Mjaft më me gabimet e vjetra! Koha për gabime të reja!

Mjaft më me gabimet e vjetra! Është koha për... gabime të reja! Më thanë të bëja një tekst mësimor për gjimnazin mbi artin dramatik dhe interpretimin e tragjedisë “Jul Cezari” të Shekspirit. Bëhej fjalë për një tekst-shtojcë të avancuar, që do të ishte program i posaçëm për nxënësit më kureshtarë, më të apasionuar dhe më me dhunti. E pranova. Më thanë se teksti do të paraqitej në konkurs dhe do t’i nënshtrohej garës për alternativën më të mirë. E pranova. Më thanë se “teksti ynë”, duhet të shquhet për nga gjetjet dhe konceptimet origjinale, me qëllim që të nxiste fantazinë krijuese dhe kreativitetin e nxënësit. E pranova. Më thanë se puna me këtë lloj teksti ishte delikate, ngaqë prej tij varej dashuria ndaj letërsisë ose, ndoshta dhe ftohja përfundimtare me të. E pranova. Dhe se logjika dhe argumentet duhet të ishin të thjeshta dhe bindëse. E pranova.

I pranova të gjitha kërkesat për një tekst të tillë, ndaj i bindur për rëndësinë e kësaj ndërmarrjeje, edhe unë fillova të ëndërroj, duke kujtuar lidhjet e mia me leximin e kryeveprave klasike e moderne të letërsisë, rrahjet e zemrës, tronditjen, mahninë, bukurinë, tërë atë univers të papërsëritshëm që të fal arti i madh në një moshë të njomë. Pranova edhe sepse dy muaj më parë isha shpallur një ndër fituesit e tekstit-bazë për Gjuhën dhe Letërsinë dhe me hamendjen time shestova: më mirë të nisë ndikimi që tani, në gjimnaz, që mandej, më vonë, kur ata që të vijnë në Filologjik për Letërsi, ta kenë një rrugë të shtruar dijeje, sipas meje, të saktë. Që unë të mos çmeritem si gjithmonë me nivelin diletant që ushqehen nxënësit në shkolla të mesme, pranova.

Por më thanë, se të gjitha këto kërkesa, duhet të përmbusheshin duke respektuar në mënyrë fanatike dhe pikëpërpikë “Programin mësimor për gjimnazin” të hartuar nga MASH-i, përkatësisht nga Drejtoria e Kurrikulave dhe Monitorim Vlerësimit. Unë nuk e përfytyroja se si do të ishte ky Program, as se çfarë parashikonte ai të ndiqej. Pranova, ende pa e parë çfarë parashikonte Programi. Po Programi udhëzonte rreptësisht: - T’u argumentohet dhe të mbështet mendimi i Introduktës së F. Nolit mbi domosdoshmërinë e vrasjes së Cezarit; - Të vihet theksi mbi veprën heroike të Brutit dhe Komplotistëve si tragjedi e Idealit të Lirisë; - Të shpjegohet pse vepra e Brutit dhe Komplotistëve do të mbetet shembull në histori dhe ata do të konsiderohen si liberadorë të atdheut; Kuptova se udhëzimet nuk e kishin fare hallin tek arti i Shekspirit, as tek bukuria dhe forca artistike e veprës, madje as tek “interpretimi origjinal” i Shekspirit. Përkundrazi. Programi udhëzonte të mbështeteshin idetë e Nolit mbi “Jul Cezarin” e Shekspirit. E rëndësishme ishte ç‘mendonte Noli, jo çfarë mendoja unë. Nxënësve do t’u duhej të mësonin atë që shkruan Noli për Republikën dhe Monarkinë e Romës së lashtë dhe aspak jo “profkat” që mund të nënkuptojë vetë Shekspiri apo unë mbi Shekspirin. I gjendur para kësaj situate mendova: “Përse atëherë Ministria kërkon të shkruhen tekste interpretuese e analizuese mbi veprat e Shekspirit apo Servantesit? Përse nuk merren Introduktat e Nolit dhe ta mbyllim me kaq punën, përderisa asnjë mendim tjetër jashtë atyre që ka thënë Noli nuk është i dëshirueshëm? Këtë quajnë ata të ministrisë ‘mendim kreativ’?”

Meqë nuk doja të tërhiqesha, unë e shkrova, ashtu siç e mendoja dhe e kuptoja vetë Shekspirin, pa harruar që në fillim me përjashtimet e logjikës së Nolit. Së pari, Mark Bruti, një bir i jashtëligjshëm i Cezarit (sipas Plutarkut), i rritur dhe i edukuar prej tij, i vlerësuar dhe i besuari i tij kryesor, ngre dorën mbi Bamirësin e vet për pushtet. Tragjedia e krimit në thelb vjen prej xhelozisë, e justifikuar mandej me “idealin”. Sa krime njerëzore janë bërë në emër të gjoja idealit? Dhe fjalia e fundit e Cezarit “Edhe ti o Brut? Aherë bjer Cezar!” - a nuk përbën habinë më të madhe përballë pabesisë më të paskrupullt, sipas devizës “qëllimi justifikon mjetin”? Përse Noli na e nxjerr Shekspirin si një njeri me bindje republikane? A nuk ishte Shekspiri një ndër aktorët dhe dramaturgët më të përkëdhelur të trupës mbretërore të oborrit në kohën e mbretëreshës Elisabetë?

Por meqë kjo nuk mund, e s’kish s’i të ndodhte, shpjegimi i duhet kërkuar Nolit vetë. Në fund të viteve njëzet të shekullit XX kur e botoi këtë dramë, Noli ishte vetë një ithtar republikan antimonarkist në Parlamentit shqiptar të Mbretërisë së Zogut I. Përveç shqipërimeve të shkëlqyera për kohën (sot Shekspiri duhet përkthyer urgjentisht, sepse nuk mund ta lëmë Shekspirin me aftësitë dhe mundësitë shprehëse të gjuhës së viteve njëzet&eumlsmiley, Noli i ka pajisur përkthimet e tij të çdo vepre me nga një Introduktë. Në këto Introdukta Noli nuk thotë absolutisht asnjë fjalë për përkthimin, as për aspektet teorike dhe praktike të mjeshtërisë së përkthimit (çka do të kishte qenë shumë e vlefshme); përkundrazi, Noli u mëshon ideve dhe përmasës interpretuese të veprës, duke u përpjekur ta orientojë lexuesin jo aq artistikisht, se sa politikisht. Dhe orientimin politikisht të lexuesit e bën në favor të ideve të veta politike. Kësisoj në këto Introdukta të Nolit na del një Brut-liberador i atdheut, përkundër një Cezari-tiran, duke e justifikuar vrasjen e tij, krejt ndryshe nga sa lë të kuptohet Shekspiri.

Të njëjtën gjë Noli bën dhe me Don Kishotin, duke nënkuptuar me figurën e tij, “fatin e bejlurçinave si forcë reakcionare për vegjëlinë, tipin e dallkaukut që i ka ikur koha”. Ndërsa në të gjitha kulturat europiane Don Kishoti receptohet si një kalorës i fundit ëndërronjës në kërkim të vlerave humane, të bjerra përfundimisht në epokën e prakticizmit, varfërisë dhe shëmtisë shpirtërore. Kur i thua tjetrit në Shqipëri – “Don Kishot”, e ke fyer – dhe këtë dhuratë e kemi peshqesh nga Noli, ndërkaq që në kulturat e tjera, kjo fjalë nuk ka pezhorativ tallës e ofendues. Thjesht Don Kishoti është tipi i ëndërronjësit pa sensin e realitetit, por gjithsesi e Bukura dhe Nderi mbeten ideale njerëzore, dhe se pa këto ëndërrime jeta do të dukej si një ndëshkim i pashpirt. Por e pafalshme është se si mund të pranohet e të shumëfishohet edhe sot kjo dije tërësisht e gabuar, konjukturale, e cila na bën të flasim në gjuhë të ndryshme me botën tjetër.

