Lindja e analistit dhe vdekja e intelektualit

Ka vite tashmë që vendin e intelektualëve në skenën publike e kanë zënë analistët. Gjëja e parë që të bie në sy tek kjo kategori është fakti që në parim analist mund të bëhet kushdo; gazetari, shkrimtari, intelektuali dhe çdokush që ndjek rregullisht përditshmërinë e zhvillimeve politike. Ashtu sikurse komentatorin sportiv mund ta bëjë kushdo që ndjek me vëmendje sportin, pavarësisht nga shkollimi. Natyrisht edukimi, inteligjenca, talenti në të shkruar dhe në të folur, madje edhe karakteri i individit, ndikon në suksesin dhe popullaritetin e analistit. Megjithatë në parim çdokush mund të bëhet analist për sa kohë ndjek me vëmendje dhe komenton zhvillimet politike në vazhdimësi. Në këtë aspekt analisti ndryshon nga çdo profesion apo specialitet tjetër, qoftë ky mjeku, inxhinieri apo edhe gazetari. Këtu del në pah edhe elementi thelbësor i fenomenit të analistit; analisti nuk është profesion, por funksion.

Analisti nuk është specialist, ai është rol. Prandaj për të kuptuar dominimin e debatit publik nga analisti duhet që të kuptojmë funksionin që ai (sepse analisti pothuajse gjithmonë ka penis) kryen. Argumenti kryesor që synoj të shtroj para jush të dashur lexues, është se funksioni kryesor i analistit është ruajtja dhe justifikimi i rendit aktual politiko-ekonomik. Ky rend në vija të përgjithshme ndërthur ideologjinë neoliberale të zhvillimit ekonomik me modelin neokolonial të zhvillimit social-politik. Sistemi ynë është në thelb neoliberal, sepse ai ndërtohet mbi një logjikë neoliberale që i jep përparësi individit përballë kolektivitetit, konkurrencës përballë bashkëpunimit, interesit personal përballë atij kolektiv, tregut përballë shtetit, e kështu me radhë. Sistemi ynë politiko–ekonomik është neokolonial (ose suprakolonial) sepse legjitimiteti dhe vlerësimi i tij buron shumë më tepër nga jashtë (BE-ja) sesa nga brenda. Janë kriteret dhe raportet e BE-së që përcaktojnë sa dhe si ne jemi zhvilluar dhe civilizuar. Në kuadrin e integrimit ne kemi përqafuar një inferioritet total historik, kulturor, social, politik dhe ekonomik në raport me Europën. Përballë BE-së ne jemi shndërruar në fëmijë; një popull pa traditë, pa kulturë, pa histori, pa eksperiencë, ashtu si dikur popujt e kolonizuar të Azisë dhe Afrikës përballë kolonizatorëve europianë. BE-ja na jep detyrat që ne si fëmijë të mbarë duhet t’i bëjmë për t’u futur në klubin e kombeve të civilizuara. Marrëdhënia neokoloniale në raport me BE-në reflektohet edhe te fakti që ne jemi një ekonomi subsidiare (ndihmëse) e ekonomisë europiane. Ne eksportojmë krah të lirë pune dhe lëndë të parë dhe importojmë të mira industriale. Një marrëdhënie tipike kjo e Europës me kolonitë e saj. Momenti neokolonial dhe ai neoliberal ushqejnë njëri-tjetrin nëpërmjet koncepteve si tregtia e lirë, sipas të cilit nga hapja e tregjeve përfitojnë të gjithë, ndonëse ekonomikisht ne kemi mbijetuar nga hapja e kufijve dhe kemi humbur nga hapja e tregjeve. Edhe pse këto 20 vite integrimi, BE-ja na ka ofruar mbylljen e kufijve dhe hapjen e tregjeve.

Ky rend politiko-ekonomik bazohet në disa “të vërteta” bazë që mbështesin dhe riprodhojnë njëra-tjetrën, duke krijuar atë që mund të quhet ideologjia dominuese. Këto “të vërteta” janë presupozimet mbi të cilat ngrihet, funksionon dhe legjitimohet modeli ynë aktual i zhvillimit ekonomiko-politiko-social. Ja një listë e disa prej tyre:

  • Shqipëria nuk ka demokraci, sepse i mungon kultura demokratike;
  • Futja në Bashkimin Europian është e vetmja mënyrë që Shqipëria të bëhet vend i zhvilluar;
  • Fatkeqësia më e madhe e Shqipërisë kanë qenë politikanët e saj;
  • Politikanët janë të predispozuar të abuzojnë me pushtetin;
  • Problemi i Shqipërisë është se ligjet janë të mira, por nuk zbatohen;
  • Po të mos ishte faktori ndërkombëtar, Shqipëria do kthehej në diktaturë;
  • Shteti është nga natyra i paaftë dhe burokratik;
  • Tregtia e lirë do të thotë zhvillim;
  • Konkurrenca është thelbi i zhvillimit.

Këto “të vërteta” mund t’i quajmë ndryshe edhe klishetë mbi të cilat mbahet sistemi ynë ekonomiko-politiko-social. E rëndësishme te klishetë nuk është vërtetësia, por roli që ato kryejnë. Nëse themi që politikanët janë në thelb të predispozuar të abuzojnë me pushtetin, automatikisht kemi justifikuar reduktimin e shtetit dhe të kompetencave të tij.    Po kështu ideja se neve na mungon kultura demokratike, nuk është një e vërtetë historike, por sistemike. Historikisht shumë zona në Shqipëri prej shekujsh janë qeverisur në mënyrë demokratike, duke u mbledhur te sheshi i fshatit dhe duke votuar fshatçe, pasi është pleqëruar (mes meshkujve) puna në publik. Kjo është njësoj si ajo që në Shtetet e Bashkuara quhet Townhall Meeting dhe që e mrekulloi aq shumë Tokvilin. Një traditë e tillë shekullore është fshirë jo sepse nuk ka ekzistuar, por sepse në marrëdhënien neokoloniale Shqipëria duhet të tregojë inferioritetin e saj përballë BE-së, ajo duhet të paraqitet si tabula rasa. Për këtë qëllim eksperienca lokale duhet fshirë dhe ne duhet të paraqitemi para BE-së si fëmijë që s’dimë asgjë, por duhet të imitojmë gjithçka, ligjet, institucionet, madje edhe emrat që do u vëmë kalamajve.

Siç besoj se tregojnë qartë shembujt e mësipërm, rendi aktual mbahet në këmbë për sa kohë vërtetësia e premisave bazë nuk kontestohet. Në momentin që këto premisa kontestohen, atëherë i gjithë sistemi rrezikon të bjerë. Imagjinoni për një moment sikur ne të hidhnim poshtë idenë se ligjet janë të mira por nuk zbatohen, duke argumentuar se problemi me ligjet shqiptare është se ato janë një trup i huaj. Ligjet tona kopjohen nga jashtë dhe nuk formulohen në mënyrë demokratike me pjesëmarrjen e qytetarëve apo grupeve të interesit, për pasojë ato nuk kanë rrënjë në realitetin shqiptar, prandaj nuk mund të zbatohen dhe të respektohen. Një arsyetim i tillë vë në rrezik procesin e përafrimit të legjislacionit me BE-në, që është një nga shtyllat e integrimit tonë në BE. Në këtë mënyrë matrica neoliberalo-neokoloniale rrezikohet, pasi rrëzimi i premisave bazë krijon premisë për një tjetër sistem, ku p.sh. prioritet nuk është më kopjimi i legjislacionit evropian, por krijimi i legjislacionit lokal, me rrënjë në realitetin shqiptar dhe me pjesëmarrjen e aktorëve lokalë dhe jo thjesht atyre ndërkombëtarë. Imagjinoni për një moment sikur premisë e zhvillimit tonë të ishte ideja se demokracia dhe zhvillimi ekonomik burojnë nga brenda dhe jo nga jashtë komunitetit tonë. Në momentin që zhvillimi i legjislacionit apo edhe ai ekonomik kërkohet nga brenda dhe jo nga jashtë, kemi dalë nga matrica neoliberalo-neokoloniale.

Roli i analistit është kyç në eliminimin e kësaj mundësie.  Analisti është një nga agjentët themelorë të matricës që ruan, riprodhon dhe rafinon elementët e saj bazë. Këtë ai e arrin duke kombinuar katër strategji; përdorimin e klisheve, diversionin, personalizimin e politikës dhe analizën fragmentare ose anti-intelektualizmin. Përdorimi i klisheve është ndërtimi i analizës mbi ato premise që pranohen nga të gjithë çka prodhon konkluzione pseudo-kritike, që në thelb e ruajnë sistemin duke mos vënë në dyshim premisat e tij. Diversioni konsiston në zhvendosjen e vëmendjes nga problemet themelore në ato sipërfaqësore, nga shkaqet te pasojat.  Personalizimi është analiza që fokusohet te politikani si person dhe jo te problemet strukturore apo sistemike.  Fragmentarizmi ose anti-intelektualizmi është analizimi i një ngjarje apo individi të izoluar në nivel mikro, pa e lidhur atë me fenomene më të gjera sociale. Kuptohet këto strategji janë të ndërlidhura dhe jo të ndara me thikë. Megjithatë për të lehtësuar analizën ne do t’i shqyrtojmë ato veç e veç. Le ta shikojmë më konkretisht secilën strategji, duke filluar me përdorimin e klisheve.

Përdorimi i klisheve është një detyrim mediatik. Sikurse e shpjegon Bordieu në libërthin sa të vogël aq edhe madhështor “Mbi televizionin”, koha televizive është aq e kufizuar saqë brenda saj mund të komunikosh vetëm duke u bazuar mbi të vërteta që pranohen nga të gjithë, pra klishetë. Meqenëse klishetë nuk kanë nevojë për një shtjellim të zgjeruar, pasi ato pranohen nga të gjithë, ato të krijojnë mundësinë e një arsyetimi shumë konciz që bëhet në 2 apo 3 minutat që të ofron koha televizive. Në këto kushte prodhohet një arsyetim që më shumë sesa diçka të re, riprodhon premisat mbi të cilat ai ngrihet. Një arsyetim i tillë është pseudo-kritik, sepse ai në fakt forcon premisat bazë mbi të cilat ngrihet edhe kur duket sikur i kritikon ato. Le të marrim një shembull konkret.  Shpesh ndër analistë dëgjojmë të kritikohet, me mjaft të drejtë, komuniteti ndërkombëtar për inkoherencën e tij në vlerësimin e zgjedhjeve apo qëndrimin ndaj demokracisë shqiptare. Ama një kritikë e tillë bëhet në kuadrin e integrimit në BE si pashmangshmëri historike që mbart një premisë të pashprehur; imagjinoni sikur mos t’i kishim fare ndërkombëtarët, me siguri do përfundonim në diktaturë!  Konkluzioni; ndërkombëtarët shpesh ia fusin kot, por pa ta do ishim edhe më keq. Tutela ndërkombëtare është një e keqe e domosdoshme. Një e keqe e domosdoshme është akoma më solide se sa një e mirë e padiskutueshme, sepse të krijon hapësira për ta kritikuar, por pa e ndryshuar. Në fund të ditës riprodhohet premisa bazë se demokracia shqiptare nuk mund të zhvillohet dot nga brenda, por vetëm nga jashtë. (Që duhet thënë se shkon mjaft mirë me idenë se zhvillimi ynë ekonomik mund të ndodhë vetëm nga jashtë, nëpërmjet investimeve të huaja. Edhe pse për zhvillimin e deritanishëm të Shqipërisë kanë qenë përgjegjës vetë shqiptarët). Do duhej më shumë kohë e hapësirë televizive si dhe një tërësi premisash të tjera për të argumentuar premisën e kundërt, se raporti i varësisë që ne kemi krijuar me BE-në është vetë arsyeja se përse demokracia jonë nuk konsolidohet. Kështu pra, nëpërmjet klisheve dhe si pasojë e kufizimit të kohës mediatike, pozicionimi i analistit si kritizer në fakt fsheh mjaft mirë mungesën totale të kritikës.

Këtu fillon edhe strategjia e dytë, ajo e diversionit.  Diversioni e zhvendos vëmendjen e publikut pafundësisht nga dështimet themelore të sistemit aktual. Duhet thënë se diçka e tillë nuk është e qëllimshme. Diversioni shpesh është produkt i një axhende publike që reflekton interesat dhe shqetësimet e mediave dhe bizneseve që janë pas tyre. Roli i analistit është thelbësor në mbajtjen gjallë të kësaj axhende, shpesh duke “debilizuar” publikun, po të huazojmë një koncept të Lubonjës.    Rasti më tipik ishin zgjedhjet e fundit parlamentare. E gjithë fushata mediatike u përqendrua te një dhe vetëm një pyetje “themelore”; Kush fiton? Ky shqetësim dominoi të gjithë diskutimin mediatik. Por pyetja “kush fiton” më shumë sesa shqetësim i mbarë popullatës ishte, së pari, një shqetësim themelor i vetë mediave, fati i të cilave ishte dhe mbetet tejet i lidhur me politikën. Ky shqetësim legjitimohej dhe bëhej “publik” nëpërmjet analistëve. Analistë nga të gjitha anët dhe televizionet diskutonin pafund sondazhet dhe arsyetonin se kush, pse dhe si do fitonte. Në këtë mënyrë u mënjanua pyetja që cekte dështimin themelor të sistemit tonë aktual: Përse pas 20 vitesh demokraci kemi kaq pak zgjedhje?  PD dhe PS, Berisha dhe Rama, e majta dhe e djathta ngjajnë si dy pika uji. Tashmë çështja nuk shtrohet më sa të lira ishin zgjedhjet, por sa kuptim ka liria e zgjedhjeve kur nuk ke se çfarë të zgjedhësh. Diversioni që kryejnë analistët shmang pikërisht pyetje të tilla themelore, duke analizuar pafund deklarata politikanësh apo raportet e OSBE-së, që pavarësisht nga numri janë po një.

Një nga elementët themelorë të diversionit është personalizimi i analizës politike. Duke u marrë pafund me politikanin si person, analisti e zhvendos vëmendjen nga kritika e rendit tonë politiko-ekonomik te kritika e aktorëve që gjallojnë brenda tij. Ky personalizim e ruan sistemin në dy mënyra. Së pari, ai krijon iluzionin se në skenën tonë politike ka zgjedhje. Analistët vazhdimisht na tregojnë se si Berisha është i ndryshëm nga Rama, që është i ndryshëm nga Blushi, që është i ndryshëm nga Meta. Ajo që këto diferenca mes politikanëve si individë fshehin janë ngjashmëritë mes tyre si aktorë politikë. Edhe nëse Berisha si individ, familje, prejardhje apo karakter është shumë i ndryshëm nga Rama, si aktorë politik ata janë identik; të dy janë të përfshirë në korrupsion sistemik, të dy i kontestojnë zgjedhjet kur humbasin, të dy janë populistë, të dy janë autoritarë etj., etj. Pra në rolin e tyre politik që na intereson ne si qytetarë, ata nuk ofrojnë ndonjë zgjedhje reale, ndonëse si individë mund të jenë të ndryshëm. Së dyti, duke kritikuar vazhdimisht politikanët, analistët forcojnë idenë se nuk ka asnjë problem me sistemin, problemi janë thjesht individët. Kështu çdo problem apo krizë e skenës sonë politike është reduktuar tashmë te karakteri i një politikani. Korrupsioni socialist buroi nga karakteri liberal i Nanos, ndërkohë që viti 1997 buroi nga karakteri kryeneç i Berishës. Në këtë mënyrë eliminohet analizimi i dështimeve më të gjera sistemike që nuk kanë të bëjnë thjesht me individin. P.sh., një nga faktorët që krijoi vitin 1997 ishte politika e ndjekur nën udhëheqjen e FMN-së, që në luftën kundër inflacionit e futi në kontroll aq të rreptë kreditimin nga bankat shtetërore saqë e detyroi biznesin vendas të shkonte drejt skemave informale të kreditimit (huave) duke çuar në lindjen e piramidave. Pra, kritika e “ashpër” e analistit ndaj politikanëve është më shumë një kritikë personale, që injoron analizën dhe kritikën e sistemit që prodhon Nanot, Berishët, Ramët dhe Metët.

Personalizimi nënkupton një analizë fragmentare dhe mikro, që na sjell te strategjia e fundit. Në shumicën dërrmuese të kohës analisti shtjellon një aksion specifik të një politikani, një shprehje apo lëvizje të tij politike. Ai “zbulon” atë që X i tha Y, pasi ka folur me Z dhe ka denoncuar S. Pra, analisti bën një mikro analizë që shtjellon në detaj një fragment të caktuar politik të tipit; do iki apo do rri Rama? A do fitojë Blushi? Me kë është Ruçi? A do ta tradhtojë Meta Berishën? Në këtë aspekt analiza e analistit është e kundërt me atë të intelektualit, që synon të bëjë lidhjen sistemike mes një sërë faktorësh, që në dukje mund të duken të palidhura, si tregtia e lirë dhe zgjedhjet e lira dhe të ndershme, zhvillimi ekonomik dhe zhvillimi i administratës.  Kështu analisti problemin e korrupsionit apo klientelizmit politik e sheh të izoluar, si problem që buron ose nga mungesa e kulturës sonë demokratike, ose nga karakteri klanor i politikanëve tanë, dhe jo si produkt të sistemit tonë ekonomik që ka shkatërruar sektorët socialë, të prodhimit, të punonjësve, apo të fermerëve, nëpërmjet modelit neoliberal të zhvillimit. E thënë thjesht, tek ne politika është personale dhe klienteliste, sepse nuk mund të jetë sektoriale, sepse ne nuk kemi sektorë prodhimi, por vetëm individë që merren me tregti dhe ndërtim.

Në këtë aspekt mund të themi analisti me analizën e tij fregmentare dhe mikro na tregon pafund pemët, duke na fshehur pyllin.
Është në fakt ky funksion që shpjegon si lindjen e analistit dhe vdekjen e intelektualit. Analisti jo vetëm është produkt i rendit aktual, por edhe mbulon dështimet e tij duke mbajtur gjallë premisat bazë mbi të cilat ai ngrihet. Nuk është çudi që rritja e numrit të analistëve kohët e fundit të jetë pasojë direkte e dështimeve gjithnjë e më të mëdha të sistemit që reflektohet te pakënaqësia në rritje e elektoratit me politikanët dhe politikën. Përballë kësaj pakënaqësie mediat kanë prodhuar një pafundësi analize dhe analistësh që e zhvendosin vëmendjen nga shkaqet te simptomat e dështimit të rendit aktual. Kështu ndodhi të paktën në zgjedhjet e fundit, ku reduktimi drastik i mundësisë për të zgjedhur u shoqërua me shtimin drastik të analistëve dhe analizës që fshehu pikërisht këtë mungesë. Përtej analizave dhe “kritikave” të analistëve fakti është që ekziston një simetri mendimi e frikshme mes politikanëve, diplomatëve dhe analistëve. Me ndonjë përjashtim që gjithnjë e më tepër margjinalizohet, alla Lubonja, nuk ka asnjë ndryshim themelor mes politikanëve, diplomatëve dhe analistëve përsa i përket NATO-s, BE-së, tregtisë së lirë, forcimit të institucioneve, zhvillimit ekonomik, luftës kundër korrupsionit etj., etj. Të gjithë bien dakord se hapja e tregjeve, përmbushja e kushteve të BE-së, anëtarësimi në NATO apo lufta kundër korrupsionit do ta zhvillojë dhe demokratizojë Shqipërinë.

Për të njëjtat arsye që prodhon analistin, rendi aktual margjinalizon intelektualin, i cili është potencialisht i rrezikshëm për të, pasi për nga vetë profili intelektuali konteston, teston dhe analizon premisat bazë të një rendi apo sistemit të caktuar, duke bërë lidhjen mes fenomeneve që në pamje të parë duken të palidhura. Këtu duhet të ruhemi nga idealizimi i intelektualit, sepse jo rrallë sistemet më të tmerrshme janë mbajtur në këmbë dhe janë justifikuar nga intelektualët. Sidomos në Shqipëri, ku intelektualët tanë tradicionalisht janë njehsuar me dogmën ekzistuese më shumë sesa me kritikën e saj, dhe ky gjithashtu ka qenë një faktor në margjinalizimin e tyre pas rënies së komunizmit. Ama kjo ka ndodhur në sisteme të mbyllura. Ndërsa në sisteme të hapura, siç është edhe ky i yni, intelektuali mbetet potencialisht i rrezikshëm, pasi gjithsesi ka hapësirë mendimi dhe shprehje.  Prandaj margjinalizimi i tij nuk bëhet duke i mbyllur gojën, por duke prodhuar një hapësirë publike ku lulëzon analisti.  Prandaj lindja e analistit dhe vdekja e intelektualit në skenën tonë publike duhen parë si dy anë të së njëjtës medalje.

177 Komente

Ne vrullin "spontan" te shkrimeve te koheve te fundit per (mbi, pro, kundra) analisteve dhe gazetareve, qe nisen ne mos gaboj me shkrimin Gazetari zedhenesash te Blendi Fevziut,  ky shkrim i Kajsiut me duket me i ploti, me i thelli, per gjendjen e analisteve shqiptare, dhe pertej tyre. Eshte vertet analize, jo thjesht format analize analisti shqiptar, qe fillon me metafora, vazhdon me citate autore te huajsh dhe mbaron me ndonje gje tjeter shabllone.

Flas ne pergjithesi, pavaresisht se me disa premisa te shkrimit nuk jam dakort, si p.sh. kendveshtrimi fobist ndaj integrimit evropian qe percillet qofte ne menyre indirekte apo si kundrabalance per cka kritikon autori.

Bravo Kajsiu! Ja qe nuk eshte e pamundur te gjesh te pakten ndonje analize shqitpare te cilen e lexon me kenaqsi, pavaresisht nese je apo s'je dakort me te ose pjese te saj. They do exist.  smiley

Bravo?! Po car bravo?!

Neosocializem vs Neoliberalizem perfundon si Komunizem vs Liberalizem. Kur te degjosh Rihanna ne mp3 i zhytur ne sedilen komode te makines te dyte familjare atehere mund te besh sa te duash filozofi majtiste.

Nejse nga turma e analistave te majte shqiptar, Kajsiu duket me zgjuari. Te pakten shkrimet e tij ndryshe nga ato te Mustafa Nanos, nuk mbajne era raki e qebabe.

Me cilen pjese nuk je dakord ti xhibi? Se une jam dakord me te teren, dhe nuk jam dakord me ata qe nuk jane dakord me ndonjesend qe shkruan ky adashi. Po te kisha kapele do e kisha hequr per respekt.

Do kisha dashur te kishte shkruar edhe me pare, sic jemi munduar (jo me kaq elokuence te shkruajme) tash prej vitesh, problemi eshte me sistemin. Sistemi eshte i kalbur.

