Mbledhja një

Klubi i librit të Peshkut ka filluar, me libër të parë, Murtajën e Albert Camus. Si "detyrë" për javën e parë kemi pjesën e parë të librit. (Murtaja është e ndarë në pesë pjes&eumlsmiley. Për më shumë detaje, shiko këtu.  


“Murtaja” u shkrua në 1947 dhe trajton ngjarjet që zhvillohen në Oran, këtë qytet të rëndomtë, asgjë më shumë sesa një prefekturë frënge e bregdetit të Algjerisë, të cilin e pllakos sëmundja që ndryshe quhet “Vdekja e zezë”. Vdekshmëria e murtajës është shumë, shumë e lartë – nga momenti i infektimit, individi i patrajtuar vdes brenda 4 – 180 ditësh.

“E zezë” sepse atë ngjyrë merr trupi që pickohet prej pleshtave, vektorë të transmetimit të bakterit nga minjtë e infestuar tek njeriu. Në  murtajë, lëkura nxihet nga hemorragjitë e nënlëkurës, gjymtyrët errësohen me gangrenë, trupi mbushet me nyje e gjëndra në fillim të vogla, që më pas zmadhohen dhe mbushin gjithë lëkurën, deri sa shkaktohet një vdekje e dhimbshme.

Murtaja si sëmundje, në fakt, pati një impakt shumë të madh mbi strukturën sociale, artet e mbi letërsinë në mesjetë. Fryma e pasigurisë së të nesërmes influencoi njerezit te adoptonin një qëndrim “jeto për momentin”, siç përshkruhet edhe nga Xhovani Bokaçio (Giovanni Boccaccio) tek Dekameroni.
 
A do të përdorë Kamy të njëjtën qasje si Bokaçio për të përshkruar Oranin, i cili po izolohet nga murtaja që kërcënon jetën? A do ketë ndryshim midis përjetimit të kohës së Mesjetës dhe përjetimit të Evropës pas luftës së dytë botërore?
 
Ju ftoj ta lexojmë të gjithë këtë libër mjaft interesant.
 
Meqenëse vetë e marr vendimin për të blerë një libër nga leximi i faqes së parë, po ju shkruaj një copëz prej tij, aq sa lejon të shihet nga faqja e parë e përkthimit shqip:
 
Historitë e çuditshme që përshkruhen në këtë kronikë kanë ngjarë në vitin 194... në Oran. Sipas gjykimit të përgjithshëm, ato nuk kishin arsye të veçantë që të ndodhnin pikërisht atje, ngaqë këto ngjarje ishin diçka më tej kufijve të të zakonshmes. Dhe vërtet, po ta mendosh mirë. Orani është një qytet i rëndomtë, asgjë më shumë sesa një prefekturë frënge e bregdetit të Algjerisë. 
 
Qyteti në vetvete është i shëmtuar, po e themi hapur. Në vështrim të parë mund ta quash të qetë dhe duhet ta shikosh gjatë që të kuptosh se cfarë e bën të ndryshëm nga shumë qytete të tjerë tregtarë në vise të ndryshëm të botës. Ia dilni dot të përfytyroni një qytet pa pëllumba, pa....


 

93 Komente

Si urno!

Al Quds!

Jam shume kurioz te di se si e ka "pershtatur" perkthenjesi shqiptar ndryshimin e te folurit midis doktorit dhe portierit, per t'ia bere lexuesit me te besueshme pershtypjen e menjehershme se/qe kemi te bejme me dy njerez te shtresave te ndyshme te shoqerise; doktor-portier?

Flmn shume!  

Une mbreme e gjeta librin, me se fundi. E filloj sot pasdite.

E une ende s'e kam gjetur ne fakt, nuk eshte neper librarite qe kam pare. Ana H. besoj s'e ke blere ne librari apo jo?

Ne nje nga keto kioskat e vogla, e gjeta, ne fakt. Tek ajo qe eshte tek cepi perballe kuvendit, ne bulevard, por nuk e di ka do te kete kopje te tjera.

Shiko dhe tek Librari "Basha" afer ATSH-se, zakonisht  ai mban libra te vjeter. Tek librarite e medha mos u mundo fare se i kam shetitur une.

smiley Flm, e kisha menduar shume te thjeshte blerjen e librit por gati po kthehet ne treasure hunt.

Gjysma e qejfit eshte gjuetia... Bile qe tani shoh nje artikull peshku,,, Duke gjemuar Murtajen, ose A duhet qe librarite te mbajne kryeveprat edhe kur keto nuk shiten?

Meqe e kishim fjalen te gjuetia shih c'me ndodhi. Vajta menjehere pas punes per te gjuajtur per librin te kioska perballe kuvendit ne bulevardi, xhaxhi me thote e kemi, une gezohem tej mase dhe po mundohesha te siguroja nje kopje ne gjendje te mire. E marr dhe iki  e lumtur. Fillimi i mire gjysma e punes po mendoja dhe shikoja kapakun. Kur degjoj nje ze nga pas me nje anglishte me theks rusisht: "Do you like books?" Kthej koken per te pare nga me vjen ky ze dhe shoh nje person rreth 35 qe me shikonte sikur une te isha personi i fundit qe lexon ne bote... Aq u hutova sa po mendoja 'pa dale se Camus nuk eshte rus, pse gjithe ky interes". I them thjesht 'yes' per te qene e sjellshme... Me thote 'can we have a coffee?" Mendoj, kjo ishte shume e shpejte, i them " thank you for the offer but no,- have a nice evening". Kjo ishte historia....

e kuptoj deshiren e tij per te te ftuar per kafe, eshte si te kete pikasur nje shpirt te ngjashem ne kozmos smiley

Hahahha, miremengjes glossi, duket sikur ajo qoshe eshte vendi perfekt per biseda te sikletshme. Heren e fundit qe isha aty, s'me kujtohet c'po kerkoja, po perfundova me nje Esenin. Pa ikur mire une (per respekt po i pergjigjesha xhaxhit qe donte te me shiste cdo vjershe qe i dilte perpara) me flet nje xhaxh, te pakten 70 vjec, po ne pamje me teper 75. Plaku me pyeti c'libra kerkoja, se edhe ai kishte nje biblioteke te pasur ne shtepi, dhe mund te me sillte cfare t'i kerkoja. Ishte kaq i varfer, e kaq i tkurrur ne xhaketen e tij kafe (me kemishe poshte), si librat e qoshes qe i kishte zene aq here shiu sa kopertinat u vinin si dallge te dala boje. Edhe une i ika xhaxhit pa i dhene pergjigjen qe donte ... dhe tani vras mendjen pse, e doja te te pyesja ty pse i the jo ketij djaloshit smiley

ps: skjuz per daljen nga tema, po librin pres te ma kalojne motra ose vellai i madh kur ta mbarojne. madje, o motre, po deshe sille pak sot atje te mezat.