I kemi ngritur një mit Nolit edhe aty ku s’e ka (dhe kujtdo tjetër), sa që - toka të përmbyset, nuk pranojmë ta dyshojmë. Kështu fluturojmë të sigurt drejt Peshkut që nuk është as mish, as peshk. Duke na tundur si shenjt Nolin dhe vetëm Nolin, duket sikur instancat më të larta të arsimit shqiptar këmbëngulin në një përbetim të ri: “Mjaft më me gabime të vjetra! Është koha për gabime të reja!”

59 Komente

 Kur i thua tjetrit në Shqipëri – “Don Kishot”, e ke fyer – dhe këtë dhuratë e kemi peshqesh nga Noli, ndërkaq që në kulturat e tjera, kjo fjalë nuk ka pezhorativ tallës e ofendues.

Çdokush e merr kuptimin e një vepre si t'i vijë përmbarë, por qëllimi i romanit të Servantesit, i deklaruar shprehimisht në prolog (i shkruajtur prej vetë Servantesit), është ai që të vërë në lojë librat e kavalierisë... që të importuar në Spanjë nga Franca, kishin patur një sukses të madh tek lexuesit, por që nga ana tjetër kishin krijuar edhe efektin e "lexuesve të çmendur".... ishte leximi i asaj literature që e bëri atë person (se nuk e mbaj mënd emrin e tij) që të merrte ushtën në mbrojtje të "vlerave humane"(!!!)
Duke u thelluar në leximin e Don Kishotit, pas "aventurave" të para, harrojmë që të qeshim me budallalliqet e tij dhe shikojmë që egzistenca e tij është e shënuar nga deluzionet e jetës reale aq sa shtyhet që të imagjinojë një realitet "romantik" në të cilin do të donte që të jetonte... përfshirë këtu si Dylqinjën ashtu dhe "gjigantët" me të cilët ai merrte guximin që t'i përballonte në dyluftim (dhe fantazia e tij "heroike" sipas Tufës, e bënte që të shikonte mullinjtë me erë si gjigant&eumlsmiley

Ndërsa përsa i përket Jul Çezarit të Shekspirit... dhe përfundimit të Tufës se si kishte mundësi që Noli ta konsideronte Shekspirin si republikan ndërkohë që Shekspiri ishte i përkëdheluri i Elisabetës, mjafton që të shikosh në wikipedia:

La maggior parte dei critici ritiene che l'opera rifletta il clima di ansietà dell'epoca, dovuto al fatto che la regina Elisabetta I d'Inghilterra si era rifiutata di nominare un successore, il che avrebbe potuto portare, dopo la sua morte, ad una Guerra civile simile a quella scoppiata a Roma

e përkthyer në Shqip do të thotë:
Pjesa më e madhe e kritikëve mendon se opera pasqyronte klimën e ankthit të asaj periudhe, të ardhur nga fakti që mbretëresha Elisabetë e Parë e Anglisë kishte refuzuar që të emëronte një pasardhës, gjë që mund të sillte pas vdekjes së saj, një luftë civile të njëjtë me atë që pati shpërthyer në Romë.

Nejse, gjithsekush është i lirë të gabojë si të dojë...

Oops ! Ja me ne fund nje shkrim per t'u pershendetur. Sepse sjell risi, ka brenda ca berthama debati, e keto jane fort te miresardhura.

Tjeter pune pastaj, a jemi apo s'jemi dakort. Interpretimi i tij eshte interpretimi i tij. I Nolit, le te rrije i Nolit. Dhe ky teksti i gjimnazit, a nuk mundet t'i mbikaloje keta dhe te shkruaje : sipas Nolit keshtu, dhe sipas Tufes ashtu. Madje dhe sipas Hurbinekut ashtu-keshtu. Nga ketu vjen ngacmimi i trurit, e jo nga tortura qe me bente nje mesues letersie : "Ngrihu dhe na recito monologun e plakes Nice, te Kadarese".

E une nuk flisja fare.

E ai : jepi, ç'pret.

E une : po e them, mos me nderprit.

E ai : si, si po e thua ?

E une : po a nuk eshte monolog ? monologu thuhet me vete. Jam duke e thene, jam nga gjysma tani, ja dhe pak dhe mbarova.

____________

Ja keshtu, nejse, Tufa ka te drejte ne shume gjera. Por do ta keshilloja qe kurset e tij t'i jepte ne fakultet, dhe mundesisht ne ndonje privat, qe te ishte me i pavarur, dhe te kishte klasen e vet. Pastaj aftesia e tij do te bente qe do te kishte shume studente ne oren e vet, dhe per pasoje, me shume para. Dhe pastaj, happy end.

Vrasja e tiranit Jul Cezar nga i biri i adoptuar Bruti eshte nje nga momentet me te larta ne historine romake. Akti i Brutit e nderon ate.  

Mark Bruti, një bir i jashtëligjshëm i Cezarit (sipas Plutarkut), i rritur dhe i edukuar prej tij, i vlerësuar dhe i besuari i tij kryesor, ngre dorën mbi Bamirësin e vet për pushtet. Tragjedia e krimit në thelb vjen prej xhelozisë, e justifikuar mandej me “idealin”

Eshte Cezari qe ngrihet ne rangun e diktatorit duke prishur Senatin, forme antike e demokracise se sotme.

Gjithashtu edhe perqasja me figuren e Don Kishotit si "tipi i dallkaukut që i ka ikur koha" eshte korrekte.

Ka disa gjera qe nuk jane sqaruar nga z. Tufa.

Ne programin mesimor per gjimnazin z.TUFA na thote se udhezohej rreptesisht te argumentohej dhe  mbeshtetej introdukta e Fan Nolit mbi domosdoshmerine e vrasjes te Cezarit. Kjo besoj nuk do te thote qe nuk lejohet te jepen edhe shpjegime alternative apo jo? Ne fund te fundit udhezimi mbetet udhezim.

Brutu ishte liberador i atdheut, sepse deshira e tij per pushtet, apo xhelozia apo hakmarrja jan arsye te planit personal, persa i perket interpretimit te aktit qe ai kreu ne rrafsh popullor, ai akt ishte akti i shpetimin nga zgjedha e Cezarit, pra rrjedhimisht Brutu eshte nje liberador, dhe vetem kjo eshte e sigurte, pastaj per arsyet e tij personale nuk ka asnjegje te sigurte, por edhe sikur te kete perseri ato nuk shbejne titullin e liberadorit.

 

Shekspiri ishte ai qe ishte, dhe ndoshta republikan nuk ishte, por pothuajse ne te gjitha veprat e tija eshte tallur me mbreterine.

Dhe si perfundim, Introdukta e Nolit eshte vetem nje udhezim, dhe me sa lexova me siper nuk bindem qe ka argumenta te mjaftueshem per ta rrezuar Nolin.

Argumenti i paraqitur tek Brutu dhe Don kishoti eshte i ceket.