Skema eshte aq e thjeshte sa duket idiote, n'vija shume te trasha;

  • Nderkombetaret, ose "partneret" (keta rralle behen publike) ne bashkepunim me BB, FMN etj etj etj bejne parashikime fizibiliteti te fryra per megaprojekte.
  • Detyrojne qeverine shqiptare te marre borxh per keto "vepra historike". Tece, centrale nukleare, petrolifera, super-mega gjithckara...
  • E kushtezojne qeverine te kontraktoje bechtela e enkela, kompani perendimore, dekoruajojne ndermarrjet shqiptare...qe parate e borxhit te dhene te kthehen menjehere andej nga erdhen.
  • Shfrytezohen burimet natyrore, njerezore, ndotet qielli dhe deti, helmohet toka, zhvishet pylli.
  • Shtrydhen te ardhurat e shtetit nga interesat e borxhve.
  • Partneret lokale (politikanet kukulla) shperblehen me pasuri dhe pushtet (vendi shitet ne kete menyre).
  • Brezat e ardhshem ngarkohen me borxhin... pambarimisht.
  • Para per politika sociale, arsim, shendetesi... nuk ka. Varferia rritet progresivisht. Vendi neokolonizohet. Pasuria grumbullohet ne pak duar, leviz jashte shtetit.

Mirë e ke ti Blendo, edhe ai Blendoja tjetër. Veç... nuk merr parasysh një gjë. U ke heq nga duart gjithçka disave... për më tepër i ke bërë edhe të pashpresë... dhe kjo punë i ka disa pasoja. Duke i lënë duarbosh... do kërkojnë të gjejnë diçka me përqafu. Oh... këtu është gjithë problemi. Gjithë qafat janë të zëna... dhe and the nearest neck to hug, guess who is that?

You better watch out
You better not cry
Better not pout
I'm telling you why

xhaxhi Enveri is coming to town.

p.s Nëse e ke parë Ice age 3, e ke parasysh Back-un kur thotë: He gave me this, dhe tregon nga fashoja e syrit. Dhe ata dy tipat i përgjigjen: cool! For free? Awsome! smiley

Ja se e gjeta...

Po shpresoj qe per ate virus e kemi bere vaksinen, kure 45 vjecare. Nese i kemi mesu dy gjona. Tashi, qe gjeja te mos shkoje per dreq ndonje pergjegjesi na bie dhe ne sa kemi kellqe, ose e qepim fare, behemi pjese e sistemit, thithim ndonje sise bushtre sa per t'lag buzet tona.

PS. Buck's the man! smiley

 

Se kisha fjalën për atë lloj vaksine... duhet dhe një vaksinë tjetër që disave iu mungon.

I njef gjë kta?

Kajsin s'e lexova, por ty po. I gjithe komenti yt bie ere anti-globalisti.

...problemi eshte me sistemin. Sistemi eshte i kalbur.

Cili sistem?

Nderkombetaret, ose "partneret" (keta rralle behen publike) ne bashkepunim me BB, FMN etj etj etj bejne parashikime fizibiliteti te fryra per megaprojekte.

Cilet nderkombetare? Mos e ke fjalen per Council on Foreign Affairs, Free Masons, Skull and Bones, Trilateral Commission, Bilderberg Group, etj. etj.?

Po ca keni me anal(istet) more xhan.Lerini more rehat se buk me kos po hane .

"P.sh., një nga faktorët që krijoi vitin 1997 ishte politika e ndjekur nën udhëheqjen e FMN-së, që në luftën kundër inflacionit e futi në kontroll aq të rreptë kreditimin nga bankat shtetërore saqë e detyroi biznesin vendas të shkonte drejt skemave informale të kreditimit (huave) duke çuar në lindjen e piramidave."

Isha tu ren dakort ne vija te pergjithshme..

 

hahaha chene, isha tu e lexu artikllin (mgjs perpiqem te shkoj me parimin qe cunave simpatike nuk ua lexoj artikllat, sidomos kur i kam komshu), por me kete qe citove do vazhdoj ta ruaj kajsiun ne kujtese.

ok, trop - ndoshta ajo e 97 eshte per te diskutuar, por te mos e lexosh te teren prej asaj...? humbja do te ishte gjithesesi e jotja. smiley So read I tell ya!

Ka nja dy studime te FMN (a BB) qe e pohojne kete. I kam pas gjetur dikur tek google scholar, s'eshte cudi te jene akoma rrotull.

Blendi dhe Hunter, te them nje here gjerat qe me pelqejne, pastaj ato me te cilat s'jam dakort. smiley

Se pari me pelqen, sic thashe dhe me lart, qe shkrimi eshte nje analize e mirfillte, ka argumente, te paraqitura dhe te shtjelluara mire, per ceshtje te rendesishme dhe aktuale, nuk eshte i percipte, klishe, te ben te mendosh dhe kur s'je dakort me cka thote autori. Pra perkunder bombardimeve parafabrikatshe gaz-nxjerrese ne forme analizash, kjo eshte nje analize e vertete.

Per gjerat specifike, me shume tentoj te jem dakort me pjesen e dyte, me gjerat konkrete per gjendjen aktuale te politikes dhe mediave shqiptare, per truket qe perdoren per te manipuluar dhe budallallepsur popullin dhe per ti trajtuar si kafshe cirku, per mungesen e theksuar te zgjedhjeve, opsioneve reale, qe kane njerzit si ne politike dhe ne media/analiza. Ne keto ceshtje Kajsiu vertet e ve gishtin mbi plage, per mendimin tim. Ketu dallohet nga te tjeret qe kane 'prekur plagen' pasi e shtjellon arsyetimin, e thellon, skematizon komplet mekanizmat qe mbajne gjalle kete gjendje politike, nga te cilat mediat jane kryesoret.

Si ilustrime, ja disa nga pasazhet qe vene gishtin aty ku dhemb:

Analisti është një nga agjentët themelorë të matricës që ruan, riprodhon dhe rafinon elementët e saj bazë. Këtë ai e arrin duke kombinuar katër strategji; përdorimin e klisheve, diversionin, personalizimin e politikës dhe analizën fragmentare ose anti-intelektualizmin.
...
Diversioni shpesh është produkt i një axhende publike që reflekton interesat dhe shqetësimet e mediave dhe bizneseve që janë pas tyre. Roli i analistit është thelbësor në mbajtjen gjallë të kësaj axhende, shpesh duke “debilizuar” publikun, po të huazojmë një koncept të Lubonjës. 
...
E thënë thjesht, tek ne politika është personale dhe klienteliste, sepse nuk mund të jetë sektoriale, sepse ne nuk kemi sektorë prodhimi, por vetëm individë që merren me tregti dhe ndërtim.
Në këtë aspekt mund të themi analisti me analizën e tij fregmentare dhe mikro na tregon pafund pemët, duke na fshehur pyllin.

...
Për të njëjtat arsye që prodhon analistin, rendi aktual margjinalizon intelektualin, i cili është potencialisht i rrezikshëm për të, pasi për nga vetë profili intelektuali konteston, teston dhe analizon premisat bazë të një rendi apo sistemit të caktuar, duke bërë lidhjen mes fenomeneve që në pamje të parë duken të palidhura.
 

Tani gjerat per te cilat s'jam plotesisht dakort jane kryesisht ato qe (sic e gjykoj) vijne nga tendenca ideologjike e Kajsiut. P.sh. nese ne pjesen e dyte te shkrimit Kajsiu eshte teper praktik dhe operativ, duke folur konkretisht per gjendjen aktuale tonen dhe jo ne pergjithesi, ne pjesen e pare shoh shume tendenca ideologjike, shprehje te pergjithshme, jo shume konkrete dhe koherente ne kontekstin aktual.

P.sh. kur lexon te krijohet pershtypja (qe autori mendon se) tendenca e theksuar drejt integrimit evropian, apo kooperimit nderkombetar ne fushen ekonomike etj, eshte dicka jo e mire ose jo aq e mire, gjithsesi dicka qe duhet pare me skepticizem dhe duhet kritikuar. 

Nderkohe qe na pelqen ne ose jo, evropianizimi dhe 'kolektivizimi' i ekonomive (jo vetem te vendeve ne Evrope) eshte tashme jo nje trend po nje fakt, dhe ka dhene fryte ne shume aspekte, nga levizja e lire e qytetareve tek tregues te tjere. Ca do bejne ne, do ngelemi shkemb graniti ne mes te armiqve kapitalisto-borgjeze kot per te qene origjinale?

Plus qe ne keto kritika per panevropianizimin Kajsiu nuk paraqet alternativa. Nje vend si ne, me kushtet aktuale gjeopolitike dhe ekonomike, ca alternativa ka? Te beje cdo gje me forcat tona? Normal jo, se as Amerika e Gjermania nuk bejne dot cdo gje me forcat e tyre, e jo me vendet me pak te fuqishme dhe te pavarura te Evropes e botes, aq me pak ato te (ish) bllokut lindor, aq me pak ato me te telendisurat prej tyre, si Shqiperia.

Ja ca pasazhe me te cilat s'jam dhe aq dakort:

Për këtë qëllim eksperienca lokale duhet fshirë dhe ne duhet të paraqitemi para BE-së si fëmijë që s’dimë asgjë, por duhet të imitojmë gjithçka, ligjet, institucionet, madje edhe emrat që do u vëmë kalamajve.
...

Imagjinoni për një moment sikur ne të hidhnim poshtë idenë se ligjet janë të mira por nuk zbatohen, duke argumentuar se problemi me ligjet shqiptare është se ato janë një trup i huaj.

E para, nuk besoj se Evropa kerkon patjeter qe ne te jemi femije apo tabula rasa, por ne fakt jemi ne qe jemi paraqitur si te tille. Jam plotesisht dakort qe Shqiperia ka humbur thellesisht dinjitetin kombetar/shteteror ne keto aspekte; ne presim cdo gje nga Evropa dhe Amerika, qe nga vleresimet per zgjedhjet tek filmat qe do promovojme per te drejtat e njeriut. Po kjo mendoj ka nevoje te shtjellohet pse eshte keshtu tek ne, pasi nuk eshte e tille kudo ne Evrope, apo dhe ne vendet e tjera te lindjes. Disa nga arsyet mendoj jane pikerisht ato qe shtjellon Kajsiu tek pjesa e dyte e shkrimit, per te cilat fola me lart.

Dhe per ligjet qe thote. Nuk mendoj se problemi qendron tek fakti se ligjet tona jane 'te huaja'. Ne nuk vuajme per ligje te sofistikuara. Ne si shumica e vendeve ne nivelin tone (te dala nga sisteme diktatoriale dhe me probleme te theksuara korrupsioni etj) kemi nevoje per gjera bazike; me pak korrupsion, me shume liri te vertet mediash e opsionesh politike, dmth me pak gjysmediktatura ku palet thjesht bejne rotacion gomash pa i nderruar asnjehere ato, dhe pa rregulluar ndonje prej shume difekteve te tjera qe ka 'makina'.

 

P.S. Kurse per kete qe thote, packa se s'eshte thelbi i artikullit te tij:

P.sh., një nga faktorët që krijoi vitin 1997 ishte politika e ndjekur nën udhëheqjen e FMN-së, që në luftën kundër inflacionit e futi në kontroll aq të rreptë kreditimin nga bankat shtetërore saqë e detyroi biznesin vendas të shkonte drejt skemave informale të kreditimit (huave) duke çuar në lindjen e piramidave.

Natyrisht shrehem me rezerva, se jo vetem qe i perket nje kohe para 12 viteve, po s'jemi as eksperte. Por, si mund te justifikohet nje politike specifike e FMN-se (sipas Kajsiut lufta kuder inflacionit) me skemat piramidale, me fitimin 300% per 3 muaj apo 1000% ne nje vit?! Nese populli i thjeshte nuk e dinte qe parate s'mund te bien nga qielli, normal qe qeveritaret e atehershem, po dhe biznesmenet kryesore, dinin pese gjera per tregun e lire dhe investimet, dhe nuk eshte se u genjyen.

Nga ana tjeter une mbaj mend qe FMN vuri alarmin per skemat piramidale dhe qeveria Meksi e Berisha thane qe parate jane te pastra, te siguruara, dicka e tille.

Sido dhe cado qe te kete ndikuar FMN (te cilen Kajsiu e paraqet si ndonje entitet te dyshimte mafioz) per mendimin tim faji i piramidave (lejimit te tyre) ngelet 100% me qeverine dhe pushtetin e asaj kohe, ashti si faji per katrahuren qe pesoi me armet dhe nxitjen e njerzve per "te rrembyer armet ja vdekje ja liri" dhe vrasjet qe pasuan ngelet me opoziten e asaj kohe.

Shpresoj qe dikur te hapet kjo histori, qe cuditerisht dhe pavaresisht efekteve tragjike te saj, eshte anashkaluar sistematikisht si nga qeverite e ndryshme ashtu dhe nga mediat e analistet. E kam thene dhe me pare, per ne '97 eshte me keq se 11 shtatori per Ameriken, pasi jo vetem qe u vrane me shume njerez si perqindje, po vrasjet nuk erdhen nga ndonje agresion i jashtem. Kjo e ben akoma me tragjike dhe me te rendesishme hapjen e kesaj ceshtje, te pakten perpjekjet serioze per te zbuluar dhe kuptuar si dhe pse ndodhen gjerat.

Si mundet te kerkojme lustrime dhe hapjen e dosjeve komuniste (per te cilat jam plotesisht dakort) pa hapur me pare dosjet e ngjarjeve qe jane shume me te aferta ne kohe, dhe po aq tragjike (te pakten per demet qe bene brenda nje periudhe kohore aq te shkurter) ato te '97?!

 

Xhibo dakord në përgjithësi me Kajsiun edhe me ty. Në një vend kundërshtoj ato që thua. Për sa i përket futjes në BE, jam dakord që në fund do të jetë diçka e mirë dhe e nevojshme për ne. Në afatin e shkurtër ama, është thjesht diversion dhe mbulon problemet më themelore. Sikur atë vëmendje që i kushtohet futjes në BE ta përqendronim tek disa probleme më themelore (korrupsioni, sidomos ai në shkallët e ulta që prek të gjithë përditë, ndotja, infrastruktura, etj.), do të ishim shumë më mirë.

Sikur atë vëmendje që i kushtohet futjes në BE ta përqendronim tek disa probleme më themelore (korrupsioni, sidomos ai në shkallët e ulta që prek të gjithë përditë, ndotja, infrastruktura, etj.), do të ishim shumë më mirë.

Ne fakt nje nga gjerat qe s'jam dakort me Kajsiun, eshte kjo, 'demi' qe na vjen nga perqendrimi i energjive per futjen ne Evrope dhe per euroatlantik-ezimimin e Shqiperise.

Ironikisht vete Kajsiu thote qe ne jemi bere si kalamajte kapricoze. Per ta vazhduar, ne dhe ato gjera qe kemi permiresuar, shume prej tyre kane ardhur pikerisht nga kjo persiatje per tu futur ne Evrope, dhe nga insistimi i Evropes (si kusht per kete) per luften kunder korrupsionit, pavaresine e gjyqesorit, te mediave, zgjedhje te lira, etj. Pra pikerisht problemet kryesore qe kemi jane ato per te cilat Evropa insiston qe ne ti rregullojme.

P.sh. ca mendon ti se PD e PS gjate pothuajse 20 viteve postkomuniste nuk e dinin qe duhej bere regjistri elektronik, apo nuk e dinin ca jane kompjuterat? Normal e shtyne kete se u interesonte te dy paleve manipulimi per zgjedhjet. E shtyne deri sa nuk mbajti me uje pilafi, dhe e beri me ne fund Berisha tani. Dhe shume aspekte te tjera, te cilat jane plotesuar (qofte pjeserisht) dhe po plotesohen e korigjohen ne saje te insistimit 'te dhunshem' te Evropes dhe Amerikes.

Kjo eshte njeherazi deshmi e mosvullnetit te brendshem politik shqiptar (interesave te ngushta, korrupsionit ne vetvete te sistemit politik), po dhe e rrjedhojave pozitive nga futja ne qarqet euroatlantike.

Apo dhe investimet e huaja, rendesine e te cilave Kajsiu e minimizon, dhe te cilat jane ngushtesisht te lidhura me euroatlantizimin e Shqiperise dhe plotesimin e kushteve te siperpermendura. Sa shqiptare punesohen nga keto investime dhe ndermarje te huaja, qe nga rrobaqepsite e deri tek ndertimet e rrugeve etj? Si do ta plotesonim kete vakum, ne kohet kritike dhe duke pasur parasysh papunesine gjate gjithe viteve?

Une nuk jam dakort me euro-skepticizmin e Kajsiut i cili eshte ne mode ne rrethet intelektuale ne Europe. Nuk jam dakort se ne Shqiperi ka ekzistuar nje ngjashmeri me Ameriken e Tocqueville per arsyen e thjeshte se ne kemi qene shtet feudal, komplet e kunderta e Amerikes ne vitet 1820 kur shkruante Tocqueville, ne te cilen frontiera e perendimit sapo kishte filluar te eksplorohej. Ndersa ne Shqiperi Noli u rrezua nga pushteti sepse deshte te bente reformen agrare, e cila u be me force vetem nga nje diktature.

Nder shume gjera me te cilat jam dakort eshte perdorimi i klisheve ne TV si e vetmja menyre per popullaritet, komplet e kunderta e asaj qe ndodh ne akademi ku njeriu mesohet te mbroje e te zhvilloje ide te reja, here jo popullore, si e vetmja menyre e progresit. E si rrjedhoje ne vend qe te spikatin vertete intelektualet ne median tone, spikasin ata qe bertasin me forte per te njejten gje.

Por ajo qe duhet te pranoj eshte se sot per sot Kajsiu eshte me te vertete talenti me i madh i shtypit shqiptar, ne mos i vetmi. Here here me duket komplet jashte vendit ne ato debatet politike mjerane qe zhvillohen ne TV, sepse shume rralle behet debat i vertete mbi ide (i vetmi rast qe mbaj mend ishte nje debat 5 minutesh mes tij dhe Malajt pikerisht per qendrimin ndaj BE ne Ora News). Gjithsesi sa me shume shkruan aq me mire i ben shoqerise shqiptare. Pranda uroj qe te vazhdoj te shkruaj e qe te vazhdoj te lexohet sepse edhe nqs nuk bie dakort detyrimisht me ate qe shkruan eshte dikush qe te ve ne mendime, e mendimi kritik eshte ai qe fatkeqesisht mungon pak ne shoqerine tone militante.

Isha tu ren dakort ne vija te pergjithshme..

 

Ndersa une ate lidhjen me FMN se kisha cuar ndonjehere nder mend, po Kajsiu po me ve ne mendime.

Qafo, 

Pls o pls shtjellohu! Per mu eshte si ti japesh tepsi tjetrin ne vend te luges e ti thuash ta fusi te tere ne goje e moste derdh as edhe nje pike.. flasim gjithmon per det me kos ee smiley 

Po ku o serioziteti ksaj mer? Po ai spati mundesi me lart te tregonte nje ligj te vetem te cilin ne e kemi kopju nga perendimi por per shkak te mentalitetit dhe kultures tone smunena me e zbatu. speak smart, look smart..

ligji per ndalimin e duhanit psh.

si te duket ty te shkelet nje ligj qofte edhe per duhanin!!!

 ky ligj shkoka kunder kultures tone? Eshte nje gje te shkruash ligje per te mos i ushtruar kurr dhe eshte nje gje tjeter te thuash se ligji eshte i pa aplikueshem pasi shkon ndesh me kulturen e nje poplli. Po 2 dekada para te kepusnin koqet nese nizje i cingare atje ku kamarieria te thosh "shok, slejohet duhani ketu". Sqenka ne kulturen tone ti bindemi ligjeve? po kjo o klishe m'vete mer hajdaro!

Une nuk jam dakort me euro-skepticizmin e Kajsiut i cili eshte ne mode ne rrethet intelektuale ne Europe

Nuk kemi te bejme fare me euroskepcitizem ketu. Lexoje dhe nje here hartikullin, dhe hec prap me prindin.

Pertej faktit nese mund te quhet ose jo euro-skepticizem ndjenja e Kajsiut, me vjen mire qe u ndale ne pjesen me te rendesishme te asaj qe kam thene une apo Kajsiu.

S'e kam lexuar akoma, por me terhoqi vemendjen pjesa e shkeputur nga chene.  "Reformat" apo "politika" e FMN ne fillim te viteve 90-te per Bllokun e Lindjes eshte auto-kritikuar nga te zotet.  Bile eshte debatuar ashper edhe per ceshtjen/drynin e bankave shteterore.  Kajsiu ben mire kur e sakteson si "nje nga faktoret", por jo faktori.  Dhe ndersa skemat piramidale nuk ishin unike vetem per Shqiperine, ato ishin unike per nga permasat qe moren ne Shqiperi (rreth 70% e popullesise, mos me shume.) 

Me skepticizem e pranoj qe mund te shihet si nje nga faktoret, sepse edhe nqs se mund te quhet i tille, s'eshte i drejteperdrejte.

... per me teper, me vone.  Duket pjese interesante, te pakten nga komentet.  

 

Ka dale ne mode kjo e berjes se komenteve pa lexuar artikullin, vetem duke lexuar komentet. E pranoj, dhe une e bej ndonjehere. smiley

Po ky s'eshte artikull qe meriton nje gje te tille (ajo pjesa e fmn-se p.sh. eshte vetem nje fjali aty, dhe diskutimet tona s'duhet te anashkalojne thelbin e shkrimit te frutit, dmth Kajsiut) keshtu qe shko lexoje pastaj komento! Morre vesh, mor(r)a thuaj!

smiley

Une s'ndjek moden mer xhib, por monden.  Edhe ate dhe s'e nxe dot smiley.

PS: S'kam kohe per momentin.  Per nga vitrina duket qe do lexuar me "laps ne dore" ndaj s'dua thjesht t'i hedh nje sy shpejt e shpejt smiley.

PPS: Se tani te lexova ene ty me laps ne dore.  Me dhe urdher mer? :o Vate dhe Kajsiu i shkrete smiley.

oj monde, po ajo eshte SKANDAL oj monde, jopo s'donin keta te fmn-se kredi te mirefillta, po donin depozita idiote, te cilat priteshin te zhdukeshin sa hap e mbyll syte? edhe im ate qe eshte inxhinier e kuptonte aq gje, jo me ata me doktorata te kryme ne polekonomis (nxitur nga komentet e selfit ne fb kjo).

ka shkruajtur kajsiu diku, te mobilizohet kapitali vendas. ne 96-en femiu i vetem qe mund te pillte mendja e shqiptarit per te mobilizuar kapitalin vendas ishin firmat piramidale. te mendosh qe ishte diku nje kuceder qe pengonte zhvillimin e sistemit bankar eshte cudi, cudi, cudi, madje edhe turp per kajsiun mund te them smiley

Mua me pelqeu shkrimi. Lexohet rrjedhshem dhe me argument te strukturuar.

