Leku i fortë ju intereson të gjithëve

Një zhvlerësim i Lekut pranohet që ka më shumë efekte negative sesa pozitive.
Janë shumë pagamarrësit në Lekë, të cilët po vuajnë rritjen e kësteve të kredive në Euro, që i kanë marrë kryesisht për të blerë një shtëpi. Edhe më e lartë është humbja për bizneset që kanë marrë hua në valutë, të cilët i kanë këstet mujore shumë më të mëdha se 300-400 Euro që mund të jetë kostoja e një familjari.
Në një ekonomi ku mbi 60 për qind e stokut të kredisë është në valutë (orientimi i ri i bankave drejt kredisë në Lekë do të dojë kohë të përmbysë trendin) zhvlerësimi i Lekut është një element që duhet të merret në konsideratë seriozisht. Janë të shumta bizneset që këto ditë duhet të rikonsiderojnë çmimet e shitjes së produkteve të tyre, pasi ose janë importe të paguara direkt në Euro ose lëndët e para janë paguar në valutë! Kjo në vazhdim do të kishte ndikim direkt në inflacion e në vijim të efektit domino në uljen e fuqisë blerëse të pagamarrësit në Lek, dhe këta janë pjesa më e madhe e popullatës.

Fatkeqësisht, kjo njihet dhe pranohet nga të gjithë vetëm kur kemi momente në të cilat kursi i këmbimit kërcen papritur duke shfaqur të gjitha efektet e veta në një ditë apo dy!

Efekti i vetëm pozitiv i zhvlerësimit të Lekut do të ishte një rritje e konkurrueshmërisë së eksporteve, por ato përbëjnë vetëm 10 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto dhe ndikimi i fitimeve nga kursi do të ishte i pallogaritshëm në ekonomi.

Po atëherë pse ndodh ky zhvlerësim i papritur i Lekut ndaj Euros, kur shumica e faktorëve ekonomikë do të kushtëzonin dhe favorizonin të kundërtën?!
U duk se Shqipëria ia hodhi paq pasojave të krizës financiare globale me një zhvlerësim 5-6 për qind të Lekut ndaj Euros, në një kohë që vendet e tjera të Europës Qëndrore e Lindore, si Serbia, Çekia etj., provuan monedhat e tyre të zhvlerësoheshin me 25-30 për qind. Fundi i recesionit implikonte një çlirim të situatës dhe u bë premisë pozitive për monedhat e vendeve të Europës Qëndrore ashtu siç po ndodh realisht me disa prej tyre. Është e vërtetë që pas viteve ‘90 vendi zgjodhi të kishte një regjim luhatës të kursit të këmbimit dhe një mbiçmim i Euros gjatë këtij viti dukej i pashmangshëm sa dhe ndërhyrjet e Bankës së Shqipërisë nuk do të mund ta zgjidhnin pafundësisht problemin.

Por kjo “rrëshkitje” e kursit nuk shkon jo vetëm me kontekstin ekonomik të vendit, as me gjendjen e rezervave valutore të Bankës së Shqipërisë dhe as me ndonjë pritshmëri të ndryshme ekonomike për pjesën e mbetur të vitit apo të vitit të ardhshëm.

I vetmi shpjegim për rastin e ditës së shtunë, kur Leku nisi të zhvlerësohej kundrejt Euros deri në nivelin historik më të lartë që pas futjes së kësaj monedhe fizikisht në treg do të ishte lidhja e këtij fenomeni me deklaratën politike të ditëve më parë nga ana e Kryeministrit që tronditi tregun duke lëkundur besimin tek monedha kombëtare. Ndonëse u pa që ishte panik, ngjarja e asaj dite tregoi se marzhi i spekulimit dhe tronditjes së Lekut vazhdon të mbetet i lartë.

Me sa duket një shumicë e madhe e operatorëve ekonomikë lexuan “më drejt për drejt seç duhet” një deklaratë politike të Kryeministrit, i cili përsëriti në këtë mënyrë imperativin politik të Qeverisë së tij dhe aspiratën e të gjithë shqiptarëve për integrim Europian!

