Lavjerresi i Foucault (Eco) - fragment (2)

Shterpesia e tij ishte e pafundme: ajo ishte pjese e ekstazes.
                                              E. M. Cioran, Le mauvais démiurge, Paris, Gallimard, 1969

 

Biseda tek Pilade me kishte treguar anen e jashtme te Belbos. Nje vezhgues i mire mund te kishte perceptuar karakterin melankolik te sarkazmes se tij. Une nuk mund te pretendoj, qe ajo te kishte qene nje maske. Maskat ishin ndoshta afrimitetet, prej te cilave ai e linte veten te terhiqej. Sarkazma e tij e shfaqur publikisht zbulonte ne fakt melankoline e tij te vertete, te cilen ai fshehtazi perpiqej t´ia fshihte vetes, duke e maskuar ate me nje melankoli te marinuar.
Lexoj perseri kete tekst, te cilin une e kam gjetur mes file- ve te tij, dhe ve re tani, qe ai ne fakt ne keto tekste perpiqej, si ne nje roman, te shpaloste ate, cka ai, te nesermen tek Garamond, do te me tregonte rreth profesionit te tij. Cdo gje e gjej perseri ne to: akribine e tij, pasionin e tij, zhgenjimin e lektorit, i cili shkruan nepermjet personit-mjet, permallja ndaj kreativitetit, te cilin ai nuk mundej ta realizonte kurre, rreptesia morale, e cila e shtrengonte ate, te ndeshkonte veten e tij , pasi ai adhuronte dicka, mbi te cilen ai mendonte te mos kishte asnje te drejte, teksa ai prej adhurimit te tij krijoi nje pikture lajle-lule patetike.

__________________________________________________

Filename:  Jim Kanabisi

Mengjes, bisede me arumunin e ri.
1. Monografi e bukur, e shkruar rrepte, ndoshta pak si shume akademike.
2. Me gjenialia ne kapitullin mbylles krahasimi mes Catull, poetae novi dhe avantgardistin modern.
3. Perse jo si hyrje?
4. Me duhet ta bind per kete. Ai do te thote, te tilla spekullime te dyshimta nuk mund ti perkasin nje seríe filologjie. Ai duhet te kete parasysh mentorin e tij, perndryshe ai nuk merr prej tij asnje parathenie dhe rrezikon karrieren e tij. Nje ide briliante kalon ne dy faqet e fundit pa u vene re, fillimisht ajo te bie shume ne sy dhe mund te irritoje peshkopet e bashkesise.
5. por te duhet vetem ta vendosesh ne kursiv, ne formen e nje parathenie te lirshme jashte kerkimit te vertete, atehere hipoteza mbetet hipoteze, pa e kompromentuar seriozitetin e punimit. Lexuesit nderkohe jane menjehere te mberthyer, ata e lexojne librin nen nje kendveshtrim tjeter.
Por me kete, mos valle ne te vertete une e detyroj ate drejt nje akti te clirimit, apo po e perdor ate thjesht per te shkruajtur librin tim?
Me dy fjale te ndryshosh libra te tere. Te jesh Demiurg ne vepren e te tjereve. Ne vend qe te brumosesh balten e bute, te japesh goditje te vogla mbi balten e ngurtesuar, prej te ciles tashme dikush ka formuar statujen e tij. Ti japesh Moisiut goditjen e duhur me cekic dhe ai fillon te flase.