Megjithate, me duket se eshte i panevojshem. Ose me sakte, teza qe tentohet te vertetohet (se ne televizion nuk behen analiza me vlere) eshte krejtesisht e dukshme dhe s'kishte nevoje te vertetohej. Roli i televizionit, si media, ne boten e sotme s'eshte per te masivizuar analiza, por per te konsoliduar aktoret ekzistues. Kjo vlen si ne Shqiperi, ashtu edhe gjetke. 

Sic tha Qafiri, lexoje dhe nje here dhe hajde prap. smiley

Thelbi nuk eshte ajo qe thua ti, se ne televizion nuk behen analiza me vlere, bile per mua kjo nuk eshte gjithmone e vertete. Thelbi eshte shtjellimi i strukturave qe bejne te mundur mbajtjen e status quo-se politike e mediatike shqiptare, esenca e te siles sipas Kajsiut dhe titullit te artikullit te tij eshte rumpallezimi, perjashtimi i qellimte i intelektit (persiatjeve intelektuale per te shjetlluar situaten, apo intelektualeve ne pergjithesi) nga mediumi dominues mediatiko-politik dhe mbushja e ketij boshlleku me mercenare dhe papagalle, kryesisht me titullin 'analist'.

Ne (peshqit qe kemi folur kunder gjendjes mizerable analisto-mediatike) s'kemi qene ndonjere kunder analizave apo analisteve si profesion, po kunder papagalleve dhe obmrellave te mafies politike qe mban peng vendin, papagallo-ombrella te cilat shpesh paraqiten me petkun e analistit, meqe nga te gjitha rruget mediatike TV dominon jo vetem ne Shqiperi po dhe ne  bote, dhe sidomos per faktin qe, sic tha PF diku tjeter, ne Shqiperi ka analiste te shquar, jo gazetare/reportere te shquar.

Pra nese tek per tek, person per person, pozicion pune per pozicion pune, krahason profesione te ndryshme (pervec atyre te rangut te larte qeveritar) krahason analistet dhe politike-beresit me te shquar shqiptare me kedo tjeter, mendoj cdo njeri qe ka ndjekur sado pak zhvillimet politike do arrinte ne perfundimin qe keta kane ndikimin me te madh tek populli, tek masat, dhe per rrjedhoje tek debatet qe zhvillohen, e sidomos tek ato qe anashkalohen, gjera te cilat Kajsiu i shtjellon mjaft mire, si me metodat qe ndiqen, ashtu dhe me shembuj konkrete.

 

P.S. Monda, po te urdherova normalisht. smiley Shko lexoje dhe hajde na thuaj. Na intereson mendimi yt. smiley

Une s'e kam problem ta pranoj qe opinionet e disa peshqve per gjera te caktuara i vleresoj me shume se shumica e analisteve dhe opinionisteve qe dalin ne mediat tona, edhe pse peshqit jane thjesht peshq ne kete faqe, pulsatore anonime dhe modeste internetiste, nderkohe qe ata te tjeret jane big shots (ne aparence, dhe ne egot e tyre gjithsesi). smiley

Xhib, Kajsiu flet pak a shume ekskluzivisht per analistin e televizionit dhe une thjesht thashe qe televizioni edhe ne vende te tjera nuk gjeneron analiza te thella te sistemit dominues. Citimi nga Bourdieu tregon pikërisht këtë: që është mediumi i televizionit që dikton rolin e analistit si zbavitës më shumë sesa analist. Shtoji mediumit edhe kufizimet ekonomike të analistëve dhe medias në përgjithësi, edhe argumenti është relativisht i thjeshtë.

Se sa ndihmojne keta analistë në ruajtjen e status quo-s mua më duket goxha e vështirë për t'u kuantifikuar. Bile më duket se aty kajsiu e tepron, dhe iu jep analistëve shumë më tepër peshë se ç'kanë ata në të vërtetë. Varfëria e politikës shqiptare nuk matet nga analistët, por nga aktorët politikë. 

P.S. Shënim anësor: kur ishte gjallë intelektuali shqiptar që të vdiste me ardhjen e analistit?

Se sa ndihmojne keta analistë në ruajtjen e status quo-s mua më duket goxha e vështirë për t'u kuantifikuar. Bile më duket se aty kajsiu e tepron, dhe iu jep analistëve shumë më tepër peshë se ç'kanë ata në të vërtetë. Varfëria e politikës shqiptare nuk matet nga analistët, por nga aktorët politikë. 

P.S. Shënim anësor: kur ishte gjallë intelektuali shqiptar që të vdiste me ardhjen e analistit?

Po ja bej ti, ose kushdo tjeter, nje shtjellim alernativ. Kush e ndikon/mban status quo-ne tek ne, per gjendjen per te cilen flet Kajsiu apo pertej saj?

Kur ishte gjalle intelektuali tek ne? Po ne kemi kaluar nga pushtimi ne pushtim dhe nga mbreteria ne komunizem. Tani per here te pate kemi demokraci, ose dicka-si-demokraci, ose persiatje per tu bere demokraci. Dhe ne demokraci, dmth ne ambiente qe mundesojne liri shprehje mendimesh, normal mediat jane pushteti i katert. Cdo gje qe ndodh, dhe cdo gje qe bejne pushtetaret, opozitaret, politika ne pergjithesi, pasqyrohet nga mediat, dhe supozohet te ndodhe ashtu, se si tjeter do ndothte, do ndjeke secili nga ne politikanet ne qeveri e parlament e takime nderkombetare, qe te vete-informohemi?

Po kur mediat shnderrohen pothuajse teresisht ne masha manipulative dhe mbrojtese te interesave perkatese te politkaneve dhe bosave, sic ndodh tek ne, kur ka pothuajse teresisht politike-berje dhe pak ose aspak informim dhe analiza e kritika te verteta, jo vetem qe jane keto media qe jane mbajtes dhe mbrojtes te status quo-se, po ato njeheresh zhdukin rolin primar qe kane mediat ne demokraci, ate te watch dog-ut, te pushtetit te katert, nepermjet informimit te popullit dhe mbajtjes nen kontroll te pushtetit dhe politikes.

Ne keto kushte ato ndikojne jo vetem ne informimin, apo keq(mos)informimin e njerzve, jo vetem ne debatet politike qe zhvillohen, po dhe ne zhvillimet ose moszhvillimet politike e ekonomike te vendit.

Sic thote Kajsiu, pse debati para dhe pas zgjedhor ishte teresisht i fokusuar tek kush do fitoje, sa para apo prapa eshte njeri e tjetri ne sondazhe, e nderkohe (me pak perjashtime) askush s'e vriste mendjen te analizonte gjendjen e mjeruar te politikes shqiptare ne pergjithesi, te kasetave te montuara nga partite qe transmetoheshin tek studiot televizive, te mungeses se theksuar te programeve dhe vizioneve midis paleve konkuruese, apo te mungeses dhe te kontrastit individual te liderve partiake midis tyre.

Pra debati mediatik (tv, shtyp) e me pas popullor nuk fokusohej tek gjendja e mjeruar e status quo-se, tek pylli, po vetem tek pemet, per te anashkaluar dhe mbuluar rrumpallen dhe per ta mirembajtur ate me "debate" diversioniste.

Mungesa e analizave dhe kritikave te mirfillta politike ne Shqiperi eshte dicka me tragjike dhe me shume e mjerueshme sesa duket ne plan te pare, pikerisht ngaqe s'duket, ngaqe analistet dhe politike-beresit kane menaxhuar ti vene lapa anesh syve njerzve, si kuajt e karroces, dhe ti manipulojne si marioneta.

Ndaj permenda dhe ngjarjet e '97 si shembull. Eshte prove qe sado gjera tragjike te ndodhin ne kete tranzicion-demokraci tonen, the show goes on, mbas pak kohe gjerat harrohen, cudia zgjat 3 dite, dhe ne jemi prap aty ku kemi qene, persa i perket diskursit politik. Jo se s'ka ndryshime reale qe atehere ne ekonomi etj, po ne politikeberje nuk shikoj shume ndryshime pozitive, pa permendur disa ndryshime negative, sidomos perqendrimi i politikes dhe mediave ne gjithnje e me pak njerez. Dmth "demokraci" monopoliste.

Sic thote Kajsiu, pse debati para dhe pas zgjedhor ishte teresisht i fokusuar tek kush do fitoje, sa para apo prapa eshte njeri e tjetri ne sondazhe, e nderkohe (me pak perjashtime) askush s'e vriste mendjen te analizonte gjendjen e mjeruar te politikes shqiptare ne pergjithesi, te kasetave te montuara nga partite qe transmetoheshin tek studiot televizive, te mungeses se theksuar te programeve dhe vizioneve midis paleve konkuruese, apo te mungeses dhe te kontrastit individual te liderve partiake midis tyre.

Nuk eshte e vertete. Boll eshte folur edhe per keto gjera, por ja qe fatkeqesisht nuk i interesonin publikut shqiptar, atij i interesonte eskluzivisht lufta midis dy liderve. Ai debat pastaj nuk behet me publikun gjere e gjat ne cdo emision politik, por ka vendin e tij, ne emisione te vecanta, forume te vecanta etj. Pra nuk eshte se media shqiptare ka menjanuar kete apo ate debat, sepse nuk eshte e vertete, debatet nuk jane menjanuar. Problemi qendron jo tek prekja e ceshtjeve, por tek strukturimi i mediave, eshte ceshtje profesionalizmi. Mediat duhet te mesohen te ndajne kohen per probleme te caktuara, jo ti veshin nje emisioni te vetem 1 oresh qe mbahet ne kembe nga pese analiste cdo debat mbi aktualitetin politik, social kulturor te vendit.

Marrim psh OPINION te Fevziut, i cili merret praktikisht me cdo aspekt te shoqerise shqiptare, qe nga politika deri tek historia, kultura e te gjitha te tjerat, kur ne fakt per nga karakteri qe ka si emision dhe ne ate lloj televizioni duhet te merret vetem me lajmin e dites ne politike. Nqs KLAN Tv pastaj ka deshire te sjell tek publiku histori,politik kulture e te tjera nga nje pikepamje e caktuar sipas opinionit te KLAN atehre le te jape nje emision mbi nje teme historike vecas OPINION, te drejtuar nga nje historian, le te jape nje teme per muziken vecas OPINION, te drejtuar nga nje muzikant ose gazetar tjeter vec Fevziut e keshtu me rradhe. Pra per mendimin tim problemi me mediat eshte mungesa e profesionalizmit, ashtu si ne cdo aspekt tjeter te jetes ne Shqiperi. Tema eshte shume e gjate dhe komplekse por shpresoj ta debatojme avash avash, pa u bere te bezdisur.

Ka kohe qe Kajsiu ka themeluar rubriken:Kunder rrymes.Kete rubrike e levron cdo te diele ne trajte supe humoristike E.Tupja ke Panorama. Kurse Kajsiu me seriozitetin e nje intelektuali te ri ne rritje .Welcome INTELEKTUALI ANTIKONFORMIST ne mocalin e qelbur te korrupsinit moral, konformizmit intelektual dhe paftesise per te institucionalizuar mendimin ndryshe.

Te kalojme ke shkrimi.

Vrejtja per analistet lustrazhinj te realitetit te deformuar per mua qendron plotesisht. Me ndonje perjashtim , ne nuk kemi mendim kritik intelektual, nuk kemi shkolla te mendimi sociologjik dhe filozofik ku debatohet per modelin qe kemi zgjedhur, per rrugen e zhvillimit ekonomik, per rolin, dimensionet dhe natyren e shtetit social, per prioritetet e zhvillimit etj.Kemi ose analiste siperfaqsore te cilet dallohen nga llafazaneria e kafeneve vetem per nga elokuenca (kur  e kane cilesisht te admirueshme) ose sharlatane te veteshpallur sociologe te cilet problemet sociale te sistemit (varferi, papunesi, ) i shpjegojne me paftesine eindividit per tu orientuar ne eren e modernitetit. Sipas ketyre pseudosocilogeve sistemi eshte i mire por njeriu eshte i keq dhe i paorientuar.

Kemi edhe ndonje ze me autoritet intelektuali por qe flet si sofist dhe me gjuhen e Ezopit .

 Shkaku i pare: konformizmi per karieren, femijet, projektet

Shkaku i dyte: kjo shoqeri intelektualin e ka depersonalizuar dhe perzene nga drejtimi per ti hapur vendin militateve.Dhe per pasoje intelektualet ,ata qe jane vertet te tille, c te flasin? Kush i p...dh.

Kajsiu na thote se mbeshtetja e zhvillimit nga brenda i jep fund matrices neoliberale _neokoloniale . Nenkuptojme se demokracia ashtu si socializmi nuk mund te eksportohen.  Socializmi  nuk eksoportohet sepse instalohet me dhune  kurse sistemi demokratik pa tjeter do mbeshtetet ne modelet e sprovuara ku perfshihet pervoja, legjislacioni dhe aftesia per te drejtuar sistemin.

Me duket i pasakte mendimi se ekonomia jone ka marre kursin e neoliberalizmit per shkak te kopjimit mekanik te legjislacionit te BE. Dilema dhe debati eshte sa historik aq dhe aktual: dora e padukshme e tregut dhe shtet minimal apo ekonomi tregu e kombinuar me doren sociale te shtetit.Pra faji nuk eshte i legjislacionit i cili perbehet nga ligje sektoriale per ekonomine, financat, shendetsine, administraten, drejtesine e tj. BE nuk na ka dhene nje model sepse nje model si i tille nuk egziston.Modelimi sistemit determinohet nga VULLNETI ELITES POLITIKE, DIJET DHE INTEGRITETI MORAL i saj para popullit dhe historise.

Nese graviteti politikave te zhvillimit ekonomik cvendoset nga jashte brenda a mund te shmanget matrica neoliberale? Kush mund te pergjigjet le te jape ndonje mendim.

Nga leximi i pare nuk di pse me erdhen ne mendje klisheja e harrura ketu e njezet vjet  por asimetrike me ate :Ne po  ndertojme kapitalizmin teresisht me ndihmen /keshillat,/modelet servirura nga  te huajat (dikur te ndertojme socializimin teresisht ne forcat tona)

 

Nese graviteti politikave te zhvillimit ekonomik cvendoset nga jashte brenda a mund te shmanget matrica neoliberale? Kush mund te pergjigjet le te jape ndonje mendim.

Spiritus, sqaro cfar do te thuash me kete siper, ose te pakten shtjelloe se nuk e kuptova shume mire. Me aq sa kam kuptuar une, pergjigjen e ke dhene vete, mos te zgjatem kot, une kam thene dicka te tille edhe me lart, dhe e kam thene vazhdimisht ne blog.

VULLNETI ELITES POLITIKE, DIJET DHE INTEGRITETI MORAL i saj para popullit dhe historise.

 Po ai spati mundesi me lart te tregonte nje ligj te vetem te cilin ne e kemi kopju nga perendimi por per shkak te mentalitetit dhe kultures tone smunena me e zbatu

Chene, po ai s'po bon shkence inxhinerike ktu mer daj. Me skica e detaje te shkruara me nje skript kriptollogjik. Tani une e di qe ti je xhenier..por po flasim per shkence me liberale ketusmiley

Me duket i pasakte mendimi se ekonomia jone ka marre kursin e neoliberalizmit per shkak te kopjimit mekanik te legjislacionit te BE.

Zoterinj, mos i beni lemsh shkaqet me pasojat.

Lakonizmi, dhe per me keq kritika, nuk eshte gjithnje shenje mencurie.Shpjegohu dhe argumento.

E po mire pra: si kopjimi i legjislacionit, ashtu dhe realiteti ekonomik neoliberal jane pasoje te shkaqeve qe komisar Kajsiu i permendi lavderushem: dmth perdorimi i klisheve dhe diversioneve prej analisteve te cileve u eshte lene dore e lire per te mbrojtur STATUS QUO-ne.

 x-i eshte pasojë e shkaqeve y? Kush eshte pasoja dhe kush eshte shkaku, mo, se na bere lemsh.

Po ngaterron shkaqet me pasojat: analistet thote Kmisar Kajsiu jane produkt i sistemit dhe mbrojtes te tij.Ne fillim u instalua sistemi pastaj erdhen analistet.

E dyta nuk ka klishe sepse nuk ka nje model SI TE TILLE. Ka variacione brenda sistemit: anglosakson, nordik, kontinetal dhe mesdhetar .Me nje cope gjermane, nje mballome franceze dhe nje xhufke italiane cfar del?

Nje monster sistem. Dhe si mund te jete ndryshe kur Kirurgu perdor hanxharin kurse Piktori bojatis fasadat .

Megjithate kjo logjika lineare shkak pasoje sikur s pi shume uje kur shpjegohet rezultantja e zhvillimit hisorik.

xhib, te kuptoj.

Po s'pata pulen do ha sorren. E kam te qarte si koncept. Ama s'mund te me detyrosh te them "sa e mire".

Idete e B. Kajsiut nuk i quaj as te rrezikshme. Jane thjesht jashte mode, te njohura e provuar si te deshtuara. Para 50 vjetesh Kajsiu do te kishte qene sekretar politik. Jo globalizimit, integrimit (sot) = Vendin e ndertojme me forcat tona (dje)

SIdoqofte per te mos i hequr meritat, per mua eshte mbi mesataren.

"Momenti neokolonial dhe ai neoliberal ushqejnë njëri-tjetrin nëpërmjet koncepteve si tregtia e lirë, sipas të cilit nga hapja e tregjeve përfitojnë të gjithë, ndonëse ekonomikisht ne kemi mbijetuar nga hapja e kufijve dhe kemi humbur nga hapja e tregjeve. Edhe pse këto 20 vite integrimi, BE-ja na ka ofruar mbylljen e kufijve dhe hapjen e tregjeve."

 

 

B.Kajsiu kundershton thenien e vet. Qe ne fillim hyn ne krize me idet e tija, arsyeja qe nuk sjell risi si shkrim.

Me beri pershtypje titulli "Lindja e analistit vdekja e intelektualit".

Cilit intelektual, kush ishin keto e kush jane keto intelektual qe po i mbysin analistet.?

Vetem nje ze ka qene ne vitet '90 posdiktature qe mund te quhej intelktual, e "eleminuan".

Kajsiu vazhdon me gjate me  raportin BE -Shqiperi, ku po mbyt inisiativen e lire, e jo vetem kete, po BE eshte edhe nje justifikim i gatshem ne gojen e politikanit, e pelqyeshme nga te dyja krahet, me shprehjen " nuk na len Europa", "ka thene Europa", " nuk i pelqen Europes".

Per menyren e zgjedhjeve, se kemi dy parti , a eshte demokraci kjo?

S'ka dyshim se eshte demokraci, bipolarizmi partiak, menyra e qeverisjes stabel. Prendimi e ka te konsoliduar bipolarizmin.

 x-i eshte pasojë e shkaqeve y? Kush eshte pasoja dhe kush eshte shkaku, mo, se na bere lemsh.

Me sa e kuptova une kete shkrim, Kajsiu mendon qe Shqiperia eshte nje kavje eksperimentale per Brukselin dhe Washington DC. Koston e ketij eksperimenti e heq populli i Shqiperise i cili duhet te perballoje shpenzimet e kastes sunduese e cila eshte d'accord per kete eksperiment. Analistet jane si tip droge qe perdoret per te nanuritur shqisat e Shqiptarit, ne menyre qe eksperimenti te vazhdoje deri ne amshim.



Kajsiu mendon qe Shqiperia eshte nje kavje eksperimentale per Brukselin dhe Washington DC.

Edhe ti mendon keshtu?

te mendosh qe ishte diku nje kuceder qe pengonte zhvillimin e sistemit bankar eshte cudi, cudi, cudi, madje edhe turp per kajsiun mund te them

Improbable, but not impossible.

E lexova me kenaqesi shkrimin edhe pse ishte shume i gjate.

Ideja se jetoj ne nje realitet te tille, si ai qe Blendi Kajsiu pershkruan dhe analizon, me la nje shije te cuditshme ne fund, qe ishte nje perzierje e nje ndjenje paniku me nje ndjese deshperimi e mungese fuqie.

Mendoj se ndergjegjesimi bashkohor mbi rolin e lokales ne kontekstin e globales, eshte nje paradigme qe sa vjen e po forcohet gjithmone e me teper ne mbare boten. Kajsiu e analizon kete nga nje kendveshtrim i nje shqiptari, analisti dhe intelektuali dhe duke e pare te lidhur po ashtu me rolin e analistit dhe te intelektualit shqiptar.

E vleresoj gjithashtu guximin qe Kajsiu ka patur duke shkruajtur rreth kesaj teme pasi duke konsideruar se koleget e tij mund te jene me teper analiste se sa, pikerisht, intelektuale, mund edhe te keqinterpretonin.

Me pelqen te citoj nga artikulli pjeset e meposhtme:

analisti nuk është profesion, por funksion

Përdorimi i klisheve është një detyrim mediatik

Historikisht shumë zona në Shqipëri prej shekujsh janë qeverisur në mënyrë demokratike, duke u mbledhur te sheshi i fshatit dhe duke votuar fshatçe, pasi është pleqëruar (mes meshkujve) puna në publik.

margjinalizimi i tij (i intelektualit) nuk bëhet duke i mbyllur gojën, por duke prodhuar një hapësirë publike ku lulëzon analisti.

Bo, bo bo cfare artikulli. Jam kurioz sa perqind e gazetableresve shqiptare jane ne gjendje te lexojne nje artikull te tille, dhe edhe nese e lexojne; pse? Dhe cfare perfitojne prej tij.  Me thene te drejten, duke u nisur nga komentet e disa peshqve qe I respektoj u nisa ta lexoj. Shkova deri tek paragrafi I dyte dhe mora njehere fryme thelle…vazhdova.

 Ne fund te paragrafit te trete e humba fillin. Dolem nga nderzimi artificial  lopeve tek Lufta ne Vietnam. C’puna ka Azia dhe Afrika me analistin e Shijak TV? Qe ketu me thene te drejten fillova ti kapercej ca rreshta. Pak nga pak e po me kthehej ne mendje titulli I tmerrshem I nje gazetari analist te ZP qe me vone u be analist I RD. Titulli ishte “Kunderrevolucioni ne kunderrevolucion” dhe bente pleh Solidarnostin. (Jo kete tonin por ate te vertetin, polakun.) Librin se lexova dot kurre se humba shume kohe per te zberthyer titullin.