Ne te dyja rastet llogjika te thote qe Brutu eshte liberador dhe Don kishoti qesharak. Ne nje akt publik nuk mund te vendosesh arsyet personale ne plan te pare, por gjykohet ne baze te konsekuencave te aktit. Arsyet personale pastaj jan vecse detaje mbi personazhin.

Hitleri nuk eshte ai qe mori hak ndaj nje studenti francez qe e kishte rrahur kur ishin studente (ta zeme se eshte e vertete), por eshte ai qe pushtoi Francen, dhe rrjedhimisht nje pushtues.

Ashtu edhe Brutu nuk eshte ai qe ishte xheloz nga pushteti i Cezarit, por ai qe vrau Cezarin, dhe cliroi Romen nga zgjedha e tij, rrjedhimisht nje liberador.

Don kishoti nuk eshte ai qe po te kishte perballe nje gjigand do ta kishte luftuar pa ju dridhur qerpiku, por ai qe imagjinonte sikur kishte perballe nje gjigande, prandaj edhe fjala Don kishot ka nje kuptim talles jo vetem ne shqip. Te besh lufte me mullinjte e eres eshte nje pershkrim qe i behet paranojakeve dhe fantazisteve qesharak ne cdo kulture jo vetem ne shqip.

 

Mjaft më me gabimet e vjetra! Koha për gabime të reja.

 

 

I vetkomentuar!

Jena qe jena, pune s'kena, veglat i kena, a s'i fusim i t'Qmitizume!

a posi! emigrant, sheh ti ndonje problem tek 'udhezimi' i ministrise? sheh ti ndonje problem tek leximi i ngushte politik i nje vepre?

per vete, sa here me vjen ne maje te gjuhes fjala 'donkishotizem' e kapercej peshtymen dhe shaj letermedhenjte e shqiperise.

shiko, n'origjinal kjo ka qene e formes: ina qe ina, ftofet kina, pun s'kina, the tools... etc etc... uuuu prit ta provoj anglisht, really: we're here, anyway/ nothing to do in the way/ isn't it a cold day,/ so dear, let's qmitizay...  smiley

smiley

peace out! No Tufez* between us, PK!

*menyre moniste per mbareshtrim blegtorie... 

 

une paqe me ty gjithe diten emi, po s'e prisja prej teje ta evitoje krejt argumentin per hater te tufes. rimat vleresohen, qmitizay away.

"Që unë të mos çmeritem si gjithmonë me nivelin diletant që ushqehen nxënësit në shkolla të mesme, pranova."

 

Shqetesim  me shume vend i Tufes. Duket se, warscheinlich, ai is a veritable Don Quixote (ne kuptimin simbolik perendimor letrar kritizer) perballe nivelit te Moulineve rozinante te cmeritur te te  te mesmeve skulla.

Cmitizare necesse est.

LostT, complement, do not destroy!

complement = positive sum game

destroy = cancel out = zero sum game.

per me hollesira te rekomandoj ket.

Ciao!

fyi, pa lidhje, just started a meeting and they told me that Ted Kennedy died.

 komplementova bre!

c`jane keto destrojere qe me ve nen kumande...

eh, rekomandimet. smiley

Kruezi! (gruessdich)

un nuk jom dakord ne teresine e atij libri, lostT, por ama ne cdo faqe te tij kujtohesha qe ne kena lujt zero-sum-game neper qindvjecare. Del sikur Noli eshte biased, po a kupton cer guximi duhet me e von ket percaktim te Theofani?

thjesht, tuflliku i ktushem fqinjeron me tar-tufllikun! (ku fjalen "tar" merre ne kuptimin literal).

sorryyyy... ate "destroy" nuk e kisha personalisht per ty, fort fort i dashtun!!! smiley

menova qe ishte selbstverstaendlich.

Eh pike e zeze !

Ende pas 20 vjet çlirim, per ca e ca duket se paska qene "pseudoçlirim". Ende nuk eshte kuptuar se ne çeshtje letrare NUK KA ZOT. Edhe vete ZOTI, atje lart ku eshte, e qe na ka derguar nja dy-tre libra, eshte objekt kritikash si autor. Sepse ZOTI, ne librat e tij, na paraqitet NE RRADHE TE PARE si nje shkrimtar, paçka se ai i ka diktuar librat e tij ndaj shkruesish te thjeshte tip Muho ose Muse ose Jez. Per ta pasur me te lehte, une e perfytyroj ZOTIN gjithmone si BORGES. Qorr qe ka nje sekretare. Vetem se ne rastin e Zotit, asokohe ishte moda me sekretar dhe jo me sekretare (kujtoni minifundet e burrave, te koherave te lashta)

Problemi eshte ky : c'vend ka NOLI ne letersi ? Dhe ç'natyre ka ky vend i tij ?

Nje pergjigje te shkurter : nese vendi i Fan Nolit eshte EKSKLUZIV ne letersi, atehere poshte Fan NOLI ! Sepse ai kthehet nga nje letrar i kenduar qe ka qene (nje gjigand i letrave shqipe) ne nje Damokle me hanxhar ne dore. E nje letrar i mirefillte nuk i do Damoklerat apo Damoklenjte. E tille eshte letersia.

Mendimi i Nolit eshte mendimi i Nolit. Nese nje student apo gjimnazist shqiptar nuk guxon te kritikoje kritiken e Nolit, nga frika mos e perjashtojne, atehere them se jemi thjesht ne diktature, tip "soft", pa krisma.

Mesimi i letersise duhet hapur ndaj shume rrymave, ndaj shume komenteve, ndaj shume pervojave, me kushtin e vetem qe te mos bien ne kundershtim me ligjet e vendit : jo raciste, jo luftenxitese, jo perdhosese te kombit. Nese dime t'i ruajme keto caqe, pastaj debati eshte i lire : nuk te pelqen kritika e Nolit ? Shume bukur, cili eshte mendimi yt ? Dhe keshtu lulezon shkolla dhe debati, dhe hapen mendjet. Dhe jo me fatva qeveritare. 

Hurbinek

Nuk behet fjale ketu per fatva.

Per shkollat shteterore ka disa udhezime qe duhet te ndiqen nga arsimtaret. Kjo nuk dmth qe ndalohen alternativat, thjesht ka udhezime.

Autori ne fjale sulmon Nolin se paska shkruajtur kete introdukte si pasoje e komplekseve politike te kohes. Fakti eshte qe Noli ka pas te drejten e introduktes, kujt tja linte introdukten, Zogut?

 em, qe Noli, me gjithe gjenine e tij letrare, te kete qene biased, eshte plotesisht e mundur. Nuk eshte puna nese e thote Tufa apo ndonje tjeter kete gje, dhe as sa kredenciale letrarishte ka Tufa apo ai tjetri qe e thote.

E verteta mbetet qe interpretimet kritike te perdorura sot ne shkollat shqiptare kane nevoje per rifreskim, dhe ketu s`e kam fjalen per shprishje e shkaterrim (destroy), por per permbushje e perplotesim (complement). Asnje "cmitizim" i Nol(i)t nuk do ndodhe kesisoj. Aty ku nuk ka mendime kunder, sidomos ne akademi, ka te ngjare qe pellgu i te "vertetave absolute" te ngjalle vetem apati e limonti.

Em, po pse nuk paska të drejtë robi, me e lujt pak gurin e me pa sa a fle gja(l)pri aty?

Qe kane fetishe kto introduksione e deduksione ne letersi, kjo besoj eshte e ditur tashme. Agronit i dhembin keto dy raste, por fenomeni eshte goxha me i perhapur.