Në këtë këndvështrim, Euro për shumicën e shqiptarëve është një diçka që merret tashmë e pranuar dhe ka nga ata që besojnë se është edhe e njëkohshme me hyrjen në BE por ka dhe nga ata që besojnë se kjo do të ndodhë shpejt e ndoshta edhe vitin tjetër. Këto janë dëshira e aspirata të pranuara e të shpallura prej kohësh dhe askush nuk do t’i vërë në dyshim apo aq më pak, t’i kundërshtojë! Por vazhdojnë të mbeten aspirata e dëshira, kur realiteti është mjaft i ndryshëm.
Për mjaft kohë, ende do të kemi kënaqësinë të kemi Lek nëpër xhepa, së bashku me të mirat e të këqiat e tij.

Këtë sinjal dhanë edhe institucionet më teknike të shtetit si Ministria e Financës dhe Banka e Shqipërisë. Kursi i këmbimit 1 Euro 138 Lekë, siç u tha edhe nga ministri i Financave, Bode, dhe nga guvernatori i Bankës së Shqipërisë, nuk përputhet me gjëndjen e ekonomisë shqiptare e as me perspektivën e saj. Dhe reagimi i tregut ishte relativisht i shpejtë, fill pas deklaratës së Guvernatorit dhe Ministrit, Leku u kthye më pas në vlerat e tij, duke rikonfirmuar statusin e stabilitetit të këtyre viteve të fundit.

21 Komente

Monitori shkruan vetem se duhet patjeter te thote ndonje llaf per kete muhabet.

Cfare mund te themi tani eshte vetem se Leku thjesht do te jete me volatil dhe me tendence per nje zhvleresim deri ne nje pike rezistence psikologjike 140

Sic e parashikova leku u stabiluzua ne range 133-134 (Blerje shitje) dhe pas ketij retracement ai do te jete rangebound 133-134/139-140. Nuk besoj se BeSH do te vazhdoje QE pas nje sinjali te forte te dhene nga operatoret ne treg, po na mbetet te shohim ankandin e ardhshem te bonove dhe buxhetin per 2010. Nqs nuk shoh cudira te stilit alla-Berisha ne kete buxhet dhe nqs BeSH heq dore nga QE, atehere leku do te forcohet pas pikedobesimit 140 dhe do te ishte e rekomandueshme blerja e bonove te thesarit qe japin yield 9.40 te ponderuar.

Gjithsesi mendoj se eshte e nevojshme marrja e disa masave shtrenguese per shitjet e shtepive, makinave, dhe disa sherbimeve qe keto transaksione te kryen ne leke. Une nuk arrij psh te kuptoj si nje fitness ne Tirane guxon te aplikoje tarifa mujore ne euro. Sjellje paranojake. Mire pronari paranojak por cuditem si e lejojne tatimet kete pasi cmimet afishohen vetem ne euro dhe si behet faturimi me TVSH apo keta paguajne TVSH ne euro he???? Kjo eshte skandaloze. Duhet bere e kunderta e asaj qe tha kryeministri jone debil, duhet te inkurajohet perdorimi i lekut dhe jo i euros.

 

 

 

..dhe nqs BeSH dhe qeverise u djeg zemra per ruajtjen e kursimeve te shqiptareve atehere le te lejojne blerjen e lire te arit, argjendit dhe platinit keshtu qe kursimet gjasme ne valute te forte qe eshte thjeshte fiat money, para leter, te mos zhvleresohen nga QE qe praktikon ECB dhe FED. Shqiptaret kane qene popull i zgjuar kur kane tentuar ti mbajne kursimet e tyre pikerisht ne keto metale te cmuara, tani eshte koha te ringjallet tradita e shkelqyer ne kete drejtim. Le te krijohet infrastruktura ligjore dhe te krijohen vaults qe te administrohet direkt nga BeSH kundrejt nje fee simbolike  Vete BeSH mban rezerva kuazi-qesharake 80 milione USD ne vlere te ketyre metaleve..ca te presesh nga nje guvernator debil.

 

 

 

Nje shkrim shume siperfaqesor dhe me mungesa te theksuara profesionaliteti. Mire do te ishte qe te dinim dhe autorin/en apo grup autoret ne menyre qe tju drejtoheshim direkt me verrejtje konstruktive.

