FLETE DITARI 7 (SHQIPERI 2009)

FLETE DITARI 7 (SHQIPERI 2009)
Arber Shtembari


(...)
Kemi hyrë në tokën greke. Pas pritjes disa orëshe në doganën greke, lodhja lexohet në fytyrat e të gjithëve. Shoferi ka zberthyer kollaren, ndihmësi i tij fle. Dvd’të e Portokallisë kanë zëvendësuar njëri tjetrin, skecet po përsëriten deri në mërzi, por askush duket se e ka vënë re këtë derisa një zonjë plakë ndërhyn duke zgjuar shoferin e dytë “aman o vëlla, na e ndërro këtë se e pamë njëherë”. Dikush nga fundi thërret me sa ka në kokë “o shef na vë ndonjë këngë shqiptare”. Shoferi kontrollon me shikim nga pasqyra e brendshme personin që thirri nga fundi i autobuzit dhe i bën shenjë me dorë që të vijë përpara. Është një zotëri tek të tridhjetat, flokët të rëna pak, me këmishë me kuadrata, pantallona jeans Diesel dhe një palë Nike Air të bardha. Shoferi i thotë me zë të ulët “do ta vë atë këngën shqiptare, por përse bërtet nga fundi autobuzit? E? Ti e sheh që ka njerëz që flenë?”. Udhëtari s’di c’ti thotë përvecse “po hajt mo se un katnor jam”. Shoferët ja plasin të qeshurit. I thonë të iki të ulet në vendin e tij. Teksa udhëtari kthehet, shoferi belbëzon dicka me vete, dicka që ngjason me “eh o Zot i madh”. Ndërkohë që ndihmësi nxjerr një bllok të madh të mbushur me cd dhe vendos një album të Majas. Se kisha dëgjuar më parë. Kënga fillon me një klarinetë të pastër, melodike, për të pasuar më pas me timbrin lab të këngëtares “C’janë ato sorkadhe në majën e shkëmbit? Janë vashat e Sulit, dritë i japin vendit...”...Në autobus bie heshtja. Klarineta duket sikur ka mbërthyer në një përqafim cdo zemër, sikur ka prekur plagët që dhembin. Bashkëudhëtarit tim i shkasin lot mbi mollëza. Duke fshirë lotët me pëllëmbë kthehet nga unë e më thotë: “Kam lënë prindërit, gruan e kalamajtë vetëm në shtëpi. Jetojnë me pensionin e plakut. Ata nga unë i mbajnë sytë. Kam dy vajza, janë të vogla, i kam të dyja të sëmura...” më shpjegon se ato kishin lindur me një deformim fizik dhe se ishte kthyer në Shqipëri vetëm për një javë ,pasi e madhja i operohej. Kirurgu i kishte kërkuar 9 milion lekë (të vjetra) për operacionin. Kishte ardhur ti sillte lekët kirurgut në Tiranë dhe i ishte nisur prapë për Greqi...
Vështroj jashtë. Më dridhen duart, ndaj shtrëngoj grushtat, më dridhen buzët, ndaj shtrëngoj dhëmbët. Ngjarja në doganën greke humbet cdo kuptim përballë realitetit tonë të brendshëm. Mendimet konfuzohen. Para syve më shfaqjen një i diplomuar kirurg shqiptar dhe një ushtar injorant grek. Po cili vlen më tepër?

Melodia e Majës infiltrohet ngadalë, kohët ngatërrohen, personazhet shkalafiten, vitet luajnë numrash, diku nga 1800 "vashat suliote hidhen nga shkëmbi një nga një me rradhë veshur e stolisur aman me fustane të bardhë-o, me fustane të bardhë-o...”, në 2009 dy vajza të mitura të sëmura që hidhen në greminat e korrupsionit...turq me callma e me jatagan, mjekë që bëjnë biznes mjerimin tonë, ushtarë grekë që dhunojnë pa shkak...fle.

