, të digjen këmbët.

***

Mirazhi, gjithnjë i veçantë në prurje. Kjo ishte fantastike. smiley

Bukur,por kete e kuptojne me mire ata qe iken dhe ata qe ngelen kur ata iken,ishte vertet nje traum nje shok elektrik ajo ikje ne ate lloje menyre!

Por puna eshte qe duhet nje shok tjeter, si ai, per tu kthyer vertete ne ate romantizemin dhe enderen e vertete,te Perendimit.,per te thyer zhgenjimin e sotem.Se si do te vije dhe se si do te fermentohet ajo ender sot,koha do ta tregoje!

"Komunistet e keqinje ata te eturit per pushtet,se ata qe ishin vdiqen", e moren kalane, sic i marrin komunistet,dhe nuk e leshojne kalane edhe sikur te nderrojne 4 lekure!

Anuk jane rreshtuar si brez gjerdani nga Tropoja ne Skrapar?!!  smiley

 

And then went down to the ship,
Set keel to breakers, forth on the godly sea, and
We set up mast and sail on that swart ship,
Bore sheep aboard her, and our bodies also
Heavy with weeping, and winds from sternward
Bore us out onward with bellying canvas,
Circe's this craft, the trim-coifed goddess.
Then sat we amidships, wind jamming the tiller,
Thus with stretched sail, we went over sea till day's end.
Sun to his slumber, shadows o'er all the ocean,
Came we then to the bounds of deepest water,
To the Kimmerian lands, and peopled cities
Covered with close-webbed mist, unpierced ever
With glitter of sun-rays
Nor with stars stretched, nor looking back from heaven
Swartest night stretched over wretched men there.
The ocean flowing backward, came we then to the place
Aforesaid by Circe.
Here did they rites, Perimedes and Eurylochus,
And drawing sword from my hip
I dug the ell-square pitkin;
Poured we libations unto each the dead,
First mead and then sweet wine, water mixed with white flour.
Then prayed I many a prayer to the sickly death's-heads;
As set in Ithaca, sterile bulls of the best
For sacrifice, heaping the pyre with goods,
A sheep to Tiresias only, black and a bell-sheep.
Dark blood flowed in the fosse,
Souls out of Erebus, cadaverous dead, of brides
Of youths and of the old who had borne much;
Souls stained with recent tears, girls tender,
Men many, mauled with bronze lance heads,
Battle spoil, bearing yet dreory arms,
These many crowded about me; with shouting,
Pallor upon me, cried to my men for more beasts;
Slaughtered the herds, sheep slain of bronze;
Poured ointment, cried to the gods,
To Pluto the strong, and praised Proserpine;
Unsheathed the narrow sword,
I sat to keep off the impetuous impotent dead,
Till I should hear Tiresias.
But first Elpenor came, our friend Elpenor,
Unburied, cast on the wide earth,
Limbs that we left in the house of Circe,
Unwept, unwrapped in sepulchre, since toils urged other.
Pitiful spirit. And I cried in hurried speech:
"Elpenor, how art thou come to this dark coast?
"Cam'st thou afoot, outstripping seamen?"
  And he in heavy speech:
"Ill fate and abundant wine. I slept in Circe's ingle.
"Going down the long ladder unguarded,
"I fell against the buttress,
"Shattered the nape-nerve, the soul sought Avernus.
"But thou, O King, I bid remember me, unwept, unburied,
"Heap up mine arms, be tomb by sea-bord, and inscribed:
"A man of no fortune, and with a name to come.
"And set my oar up, that I swung mid fellows."

………..

Shines
in the mind of heaven God
who made it
more than the sun
in our eye.
Fifth element; mud; said Napoleon
~o~o~o~o~

 

Mirazh, t'pershndes me ket me lart. Nqse boton, na ver ne dijeni, se pa te njoh me emer e gje, s'kemi si marrim vesh. S'jam i vetmi qe kam shpreh deshiren te t'blej librin (librat). Shume shpresoj t'i kesh dhene nje dore fundore poezise mbi Tiranen ne monizem. "Overdoza nga spitali ne kishe" eshte gjynah te mos e shohe veten mbi leter.

 Shume e bukur, kjo poezia Mirazh. Vetem se nuk perfunduan te gjithe keshtu. Bile do te thoja se ato jane pjesa me e vogel. Pjesa tjeter jane adaptuar, i kane femijet neper universitete, etj...etj. 

Megjithate kjo eshte nje pjese e vertete jete qe kullon gjak.

PF, po ajo pjesa qe "u rregullu" sikur nuk esht brum per poezi. Shumice a pakice s'ka fort rendesi se poezia sikur s'para shko me logjiken parlamentare smiley

as me dushkun smiley

mgjse ne nje fare kuptimi, "lis jeta kish nderruar" xhanem...