Nji i joni do thoshte: Kot s'ti ka dhone perenia dy sy me pa te njejten gjo, (perndryshe nji do t'kish qene mjaft). Pastaj per ta ç'mitizu muhabetin do i fuste nji:

Mushkonja verdalle me rri

pubertet (pubertè, fraternitè, egallit&egravesmiley në pleqëri...

Eh çi qekemi qep Em-it sot, tashi e pashë. Qepaze smiley

   Që Noli të ketë qënë biased, për mua është sinonim i Nolit budalla. Tjetri dinte 11 gjuhë të huaja, kishte një kulturë për tu patur zili edhe sot në epokën e globalizmit. Me këto dua të them se Noli kishte mundësi përkthimi të çdo vepre që i vinte atij për shtat, apo e konsideronte të domosdoshme për edukimin e brezit të ri. Pothuajse të gjitha veprat e përzgjedhura për tu përkthyer prej tij, këtë bazë didaktike kanë. Nuk është fare rastësi përkthimi i Shekspirit dhe Servantesit. Kështu që përsëri dal te ajo që Noli duhet të ketë qënë jo biased, po budalla të bëjë një përkthim kaq voluminoz si puna e Don Kishotit apo dhe Jul Çezarit dhe pastaj të lërë në kovë introduktën si jashtëqitje, ashtu si sugjeron Tufa.

Unë besoj se Noli ka qënë të paktën aq i sinqertë sa dhe Tufa në këtë përplasje ideologjike.

Megjithatë, nuk jam dakort sesi e përdor MASH Nolin. Interpretimi i tij, mund të përdoret si referencë për tu marrë parasysh dhe analizuar më vete. Kështu që nuk është koha për gabime sesa për zgjerim horizontesh. Sot psh, dikush shumë lehtë mund të gjejë referenca të ndryshme mbi veprat e sipërpërmendura. Madje një detyrë klase mund të ishte kjo: Gjeni analiza të studiuesve të njohur mbi veprën e Don Kishotit etj.

 

Unë besoj se Noli ka qënë të paktën aq i sinqertë sa dhe Tufa në këtë përplasje ideologjike.

Sinqeriteti nuk eshte argument fare ketu. Sinqeriteti nuk perben premise per asgje. Sinqeritetin ta vejne perpara si nje gjelle te shpifur ne restaurant si proxy cilesie per cdo brockull qe leshojne te dijshmit albanez. Plus qe eshte i pavertertueshem. Eshte po aq plausible psh, sa hamendja ime qe Tuferit gjejne menyra te paskrupullta per venien e emrit te tyre (me cdo kusht dhe cmim) prane emrave vertet te medhenj, se n'mos shume, pak drita e tyre do i ceki. Barazimi ne xhep, lujme per fitore tani, me naj gol qorr.

Skote sojseze!!! smiley

 

fort i nderum Em.

Se mor vesh ka te vje kjo zagushi e ngushtesi argumenti ne kete rast. Për sa e njoh unë Tufën (dhe e njoh), këto abuzime me hamendje madheshtie me duken infantile. 

Robi eshte i pregadit, dhe mire fort biles; besides, ka te drejten e pamohueshme te influencimit te procesit, pronare te te cilit nuk jemi veçmas as une as ti as ai e as prof. Buda. 

padyshim, nobody S perfect and thank god for that (literally smiley

PS. Mos u ndje keq, eshte gabim qe une e bej shpesh në ngutësinë e pasionit.

- E njeh Kananin?

- Kam ndigju per te.

Flor, un kurre nuk do pranojsha te diskutojsha me Zotnin Tuj (Kapitalet jane shume te sinqerta) per tufen (lowercase shume mire i menum).

Let's not talk about him. Please. Se nuk dihet ku dalim.

T'mira!

"Tragjedia e krimit në thelb vjen prej xhelozisë, e justifikuar mandej me “idealin”. Sa krime njerëzore janë bërë në emër të gjoja idealit? Dhe fjalia e fundit e Cezarit “Edhe ti o Brut? Aherë bjer Cezar!” - a nuk përbën habinë më të madhe përballë pabesisë më të paskrupullt, sipas devizës “qëllimi justifikon mjetin”? "

"Të njëjtën gjë Noli bën dhe me Don Kishotin, duke nënkuptuar me figurën e tij, “fatin e bejlurçinave si forcë reakcionare për vegjëlinë, tipin e dallkaukut që i ka ikur koha”. Ndërsa në të gjitha kulturat europiane Don Kishoti receptohet si një kalorës i fundit ëndërronjës në kërkim të vlerave humane, të bjerra përfundimisht në epokën e prakticizmit, varfërisë dhe shëmtisë shpirtërore. Kur i thua tjetrit në Shqipëri – “Don Kishot”, e ke fyer – dhe këtë dhuratë e kemi peshqesh nga Noli, ndërkaq që në kulturat e tjera, kjo fjalë nuk ka pezhorativ tallës e ofendues. Thjesht Don Kishoti është tipi i ëndërronjësit pa sensin e realitetit, por gjithsesi e Bukura dhe Nderi mbeten ideale njerëzore, dhe se pa këto ëndërrime jeta do të dukej si një ndëshkim i pashpirt."

 

Shkrimi duhet lexuar me vëmendje dhe pa ato kufizimet që u vënë kuajve për të parë vetëm drejt.

 Tufa ka mendime Origjinale, ato mendime e shqetësime që na ngacmonin të gjithëve gjithmonë, neve që ishim të fakultetit të letërsisë. Don Kishotin gjithmonë e kam parë me simpati, andaj nuk gjej gabime në ato ç'ka ka shkruar Tufa.

Më kujtohet që kur isha në vitn e parë të fakultetit, në letërsinë antike peta profesor Xhaxhiun për Odisenë. M'u përgjigj me ato që thoshte libri. Iu përgjigja: MOS VALLË ODISEJA NUK DËSHIRONTE TË KTHEHEJ NË ITAKË?

Nuk m'u përgjigj atëherë. Orën tjetër të seminarit flisnim përsëri për Odisenë. E  pyeta përsëri në lidhje me ato ç’ka thuheshin të paktën në pjesën ku flitej për Penelopën, pëlhurën dhe besnikërinë e saj, por edhe për faktin se përse Odiseja i vrau mëtonjësit, kur mbërriti në shtëpinë e tij.

> >

Profesor Xhaxhiu m’u përgjigj me ato ç’ka thuheshin në të gjitha tekstet e letërsisë, mitologjisë, në lidhje me besnikërinë dhe pëlhurën e saj legjendare, ndërsa për Odisenë m’u përgjigj se ai i vrau mëtonjësit, sepse ata i kishin pushtuar shtëpinë, i kishin shkatërruar pasurinë dhe pretendonin jo vetëm fronin, por edhe gruan e tij, kujtimi i së cilës e kishte mbajtur gjallë për kaq vite.

> >

Skeptik siç isha, pranova me gjysmë zëri ato ç’ka më tha profesor Xhaxhiu, por thellë në ndërgjegjen time miti apo historia e Penelopës dhe e Odisesë, shtresëzohej ndryshe.

> >

Kisha bindjen e plotë se Penelopa e kishte tradhtuar Odisenë, jo me njërin, por me disa nga mëtonjësit. Edhe pëlhura që thurrte ditën dhe ç’thurrte natën nuk ishte gjë tjetër veçse një pretekst që t’i mbante ata sa më shumë pranë vetes. Ndërsa Odiseja, nuk u hakmorr ndaj mëtonjësve duke i vrarë, jo vetëm sepse ata i kishin vjedhur pasurinë, apo pushtuar shtëpinë, por sepse ndërmjet tyre gjendeshin edhe dashnorët e Penelopës.