Bisede me William S.
"E lexova punimin Tuaj. Jo keq. Pjesa ka ngarkese, fantazi, dramatike. Perpjekja e Juaj e pare per te shkruar?"
"Jo, kam shkruar tashme edhe nje tragjedi tjeter, historia e dy te dashuruarve ne Verona, te cilet...."
"Mire, por le te flasim fillimisht mbi kete punim zoti S. Pyes veten, perse Ju e lini historine te zhvillohet ne France. Perse jo ne Danimarke? Vecse sa po e coj neper mendje, kjo nuk do te kushtonte shume pune, mjafton te ndryshoni disa emra, prej Château de Châlons-sur-Marne behet, le te themi, Schloss Helsingör... Mua me duket, se ne nje klime protestante nordike, ne te cilen endet fryma e Kierkegaard, te gjitha keto ceshtje ekzistenciale do te beheshin...."
"Hem, ndoshta keni te drejte."
"Po, patjeter. Me tej, pjesa Juaj ka nevoje per disa goditje dramatike,vetem aty-ketu nje retushim, ashtu sikurse floktori korrigjon qimet e fundit te qafes, perpara se t´Jua mbaje pasqyren... Per shembull, fantazma e babait. Perse ne fund? Une do ta lija te shfaqej menjehere qe ne fillim. Ne menyre te atille, qe paralajmerimi i atit menjehere te percaktoje sjelljen e princit te ri dhe ta coje ne konflikt me te jemen."
"Aspak idé e keqe, me duhej vetem te spostoja nje skene."
"Drejte. Dhe se fundmi, stili. Le te kapim nje skene cfaredo, ketu, kjo per shembull, kur princi i ri shfaqet ne te tatepjeten dhe fillon me meditacionet e tij mbi aktivitetin dhe pasivitetin. Kjo pjese eshte me te vertete e bukur, por mua me mungon akoma ngarkesa e vertete. Kjo te deperton shume pak nen lekure: “Te veprosh a te mos veprosh? Kjo eshte pyetja ime plot frike! Nese fisnikerisht ne perulje, shigjetat dhe te vertiturat e fatit zemerak te durosh apo...” Perse pyetja ime plot frike? Une do te doja ta lija te thonte, kjo eshte ceshtja ketu, ky eshte problemi, me kuptoni, jo problemi i tij individual, porse, mbi te gjitha, ceshtja themelore e Ekzistences. Me e para alternative eshte, per ta thene kesisoj, ajo mes Te Jesh dhe Te mos Jesh...,"

Te popullosh boten me femije, te cilet jetojne nen emra te tjere, dhe askush nuk e di, qe ata jane te tute. Njesoj sikur te ishe Zoti ne civil. Ti je Zoti, ti ecen neper qytet, degjon njerezit te flasin rreth teje, Zoti ketu e Zoti atje, dhe cfare Universi i mrekullueshem, dhe sa elegante kjo universale force e rendeses, dhe ti buzeqesh nen mjekren tende (ti duhet te ngjisesh ne fytyre nje mjeker, per te ecur nder njerez, ose jo, pa mjeker, tek mjekra te njohin pernjehere), dhe ti i thua vetes (solipsizmi i Zotit eshte dramatik): “Hej, te gjithe kete e kam krijuar une, dhe ata nuk e dine.” Dhe dikush perplaset me ty ne rruge, ndoshta te fut edhe ndonje te share, dhe ti me perulje kerkon falje dhe vazhdon tutje, nderkohe qe ti je Zoti, dhe po te doje ti, mjaftoje vetem te ferkosh gishtat, dhe bota behej hí. Por ti je kaq i plotfuqishem, saqe mund t´ia lejosh vetes, qe te jesh i meshirshem.
Te shkruash nje roman mbi Zotin, i cili del inkognito shetitje nder krijesat e tij...
Harroje Belbo, nese te erdhi ty kjo idé, patjeter qe i ka shkuar nder mend edhe dikujt tjeter.