Pastaj arrita tek fraza : Analisti është një nga agjentët themelorë të matricës që ruan, riprodhon dhe rafinon elementët e saj bazë. Këtë ai e arrin duke kombinuar katër strategji; përdorimin e klisheve, diversionin, personalizimin e politikës dhe analizën fragmentare ose anti-intelektualizmin.

Dhe e lashe…

Megjithate, me aq sa lexova, po sikur ta ndryshonte titullin ne “Lindja e analistit dhe varrosja e specialistit” dhe ta linte me kaq? Besoj se njerezit do ta kuptonin se cfare donte te thoshte, edhe pa shkrim fare.

P.S. He se mu kujtua edhe emri i atij analistit ZPRD-or. Napolon Roshi.

Tani te flasim hapur Kajsiu ka kohe qe nuk ben gje tjeter vetem se shkruan pike e presje por te pershtatur ne format artikulli apo eseje ato qe ka thene ne librin e tij Chomsky, "Profit Over People, Neoliberalism and global order". Liber qe duhet lexuar duke marre edhe ato qe duhen prej tij dhe refuzuar ato qe nuk duhen, por kur vijne ne kete forme ekstremiste nga nje ish-ithtar i forte i neoliberalizmes tani i konvertuar ne neomarksist, te duken bajat dhe thjesht kundershtim per t'u dukur ndryshe se sa kendveshtrim dhe analize qe duhet marre ne konsiderate. Kjo thellohet edhe me shume pas percudnimit qe i beri vetes Kajsiu duke himnizuar Fatos Tarifen per nje liber te shkruar qe tenton te legjitimoje sistemin komunist ne Shqiperi. Nderkohe qe pas asaj qe dikush e quajti "euroskepticizem" (nuk e di sa qendron kjo fjale) fshihet dicka krejt tjeter; kerkohet te levize orientimi (nuk e di se per ku) europian i Shqiperise. Kur them orientim europian nuk e kam fjalen thjesht nje anetaresim mekanik ne BE apo levizje dhe mundesi punesimi per shqiptaret, qe ne eren e globalizmit edhe kjo eshte shume normale, por orientim kulturor dhe identitar te shqiptareve, dmth. qe ndajme jo vetem te njejtin kontinent por edhe te njejtin sistem politik, ekonomik, social, te njejtat vlera, qellime dhe praktika etj.

Mbyllja e ekonomise apo futja e shtetit per te perdorur forcen e tij ne ekonomi, nuk te jep asnje zhvillim, gjithmone ne bindjet e mija. Me ke tallet ky, po e provuam per gati 50 vite kete lloj sistemi dhe asnje karikature e tij te arnuar qe na sugjeron Kajsiu sot nuk do te sillte dicka me te mire. Sigurisht qe une e kam parasysh qe ne kete stad qe eshte Shqiperia ka nevoje per proteksionizem per prodhimin vendas, nxitjen e tij etj.

Ehh sa fuqi kane parate e Sorosit, e bejne njeriun e shkrete te gdhihet me nje ide dhe te ngryset me nje tjeter! Te mohoje dhe pergenjeshtroje veten pa ju skuqur faqja fare dhe tek e fundit edhe pa na kerkuar nje falje.

Meqe po shoh qe shume s'po e kapin fillin e Komisar Kajsiut, me lejoni t'ju citoj tezen

Argumenti kryesor që synoj të shtroj para jush të dashur lexues, është se funksioni kryesor i analistit është ruajtja dhe justifikimi i rendit aktual politiko-ekonomik. Ky rend në vija të përgjithshme ndërthur ideologjinë neoliberale të zhvillimit ekonomik me modelin neokolonial të zhvillimit social-politik.

Intelektuali i Kajsiut duhet te ishte kunder ketij rendi. Analisti pro. Analisti eshte si tip 'antikorpi' kunder intelektualit, te cilit ne kete sistem i eshte dhene mundesia te transmetoje idete e tij. Ne menyre qe ato ide te mbyten, lind analisti se bashku me teknologjine bashkohore dhe stratgjemat: klishe dhe diversione.

Ne fakt ai paragraf qe ke cituar ti Qafir si parashtrim i tezes se Kajsiut, eshte pikerisht nje nga gjerat qe i ngeterron peshqit, midis tyre dhe PF mesa duket.

Une fjalen "sistemi" ne kete kontekst e mora si 'sistemi aktual shqiptar', pra gjendja, status quo, qe eshte krijuar dhe i cili mirembahet ne Shqiperi, jo ne pergjithesi sistemi si koncept i media-politikes ne demokraci/ kapitalizem, etj.

 

Dolem nga nderzimi artificial  lopeve tek Lufta ne Vietnam.

smiley

PF, nuk e di sa i ke ndjekur mediat tek ne dhe sa e si ndikojne politiken, dhe cdo gje qe rrjedh prej saj. Po duke pasur kete parasysh, pra kontekstin konkret te realitetit shqiptar, mendoj se shume gjera qe thote Kajsiu jane jo vetem te aplikueshme, pra korrekte, po dhe te domosdoshme per tu vene ne dukje. Jo se nje ese kajsijore do ndryshoje gjendjen, po se pari duhet filluar ne evidentimin dhe berjes te ditur te shkaqeve, dhe kjo eshte nje tulle mjaft pozitive e vene ne ate copeze mur ku here pas here hedhin nga pak llac e tulla qofte keta qe jane ne nje fare menyre jashte sistemit, dmth grupit dominues mediatik, po dhe ata qe jane brenda tij, si Fevziu p.sh. me shkrimin e tij para disa ditesh, i cili pervec meritave vetiake, ne nje fare menyre katalizoi disa shkrime pasuese (megjithese dhe ky ne vetvete eshte tregues negativ, i ndervaresise se analisteve dhe mungeses se pavarsise se mendimit te tyre).

Tani fakti qe Kajsiu ka nje ideologji te theksuar majtiste/revolucionare/kunder-sistemore/konspirative ne pergjithesi, nese/sic duket nga ky shkrim, nuk do te thote qe ne te hedhim poshte cdo gje qe ka shkruar ai. Se ne mos tek lufta ne Vietnam, nga nderzimi artificial i lopeve do dalem tek prezervativat per demat. smiley

Arsyeja qe une ne kete shkrim ja toleroj Kajsiut ato gjerat me te cilat s'jam dakort, eshte qe ai i shtjellon teorite e tij, ka nje arsyetim, pra le vend per debat, nuk shkruan thjesht gjera te nivelit te klasit te pare dhe teper acaruese, si shumica e analisteve tane qe e bejne nje shkrim ne dite per 15 minuta, kohe gjate te ciles jane dhe duke luajtur me Facebookun e duke lexuar Peshkun ose ndonje analize kolegu nga e cila do bazojne analizen analizuese vijuese si me poshte vijon, vijueshmerisht. smiley

 

Dhe kjo qe ve ne dukje tetemosja me profesionisti vs intelektuali qendron, ne aspektin e analisteve si ushtrim profesioni. Po me intelektual, me ca shikoj, Kajsiu kishte parasysh jo vetem eskpertizen per nje ceshtje/profesion te caktuar (gje te cilen e nenvlefteson ngaqe dhe vete eshte analist dhe s'do ti prese punen vetes smiley), po dhe ne pergjithesi persjatjen inteligjente/me mend ndaj nje ceshtje, kerkimin, venien ne pyetje, diskutimin, perkunder sjelljeve mercenaro-automate dhe tufe-dele-ore te analisteve dhe popullit, rrespektivisht.

Xhibo, ajo qe desha te theksoj eshte qe artikulli eshte shkruar ne nje gjuhe shume me te nderlikuar se ajo e lexuesit te perditshem te gazetes. Nese Kajsiu ka pasur nje qellim me kete artikull, te pakten me mua nuk e realizoi, sepse nuk pata nerv t'i shkoj deri ne fund. Kam frike se nuk jam i vetmi nga lexuesit e gazetes.

 Xhibo, nje pyetje pa te keq. Thjesht per kuriozitet. Shoh se je shume i perditesuar me problemet shqiptare, por ke flamur amerikan. Nga Amerika e ben kete perditesim, se me duket se kjo pune kerkon goxha kohe, qe une te them te drejten nuk e kam. Kuptohet as deshiren. Ndaj zakonisht thone qe emigranteve i ngel ora ne momentin qe e lene atdheun. smiley

Se tani e vura re kete. Me duket mua eshte eshte kaq pertoke si nivel ky koment sa te vjen keq per komentuesin qe katandis apo e le veten te bjere ne raste si keto? smiley

Se pari objekti i diskutimit te artikullit s'eshte koha ne pergjithesi, apo koha e emigranteve, ose koha ime ne vecanti. Se dyti, burimi i kohes time nuk ndryshon argumentat qe parashtroj; ato qendrojne ose s'qendrojne me vete. Se treti, nje njeri si ty, dmth si ne virtualet ne pergjithesi, qe harxhon kohe ne nje faqe si kjo duke lexuar dhe bere komente, ndonjehere dhe duke ju pergjigjur komenteve qe s'ja vlen ti pergjigjesh, si ne kete rast, normal qe gjen dhe 15 min kohe ne dite per ti hedhur nje sy shtypit te dites ne internet.

Ose kur s'ke interes per kete mbase i bie me dore ato 15 minuta. Tani po te ndiqja stilin tend i bie te te pyes mos valle ti s'ke pike interesi ca ndodh ne Shqiperi dhe i bie me dore nderkohe qe une perditesohem per memedheun, po normal qe s'do te te pyes nje gje te tille, se ne pergjithesi, hiq ndonje koment si ky, kam krijuar gozha rrespekt per ty. smiley

 Xhibo, ta theksova me te madhe, MOS E MERR PER TERS. Ishte nje pyetje fare e thjeshte, pa asnje lloj ngjyrimi talles a keqdashes. Nuk kishte lidhje me argumentat qe parashtron, nuk...etj etj.

Ne nje fare menyre ishte nje admirim qe e gjen kohen per t'u marre me shtypin, dhe nje lloj justifikimi qe une kete kohe nuk e kam. E mbase edhe po ta kisha do preferoja ate zgjidhjen tjeter... smiley Por mua nuk ma merr mendja qe te ndjekesh lajme e debate televizive online eshte ceshtje minutash, ndaj dhe te pyeta. Prapae thjesht per kuriozitet. Se une nuk gjykoj njeri per cfare ka qejf te beje.

O Xhibi, nuk guxo njeriu me bo nji pyetje pak me personale mer yahoo. 

Mua me duket se do ishte me e udhes te perdorej profesionisti ne vend te intelektuali.

Shembull per kete eshte edhe se fundmi marreveshja e ujrave, ku  ajo qe i mungonte pales shqiptare ishte pikerisht profesionisti. E njejta gje me analisto-opinionisto-komentatoret e medias shqiptare qe shpesh komentojne mbi gjithcka duke i mbyllur keshu gojen jo intelektualeve, sepse intelektuale jane edhe vete ata, por profesionisteve te fushes. Dhe cuditerisht ne gjith hapesiren mediatike te Shqiperise jan nje grup njerezish qe debatojne per cdo gje, mbi cdo fushe. Dhe C'eshte me e rendesishmja ka shume pak gazetar, ne fakt ka vetem dy gazetare te fuqishem te medias televizive qe dominojne debatin mbi politiken, historine etj, dhe jane Fevziu dhe Balla, ata kan nje grup analistesh qe i ftojne ne emisionete tyre, dhe kaq eshte diskursi publik ne Shqiperi. 

Pra kemi dy gazetare te dy emisioneve me karakter politik, qe politizojne cdo aspekt te shoqerise shqiptare, sepse aty nuk ndahen thjesht opinionet e lajmit te dites ne politike, por edhe te historise, kultures, identitetit, e c'do fushe tejter.

Ky eshte nje problem i madh, sepse duket se sa me i vogel te jete ky rreth figurash qe kan nje hapesire ne diskursin publik, aq me e lehte eshte per politiken ta kontrolloje ate, dhe aq me e lehte eshte te kontrollohet liria e medias.

Kajsiu a ben pjese te grupimi i akademikeve te rinj te universitetit europian te tiranes?

Kajsiu a ben pjese te grupimi i akademikeve te rinj te universitetit europian te tiranes?

Po! Ka nje M.A. nga Notre Dame ne ShBA (shkolle jo dhe aq e keqesmiley

Une per vete i heq kapelen atij dhe UET-it, qe ndoshta eshte me seriozi nga gjithe pacavuret universitare ne Tirane.

Qafir, une nuk e di sesi perceptohet ne UET akademiku, po sigurisht jo ashtu sic duhet perceptuar. Nejse, kjo ishte jashte teme. Brenda eshte kjo, qe megjithese Kajsiu zakonisht me ka pelqyer, me duket se ka filluar te rreshkasi te rrepira qe kane hap te tjeret per 18 vjet, jep formula, ja fut edhe pak kot tek-tuk dhe kaq.

Per punen e FMN-se, ne fillim te 1997 nuk eshte lejuar qe qeveria shqiptare te nderhynte ne krizen ekonomike qe u krijua nga renia e piramidave (duke bartur borxhin e piramidave, gje qe do te zbuste krizen e do ta shperndante ne kohe), pasi kjo "nuk pershtatet me parimet e ekonomise liberale" dhe do te bente qe populli te mbante shpresat te shteti per cdo "gabim" te vetin. Sipas keshillave imponuese te institucioneve nderkombetare, shqiptaret duhet te mbanin ne kurriz koston e "gabimit" te tyre... Nderkohe kur erdh puna qe amerikanet apo britaniket te mbanin ne kurriz koston, shtetet e tyre qe jane dhe promotoret me te zellshem te liberalizmit nderhyne per te vene melhelm mbi plage... ne 2008-09. Nejse. Eshte fakt qe politikanet shqiptare ne ate kohe jo vetem e kane menduar, po edhe e kane kerkuar shprehimisht qe te krijonin nje mundesi per te zbutur krizen... kjo pranohet neper biseda si nga politikane demokrate (qe asokohe ishin ne pushtet), si nga socialiste. Mua ma kane konfirmuar Bode, Angjeli e Islami - nderkohe qe dhe Kajsiu ne shkrimin e tij duket goxha sqarues.

P.S. per ata qe nuk besojne pa pare te shkruar me dazebao "Ne te FMN-se nuk iu lame te evitonit 97", kjo nuk ka per te ndodhur kurre... Le te mbetet bindja se eshte komplot.

Faleminderit qe e solle kete informacion. Nuk e mbaja mend cili nga PDja e kishte thene dhe ku. 

Ky analizoka analizen qe bokan analistet. Ec vllajo sa i mencem je. Ku i ke gjet gjith kto tru ti me. Me duket vetja budall njelloj si ne gjimnaz kur na mesonin derivatin e derivatit dhe e quanin derivat i dyte. Kur fillun te me flisnin per te tretin u binda.

Po kjo specia e pjeshkellonjes ka bere shume perpara. S'meret mo me piken po me pikeveshtrimet dhe pikveshtruesit. Krefin njoni tjetrin tere diten. Y sa i mire je ti. O sa bukur e the. Dhe pastaj me te perparumit e species Kajsia dhe Lubonja habiten se si ka mundesi qe "Të gjithë bien dakord se përmbushja e kushteve të BE-së, anëtarësimi në NATO apo lufta kundër korrupsionit do ta zhvillojë dhe demokratizojë Shqipërinë"

Njerez banal me mendime banale qe s'kuptojne fare nga sistemet matricore madhore "Sikurse e shpjegon Bordieu në libërthin sa të vogël aq edhe madhështor “Mbi televizionin”"

 Per cfare Qafiro?

Mua me pelqeu 5ce me yll

Ndersa sa per komentet une jam me Xhibin. Shume nga ne ( pershi dhe mua shpesh komentojme pa lexuar ate qe komentojme Hahemi me komentet e tjetrit dhe jo me artikullin

Tere vemendja u perqendrua te FMN dhe 97 pa mundur te dilet me larg se klishete per te cilen flet vete artikulli Pastaj kalohet tek antievropianizimi ose sic e quajne analistet e peshkut "euro-skepticizem" ( pasurojme fjalorin shqiptar) Shikoni pak me tutje peshkatere

Faktin qe jemi nje komb koloni e neokolonialisteve dhe nje shtet liberal ne neoliberalizem.

Faktin qe ligjet e kopjuara per perendimi nuk funksioniojne ne shqiperi se jane kopje e keqe e ligjeve perendimore. Vertet te servirura nga jashte por te pranuara me deshire nga brenda.

Ca me larg; qe ne jemi ndryshe nga Evropa dhe Evropianizmi, kemi akoma kulturen demokratike te Townhalleve amarikane e viteve 1800, ndersa perpiqemi te zbatojme nje domeokraci ligjore te viteve 2000.

Ajo qe une nuk gjeta dot ne artikullin e ketij analistit kunder analisteve eshte "cfare propozon autori"?

Me ndonjë përjashtim që gjithnjë e më tepër margjinalizohet, alla Lubonja, nuk ka asnjë ndryshim themelor mes politikanëve, diplomatëve dhe analistëve përsa i përket NATO-s, BE-së, tregtisë së lirë, forcimit të institucioneve, zhvillimit ekonomik, luftës kundër korrupsionit etj., etj. Të gjithë bien dakord se hapja e tregjeve, përmbushja e kushteve të BE-së, anëtarësimi në NATO apo lufta kundër korrupsionit do ta zhvillojë dhe demokratizojë Shqipërinë.

Mire ja te pranojme jo NATO, jo BE, jo lufte kunder korupsionit. Por cfare? Se kjo eshte dilema e analisteve Sikur ata te thone jo NATO, jo BE, jo lufte kunder korupsionit Por cfare? cfare ? cfare? cfare?

Faktin qe ligjet e kopjuara per perendimi nuk funksioniojne ne shqiperi se jane kopje e keqe e ligjeve perendimore. Vertet te servirura nga jashte por te pranuara me deshire nga brenda.

toko, a ka ndonjë ligj me rëndësi që është kopjuar nga perëndimi dhe nuk funksionon në Shqipëri? S'e kam fjalën për ligjin kundër duhanit.

Ate te mos denimit me vdekje, ate te gjyq pas gjyqit derisa krimineli del i pafajshem, ate te gjykate mbi gjykate deri sa krimineli behet depute e i shpeton ligjit, ate te lirise se fjales ku futim deri dhe tradhetine kombetare si lir fjale dhe e leme te flitet. Do me se ka akoma shume shume shume ligje qe i kemi  adoptuar si puna e bluxhinseve mbi poturet e malokut per tu dukur evropian, dhe harojme te lahemi e biem era perc smiley

S'mendoj se ka shumë kriminelë që mendojnë se ia vlen të bëjnë një krim pasi mund të marrin vetëm burgim të përjetshëm, se po të kishte dënim me vdekje s'do ta bënin.

Gjithashtu, kur gjyqet shtyhen pa hesap, s'është prej ligjit që e lejon, por prej moszbatimit të ligjeve. Dalim prap tek argumenti që po të zbatoheshin ligjet s'do kishim këto probleme.

Sa për lirinë e fjalës, s'të jap të drejtë. S'kam parë ndonjë të keqe nga fjala e lirë. Tradhtia ka përkufizime të tjera ligjore. S'e di se për çfarë e ke fjalën faktikisht, kështuqë s'kam si komentoj për këtë. Por në lexim të parë më duket ca si i stërfryrë kalimi nga liria e fjalës tek tradhëtia kombëtare.

Dori

Une e pranoj se ligjet nuk zbatohen. Por ky eshte konkluzion jo zgjidhje

Cfare duhet bere ne kete rast? Duhet bere nje ligj per ata qe nuk zbatojne ligjet. Por edhe ky ligj eshte dhe prape nuk zbatohet. Atehere? Ka dy rruge Ose te mos kete fare ligje ( gje qe nuk besoj se ka njeri qe e mendon kete) ose te kete ligje te tjera ( qe do te thote me te repta se keto qe kemi sot).

Mendo per nje rast perse Mejdiu duhet te shpetonte vetem e vetem per arsye teknike se u be depute? Perse deputet si ne perendim duhet te kene imunitet? ( imuniteti  si ne perendim ju jepet deputeteve si ne perendim) Cdo te ndodhte sikur Mejdiu te ishte denuar qene fillim dhe jo shtye ta shtyme per hir te ligjeve perendimore, deri sa u be deputet?

Frika e denimit me vdekje eshte nje tjeter aspek. Kujto ne monizem. Perse kishim nje numur me te vogel krimesh e korupsioni se sot? Burgjet jane njelloj, denimi me burgim te perjetshem po njesoj. Arsyeja eshte se kur te jepej denimi me vdekje ne komunizem kishte kuptimin e denimit me vdekje jo te burgut te perjetshem. Kur te jepej denimi me burg te perjetshem kishte kuptimin e burgut te perjetshem jo te 5 apo 10 vjet burg si sot. Me thuaj sa te denuar me burg te perjetshem ka sot ne burgjet shqiptare  qe kane bere me shume se 10 vjet burg?  kur dihet se kemi te pakten 70 vjet qe kemi denimin me burg te perjetshem Cdo 10 vjet nga nje trazire. Jo po pushtimi Italjan, jo po fitorja e komunisteve, ne 1990 i liroj te tere Ramizi, ne 1995 i liroj te tere Berisha, ne 1997 i liroj te tere "revolucioni mafioz". Cfare do te mendoj sot ai krimineli qe kryen nje krim? Ta them une . Ai do te mendoj

Ne fillim " Ec mo se bej krimin dhe ja mbath ne Itali/Greqi" Sepse ne shqiperi nuk quhet me krim te kalosh kufirin ilegalisht nga Shqiperia ne itali po greqi

(njesoj  si ligjet e perendimit) . Po nuk mundi te kaloj kufirin do te mendoj "Ec mo ja do te me denojne me burg te perjetshem, per 4-5 vjet si gjithmone , ndodh nje trazire apo politika ka nevoje per mua dhe une dal perseri"

Po nuk egzistoj frika se denimi eshte denim dhe nuk ka burre nene ta ndryshoj (me dhune apo me paqe) atehere te gjithe behen kriminele.

Sa per lirine e fjales e kam se pas lirise se fjales, gazetat, shtypi apo dhe deputete dhe kryetaret e partive apo shoqatave politike mund te thone cfare te duan. Dikush shet token shqiptare, dikush ben propagante antikombetare, dikush i ve zjarin harminise fetare, dikush me keq i ve zjarin figurave kombetare. te gjitha ne emrin e lirise se fjales perendimore. Valle e kemi ne lluksin dhe edukaten e vendeve perenimore kur jetojme ne ballkanin e lashte fuci baruti?