> >

Nuk i vrau sepse ata në një të ardhme do të përbënin rrezik potencial për ta rrëzuar nga froni, por sepse Odiseja u tremb se mos edhe atij i ndodhte si me Agamemnonin, i cili u vra nga gruaja në bashkëpunim me dashnorin në vaskën e banjës. Ai u tremb nga pabesia bashkëshortore, pasi edhe vetë ai, gjatë dhjetë viteve që sillej vërdallë, mes Skillës e Karibdës, nuk ishte shquar për ndonjë besnikëri të jashtëzakonshme bashkëshortore...

Ndoshta kështu duhej parë edhe arsyeja përse ai u vonua 20 vjet të kthehej në shtratin bashkëshortor. Odiseja nuk dëshironte të kthehej në Itakë.

> >

Këto mendime të miat, këto interpretime të mitit, natyrisht më të zgjeruara ia thashë disa javë më pas profesor Xhaxhiut, i cili nuk foli, por as nuk i hodhi poshtë. Që nga ajo ditë me profesor Xhaxhiun nuk kishim më marrëdhëniet e studentit me pedagogun. Marrëdhëniet tona ishin më të ngushta, më miqësore; kur kisha nevojë për borxh i drejtohesha atij, kur doja të pija ndonjë gotë konjak apo fërnet, shkonin bashkë me të tek klubi i Isait në Qytetin Studenti dhe pinin alkoolin në filxhanë kafeje...

> Prandaj le ta lexojmë me më tepër vëmendje Tufën për mendimet e tij. Nuk janë të gabuara, ndoshta dikë gërricin dhe kjo nuk u pëlqen atyre që nuk njohin e pranojnë mendimin alternativ...>

Ardi, mendimet republikane të Nolit dihen... se edhe ai, nuk ishte budalla që të harxhonte kohën e tij që të përkthente një vepër të tillë pa pikë interesi... sepse të ishte aq kollaj do e kishte përkthyer edhe Tufa.

Gjithashtu, që Shekspiri (republikan në rastin e Çezarit) pranohet dhe njihet si më i madhi i letrave edhe vetë në atdheun e Mbretërisë, kjo vërtet nuk duhet të na bëjë përshtypje... por, kur shikojmë matjanë të egzaltuar, që, vetëm për të nxjerrë në pah një figurë të tyren historike, janë në gjëndje të spostojnë edhe monumentin e Skënderbeut, këto "revizionime artistike" kanë vetëm një emër... ashtu siç e tha Emigranti: Çmitizim!

Mund ta shikojmë një histori të shkruajtur më parë në të gjitha format e mundëshme... mund të supozojmë (rasti yt me Odisen&eumlsmiley mjaft mirë skenare të tjera, por nuk besoj se ti u ngrite duke thënë: Ja ka futur kot gjithë bota deri më sot, sepse Odisea ka patur si qëllim vetëm këtë që them unë... apo jo? smiley

P.s: Pse mua p.sh nga kjo historia e Çezarit, më shumë se Bruti e Kleoptara më ka ngelur ndërmënd Mark Antoni? Apo ndoshta për esklamacionin e tij: “Amici, Romani, cittadini, prestatemi orecchio” smiley

Shkrimi duhet lexuar me vëmendje dhe pa ato kufizimet që u vënë kuajve për të parë vetëm drejt.

Ou?*

*dmth: mos more! (habitore)

Ardi Stefa,

Mendimi yt mbi letersine eshte mese i sakte. Komentet tua te Odisese jane ne nivelin e hamendesimit, por te tilla kane qene dhe te Nolit.

Homeri shkruan nje liber. Noli nga Shqiperia e lexon. Por ne te njejten kohe, e lexon dhe Francesco ne Argjentine, Takahita ne Japoni. Jemi ne vitin 1919. Noli ka kuptuar diçka. Por edhe Francesco gjithashtu. Edhe Takahita. Por ajo çfare ka kuptuar Noli eshte ndryshe nga ajo e Francescos dhe Takahita. Edhe keta te dy te fundit, mendojne ndryshe.

Dhe shkruajne te tre nga nje liber. Ne Shqiperi, ne Argjentine, ne Japoni. Dhe te tre librat perkthehen ne anglisht, ne Indi. Dhe te tre librat lexohen nga nje student letersie i Kalkutes. Studenti pergatit nje teze mbi Homerin. Atehere ai lexon Odisene, lexon dhe tre librat e perkthyer, dhe shkruan :

- Sipas Nolit, keshtu.

- Sipas Francescos, ashtu.

- Sipas Takahitas, ashtu-keshtu.

Dhe sipas meje, edhe keshtu edhe ashtu, por me shume keshtu se ashtu.

Dhe studenti eshte gati te dale ne jete e te behet profesor letersie.

Voilà, letersia.

Hurbinek, do të isha dakord që të vlerësohej dhe 'shikimi ndryshe' i Tufës (bile edhe të mund ta vlerësonim)... por kam frikë se, ashtu si Noli para 100 vjetësh, po ashtu e kanë gjykuar "Jul Çezarin" si në Argjentinë dhe në Takahita edhe qindra përkthyes e kritikë të tjerë.

Sinqerisht që do të isha shumë mirnjohës nëse do të bëje një kontroll në google (në atë francez), se mos ka ndonjë kritik që ka dhënë ndonjë interpretim ndryshe nga ai i Nolit (sepse me ç'pashë unë nga këta italianët... e kishin bërë të gjithë me fjalë që të thonin të njëjtat gjëra).... prandaj... më parë se ti shkojmë nga pas Tufës që ka marrë ushtën në dorë, na jep një arsye pak më bindëse se dëshira për të dalë e për të parë mullinjtë me erë me sytë e Tufës.

Kam pasur nje instruktor i punes me dru , ai thoshte gjithmon" Kur lexon diçka te re dhe kujton se e ke kuptuar, lexoje edhe nje here se nuk i dihet si e ke kupruar"

T’u argumentohet dhe të mbështet mendimi i Introduktës së F. Nolit mbi domosdoshmërinë e vrasjes së Cezarit; - Të vihet theksi mbi veprën heroike të Brutit dhe Komplotistëve si tragjedi e Idealit të Lirisë; - Të shpjegohet pse vepra e Brutit dhe Komplotistëve do të mbetet shembull në histori dhe ata do të konsiderohen si liberadorë të atdheut; Kuptova se udhëzimet nuk e kishin fare hallin tek arti i Shekspirit, as tek bukuria dhe forca artistike e veprës, madje as tek “interpretimi origjinal” i Shekspirit. Përkundrazi. Programi udhëzonte të mbështeteshin idetë e Nolit mbi “Jul Cezarin” e Shekspirit. E rëndësishme ishte ç‘mendonte Noli, jo çfarë mendoja unë. Nxënësve do t’u duhej të mësonin atë që shkruan Noli për Republikën dhe Monarkinë e Romës së lashtë dhe aspak jo “profkat” që mund të nënkuptojë vetë Shekspiri apo unë mbi Shekspirin. I gjendur para kësaj situate mendova: “Përse atëherë Ministria kërkon të shkruhen tekste interpretuese e analizuese mbi veprat e Shekspirit apo Servantesit? Përse nuk merren Introduktat e Nolit dhe ta mbyllim me kaq punën, përderisa asnjë mendim tjetër jashtë atyre që ka thënë Noli nuk është i dëshirueshëm? Këtë quajnë ata të ministrisë ‘mendim kreativ’?”