Librin ? Une e kam nje kopje ne shtepine time te vjeter ne atdheun meme (edhe at por edhe meme - nje hermafrodit i shkelqyer kjo nanbaba Shqiperi).

Kush e deshiron, ju prej lexuesve shqiptare me banim ne Tirane, mund t'ia jap. Une per vete do ruaj origjinalin frengjisht. Madje do ta perkthej vete, me forcat e mia, do shtyp vetem dy kopje, nje per prinderit dhe nje per nje kusherire te dyte qe ka dale mendsh duke lexuar, dhe kaq.

Ku e kishim fjalen ? PO. Tek Murtaja.

Per t'u habitur qe Camus i vendos ngjarjet ne Oran, ne Algjeri. Edhe i Huaji, atje zhvillohet, ne Algjer. Me vjen habi gjithashtu qe ne te dy rastet, qyteti pershkruhet si nje vend ku thjesht merret fryme, ne fakt ku te zihet fryma, nga te nxehtet.

Ne lidhje me Minjte, nje liber i mrekullueshem, i vockel fare dhe qe lexohet per dy ore, eshte "Minj dhe Njerez" i John Steinbeck. Cfare historie e bukur ! Mua me pelqen shume, dhe kam nje te keqe : po me pelqeu shume, kam nje deshire te pashtypshme per ta perkthyer vete, per ta qare me lot, si i thone fjales. Paçka se mund te jete perkthim nga nje gjuhe e shtate, s'me behet vone.

Eshte nje mi i vogel qe personazhi "budall" (ia harrova emrin) e mban ne dore dhe luan me te. Mirepo budalli ka nje force prej herkuli dhe ai ia merr frymen çdo gjeje qe e kap me dore. Mjafton qe dora e tij te preke diçka te bute prej njeriu, dhe ai ia merr shpirtin. Edhe miut, gjithashtu. Por ai vazhdon ta mbaje kufomen e miut ne dore.

Eshte njelloj me mua qe ua kam marre shpirtin nja tre a kater te dashurave : ishin aq te buta sa kur isha me to, i kapja per fyti dhe i mbysja. Cudi, vertete, si i mbysim ne gjerat qe i duam me shume ne bote.

Per Murtajen mund te shtoj dhe diçka te vockel : ate e permend dhe Coetzee ne nje fjalim te kendshem, pjese nga i cili, kushedi, edhe mund te sjell ketu, por jo pa u betuar per fe e atdhe qe s'po tallem. Nejse, desha te tregoj edhe une nje histori por e lashe, me duket se mjafton kjo me lart.

ps : Heteroglossia, e çuditshme kjo puna e "ngacmimit" nga nje anglishtfoles me theks rus ne mes te Tiranes ? Dalengadale po iu del turpi dhe ketyre te huajve, i kane harruar me duket broshurat e qeverive te tyre para se te niseshin per ne Shqiperi : kujdes djema, atje fryn shume ere, papushim. Bie shi dhe fryn ere, eshte vend me ferra.

smiley Trop, nuk mu duk arsye e mjaftueshme per te pire kafe thjesht se atij i terhoqi vemendjen fakti qe po blija liber. Rasti yt qenka edhe me interesant, libri per t'u ndare eshte nuk njeh moshe smiley Jane ca libra ne fakt qe i magnetizojne njerezit, nje here ne Kroaci (ne plazh) po lexoja "1984, G. Orwell" dhe me afrohet nje djalosh qe nuk fliste asnje fjale anglisht e une asnje fjale kroacisht e u mundua te me thoshte me kembe e me duar se ai liber ishte shume i bukur e qe 'te dy' duhet te kishim dicka te perbashket. Mos me pyesni si e kuptova kete te fundit smiley

Hurbi, ka ndryshuar populli rus, nuk eshte me ai i pari, po i del pija se fundmi smiley

Gloss, me behet qejfi qe e paske gjet librin... dhe "aventuren" e lezetshme.... smiley

Ana H. faleminderit dhe nje here, fale teje e gjeta pa shume mundim smiley Besoj se kishte dhe kopje te tjera aty per te interesuarit. Lexim te kendshem!

po e ke ne shqip, taksirat, shife pak kete pyetjen qe thote mrroklla. smiley duhet te jete nga fillimi.

Patjeter, Jerusalem. Po nuk qe shume e gjate, do perpiqem ta hedh ne kompjuter. Libri ishte i rrenuar fare, kopertina e gervishur, por ama 700 lek ia kishin vene cmimin.

Nuk eshte e gjate: portieri nuk flet me shume se 4-5 here ne liber.

Eshte kauboj qe vritet  qe ne skenen e pare! smiley

ok, mrroklle. Do perpiqem ta sjell neser. smiley

Doni t'ju perkthej ndonje gje (nje deri ne dy faqe) ? Diçka konkrete, me thoni numrin e faqes. Aty ku keni dyshime per ndonje stil, apo tjeter.

Une e lexova deri tek vdekja e portjerit dhe ca me shume. Me erdhi keq per te.

Të nderuar, ju lutem të mos postoni copëza nga libri sepse ka lexuesë të tjerë që mbase nuk kanë arritur ende në atë pikë (sorry Hurb, po s'duhet të flasim para kohe, kur i thon&eumlsmiley.

Ana H, kjo vlen dhe për atë copëzën që do sillje nesër. Për mua, më mirë e vendosim në faqe nga fundi i javës, si hyrje më vete. Mund të ma çosh mua direkt, ose t'a fusësh si postim. 

Po ç'thua more derezi, ç'flet kot ? Nje faqe ishte ajo, dhe madje nga fillimi. Eh nejse, a thua se humba gje une. Une per vete e bera "save", pastaj per te tjerat, bashkadava lopa e kadise.

Po ti as nuk kishe shkrujt se nga cila faqe e more. Dhe me atë kaplloqe që ke ti, unë duhet të kisha parë në fakt a ishte a s'ishte me të vërtetë nga libri... nejse, më thuaj numrin e faqes, dhe po të jetë në 20 të parat, e rivendos unë, pa merak. 

Po, po, mire e ke ti. Tani e tutje, kur te postoj diçka ketu, duhet te betohem "n'kry t'babs" qe eshte megjithe mend nga libri. Penar, nganjehere ti ia keput si per paneser. Po mos e vrit mendjen se nuk qe ndonje hata e madhe. Madje mire bere qe e fshive se e kisha ngaterruar me librin Fan Fan Tulipan.

Au revoir, comme disait l'autre, VGE, avant de partir de la présidence.

 Une po e ri-lexoj, pas shume viteve, kete here ne anglisht. Perkthimi eshte i Stuart Gilbert-it, shume i mire, dhe nga perthyerja e frazes, me duket se i ka qendruar shume besnik origjinalit. 

It is as reasonable to represent one kind of imprisonment by another, as it is to represent anything that really exists but that which exists not.