E pergjithsuar ligjet si te perendimit jane per popujt si te perendimit. Gabimi yne eshte njesoj si gabimi i Bushit qe donte te bente demokraci si te Amerikes apo Evropes perendimore, ne Aganistan, Pakistan apo Irak . Do kohe, shume kohe te vijme deri atje. Tani na duhet "Sipas kokes edhe festen"

Toko, më fal se po iki në punë edhe s'kam kohë të kthej përgjigjen e duhur. Por nëse problemi është se ligjet nuk zbatohen, zgjidhja është të zbatohen ligjet. Me sa kam marrë vesh unë Mehdiu s'ka shpëtuar për arsye "teknike" apo "ligjore" por se s'e ka bërë punën e duhur gjykata apo prokuroria.

A ka ndonje qe nuk eshte? Ketu dhe robat bashke me ndertesat i marrin ndihme nga perendimi.

Shkrimi në përgjithësi më pëlqeu, por nuk preku një faktor tjetër. Analistët po fitojnë edhe në vende të tjera. Lajmet janë bërë thjesht një emision zbavitës, dhe analistët, me gjithë të metat e tyre, zbavisin më shumë se intelektualët/specialistët. Madje, për zbavitjen e publikut janë specialistë. Sistemi që i mban analistët nuk përbëhet vetëm nga bosat e politikanë, por edhe nga publiku. Kur punon tërë ditën (të paktën kjo është klisheja këndej nga USA, se andej nga Shqypnia s'e di sa pi uj&eumlsmiley, s'ke nge të dëgjosh ndonjë intelektual, edhe kur e di se të duhet intelektuali, le pastaj kur s'e dallon dot një intelektual nga një analist.

Eshte vertet analize,..... une kaq kapa . Dmth kur prurja eshte analize edhe pruresi duhet te jete analist smiley. Ndoshta nuk kam informacion per prevalimin e gjuhes se re Shqipe !

Une anoj nga ajo qe Kajsiu ..shkruan dhe c'eshte me e rendesishmja lexon para se te shkruaje. Biles them se i permbahet idese qe do te sqaroje . Por nje huq i keq dhe shume i keq i tij eshte se futet ne labirinte qe te shmangin plotesisht nga ideja fillestare.  

Dhe shkrimi nga nje percaktim i anlistit si "funksion" futet ne kthesa e degezime ekonomike e koncepte mbi sistemet , qe s ' kane lidhje fare me analistet ne TERESI por ndoshta me specialiste te EKONOMISE dhe te SHTETIT ne vecanti . Dhe si perfundim Raportet qe ndertohen ....prishen ose ngatrrohen smiley . Ndoshta me pak , me i perqendruar mund te jete edhe me e sakte , per analistet !

Me e mundshmja eshte  dhe si kapim  dot per hir te vecorise se perzgjedhjes qe ka Xhibi per cilesine e artikujve te "gjate " !!!!

 Ama perderisa Spikeri ka zbuluar nje "ilegal komunist " te fshehur pas emrit Blendi them se edhe une do ta lexoj me me shume vemendje , " me laps ne dore "  se mos na behet ndonje hata dhe na bie ky sistemi neoliberal e na shndrohet ne vs Komunizem smiley

Ftoj fshirsin e turnit te trete kudo qe te jete ....nje armik i NM tij po shkruan ,me nikun IDRIS ! Ne sup fshesat . Uroj mos te jete Penari... smiley

Kur marrim ne analize shqiperine, nuk ja vlen te perdoresh per model vendet ish-komuniste te Evropes se lindjes. Shqiperia eshte bote e sapozbuluar, bote e re jo bote e vjeter. Kritiket duhen ti hedhin syte ne dimensionet matane detit.

Gjithashtu cili eshte ky intelektuali qe mbytet nga analisti? Me duket si pakez teper idealiste. Intelektuali si nje figure individuale ne nje analize makroskopike ku sistemi prodhon agjentit, dhe agjenti ri-prodhon sistemin. 

Ne vlersimin qe i bej vetes them se nuk kam kaplloqe me u perzi ne ksi muhabetesh te quta. Kshtu i kondicionum nga kaplloqja perkatse mund te them se shoqnia jone vune nga bjerrja e tmerrshme morale. Te gjithe "per erz kina barkun". Ky ven,po simas kaplloqes time ka nevoje per idealista.

marrim shemull k/minister Nano. Te jesh k/minister i kti veni me njemije e nje halle,e ta ndjesh peshen e pergjegjsise,do te thote te plakesh mrena nje jave.,nderkohe ky Nano, sic thoshte Kadareja, bante politikanin garip dhe pse drejtonte venin me te zgerlaqun te europes. E shihte at post, qe per kushtet ku kalonte veni yne mund te quhej i shenjte si akomodim prapanicash

nje shoqni qe prodhon je kryeminister te tille per mu asht shume e smun,pasi nuk mund ta ngushlloj veten e ta quj aksident

e lexova kajisun dhe megjithese ne pamje te pare, dhe si rrjedhoje e elokuences se Blendit, duket si dicka logjike e gjithe eseja  e tij por mendoj qe ashtu si dhe Penari qe analisti ne Medium ben vetem punen e vet pa ndikuar ne fuqishem ne jeten e shoqerise.

Duhet vene ne fillim theksi te shoqeria shqiptare, problematikat e saj , niveli i saj kulturor provincial dhe primitv, rroli i shteti si punedhenesi me i madh, krahinizimi dhe nepotizmi i politikes dhe administrates.

Pa llogaritur keta faktore ne funksionin shqiptar rezultati del gjithnje i pasakte.

po jap shembullin e Ndroqit ne zgjedhje lokale te 07' ku pame nje skene brutale te pajustifikueshme ne aspektin human po qe opinioni e kaperdiu lehte sepse merrte ne konsiderate interesat e vogla te atyre lokaleve ne rezultatin e zgjedhjeve, nje vend pune shofer komune ose nje leje nga kryekomunari ose nje tender komune dmth ca te ardhura qe ne menyre tjeter do ishin te pamundura per nje lokalitet provincial.

Une them qe Kajsiu ngre shume ceshtje ne kete artikull, dhe une si te tjeret me disa bie dakort dhe me disa jam kunder. Ideja kryesore e tij qe ka kohe qe e perserit, qe kur u be i majte, eshte qe shteti shqiptar eshte i ndertuar si nje shtet neoliberal, dmth i ka bazat e djathta. Une nuk jam fare dakort me kete ide. Neve na eshte krijuar ideja sikur ne shqiperi po zbatohet nje neoliberalizem ekstrem, po kjo eshte thjesht fasada. Ne Shqiperi po vazhdojne te mbizoterojne ideologjite e se kaluares, shumica  e njerezve mendojne ne menyre kolektiviste, nuk ka individualizem te mirefillte, mund te quhet si individualizem familjar, familja ime kunder familjes tende. Plus pastaj ngaqe mbizoterojne gjithe keto ideologjira te se kaluares theksi vihet tek neoberalizmi, po eshte nje neoliberalizem alla shqiptarce, mbushur plot me nepotizem dhe klientelizem, i cili do studime te tera per tu analizuar.

sidoqofte shkrimi i tij eshte shume i mire, i afte per te hapur debat dhe per te bere kritike, sidomos ne keto kohe, kur po shohim disa analiste te pashkolluar, megjithese mund te kete dhe te shkolluar qe thjesht paguhen nga partite per te mbrotjur interesat e tyre dhe te sistemit.

shumica  e njerezve mendojne ne menyre kolektiviste,

WTF?

E mo Blendo të thaçë... Ja kjo karamelja se ka bo vaksinën.

Uaaa, me falni qe po ju nderhyj ketu. Me humbi Ttmsoia dhe nje pjese e debatit ne faqen e lajmit nga Anglia. Eshte vendim i Gjykates se Larte te Peshkut, apo ndodh aksidentalisht?

Nuk ka humb jo por ka dale jashte nga internet kafeja se ju marun leket.vjen prape mos u merzit,sa ti fuse ne njonit noj kollare.

karamelja.

Ai ate ka shpjeguar qe neoliberalizmi ne Shqiperi eshte i imponuar pa u pershtatur me mentalitetin, traditen, historine e vendit. Pra mbetet nje neoliberalizem ne leter, kurse ne terren kthehet nje nje eksperiment, neoliberalizem alla shqiptarce, alla-analisto-injoranto-gangstero-mafioso-mediokro-analfabeto-antiintelektualo-kaotiko-korupsiono-primito-katundaresk.

nuk e kam fjalen aty, tek rasti konkret i analisteve, po thote qe shteti shqiptar eshte i ndertuar mbi baza te djathta, nuk e mbaj mend nese e thote tek ky artikulli, por e ka perseritur dhe ne artikuj te tjere, ku thote qe duhet te kemi besim tek optimizmi progresist i se majtes etj,. dhe sic e kam shpjeguar me siper mendoj qe shteti shqiptar mbetet akoma thellesisht i majte, njerezit e akoma e shohin shtetin me syrin e majte dhe jo ate te djathte.

Kjo analize e Kajsiut shpjegon edhe faktin qe shqiperia renditet per lirine e mediave edhe me poshte ne liste dhe e fundit ne Europe (Reporteret pa kufi), ne te njejten kohe qe kemi bum analistesh.

Eee, Kajsi,

ja ai ekstremisti Chene, nuk te le te shosh me tutje ne fakt. smiley

Sa arrij une te kuptoj, ne momentin qe themi analist kemi parasysh nje person me nje kualifikim te specializuar i cili flet me kompetence dhe ne menyre te detajuar , te thelle, per nje fushe a problem te vecante. Bile mund te them eshte ekspert i fushes per te cilen flet.

Zakoni jone i poshter eshte qe bejme pikerisht te kunderten e saj. Na eshte kthyer ne mani bile.

Ti mbase e ke shkrujt shkrim me perpara se te dilte ai raporti per mediat dhe nuk dua te te paragjykoj, por ama ai vendi i fundit vjen pikerisht se ( nisur nga titulli qe dhe ai per mua nuk shkon ) eshte bere corap, po corap fare pikerisht perceptimi mbi sa thashe me siper.

Ja nje gjys shembulli : X analiste  e merr spunton e analizave te saj ne nje menyre te cuditeshme. Hap fjalorin krejt rastesisht dhe atje gjen nje fjale qe padiskutim  lidhet me jeten shoqerore apo tjeter . E mberthen ate fjalen , i fut ca lakime nese eshte emer, apo zgjedhime nese eshte folje dhe e quan analize. Merr dhe honorarin , por dhe statusin e te qenurit analiste. Kjo nuk i pelqen lexuesit te mire, por i pelqen botuesit e me rradhe dhe mbas kesaj vjen gjema dhe thuhet qe linja editoriale edhe eshte e dreqosur nga pushteti, por dhe e katranosur profesionalisht.

Per ta lene me kaq, se  une i kam qejf ne fakt shkrimet e tua, po e them ndryshe se si e mendoj une kete raport qe te fillon qe ne titull : Mua me pelqejne analizat e Ardian Civicit.

A nuk kam te drejte ?

P.S. Kajsi me shume se sa ky shkrim per mua do ishte domethenese, nese ti nuk do jesh ne te njejtat studio televizive apo tavolina diskutimesh me sharla* apo sharlatanë.

* Shkurtim i fjales sharlatane (f) smiley

 Qafo, 

Eh cna moren ne qafe keto shencat libanorale ne ato te tjerat, shencat pullitike. Po edhe keq se ke, se ne fakt, cdo grup biz divellop i cdo kompanie amerikane (me synime hapje frontesh te reja ne balkan) me te cilet kam punu e kane pas te punsum minimalisht nga i nip nomeklature lindore te laurum ne shenca politike.

Elokuneca eshte e admirushme, perdorimi i elokuences si nje mjet per te demaskuar faktoret destabilizues te fatit tone, qe eshte shprese e marrezi e gjall (osht e shkrujtme ne letra tashme smiley ) eshte akoma me i admirueshem. Por, smund te pretendoje te merret seriozisht kur vulos konkluzione te tilla si me siper. 

Kajsiu me pelqe kur flet per domosdoshmerine e zbatimit te ligjit dhe vetem ate heker duhet te rrahi. Dhe sa me fort ta rrahi e sa me shpesh, e sa me shume te tregoje me gisht mosrrespektimin e ligjit, ne rradh te pare nga ligjberesit, aq me i nderuar do jete.

Une personalisht mendoj se nje sistem shoqeror qe ja vlen te ndjekesh eshte ai i Star Trekut!!!

gjithsesi, qellimi sqe sharja por verejtja.  

ene i gjo tjeter, nuk ka pse e kthen gjysmen e shkrimin ne shpjegim terminologjie.

Nderhyrja e FMN ne financat shqiptare, me "sugjerime" nuk eshte ndonje zbulim i madh dhe as i papritur, ka qene i njohur edhe me pare. Edhe gjate mandatit qeverises qe iku FMN ka nderhyre tek qeveria per shume reforma apo gjera qe kjo qeveri ka ndermare ne fushen e financave. P.sh. nje rast ka qene rritja e pensioneve ne fshat dhe qytet, qe ne te parin u dyfishuan dhe ne te dytin u rriten me mbi 60%. Kjo do te thote me pak varferi dhe permiresim i gjendjes ekonomike te pensionisteve shqiptare, por FMN thonte qe pensionet te rriten vetem sa per te mbuluar inflacionin, jo kaq shume por qeveria si me takt, nuk e pyeti FMN-ne. Ky eshte vetem nje rast se ka edhe te tjera. Nje qeveritar ne nje nga vendet e Europes Lindore, qe nuk me kujtohet sakte vendi, ka thene per reformat ekonomike te vendit te tij qe kishin pasur sukses, se shumica e tyre ka qene e kunderta e atyre qe na thonte FMN.

Une personalisht mendoj se nje sistem shoqeror qe ja vlen te ndjekesh eshte ai i Star Trekut!!!

Seriali origjinal apo The Next Generation? smiley

Po as ti me duket s'pe kupto ku rref Komisar Kajsiu! Ai do dinjitet mer daj. Ta thote troc qe mantra e Brukselit o si ato parullat e kohes te Xhaxhit. Mbi te gjitha, me duket se komisar Kajsiu te paralajmeron: "Receta qe te eshte dhene eshte eshte thjesht sa mi bo ca lek doktorit, e ndoshta te semur me keq."



Qafo, 

Ket te funit e kemi dit me kohe ne, ca me te vjeter kane mbajt ene pankarta sensibilizuse per keto pune. Ore, it goes pa i thon hic!

Problemi qe kam une se te validosh kete Kajsiut do te thote te shfajsosh keta tanet si te paditur dhe budallenj... Une per veti se kaperdi dot.

Ps: Next Gen smiley 

Qafiro, mqns i ke qef keto gjerat konspirative. smiley Mund te na shpjegosh pak sipas kendveshtrimit tend apo te Kajsiut per kete pike, dmth qe Evro-Amerika po na kolonizon etj? Une e kisha idene qe te jesh koloni i bie qe ai qe te kolonizon ka interesa nga kolonizimi me shume se ti qe kolonizohesh apo jo?

Tani pervec kolonave qe kemi te universiteti ne Tirane apo diku gjetke, ku mbeshtetet kjo teori? Dmth ca interesa ka Evropa dhe Amerika te na genjeje ne duke e ngrene karemin e futjes ne Nato dhe Evrope?

Dhe gjithashtu ca alternative kemi ne (qe na behet me mire sesa keshtu) perpos integrimit euroatlantik dhe perkunder shteteve te tjera te rajonit?

 

Dhe qe te mos bej koment me vete, per kete qe thote Sol me lart

Eshte fakt qe politikanet shqiptare ne ate kohe jo vetem e kane menduar, po edhe e kane kerkuar shprehimisht qe te krijonin nje mundesi per te zbutur krizen... kjo pranohet neper biseda si nga politikane demokrate (qe asokohe ishin ne pushtet), si nga socialiste. Mua ma kane konfirmuar Bode, Angjeli e Islami - nderkohe qe dhe Kajsiu ne shkrimin e tij duket goxha sqarues.

Dmth mbasi qeveria Meksi-Berisha i la piramidat te lulezojne dhe vazhdojne me koshience, dmth duke ditur qe ishin te tilla, pra qe shumica e njerzve nuk do ti merrnin parate mbrapsh, edhe pse e pane qe ne kete katrahure u prefshi shumica e njerzve, pra mbas kesaj, kur e pane qe kjo gje po i rrezikonte pushtetin, ne duhet te habitemi qe ata kerkuan menyra per te zbutur zemerimin e njerzve, apo kjo gje i shfajeson? S'e shikoj llogjiken ne kete 'revelim' qe ben ti.

Kurse pohimi qe dhe opozita e asaj kohe deshte qe te zbutej kriza eshte po aq i besueshem sa te thuash qe Nastradini ka luftuar krah per krah me Skenderbeun kunder turqve. Dmth e njejta opozite qe jo vetem i bente thirrje njerzve te rrembenin armet, po figurat e te ciles ishin shpesh ne krye te 'protestave' dmth turmave te mafiozeve dhe te krimineleve te sapo dale nga burgu me kallashe neper duar qe terrorizonin njerzit.

Akoma me gozhden e 97 ti! Opozita ishte populli mer daj .Edhe historine qe kemi jetuar dhe provuar ne lekure do e shtremberoni.

Opozita ishte populli? smiley Ah po harrova, partia eshte populli, dhe cdo populli ben partia e cthote partia ben populli.

Nano p.sh. si popull qe ishte, i tha popullit qe do u jepte te gjitha parate e humbura ne firma, nje me nje, sapo te vinin socialistet ne pushtet, dhe normal ua dhane, lesht e Currit.

Mos e shpo nje moot qe qelbet sa per te bere politike ne mbrojtje te njeres pale, aq me keq te socialisteve, se nese e djatha ka fajin qe lejoi firmat piramidale dhe eshte pergjegjese per te gjitha humbjet materiale dhe mizerabilitetin ekonomik qe shkaktuan piramidat, e majta ka ne duart e saj gjakun e qindra e mijra shqiptareve qe u vrane gjate asaj kohe (plus ata qe vriten akoma, per ceshtje ordinere, meqe kane arme ne shtepi).

Absurditeti i thirrjeve te liderve te se majtes gjate asaj kohe "o djem rrembeni pushket ja vdekje ja liri" ishte mungesa e armikut per tu vrare me ato pushket, dhe kur s'ke armik per te vrare do vrasesh njeri-tjetrin kuptohet.

ca interesa ka Evropa dhe Amerika te na genjeje ne duke e ngrene karemin e futjes ne Nato dhe Evrope?

Ata te genjejne po aq sa te genjen nje Jehova's Wittness qe te troket te dera. Ai i shkreti beson ne ate qe thote, por harron qe ajo qe predikon eshte rezultantja e nje procesi gjakatar i cili kerkon shpagim prej kujtdo qe deshiron ti bashkangjitet komunitetit dhe te besoje mesazhin.

 

Per me teper, I highly recommend John Ralston Saul, mendjen e te cilit e lexoj mes rrjeshtave te komisarit tone te vyer.

Dakort, por ne te njejten kohe qe u botua ai liber, u botuan dhe "World is flat" i Friedman, dhe"The End of poverty" nga Sachs.  Do i rekomandoja te tre librat, sa per balance idesh.

Problemi qe kam une se te validosh kete Kajsiut do te thote te shfajsosh keta tanet si te paditur dhe budallenj... Une per veti se kaperdi dot

Perkundrazi, Kajsiu thote qe keta 'tanet' jane mese te ndergjegjshem dhe te kane shitur per 'scrap'. PSh: Harvardin e kemi plot me 'tanet'... "Tanet" arriten te ko-optojne nje te perfolur si kandidat per zv/pres te ShBA etj etj. A dine keta the???...Te japin uje ne bisht te luges more. Jane lindur mes intrigash te poshtra oborri, dhe tash u eshte hap 'the theatre of operations'.

 



Po lere mer yahoo se u lodhem me metafora dhe analogjira, si berberi qe fliste per nuse qe duhet martuar po se pari rregulluar, dhe e kishte fjalen per debatin mbreme per ujerat me Greqine. smiley

Mos me jep links se s'kam kohe ti lexoj. Ma thua dot me pak fjale, fjalet e tua, se si/qysh/tek po na i pi gjakun Evropa dhe Amerika duke na integruar? Dhe ne fakt deri tani une e dija qe jemi ne qe kerkojme integrimin, dhe jo Amerika e Evropa qe po perpiqet te na binde per kete. smiley

Cdo gje eshte e shpjegueshme me pak fjale. Ne te kundert, i bie te jete shashke tymi, qe duhet pare. Ose porno, si tha ai gjykatesi amerikan qe s'mund te jap definicion se ca eshte materiali pornografik po nese e shoh te them eshte pornografi apo jo. smiley

Friedman eshte thjesht nje prift i atij trenit 'te paevitushem'. Libri i tij ishte required reading per mua prej atij programit te MBA. Por me kot, une jam prift tjetersojsmiley Friedman preaches to the converted.

Xhib, e lexova, pa urdher.  Shume, por shume fare rezerva, pervec elokuences ne te shkruar qe eshte vleresuar dhe nga shume komentues me lart. 

Analogjia me "femijen" eshte tashme analogji e vjeter.  Qafiri psh e njeh qe nga Gashi, perdorur ne 98. 

Do t'i kthehem me gjate sepse subjekti eshte teper interesant.  Megjithate qe debati ne fjale te kishte vlera reale duhej bere nja 13 vjet me pare. 

Habitem me disa komentues qe zhgenjehen sepse....artikulli nuk ka zbulime te reja....keto i ka thene Fred mani dmth Fred burri....se ky debat eshte i vonuar etj. Asnje zbulim nuk ka dhe nuk pritet.Realiteti (politika, ekonomia,modeli zhvillimit ) jane aty.Mjafton te kesh sy (jo)analisti per te zbuluar lidhjen dhe domethenien e gjerave.

Eshte i vonuar debati?  E para asnjehere nuk eshte vone (edhe pse kurset e gabuara te historise sjellin zhgenjime dhe marrin ne qafe dhjetra mijra njerez) Kush ka ndjekur trajektoren e debatit politko-mediatik keto 18 vjet e ka te qarte qe shume gjera jane thene me vakt. Kur duhej hapur debati? Ne 91-92 kur shqiptaret i gezoheshin arratisjes nga liria dhe kapitalizmit te koka-koles ? Ne 94-96 kur geluan enderrimet e Kapitalizmit Kazino? Ne 2000 apo 2005 e kapitalizmit monopolist?

Ne debatin mediatik a nuk eshte nenvizuar se po kthehemi ne nje Republike bananesh? Eshte tjeter gje se ketu liria e fjales ka cvleftesuar fjalet dhe liria e shtypit ka sfumuar vijen ndarese nder,mjet te vertetes dhe mashtrimit.

spiritus, s'merzitem une te me thuash "oj monde pa shife pak kete pune" psh, si trop me siper smiley.  Dmth, m'u drejto pa merak.