 Pra Prof Tufa, nuk kerkon interpretim tjeter te ngjarjes.Tufa thote se nuk duhet introkdukte se Bruti eshte shpetimtari i republikes, se Qezari meritonte ate fund.

Lumidrin,

Une nuk e kam lexuar, por kam lexuar nja dy analiza te forta te nje novele te Borges "Pierre Ménard, autori i Don Kishotit".

Them se kjo novele duhet lexuar me detyrim, ne vitin e pare te letersise. Madje edhe neper gjimnaze, pse jo. Me detyrim. Psh te heqin nje ore nga "n'Dardani bien tupanat" ose nga "Te vrane o Ali Pasha te vrane", dhe te fusin kete novele.

Sipas te gjitha gjasave, kjo novele do t'i çliroje studentet nga keto gjepurat e kuptimeve.

Pakez filozofi peshku : "ç'kuptonte me te kuptosh ai profesori i punes me dru ?"

Sepse ketu na dalin shume gjera, por po presim me mire pergjigjen.

Ishte "instruktor" e jo "profesor"

Instruktori te instrukton, profesori te profeton. Ka nje ndryshim themelor midis dyve.

Prof, Tufa thote " nuk duhet te bejme nderhyrje ne veprat e klasikeve, e merr si shembull, Don Kishotin, ku Noli e cileson nje veper kunder "bejlereve kalorsiak".

Eshte e njejta gje sikur sot dikush te shkruaj nje veper te tille, dhe ta cilesonim se eshte kunder Paris Hilton , nje "bejlere" qe kaleron shkelqyeshem.

Lumo, kta presorat e punes me dru kon qen hata fare; po jo aq sa ata te punes me metal. Se metali eshte me i forte se druri.

E rëndësishme ishte ç‘mendonte Noli, jo çfarë mendoja unë.

Shekspiri apo unë

Ky sikur eshte nga Kuci a i qivja udhet!

Emo!

E rendesishme eshte vepra, stili, fryma, drama.

Se ç'fare mendojne te tjeret s'duhet te interesojne.

Ne qofte se une kerkoj te "njoh" vepren nepermjet mendimit te trete, do thote se une kerkoj te vetmanipulohem.

Me duket se kete kerkon Prof Tufa, qe studimi i veprave te jene pa  nderhyrje "nga jashte".

Edhe ka te drejte, sepse une qe kam prejardhje p.sh "bejleresh", jam i denuar nga fati i jetes te mos preferoj leximin e nje vepre si "Don Kishoti", o ne qofte se vij nga blloku, nuk duhet te lexoj "Makbeth" etj.

Besoj se e kuptoni ironine e ketyre renkimeve te ketij Tufes!

Ky, me njeren ane, do te punoje brenda sistemit, ia ka enda te marre honoraret e ketij sistemi,  por nga ana tjeter nuk do qe te beje sic i thone keta te sistemit! Ky do ta shpike vete rroten, por pa rrezikuar fare! Leket i do kokerr me kokerr!

Noli, me ane tjeter, vertet e shpiku rroten (e interpretimit te disa veprave boterore), por per kete as nuk lojti brenda sistemit, lojti jashte sistemit as nuk u pagua nga sistemi.

Megjithate, interpretimi i Nolit eshte sot norma e pranuar nga ajo ngrehina e vogel qe quhet "sistemi arsimor i shtetit shqiptar"!

Eshte e udhes te vihet ne dukje edhe fakti qe Tufa nuk ulet te beje nje studim ku ti hedhe poshte pikpamjet e Nolit, por i fut nje artikull ne gazete, permend shkarazi pikat e diskordances, dhe i fut edhe nje t'morme honorari nga gazeta! smiley

Some scholar huh!

Nga ato te tufezave, sic tha dikush mo nolt!

Noli i bente punet pak me ndryshe, me ngjan!

Jo, Tufa nuk ben studim, nuk pret qe studimi te metabolizohet, te konkurroje lirshem me Introduktat, te kete nderin/fatin te behet alternative. Tufa nuk ben perkthim te perditsuar te Jul Qezarit e te Don Kishotit. Kokes i ke ren Mrrok. Tufa ben artikull. Tufa thote pse me rruni mjekrren kur nuk eshte bere Dhespot... si Ai tjetri. Dhe e di cfare eshte me e bukura? Sharlatanet qe mbijne kerpudhor pas ktij shiu acid, qe thone "po kjo eshte diktature, po kto jane tabura e idhuj ... qe duhen shembur". Harrojne rrezikzinjte se ne cdo inovim qe i behet nje ndertese, ato qe nuk luhen kurre jane themelet.

Nuk flas mo, mrrok, se m'u prish gjaku qe me mjes per hicmos gje.

Mire t'bohet! smiley

Kollaj kur na e prishe gjakun dje ti neve qy me mjes me "vjersha t'ronda" per cesmet e fminise ?  smiley

Tufa nuk po merret apo nuk ka si thelb te ketij shkrimi interpretimin e Nolit per Jul Cezarin dhe Don Kishotin, por me rregullat me te cilat drejtuesit e arsimit ne Shqiperi kufizojne apo futin ne nje kornize nxenesit dhe studentet shqiptare, duke ju dhene tekste qe duhet te shkojne ne te njejten linje mendimi qe mbron Noli. Cfare eshte kjo? Pse flitet per "mendim kreativ" apo ku eshte "mendimi kritik" qe duhet kultivuar tek nxenesit? Tek e fundit pse eshte ngitur ky mit i Nolit qe duhet te jete gardiani qe korrekton interpretimet e te tjereve? Edhe Bibla dhe Kurani, benda vete teologeve apo studijuesve te tyre ka kundershti dhe interpretime te ndryshme per nje pasazh apo fjali etj. Edhe kritika ne perendim per Jul Cezarin p.sh. ka mendime te ndryshme per keto qe merret Tufa; Bruti, motivi, Cezari etj.

Tani Noli sigurisht qe per mua i ka bere interpretim sipas bindjeve te veta politike ketyre veprave dhe eshte i respektuar ne kete por nuk duhet pranuar si "kryemendim" dhe cdo gje tjeter vjen nen te. Une e refuzoj kete. Keto jane reminishenca te komunizmit.

P.S. Tufa mendimin ndryshe nga Noli e ka shprehur ne tekstin qe ka hartuar, ketu eshte nje shkrim thjesht qe ndan shqetesimin e tij me lexuesit dhe merret me interpretimin e Nolit aq sa lejonnje shkrim i tille.

Or Spiker, plaça un nëse e ke lexuar se ç'thotë Noli e ç'kanë thënë komunistat për Jul Çesarin... Po ty mjaft që të kujtohen komunistat dhe të skuqen sytë smiley

Vërtet që shqiptari donte të shikonte diçka ndryshe, por s'ja merrte mëndja që do kishte të tillë don Kishotë që do ta drejtonin drejt atij gjësenit ndryshe... dhe me shku e me kërku gjëra ndrsh edhe nga se si e shikon gjithë bota (Sala përfshirë smiley )

P.s: ju hangërt mortja (Ypi TM smiley )... keni 20 vjet që po qeverisni akoma me programet e ministrive të Enverit  e me ato keni ngelur(para ca kohëve ishte dhe një lajm tjetër për mënyrën e llogaritjes së produktit të brëndshëm (më duket), që ministria e financave përdorte akoma legjislacionin e vitit '85 smiley

Habedin Balla... tha: Kur kaloi partizani nahijes tone, im ate, rahmet paste, u celi konak. I pari i tyre, nje qorr i aneve tona, - gjalle sot e kesaj dite, - e pyeti.