Nese Leku pas 1,2 ose 3 muajsh do te kerceje pupthi ne kuatat e 150 lek per 1 EURO, mesiguri autori i ketij shkrimi do te vazhdoje ti bjere fyellit ne nje brime, duke perforcuar ortekun qe solli fjala e Sul Ram Berisha per zevendesimin e Lekut me Euron. Edhe ne histori kur te shkruhet per kolapsin ekonomik te 2010 do te thuhet se erdhi si pasoje e nje shprehje te nxituar te Sules, pra per shkaqe teresisht subjektive. A ju krypsha trute .......... na ralluat edhe oksigjenin.

O Gento a veme nje bast ne te dy? Une them qe Leku maksimumi deri me 31 Janar 2010 do te kete aritur te kembehet ne jo me pak se 150 leke per 1 Euro. Nese je dakort, pastaj diskutojme edhe per detajet.

Berberi je me teper pesimist se c'duhet. Nuk besoj qe guvernatori te jete bere vegel e nje psikopati gjenetik dhe megjithese kemi hequr "zgjedhen" e FMN ne jemi nen monitorim euroatlantik aq me teper qe kemi nje track-record jo aq te mire (kujto 1997). Keshtu qe pres nje buxhet relativisht me pak aventuresk ne 2010. Pres nje hua tjeter tregtare ne euro per Shqiperine (keq per te ardhmen por mire per short-term). Pres nje stopim/ngadalesim te QE (shiko ne ankandin e fundit ishin 3-mujore ne te parafundit 6-mujore blerjet e bonove qeveritare, kjo tregon scaleback)

Duke qene se kam me shume operative data dhe insider data mendoj se jam dispropocionalisht me i favorizuar qe te bej parashikime me te sakta se ty, s'ke shanse te fitosh bast me mua smiley

Keshtu qe parashikimi im eshte max 140 leke, por po vendos nje stoploss tek 141.8 qe eshte Fibo res.

Normalisht duhet te jemi tek 138-139 leke.

 

 

 

e vute apo jo kete bastin si perfundim?

 

tani, disi me cinizem, cvresimi i lekut nuk i ben dhe aq dem ekonomise jo. problemi eshte qe pagesen do e bejne punetoret e shkrete qe i kane pagat te ngurta.

 

veri bashke 3 faktore

 

-taksa te uleta (gati parajse fiskale me 10%)

-fuqi punetore pa mundesi te emigroje (vetem ne dhe bosnja)

-paga akoma me te uleta

 

problemi tani eshte nese ka apo jo politika te pershtatshme per te shfrytezuar keto avantazhe te afatit te shkurter e per ti kthyer ne zhvillim afatgjate.

Per tu bindur, nje pyetje te vogel:

eshte me mire sot te ndertosh nje hotel (5 yje) ne shqiperi apo ne mal te zi?

ta zeme se bukuria e bregdetit eshte e njejta

-taksat jane me te uleta

-fuqia punetore ne momentet fillestare (qe jane me kritiket) eshte me e lire, me e bollshme, me e bindur.

-pas 4-5 vitesh kosto do te jete e njejte si ne mal te zi por struktura mbetet

 

 Gene me duket se nderton keshtjella ne uje.

E para qe FDI tek ne nuk eshte faktor ne rritje te PBB--kete konkluzion e kane nxjerre studime profesionale, sado kunder teorive boterore te duket. Problemi qendon se ne terheqim te ashtuquajturin Bad FDI. 

E dyta ne nuk kemi fuqi punetore te lire dhe as te kualifikuar per ato drejtime qe gjuan GOOD FDI--ai thoj FDI qe e perdor Shqiperine si export-base. Pra nuk eshte e lire, nuk eshte e bollshme dhe sa per me e bindur ketu ja ke fut kot plako. S'besoj te kesh ndonje eksperience ne biznes se punetoret shqiptare jane jo vetem te pabindur por keq me vjen ta them edhe ca hajdute dhe kane absentism te larte si dhe job turnover te larte

Eshte e vertete qe ne kemi takse korporative dhe dividenti te ulet (flat 10%)  dhe kemi riatdhesim pa penalitet te dividenteve por ka edhe mjaft vende te tjere ne keto nivele me thene te drejten. Sidoqofte ky eshte nje avantazh komparativ i joni e pranoj, sadoqe relativ. Por taksimi nuk eshte faktori kryesor qe terheq GOOD FDI drejt nje vendi fatkeqesisht. Taksimi me flat tax kaq te uleta sa kemi ne mund te na beje ne nje destinacion te mire per pastrim parash por per gjera te tjera pak vlere ka.