Variant. Ti je nje autor, ti akoma nuk e di, nje nder te medhenjte, gruaja, te cilen ti dashuron,te ka tradhetuar, jeta nuk ka me kuptim per ty. Per ta harruar, ti ben nje udhetim mbi Titanic dhe peson nje mbytje anije ne Oqeanin Jugor, ti shpeton (si i vetmi i mbijetuar) ne nje varke vendasish dhe kalon vite te tera ne nje ishull te vecuar, te populluar vetem nga papuat, i rrethuar prej vashash, te cilat te kendojne ty kenge perdellyese, ndersa tundin gjokset e tyre, te mbuluara vetem nga nje gjerdan lulesh. Ti mesohesh me keto, ato te therrasin Jim, sic bejne me cdo te bardhe, nje prej mbremjeve nje vashe me lekure ngjyre qelibari vjen ne kasollen tende dhe thote: “Une jotja, une me ty.” Po, eshte bukur, ne mbremje te shtrihesh ne veranda dhe te veshtrosh Kryqin e Jugut, ndersa ajo te ledhaton ballin.
Ti jeton nen ritmin e lindjes dhe perendimit te diellit dhe nuk njeh gje tjeter.
Nje dite prej diteve, vjen nje motobarke me hollandeze, ti merr vesh, qe kane kaluar 10 vjet, ti mund te largohesh me ta, por ti ngurron, ti me mire shkemben arra kokosi perkundrejt sendeve dhe premton, se do te kujdesesh per te korrat e kanabisit, vendasit robetohen per ty, ti fillon te lundrosh nga ishulli ne ishull, se shpejti ty te therrasin kudo Jim Kanabisi. Nje aventurier portugez i shkaterruar prej pijes, vjen qe te punoje per ty dhe ti e cliron ate prej alkoholit, e gjithe bota flet nderkohe rreth teje ne ato brigjet e Oqeanit Jugor, ti keshillon maharaxhain e Bruneit ne nje fushate kunder pirateve te lumit, sjell perseri ne forme nje top te vjeter te ndryshkur te kohes se Tippo Sahib, krijon nje trupe besnike me malajziane dhe i stervit, djem te zot me dhembe te nxire sterre.... Ne nje beteje ne Pllaken e Koraleve (apo mos ishte valle ne Susquehanna?), te mbulon Sampani i vjeter dhembenxire (apo mos ishte valle Corapelekurja?), me trupin e tij. “Oh, Jim Kanabisi, jam i lumtur, qe po vdes per ty”-“Oh, miku im i vjeter Sampancorape!”
Fama jote perhapet neper gjithe arkipelagun, qe nga Surabaya deri ne Port-au-Prince, ti tregton me anglezet, ne kapitenerine e portit te Darwin je i rregjistruar si Kurtz, ti je tashme Kurtz per te gjithe bote, Jim Kanabisi per vendalinjte. Por ja, nje prej mbremjeve, teksa vasha te ledhaton ne verande dhe Kryqi i Jugut shkelqen ne qiell si asnjehere tjeter, por ah, krejt ndryshe nga Arusha e Madhe, aty e kupton: te terheq kthimi ne Atdhe. Ti do doje me gjithe qejf ta shihje ate perseri, vetem shkurt, vetem sa per te pare, c´ka mbetur prej teje atje .
Ti merr motobarken dhe lundron per ne Manila, qe aty nje avion me helika te con ne Bali. E me tutje mbi Samoa, Admiral Islands, Singapor, Tananarivo, Timbuktu, Aleppo, Samarkand, Basra, Malta, dhe tashme ti je ne shtepi.
18 vjet kane kaluar, jeta te ka gdhendur, fytyra jote eshte e rreshket bojekafe prej ererave te pasatit, ti je me i vjeter, ndoshta me i bukur. Dhe akoma pa mberritur mire, ti zbulon, se librarite ngrejne ne qiell librat e tu, te gjithe vepren tende, ne botime te reja kritike, emri yt eshte i gdhendur mbi porten e shkolles se vjeter, ne te cilen ti ke mesuar te lexosh dhe te shkruash. Ti je shkrimtari i madh i humbur, ndergjegja e nje gjenerate. Vajza romantike kryejne vetevrasje mbi varrin tend bosh.
Dhe pastaj perballem me ty, e dashur, c´mi paske gjithe keto rrudha rreth syve, sa thellesisht e tmerruar prej dhimbjes se kujtimit dhe prej vrasjes se ndergjegjes eshte kjo fytyra jote akoma e bukur. Per pak te kisha cakitur, aty mbi trotuar, une qendroj dy hapa para teje, dhe ti me veshtron si dikush, i cili pas meje kerkon dike tjeter. Une mund te te flisja, kohen mund ta shuaja. Por perse? A nuk i kam patur cfare doja? Une jam Zot, une kam te njejten vetmí, te njejtin maní per fame, te njejtin deshperim per te mos qene njeri prej atyre krijesave te mia, si gjithe te tjeret. Te gjithe ata jetojne nen driten time, vetem une duhet te jetoj ne shkelqimin e padurueshem te erresires time.