Ne disa aspekte them qe debati eshte i vonuar.  Jo per "analizen e analisteve" por pershembull per ate qe autori konsideron si "neo-kolonializem".  Ndoshta dhe ka pasur debat, sikur vetem nga "analistat" mbi politiken monetare te "rekomanduar" nga FMN, ne vitet 90-t.  Nuk e di.  Nqs ka pasur, atehere e terheq verejtjen. 

me paske kujtu o dreqke smiley. lere se sot i shpenzova 30 minuta duke shkruajtur nje pergjigje per kajsiun (leter nga kolektivi) por s'kisha kohe ta mbaroja. kismet, kur te fillojne shirat.

se ma kujtove prape fmn-ne dhe politikat e saj 'shtrenguese' per sektorin bankar shqiptar. kuriozet per fmn-ne duhet te lexojne pak historine e privatizimit te bankes se kursimeve. pastaj, gjate fundjaves, te lexojne pak c'dmth te shtetezosh (paguash nga taksat) humbjet nga firmat piramidale!

Meqe fundjavat i kemi te zena, na shpjego me pak fjale c'dmth te shtetezosh humbjet nga firmat (qe gjithsesi nuk do te shtetezoheshin en bloc por me diferencime te kushteve, sasise etj)?

Pse? Mos me thuaj qe ti beson se bartja e borxhit nga shteti kostoka me shume se 1997, me gjithe shkaterrimet qe solli?

Si mos te te kujtoja moj shejtanke smiley

se ma kujtove prape fmn-ne dhe politikat e saj 'shtrenguese' per sektorin bankar shqiptar.

Ne fakt mua m'u kujtuan sherret ne shkolle per politikat shtrenguese te FMN-s per Bllokun e Lindjes ne pergjithesi.  Goxha sherre lol.  Konkretisht per historikun ne Shqiperi, po ka qene kuriozitet me vete, po me ben kurioze smiley.

Monda,po un doja me gjujt me spond por paskam dal zbulu (s di me lujt bilardo) Per etike mbase ashtu duhet dhe nese ndodh, njerzit i kemi xhan, me idete debatojme smiley

spiritus, ishe tuj bo konkurrencen me sol-in m'duket.  Po s'e bo dot, as per bejte, as per sponde smiley.  (Mire sol mire, mos e ler te bjere ne shesh smiley.) 

Nuk ishte verejtje etike, thjesht per te treguar qe s'ka mbetje qejfi ketu, pikerisht se po debatojme idete.  Shto ketu dhe xhanin, edhe pa merak fare fare smiley.

Teza e Kajsiut (qe nuk eshte vetem e Kajsiut), eshte e thjeshte. Ai perkufizon intelektualin si njeri te kulturuar, pra me integritet. Per ata qe lexojne gjate pushimeve te veres, eshte e ditur qe kultura eshte strukture, dhe si e tille paraqet rezistence ndaj nderhyrjeve shkaterruese apo shformuese - dhe kjo rezistence eshte integriteti qe karakterizon intelektualin. Natyrisht qe kete integritet e zoteron cdo human, sipas kultures qe ka, por intelektuali, si njeri qe nderlexon, ka nje strukture me te madhe ne permasa, te sistemuar edhe elastike - dhe kjo dhunti e vesh dhe me nje detyrim ndaj shoqerise.

Analisti eshte nje dimension tjeter i njeriut. Analisti nuk ka per detyre te rezistoje, ai thjesht analizon. Dhe ne pergjithesi analizon ate qe i kerkon gazeta, apo tregu. Analisti eshte nje mjet. Intelektuali eshte dhe analist. Analisti jo gjithnje eshte intelektual.

Eshte kultura dhe integriteti qe i dallon dy etiketat. Njera presupozohet te veproje, te rezistoje ndaj abuzimit, regresit e stanjacionit, dhe te shtyje perpara progresin, ndersa tjetra eshte etikete krejtesisht pasive.

Mua me pelqen analiza, eshte thirrje per rikthimin e vleres te intelektit aktiv perkunder voyerismit postmodern.

Natyrisht qe ky shkrim do kish patur me shume vlere po te ish shkruar nga Pithagora 3000 vjet me pare, se do e dinim, dhe nuk do lodheshim, po meqe Pithagora s'e shkroi, Kajsiu eshte i mirepritur.

analisti eshte nje mjet

Intelektuali eshte qellim smiley

Per nje gje ka shume te drejte Kajsiu, analistet e shtypit dhe tv-ve shqiptare kane deshtuar, nuk vyejne as per te ruajtur kete status-quo nese e pelqen Kajsiu te themi keshtu. Intelektuali, akademiku, profesionisti duhet te marre me shume vend ne debatin publik tani, sigurisht qe nuk eshte e thene qe analisti te zhduket nga faqja e dheut, por te reduktohen dhe te mbijetojne ne hapesiren publike vetem ata pundite te vertete, te mirefillte. Ka pase folur edhe ne nje shkrim te tij Henri Cili per kete punen e evoluimit te njerezve qe merren me analizmin e aktualitetit. Ne vitin '90 dhe dicka me pas ishin intelektualet qe shkruanin ne shtypin e kohes per politiken, ekonomine e ne pergjithesi aktualitetin. Ne kete grup jane pothuajse te gjithe politikanet kryesore te sotem, me ne krye Berishen dhe Ramen, pastaj dolen keta analistet dhe komentatoret, kjo tani duhet te ndryshoje. Por sic e ka permendur edhe Kajsiu pa himnizuar intelektualin se ky i fundit ju ka sherbyer edhe diktaturave. Ato "sistemet e hapura" Kajsiu t'i mesoje dhe t'i tregoje ne mbledhjet e sorositeve, une ndalem vetem tek republikanizmi dhe kushtetutshmeria.

Natyrisht qe ky shkrim do kish patur me shume vlere po te ish shkruar nga Pithagora 3000 vjet me pare, se do e dinim, dhe nuk do lodheshim, po meqe Pithagora s'e shkroi, Kajsiu eshte i mirepritur.

smiley Pikerisht. Shkrimi do ishte i vonuar ne rast se problemi do kishte reshtur se ekzistuari. Aq kohe sa problemi mbetet akut, debati nuk me duket i vonuar. Tani, jam dakord qe mund te diskutohet me hollesisht, roli i "analistit", i televizionit si medium, i FMN-se ne 97 etj... Por keto te gjitha, sado mire e bukur nuk prekin fare thelbin e asaj qe shtron Kajsiu, dhe funksionojne si diversion. Ate lloj diversioni qe ai permend me lart.

Et tu Blendus?

smiley

Megjithate qe debati ne fjale te kishte vlera reale duhej bere nja 13 vjet me pare. 

Edhe njehere per bashke-biseduesit: Qe debati ne fjale (dmth efektet e FMN-se) te kishte vlere reale (ne kohen kur po ndermerreshin reformat) duhej bere .... etj etj etj.  Kaq.  As me tutje, as me tu smiley.  

Kjo tregon se peshqit jane analista smiley Po kjo ndodh me shumicen e temave Blend. Debati ne shumicen erasteve degjeneron ose ne largim nga thelbi dhe kapje mas hollesive dytesore ose ne shperthime te frustacioneve me origjine analo-intelektomilitantiste.

Ne fakt dhe mua me zhgenjeve ketu Monde. smiley

Une e vleresoj faktin qe ti dhe Qafiri keni diapazon te gjere librash (s'e them me ironi kete) po ketu s'jemi tek klubi i librave. Ketu fare mire mund te analizonit dicka me fjalet tuaja, kjo qendron sepse, kjo s'qendron sepse, e kshu.

Dhe ne fakt asgje s'eshte demode nga c'ka thote Kajsiu, as fakti qe dikush i ka thene me pare s'do te thote qe s'duhen diskutuar me.

As '97, ose per mua, sidomos '97, se eshte nje tragjedi kaq e madhe, kaq e afert ne kohe (me tragjedite e tjera qe kane kushtuar aq shume jete dhe humbje materiale) dhe njekohesisht kaq e paezauruar. Mua me habit heshtja kolektive ne kete pike, si nga palet politike, si nga gazetaret, analistet, e kushdo. Dhe fakti qe askush s'don ta preke me dore e ben akoma me te dyshimte, dhe njekohesisht me te nevojshme per tu investiguar dhe zbuluar, sa te kete mundesi.

Po gjithsesi sic thame kjo ceshtje perbente vetem nje fjali nga artikulli aq i gjate i Kajsiut, dhe ne fakt meriton te diskutohet me vete, ne fakt pertej diskutimit meriton te investigohet. Mbase i teket ndonje NY Times ose ndonje gazetari te huaj te germoje ndonje gje (aq me teper qe kushedi pa le del perseri ndonje lidhje si pa dashje me ndonje amerikan te perfshire ne ate mesele) se po te presesh nga keta tonet, po s'doli gje ne Facebook s'investigojne gje.

Sic thote Blendi peshkist, per sa problemet jane aktuale, s'ka kuptim te themi qe ka ikur koha apo treni. Ne fakt s'ka ardhur akoma, se kur te vije do shikojme tamam Shqiperine qe po ndryshon, ne keto pika (mediat, etj).

So, you wanna start over maybe? smiley

smiley

i ke lexu kta te dy ti? dmth Marx and Engels?

OK; ke kuriozitet thjesht per stilin e njerit prej tyre, me ndonje paragraf them, kshu sa per sample? Psh nga Marx? Max info - min words? Kam ndermend te sjell hyrjen e "18 brymerit" nqse pergjigja jote eshte po  ket rradhe. ne anglisht, kuptohet.

PS Une nuk besoj qe nder komentuesit e peshkut te kete me teper se 10 veta qe kane lexu me teper se 1 liber nga Kapitali psh (jane 8 libra ne 3 vol).

PPS tani besoj e kupton pse te mora leje me pyt. e gjithe kjo nuk eshte aq e zakonshme, pranej. smiley

ok sille smiley

do te me interesonte gjithashtu your take on the subject of marxism, jo vetem link dmth, por edhe nanje fare permbledhje prej teje, kuptohet per aq sa je familiar me marksizmin.

do mundohem. jo sot ama. kam punu nonstop nga mengjesi deri tani. por soon. promise.

nje sec per 18 brymerin. me duhet ta gjej.

For twin; ja si shkrunte ky xhaxhi.

Hegel says somewhere that that great historic facts and personages recur twice. He forgot to add: "Once as tragedy, and again as farce." Caussidiere for Danton, Louis Blanc for Robespierre, the "Mountain" of 1848-51 for the "Mountain" of 1793-05, the Nephew for the Uncle. The identical caricature marks also the conditions under which the second edition of the eighteenth Brumaire is issued.

Man makes his own history, but he does not make it out of the whole cloth; he does not make it out of conditions chosen by himself, but out of such as he finds close at hand. The tradition of all past generations weighs like an alp upon the brain of the living. At the very time when men appear engaged in revolutionizing things and themselves, in bringing about what never was before, at such very epochs of revolutionary crisis do they anxiously conjure up into their service the spirits of the past, assume their names, their battle cries, their costumes to enact a new historic scene in such time-honored disguise and with such borrowed language Thus did Luther masquerade as the Apostle Paul; thus did the revolution of 1789-1814 drape itself alternately as Roman Republic and as Roman Empire; nor did the revolution of 1818 know what better to do than to parody at one time the year 1789, at another the revolutionary traditions of 1793-95 Thus does the beginner, who has acquired a new language, keep on translating it back into his own mother tongue; only then has he grasped the spirit of the new language and is able freely to express himself therewith when he moves in it without recollections of the old, and has forgotten in its use his own hereditary tongue.

When these historic configurations of the dead past are closely observed a striking difference is forthwith noticeable. Camille Desmoulins, Danton, Robespierre, St. Juste, Napoleon, the heroes as well as the parties and the masses of the old French revolution, achieved in Roman costumes and with Roman phrases the task of their time: the emancipation and the establishment of modern bourgeois society. One set knocked to pieces the old feudal groundwork and mowed down the feudal heads that had grown upon it; Napoleon brought about, within France, the conditions under which alone free competition could develop, the partitioned lands be exploited the nation's unshackled powers of industrial production be utilized; while, beyond the French frontier, he swept away everywhere the establishments of feudality, so far as requisite, to furnish the bourgeois social system of France with fit surroundings of the European continent, and such as were in keeping with the times. Once the new social establishment was set on foot, the antediluvian giants vanished, and, along with them, the resuscitated Roman world--the Brutuses, Gracchi, Publicolas, the Tribunes, the Senators, and Caesar himself. In its sober reality, bourgeois society had produced its own true interpretation in the Says, Cousins, Royer-Collards, Benjamin Constants and Guizots; its real generals sat behind the office desks; and the mutton-head of Louis XVIII was its political lead. Wholly absorbed in the production of wealth and in the peaceful fight of competition, this society could no longer understand that the ghosts of the days of Rome had watched over its cradle. And yet, lacking in heroism as bourgeois society is, it nevertheless had stood in need of heroism, of self-sacrifice, of terror, of civil war, and of bloody battle fields to bring it into the world. Its gladiators found in the stern classic traditions of the Roman republic the ideals and the form, the self-deceptions, that they needed in order to conceal from themselves the narrow bourgeois substance of their own struggles, and to keep their passion up to the height of a great historic tragedy. Thus, at another stage of development a century before, did Cromwell and the English people draw from the Old Testament the language, passions and illusions for their own bourgeois revolution. When the real goal was reached, when the remodeling of English society was accomplished, Locke supplanted Habakuk.

Kishte te drejte Marksi kur kundershtonte marksizmin. Mjafton ta lexosh qe ta kuptosh se behet fjale per analize logjike, e jo per "izma" ideologjike qe imponohen mes klishesh.

 J, kujdes me keto vaksinat. 

Edhe vjeshta e 96-es (qe parapriu 97-en) ishte vjeshte vaksinimesh. Ishin dy pika qe merreshin nga goja. Vaksinim kunder poliomelitit, nese s'gaboj. Dhe pastaj doli llafi qe kishin qene "vaksina me na marr ment", qe masnej te na merrshin paret.

Keshtu qe hapni syte me keto vaksinat e gripit, se mos e hani prap... smiley

Lidhja e FMN me krizen e '97es eshte nje teme qe eshte trajtuar me pare dhe s'eshte muhabet i ri (Kajsiu paska filluar te krehi google scholar per studime me me fjalen kyce "albania&quotsmiley. Ketu tek peshku eshte prekur para nja 3 vjetesh:

 

Firmat piramidale, një këndvështrim ekonomik

Llukan, artikulli per te cilin flet ti eshte nga Jarvis (2001) - ka edhe nje variant wp te vitit 1999 - aty deri diku pergjegjesia e FMN-se permendet, por gjithsesi fondi bashke me BB-ne shfajesohen si 'outside observers'. Tek Jarvis (1999) sqarohet qendrimi deri diku i pakujdesshem i fondit ne lidhje me firmat piramidale per 2 arsye kryesore: se pari, ata e paskeshin pasur te veshtire qe nga jashte te dallonin agjensite informale te kreditimit nga firmat piramidale, duke i pare ato te parat me nje fare syri pozitiv; se dyti, dhe kjo ka lidhje me te paren, nderhyrjet e FMN-se ishin rregullative, duke promovuar (shkruajtur) ligjin e ri per sistemin bankar, i cili do te ndihmonte ne formalizimin e elementeve me pozitive te tregut informal. Jarvisi sqaron se as prokuroria, as ministria e drejtesise, nuk e morren parsysh ligjin e ri ne ndalimin e funksionimit te njesive financiare te palicensuara.

Nderkohe, ajo qe m'u duk qesharake mua qe ne fillim, dhe qe vazhdon te me duket qesharake, eshte ideja se sistemi bankar ne Shqiperi nuk po zhvillohej per arsye te FMN-se. Tavani qe iu vu bankave shteterore ne kredidhenie kishte te bente me llojin e kredive qe keto jepnin: kredi te destinuara te ishin te keqija qe ne fillim. Probleme mentaliteti, ligji, institucionesh, quaje c'te duash, por keto banka insolvente ishin pengese shume e madhe per hyrjen e investitoreve te huaj ne sistemin tone bankar, dhe fryrja me tej e tyre do te vazhdonte te shtonte rrezikun. Eshte gjithashtu qesharake t'i ngecesh FMN-se preferencen tone per gjera anti-ligjore, preferencen e qeverise sone per financime anti-ligjore, mungesen totale te largpamesise ne qeverisje. FMN-ja ishte ekspertja? Dhe duhet te ndikonte prokurorine?

Kjo 'kritike' qe po i bej une qasjes se Kajsiut eshte ne fakt plotesisht ne vije me qendrimin e tij te pergjithshem kritik ne artikull. Ne kemi nje varesi skandaloze nga institucionet e huaja sepse nuk kemi asgje ne vije brendaperbrenda. Futemi keshtu ne nje rreth vicioz ku pergjegjesia nuk eshte asnjehere e jona, sepse nuk duam ta marrim; per mire apo per keq, ne themi gjithmone FMN-ja, BE-ja. Detyra e Kajsiut eshte te mos bjere vete brenda ketij rrethi. Prandaj ka shume rendesi menyra si e trajton Kajsiu FMN-ne, ne te vetmin shembull konkret qe jep per te.

E ke pyetur ndonjehere veten se nga i importojme ligjet qe shpesh na detyrojne te jemi popull me qasje anti-ligjore?

Pastaj, se c'shkon keq brendaperbrenda, dime si ta adresojme dhe si ta vuajme fatin. Por ato te keqija qe na vijne nga jashte...

Pastaj gjithsesi, ndodhi gabimi ose krimi, u la te ndodhnin piramidat, ne nje moment te caktuar politika e ven me shpatulla pas muri vendosi te nderhynte per te shmangur kolapsin e mijera familjeve, shkaterrimin e prones etj etj. Ketu FMN nuk duhet te nderhynte (ose nuk duhet te merrej parasysh). Kostot e asaj mosnderhyrje po paguhen akoma. Ndoshta po te nderhynte shteti ne ate kohe do te trembej "investitori i huaj", kjo qenie qiellore, por '97 nga ana tjeter nuk eshte se krijoi nje atmosfere ftuese...

Sol, sinqerisht qe nuk dua te debatoj me ty, nuk me pelqejne pasojat. Megjithate, po ndiej nje detyrim minimal te te pergjigjem vetem nje here. Te thuash se jane ligjet e shkruajtura keq, te importuara keq, e me radhe, arsyeja pse ne jemi anti-ligjore, eshte t'i biesh shkurt, te jesh dembel. Ne rastin e sistemit bankar, te pakten, ligji i ri po rregullonte nje marredhenie te re, nje sistem te ri, per te hedhur themelet e tij, dhe duke marre parasysh mungesen e eksperiences dhe ekspertizes tone ne ate kohe, duke marre parasysh rrugen drejt integrimit financiar (une kete s'po e ve fare ne dyshim e ne kandar), dhe ne dialog te vazhdueshem me ata juriste dhe bankiere qe kishim, u ndertua nje ligj me 'nderhyrje nga jashte', i cili u permiresua me vone, i cili mendohet se po e ruan mire shendetin e sistemit bankar ne Shqiperi. Ky sa per shembull ilustrativ. Per ligje te tjera dhe procese te tjera ligjshkruese, si dhe per kontrastin me proceset ligjruajtese, mund te flasesh ne menyre shume me informative me shoket dhe shoqet e tua juriste.

Per pergjegjesine pas 97-es, nuk mendoj se pergjigjja ime do te kishte ndonje dobi per ty. Mendimi im eshte shume mainstream.

marrja per shembull e modeleve keqfunksionuese per ndertimin e nje modeli shqiptar nuk shoh se si mund te jete pozitiv. Perderisa situata eshte e keqe, ligjet jane shkruar e importuar keq. Faktet flasin per kete. Ndersa sa per dembelizmin (dhe prirjen negativiste te homo albanicus-it) qe duhet te coje pergjegjesine tek populli me shume se sa tek elitat nderkombetare e kombetare, ti e di shume mire qe une nuk mund te jem dakord me kete.

whatever, le te mos debatojme

smiley

me konkretisht, shoku sol-nocturnus, per ligjet, dhe per lidhjen shkak-fakt. sa per pjesen e dyte te argumentit tend, jam edhe une dakort. madje edhe kajsiu, nganjehere. mes popullit dhe gogolit nderkombetar jane gjeje kush.

Mire shkaqet, po ka shume qe as simptomat spo i shohin. 

smiley per kete mjafton te merresh autobuzin smiley

me fal, me fal, po s'e mbaja dot.

Te thuash se jane ligjet e shkruajtura keq, te importuara keq, e me radhe, arsyeja pse ne jemi anti-ligjore, eshte t'i biesh shkurt, te jesh dembel.

Epo 5 faqe single spaced te jete dembelizem? Ndoshta kaq e ka pasur Notre Dame kerkesen per sasine minimale verbale te essay-ve te studentevesmiley

Nderkohe qe Kajsiu ben nje sherbim te vyer: thjesht zbulon assumptions dhe i trajton nese jane realiste apo jo. Meqe, si shume te tjere, ke ngecur te permendja e FMN-se, do te doja ti kushtoje vemendjen ketij supozimi

Imagjinoni për një moment sikur ne të hidhnim poshtë idenë se ligjet janë të mira por nuk zbatohen, duke argumentuar se problemi me ligjet shqiptare është se ato janë një trup i huaj.

Gjithe ngrehina e mbrojtur nga analistet bie nqs kjo "e dhene" kyc nuk merret si e dhene.

 

A mund ta formuloj kush listen e analisteve   ...sa jane 1o ,,, 20 apo max 100 (ketu futen dhe ata qe e enderojne veten te tille)

Argumenti kryesor që synoj të shtroj para jush të dashur lexues, është se funksioni kryesor i analistit është ruajtja dhe justifikimi i rendit aktual politiko-ekonomik. Ky rend në vija të përgjithshme ndërthur ideologjinë neoliberale të zhvillimit ekonomik me modelin neokolonial të zhvillimit social-politik. Sistemi ynë është në thelb neoliberal, sepse ai ndërtohet mbi një logjikë neoliberale që i jep përparësi individit përballë kolektivitetit, konkurrencës përballë bashkëpunimit, interesit personal përballë atij kolektiv, tregut përballë shtetit, e kështu me radhë. Sistemi ynë politiko–ekonomik është neokolonial (ose suprakolonial) sepse legjitimiteti dhe vlerësimi i tij buron shumë më tepër nga jashtë (BE-ja) sesa nga brenda.

Argumenti kryesor i autorit shqyrtohet ne dy pika: a) Perkufizimi sipas tij i sistemit ekzistues, dhe b) ruajtja e status quo nga analistet, dukuri qe si ne nje rreth vicioz nuk le hapesire apo vret intelektualin e mirefillte dhe autonom.