 

 

po ti qetesohu gent se nuk te shava nga nona.

 

une nuk pretendoj aspak te ndertoj keshtjella dhe aq me pak dua te bej diskutime te tipit "kush je ti/kush jam une"

tani, qe te vijme tek tema

 

1- kosto e ulet (e fuqise punetore apo  fiskale) eshte avantazh konkurues (DHE PIKE - per kete kthehu ne shkolle po deshe se nuk ta mbush mendjen une)

2- bollekun e fuqise punetore e ke permendur por nuk ke lexuar kur une theksoj se nuk ka mundesi per te emigruar lirshem si punetoret ne vendet qe na konkurojne (kishte lidhje pikerisht me "bollekun&quotsmiley

3- une te vij pas avazit por nuk  kam permendur fare rritjen e FDI ndersa ti, vetvetiu, dhe me te drejte, e ke konsideruar rrjedhoje te natyrshme. (nuk e di si i ndan libri jot ne te mira e te keqia parate qe hyjne ne shqiperi keshtu qe nuk e nisim fare kete diskutim)

4- eshte e vertete qe punetori shqiptar vjen ne biznes ashtu si e pershkrove ti por pikerisht aty fillon dallimi midis nje menaxheri te mire (apo profesionist) nga nje medioker (apo te improvizuar administrator biznesi) e pastaj konkurenca ben te veten.

 

NJE SHEMBULL PRAKTIK

DONIANNA (ajo e artikullit tek NYT) ka 1500 punetore dhe, vetem nga ndryshimi i kursit, kursen  x0.000 euro ne muaj me te cilat ka mundesi te shtoje x vende pune e te vazhdoje te zgjeroje rrjetin tregtar. (e thjeshtuam sa me s'ka) 

ta zeme se doniana ka nje fitim para tatimit (mujore) prej 150.000 euro dhe ndryshimi i i taksimit nga 35% ne 10% i kursen rreth x0.000 euro te tjera me te cilat ka mundesi te shtoje x vende pune te tjera.

mos heqja e rregjimit te vizave me BE e lejon donianen te vazhdoje prodhimin per tregjet aktuale me cmimet aktuale pasi arrin akoma te gjeje punetore qe punojne per pak leke dhe per te marre nje profesion ndryshe nga ai i punetores se shtepive qe i pret ne europe po te emigrojne sot.

nuk po them qe shqiperia eshte parajse e biznesit por po them qe ndryshimi i kursit te lekut, bashke me ca faktore te tjere, mund te kthehet ne avantazh per ekonomine shqiptare keshtu qe nuk duhet te qurravitemi kot por te mendojme si kapitalizohet ky avantazh i perkohshem.

Nuk po shpik une ndonje gje te re jo. Ka literature plot qe ta shpjegon si behet kjo pune.

O Gene po ne nuk konkurrojme vecse me vendet ne zhvillim--kjo eshte optika jote e gabuar prandaj nxjerr konkluzione te gabuara. Ti kujton se tek ne do te zhvendoset industria e tipit qe perdor Italia apo Gjermania? Dream dream dream.

Ne kete optike ne fuqine punetore nuk e kemi as  te lire pika 1 jote (indianet psh punojne me 60$/muaj,) dhe as te bollshme pika 2 jote (se edhe ata nuk kane akses tek vizat madje e kane me veshtire se ne te emigrojne). Sa per piken tende te 4-t ka te beje me kulturen e punes qe ne nuk e kemi si kinezet ndac vi ti menazher nga Harvardi.

Sa per piken 3, FDI ka te mire dhe te keq. Thjesht ne s'kemi pasur aq tru qe te terheqim FDI-ne e duhur per vendin tone. Te gjitha investimet tek ne te huaja kane zene pozita monopoli/oligopoli ne ato dege te ekonomise dhe mbreteron stanjacioni ose rritja e paperfillshme (shiko psh vetem celularet me fitime kolosale komparative ama nuk flasin ende per 3G le me per 4G implementation).