- Ku, or taraku i Bitak balles, ma ke kryet e vendit?

Im ate, pa ia zgjate, ia pret:

- Allahile, or Qorr! Me m'pyet per krye vendi, mbasi i ke shpraze votres nje kove me uje t'holle!

Nesret, pa zbardhe mire ferku i drites, mbasi qene dendur mire pesdhet fryme e paten thare dy bute me vere dhjetevjecare dhe, mbasi pasi paten fjete ne me t'miret shtreten c'mban mbare Dibra, - u ngriten e dolen partizanet... Dolen, por moren me vete dhe tim ate, ashtu sic qe ne shtresa - ne kemishe e n'breke te bardha - ia kallen zjarrin shpise dhe kur dolen ke Varret e Serbit, ia numuruan tre here babes tim, ne syte e mi, me fjalet: 'Oxhakun ta pshurrem, por edhe racen tande do ta veme te haje ne nje grazhd me bagetine'. Nuk vonoi shume dhe me te hyre Partia, ia mberriti aneve tona po ai njeri qe shtiu mbi tim ate, zevendesi i Qorrit, nje fare neshat Kuci me partizane toske. Ne fshatrat e bregdrinit kriste pushka nate per nate. Dhe njimend: ku ka pase oxhak, e ktheu grazhd. Kur kthenin ne qytet, kcenin e benin aheng. E hiqnin vallen me ate kengen e Neshat kucit:

Hidhe, hidhe kemben / Dibres t'ia qijme t'emen!

Fragmenti me lart eshte shkeputur nga Tufa. Pas kesaj felliqesie, une refuzoj te degjoj tjeter gje nga kjo qenie. Epitetet po i kursej. Nuk jam kristian, nuk them fale Zot, por ne paste nje xhehnem, atje vafte me gjithe skoten acide qe prodhoi post-90ta.

Em, thashe se po e lëshoshe ket muhabet, pa dale aty ku nuk dihet ku do dilshim. Po ti po e vazhdon ne menyre unilaterale garen e armatimeve smiley

E padrejtë smiley

Sorry, mik i mire.

E mbylla. Ma boj kabull.

Problemi eshte se pothuaj te gjithe e kane kapur me Tufen. Nuk e di pse. Une per vete nuk e njoh mire. Mbaj mend njehere qe me kishte nxjerre ne fleterrufe, por me tej, s'di gje.

Por ç'rendesi ka. Problemi eshte tek çeshtja e ngritur, e jo tek kush e ngriti. Aq sa te shkohet te germohen sepetet e depove.

Dhe problemi, i shtruar troç, eshte :

C'duhet bere qe te mos kemi me gjimnaziste kunguj dhe mesues kryekunguj ? (ne letersi e kam fjalen, se per a²+b²=c², keshtu kemi plot.)

T'i leme keto : jo po rroga e jo po disiplina, keto s'pine uje. C'duhet te mesojne dhe si ta mesojne ? Te kapemi ketu, te tjerat pastaj jane larje hesapesh. Ja une, megjithese i nxjerre njehere ne kendin e kuq, nuk kam uleritur kunder Tufes, ai qofte shendoshe atje ku eshte, dhe i ecte fati.

Shkon inspektori i ministrise se arsimit ne nje fshat te Tiranes te inspektoje zhvillimin e lendes se matematikes (me urdher nga OECD-ja) dhe gjen atje nje mesuese qe s'dinte c'ishte kendi, e jo me harku. Behet rremuje dhe hapen letrat - a hapet kompjutri-, merret zysha ne pyetje. E pranoj thote, e kam falls diplomen. Po mire moj, i thote inspektori, mire qe fallsifikove, po pse ne matematike e jo ne ndonje gje me te lehte si letersia a historia. Po ja, shfajesohet kjo, keto te lehtat kishin mbaruar, vetem matematika kishte ngelur.

E keshtu, duam ne standarde ne mesimdhenie, e diskutojme si te lexohet letersia, nje nga ato te lehtat, sipas inspektoreve nga ministria.

Sec kam nje parandjenje qe Noli vete do te gezohej shume po te lexonte kete artikull te Tufes.

Tropizma, shume shume funny ky postimi yt. S'me kishte vajtur mendja ketu. Qenkam vertete ne uje. Megjithese s'duhet te habitem dhe aq shume. Edhe dikur, ne koherat e "lavdishme", letersia mendohej per çupa, disi lozonjare, qe flisnin ne gjuhe letrare, dhe qe normalisht, per opinionin e pergjithshem, ishin tyryfyçka sepse lexonin romane. "Ajo eshte e lajthitur", me thote nje dite Xhevdeti per Albanen, nje vajze qe e kisha ne klase dhe qe lexonte romane. Dhe me e bukura eshte se Xhevdeti e shtynte guximin deri aty sa te thoshte : "Eshte e lehte ta besh dashnore, sepse ia ka marre trute letersia". Eh Xhevdet Xhevdet, e pashe kesaj rradhe qe isha, shiste hekurishte me kile.

 

Vetem paragrafin e pare po te lexosh del se Tufa pervec "talentit' dhe " deshires" shume te gjere e te paaneshme qe ka per Letersine e mendimin kritik , del se ky lloj ROBI punoka me "porosi". Ky eshte perfundimi i pare qe del nga ky mobnolog e vetkritike qe Tufa i ben vete Tufes .

Ne rafshin "profesionist" , ose ne nuk dime te lexojme ose eshte reale , nuk po gjej dot cfare mendimi te tij ka per dramen pervec kunder trajtimit te NOLIT ose llafazanerise qe Noli e ka trajtuar ne kete menyre sepse ne "introducte" smiley shpreh , imponon pikpamjet etij POLITIKE! Or mejTiMtar i rrymes Mixhiste . Edhe Partia e Punes  e kishte kuptuar injorancen qe mban ne vetvete kritika pa mendimin e argumentin dhe prandaj nxorri tezen " Te kritikojme por edhe te pohojme" smiley Cfare mendim personal ke per vepren ? Te argumentosh Kanunin qe Bruti shkeli "Besen " ? Apo ke argumentin politik te kohes qe ish Komunisti Sali me tere skoten e tij , nuk shkeli besen e PP-se , por u ngrit si "vigan Liberator"

Me pak fjale, ky Tufa bashke me gjiFe te tjeret qe kane marre persiper te ushqehen me "vetidene" se kane aftesi ( ne fakt personalisht them se duhet te jete i afte) duhet me cdo kusht te THONE se si e mendojne pa qene pjestare te RENEAS- Politike ose qeverive nepermjet Ministrise se Arsimit. Fol TUFA ! FOL ....por jo duke share e mallkuar me kercenimin "kam kapter RAMIUN". Ti s'ke vlere as per krahinen qe te ka lindur jo me te kesh vlere per sisteme arsimore pervec te lloit te "porositur" nga mentaliteti MIXHIST ! Leri keta te lloit Speakerfone qe s'te shpien as ne dere te K/Ministrise se sotme per kulture . Leri dhe Huribinate te ..Po shkoj te ha nje pjate gjrosh . Hajt tunjatjeta" Po te duash per mejTi Mtare te vecante e te pagjetshem ose origjinale Hunj , ke sa te duash per interpetime ne pavione ku shtrohen te semure psikik.