Një dorë më shkund lehtë në sup. “Do zbresim”. Autobuzi ul shpejtësinë, shoferi kthen timonin dhe ne ndalemi në parkingun e një restoranti diku pranë një fshati grek. Pronari grek del tek dera restorantit dhe i jep të njohur shoferit, ndërkohë që pasagjerët zbresin njëri pas tjetrit. Marr dicka për të pirë dhe dal në parking. Përreth gjithcka duket kaq shqiptare që nga arkitektura e shtëpive e deri tek ngjyra e bimëve. Fshati grek në krah të rrugës më solli në mendje skenat e fshatit tek “Zonja nga qyteti”. Thjesht dhe bukur. Rruga dhe pse e dëmtuar kishte dicka fisnike, pastërtinë. Tabelat dhe pse të vjetra qëndronin drejt. Trungjet e ullinjve dhe plepave ishin të lyer me gëlqere të bardhë. Catitë tjegulla kuqe të shtëpive dukeshin sikur capiteshin njëra mbi tjetrën duke ju ngjitur një faqeje kodre. Shtëpitë renditeshin bukur duke respektuar lartësitë përkatëse. Tutje, ulur kërbisht, dy pleq grek shisnin raki dhe vaj ulliri anë rrugës. “E sheh atë kryqëzimin atje? Ja atje vijnë presin ndonjë taksi ata që i bien nga malet” më thotë bashkëudhëtari im. “Po kur i kapin c’ndodh?”. Bashkëudhëtari qesh. “Po c’ndodh? Formalitet o vëlla, formalitet! I fusin në ca kamionë hekuri të mbyllur ku s’merr dot as frymë, i ngjeshin aty si sardele, i heqin dhe një dru që të mos i shkoj më mëndja të vijnë në Greqi, dhe pastaj ja dorëzojnë atyre të doganës sonë. Andej pastaj ka avaze të tjera...”

Rinisemi. Në sfond Bujar Qamili.
Udhëtojmë përmes një qyteze greke. Është mbasdite. Autobuzi shkon ngadalë. Njerëzit shëtisin të qetë trotuareve, të tjerë janë ulur në lokalet buzë rrugës. Autobuzi ynë i bardhë kontraston me vështrimet e grekërve. Autobuzin e shqiptarëve me sa duket e njohin të gjithë. Shqiponja e vogël në targën AL duket sikur bezdis. Por, ja, tek tuk, sheh një fytyrë të qeshur, të lumtur, gati në ekstazë, duke na e bërë me dorë. “Ej o shqipe!!!” thërrasin nga jashtë. Janë ca punëtorë shqiptarë që ngarkojnë një kamion me gurë. Përshëndetjet e tyre vëllazore sikur na japin krahë. Ecim përpara e shohim sërish duar që na përshëndesin, o sa shumë duar! Atmosfera në autobus ndizet, shoferi ngre volumin, “Ah Pranvera Pranvera zoti moj te bekofte, ah Pranvera Pranvera emni mos tu harrofte”, e harrojmë për një cast ku jemi, shoferi flak tutje kollaren, zbërthen këmishën, shton shpejtësinë sërish, parakalojmë një, dy, tri, katër vetura greke, një e pestë po reziston, shoferi i bie burisë, i bie sërish dhe sërish, vetura greke hap rrugën, në autobuz plas gazi, duket si autobus dasmorësh që po shkojnë për hajeng...

(...)
Ka rënë mbrëmja. Autobuzi sapo u ndal në Larisa. Disa bashkëudhëtarë zbresin. Poshtë, malli lexohet në fytyrat e familjarëve të tyre që i presin, dhe pa zbritur mirë ja ku rroken, përqafohen, puthen, zihen kush e kush do të mbajë cantat, gjyshi merr nipcen në krah, vajza i shtrëngon dorën të fejuarit, një nënë na përshendet me dorë.

Udhëtojmë, kemi hyrë në një autostradë, moderne, e pajisur me të gjitha aksesorët, herë pas herë hyjmë në tynele që janë sipas standarteve europiane, “kanë rrugë grekët, jo si ato tonat. Rrugët tona sa i shtrojnë për 6 muaj i ke copë.” thotë ndihmës shoferi. Shoferi ja pret “Po është gjynaf mër, autobuzi ri fringo, s’kena as dy muaj që e kemi blerë, kam shkuar e kam marrë vetë në Gjermani, po është krim ta futësh autobuzin në ato rrugë, ja e patë vetë atë që të con për Kapshticë. Edhe të mendosh që atë rrugë, sa ka ajo, as një vit që e kanë shtru, është bo gunga gunga. Po si si vjen turp këtyre tanëve? Po ajo është rruga kryesore. Kanë 20 vjet emigrantët e shkretë që e marrin atë rrugë, ja, po ashtu e gjejnë. Po sikur, vetëm për hir të tyre, për atë gjakun e tyre, ti kishin lënë pa shtruar të gjitha rrugët, e vetëm atë rrugë ta kishin bo tamam”.