Zhvleresimi i monedhes mund te favorizoje vetem nje ekonomi qe ka high output gap dhe high capability. Ne nuk kemi as njeren as tjetren. Keshtu qe efekti eshte minimal kurse kontraefekti me i keq.

 

Me Donianna qe eshte nje shembull i vecante ti kerkon te ngresh nje teori, shiko sa jane eksportet shqiptare ne lidhje me PBB dhe bilancin e pagesave qe te vleresosh efektet negative.

Meqe me kujtove Doniken eshte nje femer heroike dhe sidomos ka ca histori te lezetshme me doganieret, e kam njohur shpejt dhe skam pasur dyshim se do te ecte para, la e me la... smiley

 

 

qafsh mu, me liber para po shkru?

 

Sic te thashe, une nuk ngre asnje teori por ashtu si 1500 punetoret e donianes jane edhe nja 20 a 40 mije te tjere ne shqiperi (ne kushte gati identike ta kam fjalen dhe kufizohemi me keta per momentin)

Tani, meqenese e do si "detyre kursi" e po pate deshire, lexo tek intervista e donianes ate frazen ku krahason kohen e dorezimit te mallit ne tregun europian midis shqiperise dhe azise (te libri jot mund te quhet psh "TIME TO MARKET&quotsmiley, e shto njohjen qe shqipetaret kane te territorit europian e lehtesine e komunikimit drejperdrejt te klienteve me punetoret e gjithe shqiptaret ne pergjithesi.

E bere qe e bere, lere menjane azine dhe perqendrohu me konkurentet tane te drejperdrejte (jane disa lloje prodhimesh e prodhuesish qe e duan fabriken prane tregut dhe vetes e ke literature sa te duash edhe per kete)

Tani futi edhe nje te lexuar statistikave te eksportit rumun ne sektorin e donianes pasi punetoret paten mundesine te punojne pak a shume ku ti doje trpi.

 

Lexo tani edhe statistikat e tregetise se jashtme te maqedonise, serbise e malit te zi dhe bej nje analogji me rumanine

 

Beji vetes nje pyetje:  A ka mundesi shqiperia te marre tregun e maqedonise? (po deshe ndihme shih statistikat e importit te vendeve ku eksportonte rumania ne ate sektor)

 

per cdo ore pune ne kete sektor hyjne ne shqiperi (paga qera transport taksa etj etj) rreth  3-4 euro. Mendo sikur sektori te dyfishohet e te perpije tregun e punes aty ku kalon rruga rreshen kalimash, shto edhe kosoven po deshe.

 

Je akoma i mendimit qe leku i dobet sot nuk i intereson askujt?

 

Persa i perket menaxhimit te fuqise punetore ne shqiperi, te garantoj se e ke gabim. Gjithsesi nuk pretendoj te te bind.

 Jo o shoku s'kam ndermend te qaj njeri dhe as ty. Dhe po te bej qejfin qe gjerat i kam lexuar tek Economics 101, u knaqe?

Kjo eshte pergjigja ime e fundit se s'ka lezet ky debat koti.

Asnje shtet ne bote nuk e ka care rrugen drejt lulezimit ekonomik nepermjet zhvleresimit te monedhes. Kjo per arsyen e thjeshte se perfitimet nga zhvleresimi per eksportuesit nuk mbipeshojne pasoja negative te rrjedhjeve te kapitalit qe sjell neninvestim kronik ne ekonomi. Psh pse Vodafone do ti riatdhesonte fitimet e saj ne euro nqs leku do te qendronte monedhe e forte dhe e qendrueshme, madje duke qene se ekonomia shqiptare eshte ne rritje ekonomike me te forte per shkak te stadit ekonomi te catch-up atehere Vodafone do te kishte pritshmerite natyrale qe te ardhurat e saj ne leke do te jepnin me shume euro ne te ardhmen kur ti kembente dhe sidomos po ti investonte psh ne bono thesari shtetore ne Shqiperi mund ti jepnin shume me teper fitime (9.32% yield) , nderkohe qe investimet e saj jashte mund ti financonte me kapital me interes me te ulet ne tregun nderkombetar (2pct mbi Eurolibor, pra 3.24%). Po pikerisht politika e gabuar e zhvleresimit te lekut ben qe Vodafone dhe simotrat e saj te huaja riatdhesojne fitimet e tyre jashte duke bere konvertimin ne monedha te huaja duke dobesuar shume nen real exchange rate Lekun dhe duke nxjerre jashte kapital shume te cmuar.