 -Daniel Defoe

Si e interpretoni ju kete shprehje t'Defoe-s dhe c'lidhje ka me librin...?

p.s. Shprehjen nuk e perktheva prej Anglishtes per shkak se sigurisht qe do t'ia masakroja kuptimin... smiley

 

Jerusalem më duket se ka të drejtë kur thotë që është citim ironik, sepse libri duket sikur shkon fiks në kahun e kundërt të citimit. 

ajo qe defoe do te thote (sipas mendimit tim) eshte se nuk ka shume llogjike te krahasosh nje lloj burgimi me nje lloj tjeter burgimi. mesa kam lexuar une ne vazhdimesi tekstin, ky citim duket shume ironik.

Penar, duhet qartësuar pak se si do bëhet leximi dhe diskutimi, unë kujtova se këtë javë do diskutonim mbi pjesën e parë, ndërsa ti më sipër thua të mos flasim para kohe. Domethënë që javën tjetër do diskutojmë për pjesën e parë?

P.S. Edhe një herë, nëse ka fotografë që po e lexojnë librin, shikoni këtu

Dori, sorry, po jap nje pergjigje une (si e kuptova une, derisa te vije Penari): Per te gjithe fillon leximi ne dt 26. Pjesa e pare perfundon se lexuari ne 2 nentor (sipas planit paraprak)

  • 26 tetor 2009 - fillimi i leximit
  • 2 nëntor 2009 - pjesa e parë e përfunduar
  • 9 nëntor 2009 - pjesa e dytë e përfunduar
  • 16 nëntor 2009 - pjesa e tretë e përfunduar
  • 23 nëntor 2009 - pjesa e katërt e përfunduar
  • 30 nëntor 2009 - fundi (pjesa e pest&eumlsmiley

Si te duket deri tani ty? Cfare te ka bere pershtypje ndonje gje, pa prishur kuriozitetin e te lexuarit?

Deri tani kam vrarë mendjen se çfarë metaforash po bën Camus nëpërmjet personazheve të ndryshme. Që në fillim e thotë haptaz që shoqëria në Oran është e sëmurë, dhe murtaja duket që nuk është fillimi por kulmi që rezulton në këtë shoqëri.

Tarron del deri tani si personazhi më pozitiv, ndonëse s'ka bërë gjë hiç. Rieux është si gjysëm hero, ndonëse ishte i druajtur/frikacak në fillim, mundohet të bëjë diçka, por s'duket sikur ka vendosmërinë e duhur. Edhe gruan e vet e largoi. Grand, del jo edhe aq grand (i madh). Cottard s'arriti as të vrasi veten. Njerëzit s'jepen edhe aq të preokupuar nga tërë këto vdekje. Por që në fillim thotë që s'ka "intimation" (intimation==njoftime, shpallje?, apo mos e kishte fjalën për intimacy? do doja të dija si ishte origjinali i kësaj fjale në frëngjisht). E gjithë ngjarja duket tepër surreale, si diçka nga Twilight Zone. Nuk e di a e ka bërë kastile Camus, apo ashtu ishte stili i tij i të shkruarit se s'e njoh si autor.

Ah edhe diçka tjetër, u duk se në fillim e kishte me kapitalizmin, shpresoj që të mos jetë thjesht thelbi i librit, se do të ishte tepër banale smiley

Dor, këtë javë do mund të diskutojmë për pjesën e parë, por duke u munduar që të evitohen "spoilers" (si dreqin përkthehet kjo?). Dmth, diskutime mund të bëhen plot, po pa u treguar se çfarë thuhet në faqen xx, sidomos kur evenimenti në fjalë është thelbësor. (Citime që nuk zbulojnë shumë janë të pranueshme.) 

Unë po mundohem ta lexoj në frëngjisht, megjithëse jam i sigurtë që do më shpëtojnë shumë gjëra.

Ama, mund t'ju them se cilat janë fjalët në frëngjisht. Fjala e përdorur në frëngjisht për "intimation" është "soupçon", që sipas një fjalori online, përkthehet më shumë si "suspicion, hint". 

 Penar, edhe une kete punen e intimation kisha problem. Me beri pershtypje perdorimi i kesaj fjale ne paragrafin e meposhtshem. Cfare ka nenkuptuar ai me intimation?

Nuk e di ne eshte perkthimi gabim por une vetem nje version kam lexuar, ate te anglishtes kshu qe se di nqs eshte perkthimi gabim apo vete autori ka dashur te perdore fjalen intimation me nje nenkuptim te vecante.

"Nevertheless there still exist towns and countries where people have now and then an inkling of something different. In general it doesn't change their lives. Still, they have had an intimation, and that's so much to the good. Oran, however, seems to be a town without intimations; in other words, completely

modern."

 

What does this paragraph mean?

A mund ta sjellesh gjithe fjaline ose paragrafin, tekaçift ? Njeren nga te dyja, tek ose çift.

 

Mais il est des villes et des pays où les gens ont, de temps en temps, le soupçon d'autre chose. En général, cela ne change pas leur vie. Seulement, il y a eu le soupçon et c'est toujours cela de gagné. Oran, au contraire, est apparemment une ville sans soupçons, c'est-à-dire une ville tout à fait moderne.

Perkthimi :

Por ka qytete dhe vende ku njerezit kane nganjehere dyshimin e diçkaje tjeter. Ne pergjithesi, kjo nuk e ndryshon jeten e tyre. Ama dyshimi eshte aty dhe te pakten eshte kjo. Perkundrazi, Orani eshte dukshem nje qytet pa dyshime, domethene nje qytet krejt modern.

 Dmth intimation do te thote dyshime? Bera nje quick search te fjales intimation tek dictionary.com dhe doli kjo:

in·ti·mate 2    (ĭn'tə-māt')    
tr.v.   in·ti·mat·edin·ti·mat·ingin·ti·mates

  1. To make known subtly and indirectly; hint. See Synonyms atsuggest.

  2. To announce; proclaim.

    Subtly dhe indirectly jane ndryshe nga dyshime. Nuk e di si mund te thuhet ne shqip, por ma merr mendja do te jete kuptimi i nenkuptimit? lol

Nga anglishtja, mos me trazo fort. Nuk i llokoçis fort ato ujera. Perveç "ajm ë gud boi end aj llav ë gërll", nuk di me teper.

Por nga perkthimi im duket qarte se fjala "dyshim" mban gjithashtu dhe nje nuhatje kercenimi. Dyshim per diçka te frikshme qe mund t'ia behe. Le qe dyshimi eshte gjithmone per diçka te keqe. Se dyshimi per gjera te mira quhet shprese.

Ejm aj klliër ? (oops m'u kujtua dhe kjo)

Merci Hurbo për versionin origjinal, me ç'marr vesh do të thotë se të tjerët çeku e kanë një ndjenjë që mund të ketë diçka ndryshe, qoftë për mirë qoftë për keq, ndërsa këta të Oranit s'e vrasin shumë mendjen për gjë tjetër. Thjesht ashtu siç janë duke bërë. "Modern" më duket paksa si sarkazëm në këtë rast.