Ndërkohë, disa sedile më mbrapa, katër burra, seriozë, i janë shtruar një bisede po aq serioze, mbi Enverin, Berishën dhe Ramën. Nuk dëgjohet mirë se kush flet për kë, por i pari tha, “Ai është burrë i shkëlqyer. Burrë shteti, jo shkërdhat. Ka ndërtuar Shqipërinë ore. E mori të shkatërruar dhe e bëri lule. ”. I dyti ja ktheu “C’thua more? E zgjodhi populli. E nxori Shqipërinë nga balta, nga errësira dhe hajdutllëku. Shih ku jemi”. I treti ja priti “S’ka për të pas Shqipëria asnjëherë lider si ai. Populli atë do, se është i ndershëm dhe punon.” . I katerti s'foli.

(...)
Disa pasagjerë zbritën në Lamia. Autobuzi ka ndalur në një shesh pushimi anë rrugës. Kemi mbi 12 orë udhëtim. 12 orë. Të gjithë janë të lodhur. Hyjmë në restorant të porositim dicka. Bëj ti flas anglisht zonjushës në banak, ajo buzëqesh e më thotë ëmbël “Hë ma thuaj shqip, se anglisht s’di unë”. Blej dicka. Ulem jashtë. Në tavolinë vijnë ulen dhe disa të tjerë. Bisedojmë pa dorashka. Pas kaq orësh udhëtim, të panjohurit bashkëudhëtarë të duket sikur i njeh prej vitesh. E ndërsa tregojnë jetën e tyre, të duket sikur lexon kronika të zeza gazetash.

(...)
Kemi edhe dy orë rrugë. Mesnatë. C’është ky udhëtim kaq i gjatë?! Bashkëudhëtari në sedilen përkrah më thotë që s’ndihet mirë. Është zverdhur. Pa pasur kohë ti them kërkoji një qese shoferit, ai fillon e shtron tapetin me c’ti mbaj stomaku. Automatikisht pasagjerët e tjerë armiqësohen ndaj tij. Një grua shumë tonëshe i thotë “Po ca burri je ti mër?”, një grua tjetër ja pret “YYY, yyyh burri langaraq”. Shoferi ndal autobuzin “Po ca bo mër vëlla, po e dhive fare, s’kërkoje dot një qese ti? Si me qen fëmi’ dy vjec mër bab!”. Adoleshenti në sedilen para kthehet dhe me një shqipe me theks grek që kërkonte urgjentisht përkthyes shton “O file, salcicja restoranti përtok”.
Zbresim. Bashkëudhëtarit tim i zgjasin një kovë dhe një leckë. “Shpejt icik se s’kena kohë, ka tre orë që po pret vëllai mu” i thotë një pasagjer tjetër. I shkreti, fillon i mbledh të vjellurat me duar, i hedh në një qese, pastaj e shkon tapetin me leckën me ujë. Kur të tjerët hipën, hapa një shishe ujë dhe ja dhash për të larë duart. “Epo kjo punë ore, unë jam i sëmuri, kurse këtyre u dhëmb.”

(...)
Arrijmë në Athinë. Katër herë ma tha një pasagjer se ku do ndalej autobuzi, por shqiptimi i tij është i pakuptueshëm. Ndihmës shoferi ma shkruan vendin ku do ndalojmë. Ja dërgoj me sms miqve të mi. Edhe pak, ja mbërritëm. Jemi në Athinë. Është ora 1 e gjysëm e natës. Zbresim në heshtje. Miqtë e mi ende nuk kanë ardhur. Përpara syve të mi, një shesh i shkretë, i pisët, i errët, një nga ata sheshe që të nxjerr mallin e Parkut diku në vitet ’90. Shumë pranë agjencisë shqiptare të autobuzëve, një rajon i madh policie. Përpara dy tri roje bisedojnë duke pirë cigare. Ja dhe miqtë e mi erdhën. Takohemi me mall. “Welcome në Grefuck” më thotë njëri prej tyre duke qeshur. Hipim në makinë, nisemi.

(...vazhdon...)

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).