Leku i forte jo vetem do te bente qe keto kompani te mos i nxirrnin kapitalet jashte, por edhe shume shqiptare jashte qe fitojne ne euro ti sillnin e ti mbanin kursimet e tyre ne leke ketu, e po ashtu do te hiqte incentiven per capital outflows nga shqiptaret brenda vendit e per mbajtje te kursimeve te tyre ne monedhe te huaj.

Paraja "fiat" si leku, euro etj nuk eshte vecse nje obligacion pagese nga nje kendveshtrim ekonomik dhe kur une mbaj kursimet ne euro nuk blej vecse obligacione te eurozones pra financoj indirekt ekonomine e kesaj hapesire.

Per shkak sa permenda Leku i dobet po nxit keto capital outflows dhe po frenon capital inflows si dhe po i detyron shqiparet te blejne euro dhe monedha te tjera pra te financojne keto lloj "obligacione" te kamufluara te ketyre ekonomive.  Si rezultat ekonomia jone vuan krize likuiditeti dhe kredia behet e shtrenjte, spread-i bankar rritet shume qe dmth ne short-run keq per klientin dhe mire per banken dhe ne mid/long run keq per klientin dhe keq per banken per shkak te default-eve. Dhe jo vetem kaq por deficit jone financohet me norma astromike interesi.

Nqs vazhdohet me kete politike aventurie te lekut te dobet dhe QE te Fullan-Berishes keto pasoja teper negative do te thellohen shume rende dhe...te dhjefsha efektet pozitive te zhvleresimit qe ne fakt jane minimale (une asnjehere nuk thase se nuk ka efekte pozitive por jane shume minimale dhe as qe krahasohen me negativet)

Nqs do shembujt shiko krizen karteriane ne Ameriken e dollarit te dobet dhe krizen meksikane te pesos se dobet. Dhe keto ne kohen kur amerika ishte fuqi industriale ku e ku me madhe de kish kapacitet eksportuese te medha e meksika as qe krahasohet me ne per kapacitet eksportues.

Ne kete rast or mik ti lexon textbooks dhe jo une, se ato i kam lexuar me kohe e tani merrem me gjera me praktike smiley. Nuk mendoj se ja vlen te shkaterrojme ekonomine se do te stimulohen ca eksporte kepucesh te Donikes me little value added.

Nuk mendoj se ja vlen ketu te bej analiza me specifike se ky eshte nje blog e jo nje forum akademik ekonomistesh, por po ta them se per cdo 1% zhvleresimit te lekut ne fitojme ne eksport 0.03% dhe ne import ulje 0.055% pra efekti neto eshte 0.085% ne GDP. Vetem nqs zhvleresojme lekun 12% do te kemi nje rritje GDP 1%. Po sa kapital outflows do te kemi? Kete nuk e parashikoj dot se ka te beje shume me psikologjine e investitoreve por mendoj o mik se do te kemi shume-shume se kjo e tregon zhvleresimi modest i ketij viti dhe capital outflows te frikshme. Pa thene pastaj qe dekurajojme inflows ne mase shume te madhe per te cilat potenciali jone eshte shume i madh.

Ajt e kalofsh mire dhe lexo tekstet shkollore sidoqofte se ste bejne dem.

 

 

 

 

 

 

 

dmth qe do fjalen e fundit apo me le dhe te drejte replike?

ta zeme se ma ke dhene kete te drejte

 

 

 

Asnje shtet ne bote nuk e ka care rrugen drejt lulezimit ekonomik nepermjet zhvleresimit te monedhes.

 

 

a je i sigurt per kete qe thua?

 

 

(une asnjehere nuk thashe se nuk ka efekte pozitive por jane shume minimale dhe as qe krahasohen me negativet)

Rendesi ka qe je dakort se ka efekte pozitive.