Dori, ke prekur per mendimin tim pjesen qe eshte me e pakuptueshme ne kete paragraf, qe eshte, 'cfare kupton Camus me 'modern'? Ndoshta eshte edhe ashtu sic thua, dmth po ironizon, dmth po thot se Orani eshte nje qytet krejtesisht modern, por kerkon te thot se Orani s'eshte aspak modern, por dicka me thot se 'he wouldn't do this', sikur nuk ka peshe bindese kjo ironi.

Ndoshta ai e ka literalisht, se Orani eshte krejtesisht modern, ne sensin negativ te ksaj fjale, i.e. qytetaret e Oranit nuk ja kane idene se cfare ndodh me tutje, nuk duan tja dine, sepse jane te zhytur ne bizneset e tyre dhe ne materializma te tjera sa nuk u ben pershtypje se cfare ka me tej.. dmth nje fare individualizmi atomik, por edhe kjo ndoshta s'mund te thuhet se ata mblidhen ne darke e flasin per gjera te zakonshme.

Ose, ndoshta e ka literalisht gjithashtu, duke thene se Orani ehste aq modern, ne sensin e dickaje te re, sa asnje qytet tjeter nuk eshte aq i mbyllur ne vetvete sa Orani, pra Orani eshte nje trend i ri ne kete mos-patjen e nje deshire ose kurioziteti per dicka te re.. krejtesisht modern. (tip paradoksi, si te votosh per nje parti jo-demokrate).

Ose ka mundesi te jete nanje gje tjeter, por eshte interesante mendoj te kuptosh se si e koncepton Camus 'Modernitetin', sikur edhe ne vija bipolare, 'negativ - pozitiv'. Gjithsej e perdor kete fjale kater here tek Murtaja. Flet per  'individualizmin modern' tek nje, e 'liberalizmin modern', tek nje tjeter, kurse tjetra eshte per 'vdekjen moderne'.

E dija se do ishte e veshtire per te kuptuar, dhe shume e lehte per te keqkuptuar Murtajen, pa u njohur me filozofine e Camus.

Perkthimi ne shqip nga V.Bako, per kete pjesen me lart:

Bota ne fakt ka qytete e vende, ku njerezit fillojne te mendojne se mund te jetohet edhe ndryshe. Jo se jeta e tyre eshte me e ndryshme. porse ata tani kane fituar nje gje: kane nisur te dyshojne. Orani, ne ndryshim me ta, eshte nje qytet larg dyshimeve dhe kjo bie qarte ne sy; pra, mund ta quash nje qytet krejtesisht bashkekohor.

Po, po, thuaji Bakos !

Per ç'dreqin flet ky apo kjo Bako ketu ?!

Kush e ka ftuar Bakon te na jape leksione sesi duhet te jetojme ne jete ?

_____

Per zotin, me kaq shume kohe sa keni lene ju per te lexuar, do e kisha perkthyer vete kete librin, pune dy javesh, dhe do e kishit lexuar qete-qete e me lezet. Dhe jo budalliqe. Eshte e rralle qe te kap pushken e te gjuaj mbi ndonje perkthyes, por ky, kjo ketu m'i hipi nervat. Imagjino ç'paska ndodhur me tej. Mund t'ia vesh kur te duash : shkruar nga Dhimitrulla Karastopulli.

Enfin, bonjour tout le monde.

Hurbi,

ta kisha ditur qe do nxeheshe kaq shume, nuk do ta kisha sjelle fare... eshte ky, Vladimir Bako. Po meqe kam dite qe e mbaj librin ne cante dhe shefa neper kembe s'kisha tani, thashe te te jepja variantin shqip te '94.

Me fal qe te prisha mengjesin.

Taksirat e ke te na sjellesh dhe paragrafin pasardhes, please. Se e shoh qe do te kemi qyfyre. Dhe tani po me dhimbsen leket qe e ke blere, se nje kopje te tille e kam atje ne shtepi dhe do te ta kisha dhuruar me kenaqesi (çfare paturpesie kjo, te dhurosh me kenaqesi diçka qe nuk te sjell asnje kenaqesi, nejse).

Mengjesi im rregullohet sapo te pi ilaçet dhe pastaj jam top smiley

You will say no doubt that this is not peculiar to our town and that, when it comes down to it, people today are all like that. Of course, there is nothing more normal nowadays than to see people work from morning to evening, then choose to waste the time they have left for living at cards, in a cafe or in idle chatter.

But there are towns and countries where people do occasionally have an inkling of something else. On the whole, it does not change their lives; but they did have this inkling, and that is positive in itself. Oran, on the other hand, appears to be a town without inklings, that is to say, an entirely modern town. As a result it is not necessary to describe in detail how people here love one another. Men and women either consume each other rapidly in what is called the act of love, or else enter into a long-lasting, shared routine. Often there is no middle between these two extremes. That, too, is original. In Oran, as elsewhere, for want of time and thought, people have to love one another without knowing it.

 

Translated by Robin Buss

With an Introduction by Tony Judt

La Peste first published 1947

This translation first published by Allen Lane The Penguin Press 2001

Published in Penguin Classics 2002

Copyright © Gallimard (Paris) 1947

Translation copyright © Robin Buss, 2001

Introduction copyright © Tony Judt, 2001

 Twin, kjo e jotja qenka komplet ndryshe nga e imja. E shoh qe do kemi probleme me gjithe keto versione perkthimesh lol

Shif, kush duket me e peraferta ndaj stilit te Camus?

"It will be said, no doubt, that these habits are not peculiar to our town; really all our contemporaries are much the same. Certainly nothing is commoner nowadays than to see people working from morn till night and then proceeding to fritter away at card-tables, in cafes and in small-talk what time is left for living. 

Nevertheless there still exist towns and countries where people have now and then an inkling of something different. In general it doesn't change their lives. Still, they have had an intimation, and that's so much to the good. Oran, however, seems to be a town without intimations; in other words, completely modern. Hence I see no need to dwell on the manner of loving in our town. The men and women consume one another rapidly in what is called "the act of love," or else settle down to a mild habit of conjugality.

We seldom find a mean between these extremes. That, too, is not exceptional. At Oran, as elsewhere, for lack of time and thinking, people have to love one another without knowing much about it."

Mua me duket paksa si shume e thjeshte gjuha ne perkthimin tend. A thua ky perkthimi i ketij Stuart Gilbert te jete me i perngjashem me gjuhen e Camus?

s'e di vallahi, s'i pergjigjem dot, sepse mbi te tjera nuk kam lexuar sa duhet, plus qe eshte e nevojshme te njohesh origjinalin ne menyre per t'i dhene pergjigje ksaj pyetje, por kam pershtypjen se edhe nqs njeh origjinalin, do jete me teper ceshtje subjektive se si secili do e interpretonte 'perngjajshmerine'. i don't know, its a good question though.