Sistemi ekzistues:

Sipas Kajsiut sistemi eshte neo-liberal.  De juro apo de facto?  Perkufizimi "de juro" sipas autorit per te mos thene "klishe" eshte i njeashem, ose per ta thene ndryshe, qellimisht i percipte.  Presupozoj ketu qe s'eshte bere per arsye "ideologjike" por thjesht per te mos e akademizuar kete ese me perkufizime te teperta.  Gjithesesi, po merret si e dhene.  De facto, a eshte sistem i tille? 

Sistemi ynë është në thelb neoliberal, sepse ai ndërtohet mbi një logjikë neoliberale që i jep përparësi individit përballë kolektivitetit

Cilit individ?  Sepse te pakten teorikisht, individi ne ate sistem barazohet me meriten.  Nuk eshte nevoja besoj te germezoj individin qe favorizohet ne sistemin ekzistues shqiptar.  E dime te gjithe, bashkepeshqit me flamur shqiptar e hasin perdite ate realitet, ate individ.  Qe ketej e tutje, ideja se faji eshte i sistemit te adoptuar per mua nuk qendron.  Ashtu sic adoptuam nje "paragraf" te Marksit si sistem dhe ideologji qe ne realitet edhe ai paragraf asgje tjeter s'kishte te perbashket vecse emrin, ashtu po adoptojme dhe kete sistem te ri qe eshte bere vegel i nje grupi te caktuar njerezish. 

Mund te kalojme ne shtjellime filozofike, a eshte sistemi qe korrupton, apo jane njerezit qe e shperdorojne sistemin per qellimet e tyre?  Do te ishte teper interesante sikur Kajsiu te bente nje shtjellim te tille.  Ne fund te fundit, nder intelektualet ne kete fushe eshte debat i rrahur dhe i njohur.  Por Kajsiu nuk e ben kete.  Gjithe faji eshte i jashtem, eshte i huaj. 

Dakort, e pranoj si pikepamje, por per mua calon, dhe eshte e manget (nuk e di nese kjo vije mendimi eshte zgjedhur per arsye "dembelizmi" qe ka permendur tropizma, apo per arsye ideologjie.)  Megjithate zhgenjehem qe Kajsiu mbron tezen e tij me "...duhet të imitojmë gjithçka, ligjet, institucionet, madje edhe emrat që do u vëmë kalamajve."   E thene apo jo me sarkazem, kjo pjese e fjalise, per arsye qe s'ia vlen te zgjatem,  nuk duhet te ekzistonte ne kete analize.  

Nje shembull tjeter qe sjell autori per te mbrojtur traditen e lashte demokratike te Shqiperise eshte zgjidhja demokratike e probleme fshatce, me pleqni e mirekuptim. Por sipas tij: "Një traditë e tillë shekullore është fshirë jo sepse nuk ka ekzistuar, por sepse në marrëdhënien neokoloniale Shqipëria duhet të tregojë inferioritetin e saj përballë BE-së, ajo duhet të paraqitet si tabula rasa."  Me vjen cudi qe Kajsiu ka dhene kete shpjegim.  E para sepse tradita te tilla u fshine me rrenje nga diktatura.  Dhe vendimet merreshin nga "organizata baze" te fshatit.  Dhe nuk e di nese eshte ne dijeni autori, por roli i "kryeplakut" eshte ri-institucionuar serish.  Ndryshimet e tjera demografike, emigracioni dhe migrimi kane minimizuar apo ndryshuar rolin e kryeplakut ne shoqeri te tjetersuar rurale.  

Metropolizimi i shoqerise dhe rrjedhojat e saj jane teme me vete, megjithate mendoj se ky shembull e ben te caloje me teper tezen e Kajsiut.  Per me teper, ndoshta Kajsiu duhet te jete me i qarte se cfare presupozon si paraqitje me "adult" para Europes.  Historiku i shtetit demokratik, apo i nocionit te mireformuar shtet-komb ne Shqiperi eshte i shkurter.  Domosdo qe s'mund te mohosh tradita apo realitete te tjera.   Trevat shqiptare nuk kane qene xhungel, por ne nje forme apo nen tjetren u jane nenshtruar ligjeve; qofshin keto te huaja (te perandorise otomane); qofshin keto vendase, kanunet perkatese te cdo zone, qe implementoheshin nga familjet apo individe perkates, perfshi ketu dhe "pleqerine."  Ne pamundesi (dhe, shpresoj, jo deshire) per t'iu rikthyer Kanuneve, me cfare tradite, apo cfare ligjesh do zevendesohen keto te sotmit qe te lene pershtypjen nga leximi i ketij artikulli sikur jane gjendra kanceroze per shoqerine shqiptare? 

Me fjaline e fundit dua te mbyll dhe pjesen a) duke shprehur rezerven me te madhe qe kam ndaj ketij artikulli dhe ndaj autorit, qe besoj se eshte me ne gjendje se shume te tjere, te ofroje nje alternative.  Apo nje zgjidhje mbi problemin teper akut sipas autorit.  Sipas tij eshte sistemi i huaj qe eshte i papershtatshem me realitetin shqiptar.  Sistemi vete ka mangesi.  Cila eshte alternativa?  Ta zeme se per momentin ekziston nje vullnet politik dhe shoqeror (jo 90% qe kerkon integrimin por e anasjellta, 10%.)  Cfare ndryshimesh, radikale sistemi do ndermerren?  Dhe ne paraqitjen e ketyre ndryshimeve, te mos lihet ne harrese, vete realiteti shqiptar, pavaresisht moshes apo "tabula-s".

(Ceshtja e FMN-s eshte diskutuar me lart, dhe meqe e bera terkuze deri tani, nuk po ndalem ne detaje, por i qendroj mendimit qe kam thene me lart mbi ate shembull.)

b) analistat ne rolin e ruajtjes se status quo.  

Persa i perket shtjellimit te fenomenit "analist" jam shume dakort me Kajsiun.  Ne kete pike eshte mjaft i qarte.  Megjithese "klishe" eshte nje fenomen i njohur te pakten ne kete ane te Atlantikut.  Bile do thosha eshte "art me vete" (trajtuar psh nga Chomsky & Herman.)  Pasojat e medias ne shoqerine amerikane, jane teme me vete.  Megjithate nuk eshte se mungojne intelektualet, kush eshte i/e interesuar i gjen, te pakten ne formen e shkrimit. 

Problemi ne Shqiperi eshte i shumefishte, si per nga roli i mediave dhe analisteve, ashtu dhe per nga mungesa apo "vdekja e intelektualit."  Por do te thosha se edhe kur ekzistojne (ne nje form te medias apo tjetren) problemi me intelektualin shqiptar eshte mungesa e autonomise (fjale qe jo pa qellim e kam nenvizuar ne fillim) me e dukshmja per arsye "ideologjie" perkatese, dhe pastaj te tjerat me te "padukshme."  Ne fakt, intelektuali ka te drejten e vete legjitime te aderimit ne nje "school of thought" apo tjetren.  Por, duhet bere kujdes qe ai intelektual kur merr persiper te gjykoje klishete e nje "shkolle tjeter", apo e nje vije mendimi tjeter, mos ta beje me te njejtat mjetet "klishe" te shkolles perkatese. 

Monda, kjo po, tani qe e more shtruar. This is the Monda I know, ti thote te gjitha, tek e tek e tek e tek. Bravo, 5 yje. smiley

P.S. Jam plotesisht dakort qe ti dhe Qafiri te shkoni ne memedhe-stan dhe te beheni analista. I will be rooting for you both. smiley

Thnx xhib, por vete-akuzohem per pergjigje te percipte (arsyet i di vete ti smiley ).    Plus akoma me nerva.  Duhet paguar stadiumi i ri ndaj dhe ndeshja e kthimit smiley.  (I thom vetes qe te me bihen nervat lol.)

"Perkufizimi "de juro" sipas autorit per te mos thene "klishe" eshte i njeashem, ose per ta thene ndryshe, qellimisht i percipte. "

Pse o Monde hahesh kot. Ai e ka thene me themel ate meritokracine teorike, t'a ka thene shqip fare perparesine e konkurrences perballe bashkpunimit, ti vete qahesh se nuk ka germezuar "meriten" si kusht teoriko-etik te kesaj konkurrence. Nuk shef e merresh me kontradiktat thelbesore te konkurrences, nuk shef e merresh me faktin qe aplikimi i konkurrences ne Shqiperi, dhe kudo, nuk perkon me meriten e mirefillte, ate te qenit me e mira e mundshme, por vetem me meriten e mos te qenit me i keq se kundershtari.

Ja ta marrim meritokracine me themel. Vec mos mendo se po tallem, mjafton te konsultohen teorite ne qarkullim te meritokracise dhe gjehet kollaj e perbashketa qe po ve ne dukje: te gjitha teorite e konkurrences dhe merites nuk jane ne esence asgje me shume se sa ne nje analogji siperfaqesore me sportet. Por, nje nga problemet themelore ne sporte - ku fare lehte sistemi mund te perkufizohet sipas rregullave te lojes, te njejta per te gjitha palet - eshte fakti qe me shpesh fiton ai qe nuk e meriton se sa ai qe e meriton.

Problemi eshte qe jeta, sado fallco, loje nuk eshte. Jemi o te gjithe humbur, o te gjithe te fituar, dhe sado qe te theksohet fitorja dhe fitimi ne gjuhe te thjeshte apo ligjore qofte, te humburit vazhdojne te mbeten te humbur, thjesht te implikuar, jashte horizontit te historise. Mire ja e morem vesh qe teorite qe ka vene ne diskutim Kajsiu perfshikan teorikisht edhe meriten, por, merita vetem ekskluzivitet e tyre eshte? teorite qe theksojne kolektivin perpara individit nuk kane merite fare? Hakshe, hakshe, nisur nga solipsizmi rrethor i konkurrences, ky eshte konkluzioni, qe baba aktoret dhe faktoret qe i meshojne ketij qarku te shkurter, thote Kajsiu. I ke bere gjithe kete kritike, a thua se u mor me vete qarkun e shkurter, dhe jo me aktoret dhe faktoret. 

Lulian, per sqarim, neo-liberalizmi si "politike/praktike globale" ka konsekuenca negative qe eshte e lehte t'i veme ne pah.   Une personalisht, pertej perkufizimit (ne leter) global i tregut te lire etj etj etj, nuk eshte se e kam fort qejf si praktike.   Per te mos thene qe anoj me shume nga "third way" e Stiglitz.  Bile ate kisha paraysh, plus kritike te tjere, kur u shpreha me lart qe reformat shtrenguese te FMN paten konsekuenca negative ne Lindje.  Por teper terthorazi mund te behet nje lidhje me firmat piramidale si efekt anesor, por jo faktor i drejtperdrejte sic e paraqet Kajsiu.

Problemi qe kam me Kajsiun eshte se nuk besoj se sistemi yne eshte ne thelb i kesaj shkolle apo e ndonje tjetre.  Ndoshta nuk isha e qarte me lart.  Nuk e kisha fjalen per meritat apo te metat e sistemit per se, por atij tonit.  Nuk me dha nje sqarim qe te mendoj une se kleptokracia, nepotizmi, korrupsioni pandemik eshte "neo-liberalizem" ne kuptimin teorik te tij.  

Dhe per mua ketu ngec analiza e tij.  (Pertej shembujve qe perciptas u kapa me lart.) 

Monda, tani qe po e lexoj komentin tend verej se do te te kisha bere te njejten pergjigjje me Lulianin (per punen e merites ne sisteme "liberale&quotsmiley. Meritokracia e demokracia jane thjesht eufemizma, dhe ne fakt nuk nenkuptojne ndonje gje (bazohen mbi vlera morale, e gjithnje nenkuptojne nje lloj besimi joshkencor).

Tani, reformat liberale kudo qe kane ndodhur kane cuar ne keqfunksionime dhe deformime JO TE EKONOMISE por TE SHOQERISE E KOMUNITETIT NJEREZOR.

Ajo qe nuk kuptohet nga shumica e atyre qe studiojne ekonomine liberale si mantra te vetme te zhvillimit eshte qe EKONOMIA DUHET TE JETE NE FUNKSION TE PROGRESIT HISTORIK TE NJEREZIMIT dhe jo e anasjellta. (me fal per germat kapitale).

Dhe nuk eshte aspak e vertete qe friedmanismi ka defektuar vetem ne vendet e lindjes. FMN dhe BB kane deshtuar ne radhe te pare ne permbushjen e qellimeve te veta fillestare, duke u bere vegla te interesave gjeopolitike e korporative te qendrave te fuqise. Praktikisht sot keto dhe institucione te tjera te ngjashme jane avangarda e represionit, qe me pas ulet kembekryq nepermjet "politikave integruese ekonomike" apo "investitoreve".

Dhe e fundit, po eshte e vertete qe korrupsioni pandemik eshte motori kryesor i tregut neoliberal, bashke me kleptokracine qe krijon, apo me klanizma, lobbyingje apo nepotizma. Mjafton te thellohesh mbi secilin nga keto fenomene per te pare se shkaktojne njeri-tjetrin, dhe kane origjine tek lufta per pushtet, qe per moral te vetem ka parimin "fiton me i zoti (ai qe e meriton)". Ai qe fiton me pas ben ligjin e keshtu me radhe.

Do thuash ti qe ne Shqiperi nuk eshte aplikuar aspak ajo qe shkruhet neper librat e neoliberaleve etj etj, epo mire, ne pergjithesi ajo qe shkruhet neper ato libra nuk eshte aplikuar askerkund ashtu (shyqyr qe ka ende njerez qe rezistojne), por gjithsesi ata qe kane pushtetin, apo ata qe jane pas tyre e luajne telat e manekineve ne pergjithesi jane lexues te kujdesshem te ketyre librave.

Dhe dicka tjeter, qe s'ka lidhje me Monden - nuk ka gje me regresive intelektualisht, me joshkencore, me filistine, me pa bosht, me veshtullore e te perbindshme ne qurrshmerine e vet se sa teorite liberale, neoliberale apo postliberale. Mund t'i permbledhesh me nje fjali "te hame sa te hame, e pastaj ta dhjesim"

wow, Monda, ky postimi jot ka ca pika...

Sipas Kajsiut sistemi eshte neo-liberal.  De juro apo de facto?

Tani, mantra neoliberale i perket ekonomise, pra kur ti pyet De Jure apo De Facto une nenkuptoj qe kerkon te dish mbi kornizen ligjore qe rregullon ekonomine, apo mbi menyren se si zhvillohet ekonomia (e jo per ligje, a praktika te tjera pa lidhje me ekonomine). Ne rast se te kuptoj mire, pergjigjja eshte "PO!"

Liberal tek te dyja. Ligjet gjithnje e me shume po behen pro-biznes, taksa e sheshte, ulja e pragut per tatimet (perfshirja e bizneseve gjithnje e me te vogla ne pagimin e saj), heqja e fashave mbrojtese per cmimin e energjise, etj etj krijojne nje kornize ligjore business-friendly dhe indiferente (per te thene me te pakten) ndaj popullit jo biznesmen.

Ne praktike situata eshte dhe me keq (praktikisht gjithcka e rregullon tregu, si ne xhunglen me te keqe). Po pate para, ke pushtet, ke te drejte, ke liri. Po s'pate, ha nje mut! Wow, the wonders of liberalization liberalization liberalization. Privatization privatization privatization.

Cilit individ?  Sepse te pakten teorikisht, individi ne ate sistem barazohet me meriten.

Merita ne sistemin liberal perfshin aftesine per te korruptuar (e quajme lobbying apo networking po deshe). Perfshin aftesine per te qene konkurent (qe mund ta quaja dhe aftesine per te shkaterruar biznesin e tjetrit) etj etj. Natyrisht qe cdo njeri i suksesshem ne shqiperi e meriton ate sukses, se ka arritur aty duke vrare, prere, mashtruar apo duke bere 1000 gjera te tjera (po paragjykoj pak).

Cila eshte alternativa?

Me fal qe kaperceva nje tufe me pika te tjera, po me duhet te dal. Alternativa eshte nje qasje shkencore, kuptimore. Asnje ligj i importuar nuk ka vlere. Sistemi duhet te krijoje vetveten bazuar mbi natyren e shoqerise shqiptare, prirjet sociale, kulturore etj, si dhe objektivat ekonomike, politike dhe ne radhe te pare humane! Cdo ligj i kopjuar, apo i krijuar i cili nuk mberrin te shpjegohet e te aplikohet duhet konsideruar si trup i huaj e i demshem. Cdo veprim qe nuk shpjegohet permban mashtrim. Cdo objektiv i pasqaruar eshte kriminal!

Por kjo nuk arrihet me 'analiza' postume! Kjo alternative eshte proces qe kerkon krijim, kerkon ne radhe te pare sistem mendor, rruge te qarte, e serish krijim!

Por kjo nuk arrihet me 'analiza' postume! Kjo alternative eshte proces qe kerkon krijim, kerkon ne radhe te pare sistem mendor, rruge te qarte, e serish krijim!

Hmmm, kur e thashe une kete (ne nje forme me modeste dhe jo ne latinisht) m'u hodhe ne gryke me formule Pitagore smiley.

Dhe dicka tjeter, qe s'ka lidhje me Monden - nuk ka gje me regresive intelektualisht, me joshkencore, me filistine, me pa bosht, me veshtullore e te perbindshme ne qurrshmerine e vet se sa teorite liberale, neoliberale apo postliberale. Mund t'i permbledhesh me nje fjali "te hame sa te hame, e pastaj ta dhjesim"

Mire lol.  Ajo fjalia e fundit dikush mund te thote qe eshte "the natural course of things" smiley

Me seriozisht, me teori mund te merremi gjithe diten.  I lakojme si/sa te duash ti.  Por konkretisht, ne cfare dobie?  Dmth, ja sheshi, ja mejdani, ja dhe problemi kapedani.  Situata ne Shqiperi eshte e "x" e tille.  Sistemi perendimor "y" i tille.  (Nga ai perendimor, ka disa "nen"-modele te ndryshme; anglo-amerikan, sic e keni vene ne pah ti me Qafirin, kontinentali, skandinavi etj.)  Cilat jane mundesite dhe zgjedhjet/zgjidhjet per Shqiperine (dhe mundesisht jo ndonje version me bedena e keshtjella se ate e provuam ca kohe.)    

EKONOMIA DUHET TE JETE NE FUNKSION TE PROGRESIT HISTORIK TE NJEREZIMIT dhe jo e anasjellta. (me fal per germat kapitale).

Hic mos kerko falje smiley.  Kjo ne fakt eshte nje fjali qe meriton te shtjellohet gjere e gjate.  Fjalet e perdora jane disi te pergjithshme ama; ekonomi, rritje ekonomike etj.  Progres historik i njerezimit, c'nenkuptohet me "progres"? 

O Monda, o zemer, me natural course of things do ishim akoma duke mbledhur fruta e duke vrare zogj, dhe femrat do i zgjidhnim leshtore, gjoksvarura e bythemedha. Kjo ideja e njeriut instinktiv, qe kerkon kthimin te mema natyre - ky hedonizmi dhe prirja per te mbivleresuar deshiren individuale nuk eshte asgje tjeter pervecse mohim i gjithe historise qe eshte krijuar permbi zhvillimin e kultures, qe gjithnje ka qene mohim i te tashmes e keshtu me radhe.

Me fal po ka nje lloj sofistikimi kulturor qe ben te mundur jeten ne komunitet, po te kthehemi te hame sa te hame dhe pastaj dhjesim, jo evolucion, po devolucion do jete. Dhe ne fakt ky eshte rezultati i konsumerizmit liberal, ta ktheje njeriun ne australopitek.

Me teori mund te merremi gjithe diten??? Po c'te bejme tjeter, mundje krahu? Teori mbi aktualitetin po bejme, s'po flasim per henen.

Pse qenka me e lehte te diskutosh per shkaterrimin e botes sipas parashikimit te kalendarit maja, apo per perplasjen me ndonje komete, apo per ndonje virus vdekjeprures, ama vetem ndryshimi sado minimal i sistemit aktual ekonomiko-politik nuk u diskutoka, c'eshte ky fatalizem biologjik dhe kulturor?

 

O sol, o xhan.  Po me keqkupton per kastile me duket.  Une kur thashe "natural course of things" ishte thjesht per shaka, ne kuptimin "biologjik, anatomik" te shprehjes.  Po me doli huq, s'qenkam as per hajgare smiley.

Sa per teorine, meqe (per mire apo per keq) sic the dhe vete s'eshte aplikuar askund germe per germe, prandaj m'u duk ndoshta teper akademik si pike diskutimi, jo se s'dua apo s'kam qejf ta diskutoj.

Po te duash ti, e bejme teme me vete, dhe qendisim nje diskutim teorik smiley

Pse qenka me e lehte te diskutosh per shkaterrimin e botes sipas parashikimit te kalendarit maja, apo per perplasjen me ndonje komete, apo per ndonje virus vdekjeprures, ama vetem ndryshimi sado minimal i sistemit aktual ekonomiko-politik nuk u diskutoka, c'eshte ky fatalizem biologjik dhe kulturor?

Kush tha qe nuk diskutohen keto pikepamje?  Por meqe jemi te "tryeza" e Kajsiut, kjo ishte verejta kryesore e te zotit te sofres (qe me zune gishtat kallo duke e perseritur) per cfare ndryshimi, mbi cfare bazash, kriteresh dhe realitetesh behet fjale?!  Gjithmone, pa fatalizma smiley.

 

cili eshte thelbi i shkrimit sipas teje (duke shkruajtur te cilin te zune mollezat kallo)?

te ofroje nje alternative.  Apo nje zgjidhje mbi problemin teper akut sipas autorit.  Sipas tij eshte sistemi i huaj qe eshte i papershtatshem me realitetin shqiptar.  Sistemi vete ka mangesi.  Cila eshte alternativa? 

Po s'ta thote dot mi goc se do e linchojne 'shoket'. Ideja eshte te vriten analistet, e te shkojne te jetone ne Arrnautistan rob si une ti, e Xhibi...dicka qe s'kena per ta bo gjall n'bot. smiley



"Never say never" apo "better never then late"?  Hmmm dileme smiley

Ncuq, s'jam dakort, ose ose, ne pamundesi, mos e merr persiper fare pastaj te shperndash "scarlet letter A" . 