Shko pra, dil ne jete, William S. Ti je i famshem, dhe ndersa kalon prane meje, mua nuk me njeh. Une mermeris tutje me veten time: “Te Jesh apo Te mos Jesh” dhe i them vetes: “Bravo te qofte, Belbo!” Shko, William S. plak, merre pjesen tende te fames: ti vetem sa ke krijuar, por une te kam perfeksionuar!

Ne, te cilet ndihmojme te nxjerrim ne drite te tjeret, ne ne fakt nuk lejohemi, njesoj si aktoret, te varrosemi ne dhé te bekuar. Por aktoret vetem sa bejne kinse, bota na qenkerka ndryshe, sikurse eshte, ne perkundrazi kemi krijuar shumellojshmerine e boteve te ndryshme...
Si mundet valle jeta te jete kaq bujare, sa te garantoje nje kompensim kaq sublim per mediokritetin?

71 Komente

Rrofsh Pedro. Flm vertet.

Me fal kuriozitetin, i ke perkthyer ti apo i ke gjetur?

Pedro, vazhdon te me pelqeje shume perkthimi yt. Me sa shoh, e paske marre persiper perkthimin e ketij libri ne shqip, apo jo? Mrekulli. Nje pyetje: Pse Lavjerresi i Foucault dhe jo Lavjerresi i Fukose? Pse Jim dhe jo Xhim? Ne kete pike nuk pajtohem me ty, pasi dhe sipas drejtshkrimit te gjuhes shqipe emrat e huaj ne shqip shkruhen ashtu sic lexohen, plus qe dhe lakimi i emrave rrjedh me bukur, kur emri shkruhet ne shqip. E pranoj qe ai qe do t'i hyje leximit te Ekos, nuk e ka problem nese emri eshte shkruar Jim apo Xhim, sepse Ekoja s'eshte buke per dhembet e cdokujt, por thjesht per te mos deformuar bazat e shqipes, te cilen cdo perkthyes duhet ta kete mire parasysh.

psh. ti thua: ne kapitenerine e portit te Darwin je i rregjistruar... [...]

une do te thosha: ... ne kapitenerine e portit te Darvinit je i regjistruar...

Hehe, me pelqen dhe kjo... ashtu sikurse floktori korrigjon qimet e fundit te qafes... - Tregon qe e ben me dashuri kete pune dhe shfleton nuk mbetesh tek fjala parukier apo berber. 

Shume bukur dhe pergezime te sinqerta. smiley 

p.s. Do te te lexoj perhere me shume kenaqesi.

smiley

Sepse Eco quhet Eco dhe jo Eko, sepse Darwin quhet Darwin dhe jo Darvin. Shqipja (dhe cdo gjuhe tjeter), ne opinionin tim, eshte teper arrogante (dhe absurde) kur nderhyn ne identitetin e njeriut dhe nuk e respekton ate.

Jepe nje here emrin ashtu sic shkruhet ne kllapa, kur permendet per here te pare ne text, dhe iku edhe arroganca e shqipes. Ka nje qellim ajo pune, nuk behet kot, as per arrogance gjuhe (sa rrojme do degjome!) as per brutalitet verbal; eshte pikerisht ajo qe thote Ana H, te lakimi i emrave qe ne shqip (te pakten) realizohet ne mbaresen perkatese te emrit.

lakimi i emrave qe ne shqip (te pakten) realizohet ne mbaresen perkatese te emrit.

Nuk e kuptoj se si forma Darwin pengoka aplikimin e lakimit te shqipes, dhe se si forma Darvin e lehteson ate. Po keshtu, nuk e kuptoj perse Eko qenkerka me i lakueshem se sa Eco.