 Ah edhe une kam ca probleme me perkthimin ne anglisht, megjithese eshte pa leke dhe nuk dua te ankohem. 

 

E fillova mbreme librin. Efekti i pare: Tomin dhe Xherrin qe ketej e tutje nuk do t'i shoh dot me me ate syrin e meparshem, se do te me kujtohet ajo ndjesia e neverise qe me kapi, kur lexoja pershkrimin e minjve. E keqja eshte se pse nuk mund t'ia vesh cilesite e lezetshme te XHerrit ketyre minjve, por sic duket forca e fantazise dhe krupa qe te shkakton ne nivel perfytyrimi eshte me e madhe se lezeti viziv i Xherrit.

Efekti i dyte: Nuk e di pse njerin prej personazheve, Taruin e perfytyroja si nje mi te shnderruar ne njeri, nje lloj metamorfoze e perkundert me ate te Kafkes.

Ah, edhe nje si bllokim frymemarrje, kur lexoja pershkrimet e qytetit, a thua se isha vete ne mes te atij qyteti duhmekeq.

@Mrroklla, persado u mundova, nuk vura re ndonje ndryshim ne gjuhen e personazheve doktor - roje, vec ne mund te quhet ndryshim perdorimi i fjales "more" nga ana e rojes ne nje moment. Po te duash, t'i nis me mesazh, qe t'i kontrollosh me variantin anglisht.

 

p.s. Me duket se e paskam me seriozisht sec duhet kete liber, une.

 

Hurbi, a me ve ndonje "link" me origjinalin? Qofte edhe vetem disa faqe. Po e ke kollaj them...

Une po e lexoj italisht, pas nje leximi te dikurshem ne shqip kur doli i perkthyer...

Ti pyete Hurbin, Finisterre, po meqë e kam për kollaj se fillova ta lexoj dje, mund ta gjesh këtu.

Hurbi e ka ne pdf, dhe e lexon qete-qete. Hurbi e ka dhe ne leter, por Hurbi nuk e di nga eshte strukur. Hurbi i kerkon librat e tij me fener ne dore. Hurbi nuk arrin t'i gjeje gjithnje librat e vet qe i ka ne shtepi. Hurbi vuan shume. Hurbi eshte budalla. Hurbi do vdese budalla. Hurbi ka vdekur tashme budalla.

Camus eshte shkrimtar i kendshem per t'u lexuar. Nuk eshte i veshtire. Stilin e ka "babaxhan". Qete-qete, pa e prishur terezine. Pa shume shperthime, pa shume sterhollime sintaksore. Ka ç'ka per te thene, ta thote cope. Keshtu dhe ashtu.

Por plani i miratuar nga Penar Musaraj me duket disi jashte kohes. Nuk mund te lexosh dhe, aq me pak te komentosh, nje veper me etape pas etape. Eshte e pamundur. Nje veper eshte nje bllok, nje shkemb. E per shkembin nuk flitet per pjesen e tij perendimore apo veriore sepse kjo s'do te thote asgje. Po, nga ana vizuale mund te thuash qe pjesa nga veriu eshte me e bute se ajo nga jugu. Por ama ngjashmeria ndalet ketu. Per librin, nuk flitet qe kjo pjese ishte e trishtueshme, dhe kjo pjese e gezueshme. Kur te hysh te flasesh per nje liber, atij i shoshiten brinjet deri ne fund, dhe kuptimi i diskutimit tend del duke u bazuar qe nga germa e pare e librit deri tek ajo e fundit.

Do te kishte qene shume me e sakte nese do te thuhej : libri duhet lexuar para 10 nentor, dhe me 10 kercitjani diskutimit ne teresi e ne hollesi, sepse nje hollesi qe thuhet ne faqen 35 mund ta kete kuptimin andej nga faqja 213.

Megjithate, pervoje interesante. Jam shume kureshtar te shoh perfundimin e ketij ushtrimi. A do te jene komentet te lidhura dhe do te kuptojme diçka ? Apo do te jene njeri shpatit e tjetri malit, njeri me pelqen si flet roja e tjetri ai doktori eshte mendjemadh ?

A voir. Je me suis assis au premier rang et j'observe. Tranquillou, une bouteille de rouge à portée de main. Et un peu de saucisson en rondelles qui va avec. Sans oublier le son à fond de la chanson "Né pour être con". 

 

Nje veper eshte nje bllok, nje shkemb. E per shkembin nuk flitet per pjesen e tij perendimore apo veriore sepse kjo s'do te thote asgje. Po, nga ana vizuale mund te thuash qe pjesa nga veriu eshte me e bute se ajo nga jugu. Por ama ngjashmeria ndalet ketu.

Shume e bukur kjo! smiley

Per DORI dhe TWINTIP :

Pjesa ne anglisht, e perkthyer nga origjinali freng, jep kete :

Do të themi padyshim se kjo nuk është një veçanti e qytetit tonë dhe se fundja të gjithë bashkëkohësit tanë janë kështu. Padyshim, asgjë nuk është më e natyrshme sot sesa të shohësh njerëz që punojnë nga mëngjesi në mbrëmje dhe të zgjedhin pastaj ta humbasin në karta, në kafene, në thashetheme, kohën që iu mbetet për të jetuar. Por ka qytete dhe vende ku njerëzit kanë nganjëherë dyshimin e diçkaje tjetër. Në përgjithësi, kjo nuk e ndryshon jetën e tyre. Ama dyshimi është aty dhe të paktën është kjo. Përkundrazi, Orani është dukshëm një qytet pa dyshime, domethënë një qytet krejt modern. Për pasojë, nuk është e nevojshme që të saktësohet mënyra me të cilën duhemi tek ne. Burrat dhe gratë, ose shqyhen shumë shpejt në atë çka quhet akt dashurie, ose futen dyshe në një zakon të gjatë. Ndërmjet këtyre dy skajeve, shpesh nuk ka midis. As kjo nuk është origjinale. Në Oran, si dhe gjetiu, në mungesë të kohës dhe refleksionit, jemi të detyruar mirë që të duhemi pa e ditur këtë.

_______

 

Bera nje ndryshim te vockel, m'u kujtua se burrat dhe grate shqyhen ne dashuri, dmth shqyejne njeri-tjetrin, ja qe keshtu eshte : luani shqyen sorkadhen, burri shqyen gruan, gruaja shqyen burrin, dhe une kam shqyer çorapet e leshta qe m'i ka bere halla e madhe per dimer.

kjo pjesa me pelqeu  shume shume shume

"Burrat dhe gratë, ose gëlltiten shumë shpejt në atë çka quhet akt dashurie, ose futen dyshe në një zakon të gjatë. Ndërmjet këtyre dy skajeve, shpesh nuk ka midis. As kjo nuk është origjinale. Në Oran, si dhe gjetiu, në mungesë të kohës dhe refleksionit, jemi të detyruar mirë që të duhemi pa e ditur këtë".