 

 Jo, jo. s'e kisha aty llafin. Poezia me pelqeu, por sec kam nje lloj mospranimi... Pune personaliteti mbase. Njesoj edhe me ate tregimin qe ka sjelle Lost.

Mbase duhet te duartrokasim çdo shkrim, kunder diktatures.

Kete mikun, nuk besoj se e kane vene ne liste se duhet te futesh sot ne ambasade.

Kete mikun nuk besoj se ambasada Gjermane i ka derguar flet-thirrjen, paraqitu neser me 2 korrik prane zyrave tona.

Nuk besoj se kete mikun tone, djemt plangprishes te shoqeris e kane detyruar me zori te kalojne kangjellat e ambasades.

Nuk besoj se miku yne ka qene i ndergjeshem per jeten qe bente ne vendin e tij deri ate dite.

Nuk besoj se miku yne edhe sot mundet te kete nje ide se çfare do thote fjala liri.

Po vetem ne nje gje besoj, se ky miku yne duke njohur injorancen e popullit, thure vargje per te.

I lumte.

 

Cast pearls before swine, i thone ksaj.

 O lumo. Pse e politizoni cdo gje mor burre, se vertet nuk ka gje qe e 10 me shume muhabetin. Ketu jemi te gjithe njerez te rritur, e na eshte forcu truri aq shume sa nuk na fut me uje per brain wash anymore. 

Po dhe me ate qe thu ti Em, nuk jam shume dakort. Ai ka shkruar ate qe ndjen, si per princat si per derrat. Poeti pergjigjet per produktin, jo per konsumatorin.

 E mire edhe ti. Ketu i bejne cope samarin Kadarese, e jo me Mirazhit. Tani qe na klonoka dhe Fahri Balliu do behet cdo behet.

Per te perifrazuar nje francez (D. de Rougemont) qe thosh se dashurite e lumtura s'hyjne ne histori, nuk prodhojne letersi, se psh romane na kane falur vetem dashurite e kercenuara nga jeta, dashurite qe kane vdekje brenda... e pra, duke e praktikuar kete logjike ne vargjet me siper, them se historia e erret e Mirazhit ka brenda letersise me shume mundesi mbijetese se historia e lumtur e emigracionit shqiptar.

Kjo e fundit hyn te historia zyrtare, behet shpesh pjese e propagandes dhe ne fund te fundit sherben per te na mjekuar plage te fshehta krenarie te cenuar apo frustrime te vogla e te medha.

Problemi eshte qe (te me fal Mirazh qe po flas vetem te kjo teme) nuk i kendohet as dashurise se lumtur dhe as asaj me fund tragjik. Nuk shkruhet as per vdekjen qe megjithese e trishte dhe mund te prishe kenaqesine e momentit, sherben qe te beje te reflektojne njerezit, nuk shkruhet per gjerat sublime dhe frymezuese por vetem ca shkrime tip "fastfood" qe ne pergjithesi jane rithirrje kujtimesh te hershme pa kurrfare mesazhi qe me shume ngjajne me nje reportazh. Pse ndodh kjo? Sepse eshte gjeja me e lehte per t'u bere. Nuk kerkon shume lexim per te njohur nje hapsire apo kohe te kaluar dhe sjelle per lexuesin me fabulen qe ke zgjedhur.

sinqerisht, uroj të jesh polua i vjetër me kostum të ri. Se nivel të tillë dambllosjeje vetëm aty kam parë. Në të kundërt, dy kampionë nga të gjithë peshqit, me nivel kaq të lartë dambllosjeje... është mëkat.

 Parathenie , ose prolog meqe Tellalli ( spikeri ) te dielave e ka pushim dhenuk merret me probleme serioze Qeverie. 

Po pse mor Mirazh !

Pse more nuk frymezohesh nga emigrante qe cajne malet e bejne tunel , kapercejne shtigjet e dhive , shperfillin stuhine e boren , kapercejne theqafjet  me bore , notojne me not e skafe e fluturojne  me endrra drejt Lumturise. Dhe kur shkojne atje me Anton Athanasin si fener i pervishen , lumturise me dy lloj perfaqesuesish.

Me hajdutet e Saliut duke ndertuar nje jete te "lumtur" e plot gezim e me budallejte qe nuk diten te "vidhnin".

Si eshte e mundur qe te humbasin nga shikimi keto turma te lumturish qe ASNJE per be nuk eshte kthyer ne vendin e SHQIPONJAVE por zvarre zvarre si gjithnje me 10 dite leje , vijne vetem ata "budallejte" e rroges 15diteshe per tere jeten !!!!.

Thone qe e meritojne vet nje vend te tille per budallej, ku Ligjin e bejne HAJDUTET ....dhe vijne te shkretet per te marre pak FRYME o sa pak nga mema Natyre qe i ka dhuruar memes Shqiperi. Per asnje gje tjeter nuk vijne dhe kur IKIN prap te vendi i "parajses" qe mezi i priste ,

ikin te qelluar pas shpine dhe jo vetem ...por edhe te sperkatur nga psallmet e TELLALLEV qe kane mbytyr ate vend me peshtyma LUMTURIJE .