Jepe nje here emrin ashtu sic shkruhet ne kllapa

Hm, ja ta provojme kete rregull perkthimi ne fragmentin e mrekullueshem te meposhtem (A poem, a poem, forsooth!) :

 

Angel, Grace

Austin, Floyd

Beale, Mary

Buck, Daniel

Byron, Marguerite

Campbell, Alice

Carmine, Rose

Chatfield, Phyllis

Clarke, Gordon

Cowan, John

Cowan, Marion

Duncan, Walter

Falter, Ted

Fantasia, Stella

Flashman, Irwing

Fox, George

Glave, Mabel

Goodale, Donald

Green, Lucinda

Hamilton, Mary Rose

Haze, Dolores

Honeck, Rosaline

Knight, Keneth

McCoo, Virginia

McCrystal, Vivian

McFate, Aubrey

Miranda, Anthony

Miranda, Viola

Rosato, Emil

Schlenker, Lena

Scott, Donald

Sheridan, Agnes

Sherva, Oleg

Smith, Hazel

Talbot, Edgar

Talbot, Edwin

Wain, Lull

Williams, Ralph

Windmuller, Louise

 

Ehhh, ca te them mo; ja nje perpjekie e fundit. Ka dicka qe quhet konsistence. Po i vure mbaresen "it" Darvinit ne fund, mbaroi sporti, u shqiptarizu puna.

Psh, "kur po kalonim ne afersi te Worcester-it" eshte nje dhunim. Eshte arrogance! Kupton? Nuk ka "Worcester-it". Ka ose Worcester, ose Usterit.

 

Aha, e kuptova: dmth, kur po kalonim ne ne afersi te Worcester-it eshte dhunim, arrogance kurse, kur kalonimin afer Uorçesterit (Usterit) na qenkerka respektim dhe paqe. ok. (Per kete e kishe fjalen kur flisje per dicka qe quhet konsistence?)

Nuk ke kuptu gje jo; se nuk i thone Uorçester atij. Eshte Uster gjithe diten e gjithe naten. Nje shembull tjeter qe tregon se sa kot eshte t'a shkruash Foucault gjate gjithe tekstit.

E njejta gje do ishte me fjalen "Southern", per te cilen jam i bindur qe shumica e lexuesve (dine s'dine anglisht pak rendesi ka) do e lexonin si "saudhern".

Qe worcester eshte uster (qytet 1 ore larg Zürich-ut) gjithe diten e gjithe naten nuk shpjegon fare se perse librat shqiptare dhe lexuesi shqiptar, ne ndryshim nga ai perendimor, nuk mund ta mbajne Foucault (as Darwinin dhe as Econ). Une e kuptoj qe kete e thone rregullat e drejtshkrimit te gjuhes shqipe, por arsyet qe po me jep ti, dhe qe eshte perpjekur t'i paraqese pa sarkazem edhe tropizma me poshte, nuk ma mbushin mendjen: me shpjegoni ju lutem perse lexuesi shqiptar nuk na qenkerka gati per dicka qe ai perendimor e ka te perditshme. Nje lexues shqiptar do te duhet te mesoje qe Foucault shqiperohet Fuko ashtu sic edhe lexuesi gjerman, psh, do te duhet ta mesoje nje fakt te tille. Pervecse faktit qe ne jemi mesuar (na kane mesuar) te funskionojne keshtu dhe ate gjerman ndryshe, pertej lakimit qe prek kryesisht fundin e fjales, dhe qe une besoj i gjendet nje zgjidhje nese shqipja eshte e shkathet dhe jo e ngurte si gjuhe, pervecse e lashte, cfare argumenti eshte ketu i rendesishem qe ta justifikoje shqiperimin e emrit?

Provo te kerkosh ne google me Fuko. Nese ndryshimi i Darwin ne Darvin dhe i Ecos ne Eko eshte ne nje germe, ketu kemi nje deformim vizual te madh te emrit Foucault - dua te them qe Fuko nuk eshte me Foucault.