Twintip,

Keto gjera, siç e thashe ne nje postim te djeshem, nuk kapen aq lehte me nje apo dy paragrafe. Sepse i duhet dale librit ne fund qe te merret vesh per çfare u fol.

Te gjithe ketu e dine se Camus nuk ka qene studiues minjsh, dhe se nuk ka qene ndonje i dashuruar pas tyre. Te gjithe e dine gjithashtu se ne Oran nuk ka rene kurrfaje murtaje, dhe gjemat e fundit ringjiten nga mesjeta. Atehere, nga do ta dime ne mendimin e Camus mbi modernitetin kur ne ende s'kemi marre vesh kush djallin jane keta minj. Une kam nje dyshim, por s'po e them. Por edhe po ia mbeshtjell, se fundja ketu jemi ne nje vend mbeshtjelljesh par excellence. Une them se murtaja eshte komunizmi qe po troket ne dere, andej pas fundit te luftes se II. Minjte jane fara e komunisteve qe ne keto vite, ne France, arriten deri ne nja 30% te votave, dhe Franca mund te rrezohej mire e bukur, e me vota, ne komunizem bolshevik. Ka ca fjali tek-tuk te Camus qe lene te dyshohet nje gje e tille. S'po i citoj fjalite sepse vjen Penari dhe i fut kosen.

Por ama nuk dyshoj aspak se ketu duhet te kete ndonje lexues qe thote se minjte jane borgjezet. Ose dikush tjeter mund te thote çifutet qe po ktheheshin nga kampet. Ose dikush tjeter dhe amerikanet, por keta duhet te jene ne pergjithesi pacifiste qe dalin ne mitingjet "Make love, not war". Me nje bisht hashashi qe e thithin nja 13 vete pas.

Shkurt, sa kohe qe jemi ne fjalite e para, pisk e kemi. Do kemi gallate.

Ndersa persa i perket "qytetit modern", kjo del qarte : per Camus, modernitet do te thote te mos e vrasesh mendjen per asgje, te kthehesh ne nje viç kooperative, te numerosh parate, etj.

Paragrafi pas atij qe solla flet qarte : njerezia me teper flasin per shkembimet e mallrave dhe flete-ngarkimet ne portin e Oranit, sesa per nje te semure qe po lengon ne shtrat. Dhe atyre pastaj iu duket habi se dikush vdiq ne toke te thate, dmth jo ne anijet e mallrave qe rendin pas fitimit, por ne jeten reale.

Dhe vijme tek ideja tjeter, murtaja eshte moderniteti qe perfshin gjithçka, dhe qe than çdo lloj gjurme "spirituale".

Perse jane rojet e ndertesave ata qe vdesin te paret, dhe perse thote Camus :

Vdekja e rojes, mund ta themi kete, shenoi dhe fundin e kesaj periudhe te mbushur me shenja shqetesuese dhe fillimin e nje periudhe tjeter, pak a shume me te veshtire, ku befasia e koherave te para u kthye pak nga pak ne panik.

Kush eshte roja ?! Pse vdekja e rojes i beri te tjeret te kuptojne se gjendja qenka keq fare, dhe se duhet pasur frike ?

Cfare kufiri ka kapercyer kjo murtaja me vdekjen e rojes ? Mos valle roja simbolizon krejt te vjetren, ate zanatin e hershem pa kurrfare lidhje me modernen ?

E kush e merr vesh kete pune... Prandaj leximi duhet te vazhdoje pa u hallakatur fort, sepse Camus e ka dhene diku pergjigjen.

E nejse, shendet tani dhe mos kini frike nga minjte. Vdes per ata te bardhet, jane kaq te mire, kam pare me dhjetera minj te tille diku, dhe me donin shume, kuisja dhe une me ta. Cudi, vertete, si mesohet njeriu...

murtaja eshte alegori e fashizmit Hurb.. por ky e ka abstraktizuar mjaft ne menyre per ta bere alegorine te pavdekshme e te aplikueshme universalisht, sukses-shem ne kete aspekt.

por ne fakt ky ka qene kundra fashizmit po aq sa edhe komunizmit.. diku tjeter kam lexuar se ky i ishte te dyja pak a shume te njejta se besonin ne progres si ideologji e se te dyja mendonin se njeriu ka nje gol e ky pat ardhur me konkluzionin se s'ka gol e progresi eshte nje iluzon por bej cke per te bere sa je gjalle, jeto me dinjitet e respekto dinjitetin njerezor edhe kaq eshte e shumta qe mund te besh, s edhe minimumi.

tek intro i tony judt, ky i fundit thot se murtaja godet dogmen, i.e. ideologjite e konformizmin e c'do doktrine, qe me duket shume bindes si argument.

Me pelqeu shume ky shpjegim twintip.

Po me vjen deshira per ta lexuar librin.

 

Ana, te lutem mund te me thuash se ku mund ta gjej ne shqip?

Flm.

olsi,

tek kioska e vogel e librave karshi kuvendit, ne bulevard.

 kshu si ka vajt puna, me duket se do ta shes kopjen time me 3fishin e qmimit smiley

Inflacion Murtaje! smiley

kur e kishe ti, pse na e le ta blenim?! S'na e jepje dot borxh, mi?! smiley

Inflacion Murtaje!

Hihihi!

Po pra!

Na vdiq Murtaja! smiley

Po pra... smiley

Ana, po persa i perket perkthimit, a ka mundesi zgjedhjeje dhe cila eshte me e mira sipas teje?

Olsi,

ne shqip s'di te kete variant tjeter pervec atij te '94... ose pastaj, beji nje LeterLutje Hurbit ta perktheje nga origjinali... smiley

Paska qene liber i ndaluar ky ne kohen e xhaxhit?! Megjithese duke konsideruar shpjegimin e twintip-it, kuptohet pse.

Flm, flm, flm...

PS: Te ishte per mua do te preferoja versionin e Hurbit, por... s'kam aq leke sa te paguaj nje perkthim personal. smiley

Olsib duhet te shkosh te shkosh shpejt se edhe nje kopje kishte ajo kioska tek Kuvendi.

"E mbaruan Murtajen studentet, - tha- duhet te kene ndonje bisede letrare mesiguri! " smiley

Versioni ishte i '94 dhe ishte kopje "e mbajtur" smiley

"E mbaruan Murtajen studentet, - tha

Po vrapoj! Kush e blen para meje... eshte i share! :-D

 

S'ka problem Ana. Do ta lexojme ne 2 versione. Po e bleva me vone ne italisht mund te ta kaloj edhe ty.

Olsi,

ti na qenke dhe ketu, po te ishe ne Itali, do te te kisha porositur te na sillje nje ne italisht, kushedi mbase do te na dukej me ndryshe. Duke e lexuar vetem ne shqip, mua nuk me duket keq, por Hurbi, qe e lexon ne origjinal,  u nxeh keq me nje pjesez qe solla une, keshtu qe  s'di c'te te them...