Ne fakt edhe une asnjehere nuk thashe qe efektet pozitive dominojne situaten (dhe nuk po them ketu se nuk eshte keshtu), thashe vetem qe duhen pare e shfrytezuar deri ne piken e fundit.

Nuk mendoj se ja vlen ketu te bej analiza me specifike se ky eshte nje blog e jo nje forum akademik ekonomistesh,

 

Analizat e bera dhe te shkruara mire nuk kane nevoje per ekonomiste qe te kuptohen e aq me pak per akademike. Mjafton te shprehesh "toke-toke" dhe te gjithe do te te kuptojne.

por po ta them se per cdo 1% zhvleresimit te lekut ne fitojme ne eksport 0.03% dhe ne import ulje 0.055% pra efekti neto eshte 0.085% ne GDP. Vetem nqs zhvleresojme lekun 12% do te kemi nje rritje GDP 1%.

shume interesante shifrat, vetem se do i sherbenin diskutimit nese ti do te kishe patur miresine ti pastroje (qe dmth se do ishte mire te dinim cilat "zera" te eksportit, importit, e gdp do te rriteshin apo uleshin ne menyre qe te mund te diskutonim pastaj efektet shtese qe do te kish ceshtja e vizave qe te pormenda - nese nuk eshte marre parasysh) ose te pakten te na jepje nje reference burimi  ne menyre qe ti pastronim vete.

Askush nuk te pengon qe te integrosh shkrimin ne blog

Po sa kapital outflows do te kemi? Kete nuk e parashikoj dot se ka te beje shume me psikologjine e investitoreve por mendoj o mik se do te kemi shume-shume se kjo e tregon zhvleresimi modest i ketij viti dhe capital outflows te frikshme. Pa thene pastaj qe dekurajojme inflows ne mase shume te madhe per te cilat potenciali jone eshte shume i madh.

"mendoj or mik", me duket disi ne kontrast me faktin qe pak me lart ke sjelle shifra per krahasim (fatkeqesisht nuk mund te krahasojme shifrat me perceptimet).

Jo per gje por une "mendoj or mik" se investimet shqipetare ne ekonomine reale te shqiperise do te rriten, investimet e emigranteve ne biznese reale ne shqiperi do te rriten, te ardhurat qe vodafone do te kete ne dispozicion do ti investoje ne sektore te tjere te ekonomise po ne shqiperi, te huajt qe desherojne te investojne ne shqiperi do i hyjne asaj rruge me me pak frike,  bizneset shqipetare do te fitojne pjese tregu ne europe dhe do te jene te afte ti mbajne edhe kur shtysa momentale e tanishme te kete mbaruar efektin e vet, mendoj se do te kemi probleme me fmn e te gjithe ato shtete qe do te demtohen nga ne, mendoj se do te na pengojne me cdo menyre por mendoj se momente te tilla ne histori perseriten pak here.

 

MOS HIQ NGA MODELI I ANALIZUAR TAKSEN E SHESHTE, VIZAT, OPORTUNITET E INVESTIMIT QE OFRON SHQIPERIA NE KRAHASIM ME VENDET TE CILAVE DO U MARRIM TREGJET.

Tani eshte e kote qe une te mbush mendjen ty por peshkupaujsat kane aq tru sa te gjykojne vete.

Po po e bej edhe nje perpjekje te fundit

1. Ne lidhje me "a jam i sigurt" jam qe cke me te. Te gjitha vendet qe nuk kane zhvleresuar monedhen si Japonia, Korea, etj madje edhe Kina sot shikoji ku jane, krahasoji me modelin e zhvleresimit te Meksikes apo Brazilit deri me pare (por tani Brazili ka kthyer drejtim dhe shiko ecurine e realit keto vite, shiko ecurine e inflows-outflows dhe te ekonomise). Krahaso edhe Gjermanine me Italine njera modeli stabel tjetri zhvleresues. Ka me mijera shembuj. Vetem Amerika ka bole te zhvleresoje dollarin pasi ai eshte reserve currency, por ama efekti eshte ulja e rolit te tij si reserve currency e vetme.