Juaja Mirazh , kesaj radhe rreh shume LARG e LART . URIME!

1  T'was so tight, at the embassy, ol' fella, quite a strait like a Malthusian argument

E hodha gurin e pare une. Edhe 35 te tilla keni. Piece of cake!

Pf, mos u idrizo, komento ne menyren e duhur siç komentohet.

Kur dikush hedh nje argument se kjo nuk eshte per ty pelqyer, ti duhet ( mendimi im) te kundrvihesh me argumenta, jo pallitje.

Ku e shikon politizimin, qellimisht e kam filluar komentin me shprehjen, " pse duhet te duartrokesim kur shahet diktatura"?

Finisterre, i afrohet si logjik, dhe sjell shembull ( de Rougemont), dashurit e lumtura nuk hyjne ne histori.

Po tek kjo poezi nuk ka dashuri, se nuk lind, ne asnje moment, ku eshte "dashuria" ketu?

 

 

Po ne aplikojme logjiken o Ludmirim, jo fjalet nje me nje. Doja te thosha qe zakonisht letersia s'merret me histori suksesesh. Pardon! smiley M'u kujtua qe ajo real-soc merrej qe c'ke me te... smiley  

 Lumo, nuk e marr vesh ku e degjove pallitjen, por sigurisht jo nga une. Une mjaft njerezisht te bera nje lutje, por mesa duket s'te lenkan pallitjet rretherrotull te degjosh.

E shof qe po behte gjithmone e me i rende e dhe me i bezdisur keto kohet e fundit komunikimi me ju te lumit Drin e siper.

 E mire edhe ti. Ketu i bejne cope samarin Kadarese, e jo me Mirazhit. Tani qe na klonoka dhe Fahri Balliu do behet cdo behet.

Ziko, mu kujtu ajo thenia e pavdekshme e Dudise (pruresi je ti, ke TM); kshu shkoi puna edhe te prurja e Mirazhit. smiley

 

@ Emig, cila eshte thenia e pavdekshme e Dudise? Une per vete e mbylla pergjithmone me citimet! smiley

"moj dudi moj dudi

ku me ha mua, ku me kruan ti ?? "

e kam nigju rrugeve ket ne fakt, nuk di a ka thene drizi ket apo nai tjeter me dudijen smiley

shiko, ne ane icik me serioze t'muhabetit (aq sa e lejo fundjava, kuptohet smiley )

ka i problem ktu, dhe kjo lidhet me zvarrisjen; "the drag" me te gjitha kuptimet qe ksaj fjale i jep inglishtja, qe nga terheqja "xarra" e deri te merzia e pafund. Kshu. E kishim te terheqja; pra muhabeti nga nje "dore" qe eshte me km larg thelbit dhe perceptimit me vale te duhura, do terhiqet zvarre ne nivelin qe ka ajo vete, "dora" pra. Dhe puna eshte sa te shkoje te ai nivel, se atje "dora" eshte e pamposhtur, te "zhdep me pervoje = beat with experience" - prap englezet (komb i vuajtur, s'ke c'u thua hic). Tani autori (psh Mirazhi) ka shume gjase tu thote: or njerez, ato qe thoni ju ashtu jane te gjitha, po shiko se une jam ne tjeter zodiak fare. E mire o mire, kujton ti se merr vesh "dora"? Jo or jo, vazhdon me "kopanisje" te tipit Nassredin Hoxha ne Buhara. Tani ne fakt ajo thenia e Dudies flitet nga i shoqi ose miku i saj, i cili habitet per dicka... ku e kam une thote, e ku "del" ti...

Per te drejta te riprodhimit me duhet me ritheksu qe prurja "Dudi" eshte e Idrisit. Ka pat dhe nje Dudi tjeter Dirtero Agolli, qe ka qene nga Elbasani... po ai esht tjeter muhabet.

Cheers, Finisterre!

Mirazh e bukur, e fuqishme , e plote! Gjuha jote, rrefimi, ndjenja, grushti i revoltes te gjitha. Mirazh ku shkoi koha, rinia, vrulli, ? Me kujton Migjenin. ''Ah si skam nje grusht te forte, maliat qw sbezane ne Zemer me ja ngjeshe!

Eshte mal, qe te ha ky, mal qe ha ''mallin'' rininw, kohen vrullin.

Pwrfundimisht, shqiptaret kane lindur per te kaluar ede trauma te tilla. te gjitha pa perjashtim.

 

 

Me i plote e me i bukur si asnjehere.

 

Dhjete me yll

dhjete me yll meiton

Hej, mir mer mir, po ka i huq te keq ky (mirazhi), qe nji llaf meazallah se e thote. Dhe nuk se e bon per tangerllik. Esht' thjesht attitude. Qe duhet respektu.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).