Ana H,

Please, sille paragrafin pas atij qe solle me pare. Thjesht sepse e ndjej qe do te kete pak sport.

Njoftim : kopjen time do t'ia dergoj me poste vete perkthyesit, Bako. Me nenshkrimin : "Duam parate tona !"

E kam vertete qe nqs nje shtepi botuese ndermerr te botoje nje perkthim te sakte, do e kisha bere hap e mbyll syte. Ja, i hapet ? Tani mbyllini. Hapini perseri dhe perkthimi u krye. Por nderkohe me ka marre uria.

 po do e shes shtrenjte se do harxhoj kohe ta gjej. nuk i kam te indexum librat une ej gru. duhet me u fut poshte nai minderi, dollapi, lavamani e ku di une ka mund te jete libri se kam 15 vjet qe nuk e kam hap smiley Mund ti kete bere daci cicin siper smiley mund ta kete ngrene miu i pamurtaje smiley ku di une.

Pastaj une sjap libra borxh se sme ka qelluar asnjehre te mi kthejne me .

Kurse me shitje librash, jam marre, dhe me ka dale mire smiley

smiley

 

Me ate rast, e pastroke dhe shtepine me themeli... hihihi smiley

po po kush lexon, pastron smiley

smiley 

Bukuri. Ja une pashe komunizmin, ti sheh fashizmin. Dikush tjeter ufot. Por ideja ime ishte se eshte xhonglim kjo qe te "verdiktosësh" me kater paragrafe.

Megjithate, e thashe, debati i ketushem eshte "festival mbeshtjelljesh". Ne ende s'kemi rene dakort me perkthimin qe duhet lexuar (edhe ai anglezi qenka siç duket "problematik&quotsmiley e lere me pastaj t'ia nxjerrim fundin Albert Rënosë.

Sidoqofte, po patet probleme me gjera te veçanta ne perkthim (dhe lexim), fryjini briut se une dhe ndonje tjater ketej nga keto nahije jemi.

ps : dhe po, Alberti ka qene kunder komunizmit. Fashizmit, po e po. Thjesht me kolonializmin ka pasur nje marredhenie me te "dyshimte", per shkak se kishte lidhje te pashqitshme me kolonine algjeriane (fundja atje ishte lindur, e rritur caze). Por ky eshte debat tjeter.

ps 2 : per kureshtjen tuaj, Albert Camus eshte ne mos i vetmi ne France qe ngjall gjithmone interes tek te gjitha shtresat franceze : nuk ka vit qe te mos dalin studime, ese, kritika mbi vepren e Camus. Madje ka dhe nje reviste letrare te specializuar mbi Camus (ia harrova emrin) ku sillen punime nga mbare bota, punime profesoresh dhe jo hurbinekesh dhe tip-tipesh.

pa dale tek alegorite, me ben shume pershtypje sidomos ne 30 faqet e para, pershpejtimi i ankthit se dicka e tmerrshme do te ndodhe, pershpejtim qe nuhatet ne permbajtjen e fjalive, te cilat megjithate kontrastojne nga struktura e shtruar, gjuha pa emocion. Nje pyetje retorike, per te cilen nuk dua te marr pergjigje eshte: Kush eshte rrefimtari ne kete veper?

Jerusalem,

Nga sa me poshte, rrefyesi, per mua, eshte vete HISTORIA. Kushedi ç'del me pas, por mua me duket se kemi te bejme me nje rrefyes te pergjithshem, dhe se Camus nuk ka pasur askend te veçante ndermend ne vendin e "historianit". Asokohe, te gjithe gabuan - historiane, politikane, te gjithe. E vetmja qe ngeli, me autoritet te plote, per te na mesuar diçka, ishte HISTORIA.

 

___________

I mbërritur këtu, do të pranojmë pa mundim se asgjë nuk mund t’i bënte bashkëqytetarët tanë për të shpresuar ngjarjet që u përftuan në pranverën e atij viti dhe të cilat qenë, ne e kuptuam këtë më pas, si shenjat e para të serisë së ngjarjeve të rënda që i jemi futur punës për t’i treguar këtu. Disave, këto ngjarje do t’iu duken krejt të natyrshme, dhe ca të tjerëve, të pabesueshme. Por, tekefundit, një kronist nuk mund t’i mbajë parasysh këto kundërshti. Detyra e tij është që të thotë thjesht : « Kjo ka ngjarë », kur ai e di mirë se kjo ka ngjarë në të vërtetë, se kjo ka pasur të bëjë me një popull të tërë, dhe se ka pra mijëra dëshmitarë të cilët do ta çmojnë në zemrën e tyre të vërtetën e asaj çka ai thotë.>>

Veç kësaj, rrëfyesi, të cilin do ta njohim gjithmonë në kohë, nuk do të kishte pse të mburrej fare në një ndërmarrje të tillë nëse rastësia nuk do ta kishte vënë të mblidhte njëfarë numri dëshmish dhe nëse forca e gjërave nuk do ta kishte përzier në gjithçka që ai pretendon të rrëfejë. Kjo është ajo çka e autorizon atë të bëjë punën e historianit. Sigurisht, një historian, edhe nëse është një amator, ka gjithmonë dokumente. Rrëfyesi i kësaj historie ka pra të tijat : së pari, vetë dëshminë e tij, pastaj dëshminë e të tjerëve, sepse, me rolin e tij, ai qe shpënë për të mbledhur rrëfimet e të gjithë personazheve të kësaj kronike, dhe në fund, tekstet që përfunduan në duart e tij. Ai ka ndërmend të ushqehet aty, kur t’i duket me vend dhe t’i përdorë ashtu si t’i pëlqejë. Ai ka ndërmend gjithashtu… Por ndoshta është koha për t’i lënë komentet dhe stërhollimet e gjuhës dhe për t’iu kthyer vetë rrëfimit. Ftillimi i ditëve të para kërkon njëfarë përpikmërie.

__________

 

Kush njihet gjithmone ne kohe, dmth rregullisht, pa veshtiresi, qe do ta kemi te lehte per ta mbajtur mend ?

 

Ky thote se rrefyesi eshte aq i njohshme sa as nuk ia vlen t'ia permendim emrin... E kjo me ben te them ç'thashe me lart.

Plus asaj :

- Historia sjell deshmine e vet (gjithçka qe ka ngjare me pare dhe qe s'kemi zene mend per t'ia vene veshin)

Kjo lidhet me ate CKA NGJARE VERTETE.

- historia sjell deshmine e te tjereve (gjithçka qe mendojne pjesemarresit e historise, viktimat)

Kjo lidhet me ate CKA PJESEMARRESIT E DREJTPERDREJTE MENDOJNE SE KA NGJARE VERTETE.

- historia sjell deshmine e librave te historise.

Kjo lidhet me historine e shkruar, historine e ftilluar nga te gjitha kampet, ku dihet mire se historia eshte subjektive, dmth behet sipas deshires se secilit kamp.