 

2. Po mos u perpiq te shtremberosh komentet e mia: Une smund te mas capital outflows ashtu si mund te mas efektin e zhvleresimit ne eksport-importe (dhe rrjedhimisht ne PBB) pasi capital outflows kane efektin psikologjik brenda i cili ne fakt eshte agravator negativ, pra do te jene edhe me te keqija sesa vete nje model ekonometrik mund te parashikoje. Kjo eshte e paraparashikueshme dhe une sjam fallxhor.

 

3. Ajo qe me pelqeu tek komenti jote i fundit ishte fraza: "mendoj se do te kemi probleme me fmn e te gjithe ato shtete qe do te demtohen nga ne, mendoj se do te na pengojne me cdo menyre por mendoj se momente te tilla ne histori perseriten pak here." 

Do t'i fusim friken botes jo shaka smiley

O Gene, paragrafi i fundit joti eshte ai qe eshte i dobet se jo per gje por ekonomia megjithese semishkence ne fund te fundit bazohet mbi empiricizim sadopak apo jo? Dhe ne fakt po ndodh ajo qe parashoh une dhe jo ajo qe thua ti. Do te shohesh sesi me zhvleresimin e lekut situata makroekonomike do te shkoje ne djall, me inflacionin qe do te shpertheje kur shpejtesia e parase te rritet (dhe BeSH ka marre masa mire duke fryre masen monetare dhe e ka te pamundur ta "mop"-i kete, sepse normat baze interesit do te duhen te shkojne 20%, se ne nisemi nga baze e larte). Ne thjesht do te dhjesim ne 2-3 vjet ate pak qe kemi arritur ne kuptimin e nje stabiliteti makroekonomik dhe te monedhes, dhe keto gjera duan pastaj 20 vjet te rikuperohen.

Me mbetet vetem te them: o qeveri e cmendur, o kryeminister psiqik, o guvernator legen! Stop eksperimenteve o te cmendur!

 

meqenese peshkupaujsat kane tru dhe ti pranojne aksiomat, beje nje perpjekje per mua qe nuk kam tru. Te lutem!

qe ta permbledhim kete pune:

 

ajo qe po te them, dhe qe ti kembengul te mos e kuptosh, eshte se ekonomia reale ne kete situate specifike ku ndodhemi mund te ndihmohet nga kursi i kembimit (aty-ketu, ne disa sektore te caktuar, me pak shtytje) dhe duhet shoqeruar me levizje te tjera qe e amplifikojne kete efekt. Sigurisht pa e demtuar perfundimisht stabilitetin makroekonomik (se nuk po themi ti vihet flaka sistemit).

paragrafi im i fundit kishte nje pike ironie per te te treguar ty se me "une mendoj or mik" nuk shkohet shume larg.

 

Ti marrim me pika si ty

 

1- je i sigurt per shkakun dhe efektin ne zhvlersimin e monedhes? vendet qe analizove kishin te njejten pikenisje ne nje moment te caktuar dhe pastaj aplikuan politika monetare te ndryshme qe paten rezultate te ndryshme? Une kam pershtypjen se jo. Meqe permende italine, e ke marre parasysh faktin qe e ashtuquajtura "scala mobile" ne kontratat kolektive anullonte efektet qe permenda une te zhvleresimit te monedhes?

 

2- nuk shtremberoj aspak komentet e tua por thjesht prisja qe shifrat ti jepje per krahasim se keshtu  nuk kane aspak vlere. Prisja, dhe pres, qe, per ato shifra te dhena, te citosh burimin (qe une te njoh medoten e perdorur-psh dua te di se si  eshte matur efekti i shtimit te tregjeve, se per ate po flas) dhe mundesisht ti ndash sipas sektoreve (psh, nuk me intereson fare pjesa e shtetit ne pbb) apo te na japesh mundesine ta bejme vete kete (gjithmone duke cituar burimin).

3- jo friken botes or mik por maqedonise, serbise e malit te zi te cileve do u marrim tregje te caktuara menjehere pasi te fitojne heqjen e vizave dhe te kene si eket rritjen e rrogave.Dhe fmn sigurisht qe nuk do kenaqet nese ne luajme me stabilitetin makroekonomik. Nuk je dakort?

 

I qendron akoma tezes tende se leku i forte i intereson te gjitheve perkunder asaj se leku i dobet mund te sjelle avantazhe qe, ne kete moment te caktuar, amplifikohen e shfrytezohen ne maksimum?

 

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).