Permendja e tradites se vendimmarrjes konsensuale dhe kuvendimit per ceshtje qe shqetesonin nje komunitet te caktuar ne Shqiperi, eshte i drejte nga Kajsiu dhe duhet theksuar me shume ne kuptimin qe shqiptaret nuk jane ndonje popull qe nuk e njohin dicka te tille apo qe kane refuzuar cdo lloj ligji dhe rregulli dhe nuk kemi pse ndjehemi inferiore apo paraqesim veten si njerez me bisht. Ne kemi pasur ligj dhe rregulla edhe kur nuk kemi pasur shtet, sic eshte rasti me kanunin, qe me fjale te tjera kanun do te thote kushtetute. Ai ka sherbyer per te rregulluar marredheniet e njerezve ne nje komunitet te caktuar ne nje kohe kur autoriteti i shtetit mungonte. Por ajo qe eshte shqetesuese dhe qe e kundershtoj eshte fajsimi i legjislacionit qe vjen si model nga perendimi, qe tek e fundit nuk eshte as i sotshem, dmth. i periudhes post-komunizem. Pershtatja e legjislacionit te vendit me ate perendimor ka filluar qe ne kohen e Zogut. (per komunizmin eshte e kote te flitet se ai ishte i teri i importuar, s'kishte asnje kusht per zhvillin e tij ne Shqiperi).

Meqe ne shkrim i hidhet faji legjislacionit te importuar si shkak qe qytetaret e shkelin ate dhe ky legjislacion duhet t'i pershtatet vendit, atehere nuk do te ishte keq te propozonim bie fjala, qe per ceshtjet e "nderit" qe jane shkak i madh per te cilin shqiptaret shkelin ligjet edhe duke vrare, qe tradhetia bashkeshortore te behej veper penale dhe te parashikohej nje denim jo me pak se 20-25 vite burg per ata/o qe kapen ne shkelje kurore. Ma merr mendja qe ky ligj i pershtatet vendit dhe do te ulej ndjeshem shkelja e ligjeve ne Shqiperi qe lidhen me kete shkak. He si mendon Kajsiu, i duket propozim i mire ky?

Zgjidhjet qe nenkupton ne shkrim Kajsiu (ose i kuptoj une gabim) jane qesharake ashtu sic eshte edhe vete Kajsiu. Problemet qe shoqerojne shoqerine shqiptare ne tranzicion, jane probleme te shtrira ne kohe dhe ketu e kam fjalen me demin qe beri komunizmi mbi kete shoqeri. Por nuk eshte se edhe vendet e tjera ish-komuniste nuk kane pasur probleme. Shikoni Bullgarine dhe problemet qe ka me korrupsionin apo shikoni republikat baltike per problemet qe kane pasur me prostitucionin (femrat nga keto vende jane ne gjithe evropen) etj. Por edhe vendet e perendimit sic eshte Italia fill pas L2B ka pasur probleme mjaft te mprehta dhe gjendje te veshtire qe kur shikon ate kohe, nepermjet filmave etj. te kujton Shqiperine fiks-fare. Orientimi perendimor i Shqiperise qe si baze ka nje sistem qe ne themel ka lirine, eshte orientim qe s'ka kajsi qe mund ta ndale.

Kajsia ka vene piken mbi i. Bravo i qofte dhe me nje llogjike shume te paster. Mbase nje dite do fillojne te flasin edhe te tjere por deri tani, ky me duket i vetmi, ose te pakten me i qarti.

"Ky rend politiko-ekonomik bazohet në disa “të vërteta” bazë që mbështesin dhe riprodhojnë njëra-tjetrën, duke krijuar atë që mund të quhet ideologjia dominuese. Këto “të vërteta” janë presupozimet mbi të cilat ngrihet, funksionon dhe legjitimohet modeli ynë aktual i zhvillimit ekonomiko-politiko-social. Ja një listë e disa prej tyre:

  • Shqipëria nuk ka demokraci, sepse i mungon kultura demokratike;
  • Futja në Bashkimin Europian është e vetmja mënyrë që Shqipëria të bëhet vend i zhvilluar;
  • Fatkeqësia më e madhe e Shqipërisë kanë qenë politikanët e saj;
  • Politikanët janë të predispozuar të abuzojnë me pushtetin;
  • Problemi i Shqipërisë është se ligjet janë të mira, por nuk zbatohen;
  • Po të mos ishte faktori ndërkombëtar, Shqipëria do kthehej në diktaturë;
  • Shteti është nga natyra i paaftë dhe burokratik;
  • Tregtia e lirë do të thotë zhvillim;
  • Konkurrenca është thelbi i zhvillimit."

Ne kete menyre serviret ideologjia e neo-liberalizmit jo vetem ne Shqiperi por edhe ne shume vende te tjera. Per shembull kur vjen debati per ti dhene Amerikaneve sherbime shendetesore falas, debati ne media - i cili drejtohet nga analiste qe jane ose Repulikan ose Demokrate dhe pothuajse asnjehere indipendent- nuk flet per domosdoshmerine e ceshtjes per qytetaret e Amerikes, ose  edhe per perfitimet ekonomike qe kjo do te japi ekonomise ne te ardhmen. Per c'fare flitet eshte nese a ka vota te mjaftueshme per tu kaluar ky ligj apo jo. Dialogu tani kthehet jo c'fare eshte e nevojshme, por nga po fryne era ne kongres.  Kupetohet qe parja hedh ujin perpjet keshtuqe popullit i hidhet hi ne sy dhe i serviret minimumi qe mundet.

D.m.th analistet, ose spinners ne Amerike, nuk jane futur ne pune per te kontribuar per te miren e kombit, ata jane thjesht vegla qe perdoren per te shtjelluar e mbrojtur interesin e kesaj pale qe ka fuqi, os asaj pale qe ka fuqi. Il Popolo pastaj, qe  eshte klienti, ose e polarizohet, ose jep doreheqjen. Te dya fuksionojne.

 

EKONOMIA DUHET TE JETE NE FUNKSION TE PROGRESIT HISTORIK TE NJEREZIMIT dhe jo e anasjellta. (me fal per germat kapitale).

Pikerisht! S'ke pse kerkon falje hic. Modeli anglo-sakson vendos karrocen para kalit. Mbetem kurioz te di nga dreqin e mesoi kete model Gramoz Pashko. (Ben vaki te kete qene qene nje nga ata qe ka vizituar zyrat e The Family ne Washington DC ne vitin 1992)

Leje pash zotin rafmetliun, se i ka pas ca gjynafe... Sa i perket modelit anglosakson ka dhe gjera te tjera interesante... psh standartet e dyfishta me te cilat dallohen trajtimet politike ne english-speaking countries nga ato ne non-english-speaking countries. Tragjedite ekonomike ne USA apo Britani domosdoshmerisht jane me tragjike, me te rendesishme, me urgjente per te nderhyre, me ne nevoje per humanizem etj etj, ndersa Europa Lindore, Afrika, Amerika Latine, Azia Jugore e Juglindore jane thjesht provinca, qe nuk aplikojne dot meritokracine liberale (se nuk e meritokerkan). Se truri i botes, inteligjenca dhe teknika po rridhkerka nga kultura anglosaksone (hitlerian bullshit)

nejse se ekzagjerova tani, po s'di pse me kapi pasioni

Atdheu i liberalizmit, Anglia, shtet i zhvilluar dhe i fuqishem ekonomikisht. Vendet e tjera anglisht-folese, ku sigurisht shendrin Amerika, vende te zhvilluara dhe te fuqishme ekonomikisht pikerisht per shkak te liberalizmit. Vendet e bolshevizmes marksiste dhe derivateve te saj, ku mbi te gjitha nxin BRSS-ja, te rrenuara ekonomikisht, me probleme sociale kapice.

Liria e individit perballe kolektivit.

Prona private perballe prones kolektive.

Kompeticioni dhe tregu i lire perballe nderhyrjes se shtetit dhe mbylljes se tregut.

Nese jeni lodhur me kete model, (ri)provojeni njehere te kunderten e tij.

Une nuk kam shprese qe "llogjika proletare" ta pranoje kete, por shkruaj per ata te tjeret, ata me paragjykime dhe te mashtruar nga klasa borgjeze.

aaa po, se ne fund ekziston vetem stalinizmi dhe liberalizmi... do kesh qene valediktorjan ne shkolle ti se s'ka mundesi te kesh gjithe keto neurone e sinapse funksionale...

Spiker, note to yourself:

Lufta e Ftohte ka mbaruar Stop Komunizmi ka humbur Stop Qe prej 20 vjetesh Stop Boll na cave trapin me historira me komunista Stop Nuk ti ha njeri Stop

Jo Pedro rusi e ke gabim, lufta e ftohte per ju bolsheviket vazhdon akoma. Ne pamundesi per te mbrojtur hapur dhe qarte sistemin komunist, sot fshiheni pas etiketave te tjera dhe medemek siluroni liberalizmin por ju e keni ne fakt me kapitalizmin ne teresi.

Pyetje e thjeshte, cili eshte modeli qe ofroni ju, nese nuk doni liberalizmin? Dhe perseri po pyetje e thjeshte, pse nuk e doni liberalizmin? Pse vendos te parin individin, pronen private, tregun e lire, kompeticionin, fitimin?

modeli skandinav eshte me njerezor se modeli liberal pershembull. dhe modelin liberal nuk e kane aplikuar asnjehere plotesisht vete vendet qe e propagandojne me te madhe.

sepse liberalizmi pa frena (nderhyrje te shtetit) prodhon homos lupus i cili lumturine e tij e ngre mbi mijra viktima te grykesise se tij "natyrore" dhe kete e shet si triumf te konkurences meritokratike!!

Pikerisht per kete lloj propagande po flas. Eshte identike me ate qe behej dikur qe njerezit ne perendim, hane nj-tj.

Pse e kani kaq me merak kete "grykesine" e dikujt? Qe eshte dicka natyrale. Pse e keni merak fitimin qe bazohet tek merita dhe puna e dikujt? Cfare viktimash po ben dikush qe fiton brenda rregullave dhe ligjeve qe ka bere shteti si kornize per sipermarresit? Pronari merr fitimin e tij ashtu sikur edhe punetori paguhet per punen e tij. Barazi s'ka pasur dhe nuk do te kete asnjehere. Pronare te gjithe nuk behemi por edhe punetore te gjithe nuk behemi.

Spiker,ore karabush, ik e informohu njehere se kujt i drejtohesh dhe cfare i thua, pastaj hajde shkrehu pastaj si kobure jevgu.

Ku e gjete bolshevizmin tek une ti o altoparlant i prishur i diktatures komuniste? Ik rregullo njehere oren qe te ka ngelur ne ´91 e pastaj hajde hy ne debat me mua apo ndonje si une. Por meperpara ik karikohu pak me dinjitet, njeri pa shtylle kurrizore!

Cfare ka mangut Shqiperia nga modeli skandinav? Gjithmone si legjislacion dhe detyrash te shtetit ne raport me shtresat ne nevoje, pastaj zbatimi sigurisht qe eshte me i veshtire tek ne.

Vendet skandinave kane pronen private te garantuar, rregulla shume te vogla ne tregje, privatizim, liri dhe mundesi te madhe per biznes etj.

Sigurisht qe kane taksa te larta qe per Shqiperine nuk bejne fare pasi DO TE MBYSNIN BIZNESIN DHE te mbyshesh biznesin dhe sipermarrjen do te thote te mbysesh ekonomine, te mbysesh punesimin e njerezve etj.

Cfare ka mangut Shqiperia nga modeli skandinav ?....

ignorantia non est argumentum

Opo leri keto se jane brockulla marksiste qe asnjehere nuk argumentojne me "borgjezine", por i sulmojne per gjera qe s'ka lidhje me debatin.

Me argumento se ku legjislacioni shqiptar, ne lidhje me temen eshte i ndryshem nga modeli skandinav.

Futu se paku ne google , lexo se paku dallimet mes modelit liberal capitalism , coordinated capitalism dhe hybrid capitalism,konsultohu me ndonje student te vitit te pare ne shkencat sociale, ben ca kohe pushim psh ne ndonje ferme te mbareshtimit te derrave dhe pastaj duku ne blog per te na shpjegu varietetin shqiptar te modelit skandinav te koqekapitalizmit.

 

 

Atehere, a ka welfare state Shqiperia? A ka sherbim shendetsor dhe arsimim falas? A ka shpenzime te larta publike etj.? Futu ne google pa kaluar nga fermat e derrave dhe meso qe keto jane shtylla te modelit skandinav. Kujdes, nuk po them qe i kemi te njejte ne realitet, por ne leter.

Guglo si gjithmone dhe shiko qe vendet skandinave jane nder vendet qe renditen ne krye te listes per lehtesine e te berit biznes dhe te lirise ekonomike.

Hahahaha...k*qe mbeten ca, nuk evoluojne per mire.

"Pyetje e thjeshte, cili eshte modeli qe ofroni ju, nese nuk doni liberalizmin? Dhe perseri po pyetje e thjeshte, pse nuk e doni liberalizmin? Pse vendos te parin individin, pronen private, tregun e lire, kompeticionin, fitimin?"

Speaker, perpiqu te me ndjekesh me mendje te hapur. Liberalizmi ka te mirat e veta po qe se je ne rradhe te pare njeri i vullnetshem, ne rradhe te dyte po qe se burimet e pasurimit do te ishin te pafundme, dhe ne rradhe te trete po qe se do ishim te pavdekshem.

Keshtu, liberalizmi nuk vendos te parin individin ne pergjithesi, por vetem ate individ qe arrin te fitoje ne kompeticion. Ai qe humbet ne kompeticion eshte gjithashtu individ, por ja qe liberalizmi nuk e vendoska te parin, por te fundit.

Qe te vihej edhe ky individ i pari, sic pretendon liberalizmi duhet qe 1) burimet e pasurimit te ishin te pafundme, dhe megjithese nje individ mund te dale i humbur ne nje fushe, deli fituar ne nje tjeter. Nese burimet e pasurimit jane te fundme, dhe njekohesisht predikohen rregulla te forta te prones private, atehere fitimi eshte ekskluzivitet i nje grupi te caktuar individesh nderkohe qe humbja eshte ekskluzivitet i kusurit te individeve. Keshtu qe disa individe do te dilnin te fituar gjate gjithe jetes, nderkohe qe disa individe do te dilnin te humbur gjate gjithe jetes, ajo kenga, "maja-maja rripa-rripa, nje here ma hipe nje here t'a hipa," nuk do ishte e vlefshme. Kjo do mund te shmangej po qe se 2) do te kishte nje re-match, apo po qe se koha e lojes do te zgjatej pafundesisht, por ja qe nuk mundet, pasi 80 vjet afersisht e kemi kusurin te gjithe. Kjo eshte dhe nje nga arsyet, me qe ra llafi, pse liberalizmi shkon shpesh dore me dore me besimin tek jeta e pertejshme.

Perpiqu t'a shohesh kete me larte vetem nga ana logjike ne rradhe te pare, dhe nuk e di ne te duket e sakte, apo shoqeruar me ide popullore, thjesht staliniste.

Alternativa ka shume. Te pakten ne kete sqarimin me larte jane nja kater. Degjo me kujdes dhe vazhdo ndiqe kete rrugen e logjikes. Duke i qendruar disa rregullave te logjikes, individin po e quajme subjekti, ndersa pronen private, tregun e lire, konkurrencen dhe fitimin, po i quajme predikate. Logjika eshte subjekt-predikat. E para alternative eshte te vihej perparesia tek individi pa kushte, pa predikate, dhe jo vetem tek individi qe ka prone, tek individi qe ndodhet ne tregun e lire, tek individi konkurrues apo tek individi fitues. Nje alternative tjeter eshte ajo e takses progresive qe kane skandinavet, ku prona private vjen me nje barre persiper, gjithnje e me te madhe sa me e madhe te jete prona. Kjo nuk pengon biznesin, sic pretendon ti, por siguron perparesine e te gjithe individeve. Nje tjeter alternative, eshte ajo e tregut, dhe ndoshta kjo eshte paresorja. Po qe se tregun do e marrim si fushen e lojes, atehere eshte e domosdoshme qe kjo loje te kishte rregulla te percaktuara qarte, te zbatueshme nga te gjitha palet, rregulla te cilat do te kufizonin lirine e tregut. Keshtu sic eshte puna, arbitrat qe vendosin rregullat, (FMN dhe BB, lexo artikullin e fundit te Agon Hamzes tek Saktivista) jane arbitra te shitur tek ata individe, apo ato korporata, apo ato fuqi gjeopolitike qe zoterojne jo vetem shumicen, por 99% te tregut. Per vende si Shqiperia, Kosova, apo edhe per individe qe nuk kane prone, tregu i lire eshte i lire vetem ne ate 1% te mbetur. Pjesa tjeter nuk eshte e lire. Prona private, dhe tregu i lire, te marre se bashku, perbejne paradoks, pasi jane dy predikate qe jane ne kundershtim me njeri tjetrin. Eshte njesoj si te thuash qe dicka eshte dhe nuk eshte njekohesisht. Tregu pra, do duhej te mos ishte aq i lire, por te ishte i kufizuar nga rregulla te drejta loje ne menyre qe konkurrenca te ishte e drejte. Perndryshe do ishte njesoj si te vije Ilir shtangistin ne te njejtin ring me ty, dhe t'iu lije te lire te benit boks. Besoj se e kupton se kush do fitonte po qe se Iliri nuk do ishte i detyruar te mos ishte dhe aq i lire, po qe se mos i lidhej njera dore te pakten, po qe se mos i kufizohej prona, pra.

Qarte fare, pra, alternativat. Takse progresive. Arbitraritet asnjeanes i tregut. Konkurrence ne terma te barabarta. Perparesi ndaj individit te dobet, pasi individi i forte s'ka nevoje per perparesi.

Ky me larte, quhet argument. Te bie barra ty t'a rrezosh, te provosh te kunderten, duke i qendruar rregullave te logjikes. Perndryshe, thirret faull.

Lulian, shkurt per momentin:

Nuk njeh sa duhet liberalizmin me duket. Liberalizmi ve ne plan te pare individin ne kuptimin qe ky eshte i lire dhe i pavarur ne veprimet e tij dhe ka disa te drejta te patjetersueshme, pas kesaj pasojne te tjerat. Keshtu qe individi mbetet paresor ketu. Cdo person ka nje te drejte te barabarte ne nje skeme lirishe bazike te pajtueshme me skemen e lirive te te tjereve. Tek keto liri futet edhe ajo e posedimit te prones qe kane te gjithe.

Individet duhet te kene barazi dhe ndershmeri ne MUNDESI dhe gjithashtu edhe mundesi te arsyeshme per te mesuar dhe arritur pergatitjen qe duhet per meriten qe kerkohet.

Duke punuar per te miren individuale punon edhe per te miren kolektive, sigurisht nese nuk flasim per dilemen e te burgosurit qe e ka qejf Kajsiu.

Taksa progresive shkel barazine para ligjit te qytetareve. Pse dikush qe paguhet me shume te taksohet po themi 25% dhe dikush qe paguhet me pak 5%? Eshte e padrejte. Barazi para ligjit dhe e drejte eshte qe te dy te taksohen barabar ne %, por qe ne fund secili paguan shume te ndryshme ne varesi te asaj qe merr.

Tregu i lire sigurisht qe duhet te kete dhe ka nje kornize rregullash, por kjo duhet shikuar ne raport me perfitim qe ka vendi. A ka me shume perftim Shqiperia te mbylle tregun e saj apo ta hape, sigurisht qe te hape. Ato qe thua per FMN dhe BB jane bicim teorishe konspirative qe une nuk denjoj t'iu jap pergjigje.

Speaker,
 

Nuk di ne je ne gjendje t'a dallosh kontradikten midis nje taksimi jo-progresiv, dhe te drejtes se patjetersueshme se prones, apo te drejtes elementare te mundesive te barabarta. Nese nuk zabtohet nje takse progresive, nuk je ne gjendje te thuash se kush punon per te miren individuale punon edhe per te miren kolektive, pasi perqindja e barabarte e taksimit eshte nje nga ato rregulla loje qe punetorin me rroge, nuk e lejon te kete mundesine e barabarte per prone tjeter pervec trupit te vete, te cilin edhe ate ia ka borxh vdekjes. Keshtu qe duke i qendruar idese se drejte te prones private, eshte taksa e njejte per perfitime te ndryshme ajo qe eshte e padrejta.

Spiker:Individet duhet te kene barazi dhe ndershmeri ne MUNDESI dhe gjithashtu edhe mundesi te arsyeshme ....

Si ka mundesi qe neoliberali yne in extremis operon me fraza te tilla " barazi ne mundesi"  "mundesi te arsyeshme" karakteristike per "marksistet"? Ideja e barazise se mundesive , ideja e drejtesise rishperndarese per tu krijuar shanse te gjitheve  per jete dinjitoze, pra per tu dhene mundesi te barabarta  individeve te pabarabarte -e gjithe kjo Spiker, eshte ideja e Shtetit social te cilin neoliberalet e vonuar te takemit tend e sulmojne si shpikje te marksizmit. Ne fakt ideja e shtetit social ju imponua kapialit nga socialdemokracia por ata qe e perfeksionuan dhe implementuan ate suksesshem jane pikerisht te djathtet.

Prandaj them se duhet te mesosh abc e neomarksizmit per te kuptuar neoliberalizmin.smiley

Hej medet kush me citon dhe me ben te detyrueshme pergjigjen!

Barazi ne mundesi je plotesisht brenda filozofise liberale or shok. Cdo individ te kete mundesine te konkuroje ne treg. Marksistet si puna jote flasin per barazi ne te ardhura dhe pronesine e "means of production".

 Si ka mundesi qe neoliberali yne in extremis operon me fraza te tilla " barazi ne mundesi"  

nuk jane frazat e tij por te gazetave ose lajmeve qe lexon. francezet kete dukuri e quajne "egalité des chances". 

por gjithashtu kjo nuk ka lidhje me marksizmin qe ishte per SHUME me SHUME se kaq. kapitalizmi i sotem social flet per barazi vetem te shanceve (dmth qe dy te vegjel, njeri i pasur e tjetri i varfer, te kene mundesi te arsimohen njesoj), por jo te SHPERBLIMIT.

ndersa marksizmi ishte per pune sipas mundesise (ose takatit) e shperblim sipas nevojes. (dmth nje karocier me pese femije te paguhej me shume sesa nje inxhinier beqar) 

 krejt tjeter gje mor buçko prej shqiperie. smiley

O BUCKO BUKUROSH smiley po shiko fjalet ne  thonjeza. nemos ja kaq i leshte sa nuk kupton ironine. Ja ku ju shtua nje armembajtes i ri Don spikerit  ne betejen me mullinjte: kush thote barazi mundesish dhe ekonomi sociale te tregut duhet damkosur si marksist sepse me keto slogane nekuptohet barazia ne te ardhura dhe pasuri.

Pse e kani kaq me merak kete "grykesine" e dikujt? Qe eshte dicka natyrale

Ti plako nuk ke pune ne kete fill diskutimi, pasi nuk je ne gjendje te pranosh idhnimin qe vjen nga njerez qe kerkojne te sfidojne 'assumptions'. Nuk ka vend ketu per demografine e Fox News. Pordhjasht!

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).