 

Po ti vete, ç'mendon ?

 

rrefyesi eshte Camus. Ai rrefen per okupimin e Frances prej fashisteve ne menyre alegorike, si edhe per rezisten e francezeve, qe surprize suprize, perbehej si prej liberalisteve perendimore, po aq sa edhe prej komunisteve.  nuk ka kuptim per mua qe Camus dy vjet me pas te flas per komunistet si Murtaje kur ata ishin pjese e rezistes. Ai po deshmon ate qe jetoi, nen okupimin fashist, por edhe si pjestar i rezistes.

rrefyesi... nuk do të kishte pse të mburrej fare në një ndërmarrje të tillë... nëse forca e gjërave nuk do ta kishte përzier në gjithçka që ai pretendon të rrëfejë.

 

Minjte jane kolaboracionistet edhe qeveria Vichy.

 

Nuk e kam lexuar romanin, por me aq sa kam lexuar PER te, kjo eshte pershtypja qe me eshte krijuar, pra nuk jam duke verdiktuar ose xhongluar. Nqs jane te nevojshme referencat po i sjell.

Ne lidhje me barazimin Camus=historiani, nuk jam aspak dakort. Asnje shkrimtar me mend ne krye nuk e ngre veten ne moralizues te ketij lloji. Aq me teper qe Camus nuk ka qene kurrfare rezistenti qe ta ngrinte veten ne piedestal per te dhene mesime te tilla.

Ne nje kohe qe edhe vete Sartre po qortohej pse e nuk e luajti menderen nga karrikja e Flores, por pinte kafe e shkruante libra dy metra larg nja dy oficereve gjermane qe kullosnin syte neper buzkuqet e grave franceze.

Dhe Camus nuk mund ta ulte veten aq shume sa te shkruante per veten e vet : "historianin, te cilin do ta njihni gjithmone ne kohe". Nuk behet kjo.

Kurse persa i perket vichisteve, ketu besoj ke te drejte. Sepse kur vdiq dhe roja e nderteses, kur u infektua dhe roja, dmth kur e keqja kapi deri dhe nivelin e rojes (qe keta spiunonin banoret çifute te nderteses kur shkonin gjermanet), atehere thote Camus qyteti e mori vesh se puna paska vajtur keq.

In 1942 Camus, back in France, joined a Resistance group and engaged in underground journalism until the Liberation in 1944, when he became editor of the former Resistance newspaper Combat for 3 years. Also during this period his first two plays were staged: Le Malentendu (Cross-Purpose) in 1944 and Caligula in 1945. Here again the principal theme is the meaninglessness of life and the finality of death. Two more plays, L'État de siège (The State of Siege) and Les Justes (The Just Assassins), followed in 1948 and 1950, and Camus was to adapt seven other plays for the stage, the sphere of activity where he felt happiest.

 

http://www.answers.com/topic/albert-camus

Jo mik, jo. Francezet nuk kane nje histori te tille. Eshte ca e fryre kjo puna e Rezistences.

Camus ka botuar ne '42 "I huaji", ka botuar "Miti i Sizifit", dhe ka ndihmuar ne shtypjen e "Combat", por mos harro se aty ka shkruar dhe Jean-Paul Sartre i cili ka qene po aq rezistent sa dhe stergjyshi im vdekur nga 1913.

Camus ka botuar tek Gallimard, shtepia me e madhe botuese ne France dhe me bashkepunetorja me Gjermanet. Ende permendet zelli i Gastonit. Mund te lexosh pak per historikun e kesaj shtepie (aty ku botonte dhe Sartre).

Kalimthi sigurisht qe Camus nuk i pelqente Franca e pushtuar por te shkosh deri aty sa te thuash per ndonje rezistence te madhe, kjo s'eshte aspak e vertete.

Camus ka qene kunder -izmave, donte qe ta linim njeriun te qete, pa bishta. Pas luftes ka filluar Camus duke perqafuar kauza (kunder Hiroshimes dhe Nagasakit, Algjeria, etj).

Shkurt, po te me degjosh mua, e harron kete punen e rrefyesit Camus. Duhet te gjejme nje rrefyes tjeter, them une. Ti pastaj bej si te duash, je i rritur tani.

perderisa e thua ti me siguri ashtu duhet te jete

Eshte pyetje pa pergjigje. Ose ngelet gjithmone per hulumtim

He per he e kam marre historine si te vertete: minjte jane te vertete, ngjarja eshte e vertete, ne Oran pat rene murtaja me ato shenjat qe pershkruan Camus ... etj. etj.

Letersia duhet besuar. Perndryshe s'do te qeshnin me nje tyryfyl qe kur lexoi "Metamorfozen" tha:

"Mire qe ky Gregori u kthye ne insekt, po komshinjte si s'e moren vesh gje?"

 

Paragrafi qe u soll nja dy dite me pare eshte perkthyer kesisoj ne italisht:

"

... I desideri dei più giovani sono violenti e brevi, mentre i vizi dei più anziani non superano le associazioni di bocciomani, i banchetti tra i camerati e i circoli dove si gioca forte d'azzardo alle carte.

Si dirà certamente che tali cose non sono particolari alla nostra città e che, in definitiva, tutti i nostri contemporanei son fatti in questo modo. Certamente, nulla di più naturale, oggi, che veder la gente lavorare dalla mattina alla sera e scegliere poi di perdere, con le carte, al caffè e in chiacchiere, il tempo che le rimane per vivere. Ma vi sono città e paesi in cui le persone, di tanto in tanto, hanno il sospetto d'altre cose; in generale, questo non ne cambia la vita; soltanto, vi è stato il sospetto, ed è sempre qualcosa di guadagnato...

"

Sa i takon "dyshimit" rreshtat siper paragrafit e sqarojne per cfare behet fjale:

Oranianet jetojne rutinen e se perditshmes. Ata as qe dyshojne se mund te ekzistoje diçka tjeter jashte kesaj.

Ndersa ka qytete e vende te tjera qe te pakten arrijne ta nuhasin kete mundesi. Dhe dyshimi se ka edhe te tjera menyra per ta jetuar jeten, qe e kapercejne homologimin, ky dyshim pra s'ta ndryshon jeten qe ben, por eshte megjithate nje hap perpara...

 

hurbi, flasim ne fund te librit per identitetin e narratorit. smiley

Cili nga ju peshqit e kishte blere sot kopjen e fundit te Murtajes tek kjoska anash Kuvendit? Eh sa te kam share smiley

U pa puna...po filloj Uliksin, ne pritje qe te jete zgjedhja e ardhshme e klubit.

Une e kam nje kopje, dhe sinqerisht nuk me duhet. Do ta marr me vete ne çante, dhe pastaj po doli ndonje kerkestar, ia jap ne vend, me zemer te thyer sidoqofte, per arsye te infektimit me budalliqe qe do te shperndaj.

 

Ok Hurbi, do ta pranoja me gjithe qejf smiley

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).