Te jesh origjinal ne shfaqjen e interpetimit te SHEKSPIRIT mendoj se duhet te jesh me shume se sa botkuptimi i GEJ-ve qe e mbyllin dramen Hamlet me veprimin e " Uljes se brekeve"  dhe fjalet e mbretit drejtuar Hamletit : Perse te me vrasesh ! Hajt i fusim nga nje te q...."Edhe ky eshte nje fund origjinal -do te thoshte Huri !

  Per aq pak kemi lexuar prej TUFES tek PPU e gjetke ,hiqi ato mendimet ne forme "TUFE" , ky rob duket qe zotron aftesi te menduari dhe te shprehuri ne klase te pelqyeshme letrare . Por eshte drejtuar tek perversiteti nga perverset !Keta duhen shpetuar per te mos degjeneruar si YPI !

Dmth vepra e Nolit (introt perfshire) po kontribuon per kungujt e kryekungujt ne gjimnaze?

Ore, mos eshte hap me shume sec duhet ajo vrima e ozonit atje lart?!

Jorges - Du irrst: Ich bin ein Hand Gottes gewesen
William - Die Hand Gottes verhüllt nicht, sie schafft.
Jorges - Es gibt Grenzen, die man nicht überschreiten darf. Gott hat gewollt dass auf bestimmten Bücher geschrieben steht: Hic sunt leones.
William - Gott hat auch die Ungeheuer geschaffen. Auch dich. Und er will, dass über alles gesprochen wird.

Der Name der Rose, Emberto Eco

Nuk jam kundra diskutimit mbi gjithcka. Jam kunder mendesise shkaterruese. Kaq thjesht.

Pse e them kete? Sepse historikisht ne kemi zevendesuar ne vend qe te (mbare)shtojme.

Te veprat ne fjale: ato kane karakter universal, nje premise kjo per tu klasifikuar si "gjeniale". Karakteri universal keqkuptohet si uniformitet kumti ne cdo rrethine. C'ka nuk eshte e vertete. Pervetimi i Don Kishotit apo Brutusit perthyhet ne prizmat specifike (kohe-hapsire). Logjikes se Nolit nuk mund t'i luash asnje presje. Por ajo nuk eshte gjithperfshirese. Puna eshte qe Nolin nuk do e bejme kurban te ministrive arnaute te arsimit. Ato ne fakt nuk e meritojne Nolin.

Ndihme !

Pedro, ne qofsh ketu rrotull, te lutem me shpjego pak kete pasazhin e Ecos. Une nuk e kam lexuar kete romanin, dhe mora e futa ne nje fjalor gjerm-fr., dhe me nxori nje mish-mash, s'mora mire vesh.

Por besoj se do te jete nje pasazh i forte. Nganjehere e çmoj shume pranine e disa vetave ketu, te pakten nga ana e letersise. Nder ta dhe Pedro, qe me eshte dukur njohes i mire i letersise. 

OK, Pedro, kur te kesh mundesi. 

Tani ne nuk duhet te presim shume nga njerezit e formuar ne komunizem dhe per fatkeqesine e tyre, kane mbetur ne kete batak pa mundur te dalin prej andej si shume te tjere duke kapercyer ate shkollim formal ne ate kohe. Kjo ka shkaqe komplekse (tek disa eshte fshataria dhe qe Jul Cezarin e Shekspirit vetem e kane degjuar si titull se per te lexuar nuk ma merr mendja, ndoshta kane filluar tani qe po bejme debat) . Vini re se si ndryshojne komentet e atyre qe kane nje ndikim perendimor dhe atyre qe kane nje formim thellsisht komunist. Mendimi ndryshe apo alternativ kundershtohet apriori dhe me sharje ne drejtim te personit, jo te asaj qe ai thote.

Pse at'here ne nuk duhet qe edhe ne tekstet e studenteve te shkencave politike apo sociale ne pergjithesi te fusim vetem tekste qe shajne Marksin apo vetem idete neoliberale duke i larguar kritikat apo studimin e sistemeve te tjera?

Komuniste hesapi, duan te na mbajne te lidhur me force me ate menyre te menduari dhe vepruari te asaj kohe.

Spiker, nder komentuesit jam edhe une. Arsimimi final: PhD ne vitin 2001 dhe Master ne vitin 2000 ne Unversitetin e Georgias, Athens, USA.

Ti ku/per cfare/kur je arsimuar ne menyre perfundimtare?

Perendimor zoteri i gjithe arsimi qe vjen pas high school -shkenca sociale si drejtim, nuk po e specifikoj me shume.

Tani master per numra apo si punohet toka mund te bejme te gjithe ne pasi te kishim mbaruar institutin bujqesor sic ke bere ti dhe letersine e ke pas zhgenjimeve qe ke pasur me agronomine si melhem per plaget dhe del e na ben profesionistin ketu.

Po ik or burr se dy libra te Kadarese ke lexuar...

Jo i dashur smiley  Me agronomine nuk kam patur kurrfare zhgenjimesh. Ne fakt vetem suksese. Kam botuar edhe liber bujqesie ne Shqiperi, vleresuar si me i miri.

Nuk me the, arsimimin tuaj. Une jam krejt i hapet. Emri Shkelqim Cela.

PhD ne Kimi Ambjenti me zbatime te Statistikes. Master ne Statistike. Po botoj si ne kerkime shkencore ne organe prestigjioze te Perendimit, ashtu edhe letersi ne vendin tim.

Hapur pra letrat.

Ti, qe merr guximin me vleresu formimin e te tjereve, cfare ke me thene? Cili eshte formimi yt? Cfare ke botuar? Me cfare e tregon formimin perendimor? Kush te ka vleresuar?

Per keto te fundit, te jap edhe me informacion per veten time. Ketu eshte Rodi, ketu kerce Spiker!

Po domosdo qe vepra e Nolit, e pare si e pakrahasueshme, ndihmon per kungullzimin e shoqerise. Ashtu siç qeme kungullzuar ne.

E kam thene dhe njehere tjeter : sondazh, ne Tirane : "cila eshte vepra me e mire per ju ?"

Pergjigjet :

87% - Nje tragjedi amerikane.

7% - Asgje e re nga fronti i perendimit.

5% - Harku i triumfit.

1% - Titistet.

Ahera, ka ndonje problem ketu apo ska fare ?

Noli, eshte mire. Por jo ekskluziv. Ore po fundja, edhe babai im t'i kete bere keto introduktat (nga na doli ky barbarizem?!), nje dite do t'i thosha : po rri ore se more njerezit ne qafe me "fyellit ne nje vrime".

Ne kete sondazh jam tek 1%.

Me ka pelqyer Titistet, nje liber thashethemesh, ku nusja shan vjehrren!

 

Dua te shtoj nje mendim ku perfshihen te gjithe keta origjinalet qe " prashisin grurin" ose  te lloit qe "habiten" me keto moskuptime te interpetimeve " origjinale" .

Keta te  kujtojne imazhin  e profesorit qe i hypur maje kalit lexonte romane. Me pas kur kali po ngordhte dhe ra ne gjunje i ngordhur , i pernderti profesor levizte por pa kuptuar se kali ngordhi . Ai ecte ...por interpetimi me origjinal i tij ishte ..Se si eshte e mundur qe une po leviz kur kali ngordhi ?

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).