 SMR, Jam dakord me opinionin tend por fakti eshte qe mospershtatja ne shqip e pengon rrjedhen e leximit; ne rastin e Jim Kanabisit bie me shume ne sy.

 

Pedro, falemnderit per perkthimin.

Pedro, shume mire ka bere qe emrat i ve ne versionin origjinal. E njejta gje duhet te ndodhe me çdo shkrim, ne libra apo gazeta. Ti shqiperosh ne gjuhen e lexuesit eshte provincializem si dhe thelle-thelle eshte nenvleresim i intelektit te lexuesit, sepse nenkupton qe ai (lexuesi) nuk eshte ne gjendje te mesohet me emrat ne gjuhe te huaj.

Retazh i vjeter ky, se edhe alfabeti shqiptar i ndertuar sipas parimit tingull-shkronje (prandaj kemi 36 shkronja) ka shenje provincializmi. Justifikohet kjo duke pase parasysh publikut te cilit i drejtohej ne ate kohe, por ama te shkruash ne gazeta Madalen Allbrajt ne 2009 nuk shkon fare.

alfabeti shqiptar i ndertuar sipas parimit tingull-shkronje (prandaj kemi 36 shkronja) ka shenje provincializmi.

Wrong! Eshte thjesht alfabet me i ri. Si rrjedhoje me i perparuar si mjet komunikimi. Anglezet (dhe ndoshta frengjte) psh do enderronin te kishin te njejtin sistem si i yni. Detyrohen te bejne transkriptime neper fjalore. Hane dynjane me nje fjale. Plus qe i bin rrotull e rrotull, thone psh "sez" per says etj etj. Iu ka zene rrota bishtin me i llaf dhe do torturohen me i thes me germa per dy tinguj.

Mos e boni provinciale edhe nje gje te hajrit qe kemi.

po kinezet qe kane me shume histori mbi shkrimin se dojçi, italiani e frengu, e megjithate kane mijra diagrame? çar i thua, alfabet me i perparuar se ka shume shkronja (diagrame me nje fjale)?

Self, nuk me duket se kemi te bejme me nderhyrje ne identetin e njeriut, atij nuk i shtremberohet emri aspak, Darvini mbetet po Darvin... nuk e di pse me kujtohet nje shembull i Shvarcit, ( shembull tipik i perkthyesit me te mire shqiptar qe emrin e tij nuk e shkruante Schwartz, por Shvarc) kur komentonte nje gazetar  qe shkruante: Jeltsin e kishte takuar... nderkohe qe ne shqipe te paster ngulte kembe qe eshte Jelcinin e kishte takuar... Ngec fjala, Self, nuk rrjedh perkthimi, sepse lakimi i emrave eshte thelbesor. Ne rast se do te benim nje krahasim te rendomte me emrat e pervecem shqip, nuk mund te themi: Shkova me Ana ne Durres, por Shkova me Anen ne Durres. smiley

Ana,

emri eshte ashtu sic ta kane vene, nese e ndryshon, kjo eshte e drejte e jotja dhe vetem e jotja - askush nuk ka te drejte te ta ndryshoje ate, ne asnje nivel. I qendroj fort ketij opinioni. Sigurisht ne na ngec fjala sepse ne jemi mesuar keshtu sic jemi mesuar, keto rregulla na mesojne qe prej, mbase '72, (jemi plot dy breza biologjike qe rritemi me keto rregulla); po te kishim rregull tjeter nuk do na bente pershtypje, ashtu sic nuk i ben pershtypje nje amerikani, apo anglezi qe emrin Günther Grass kur botohet ne anglisht e lexon te shkruar ... Günther Grass (e po keshtu bejne edhe gjermanet me emrat angleze, e me sa di une shumica e gjuheve respektojne emrat ne origjinalin e tyre).

Po une po e mbyll ketu se po i prishim temen Pedros. Flm, Pedro per perkthimin.

Ne na vjen per shtat qe ne vendet ku jemi na i shkruajne emrat siç i kemi. Shqiptimi eshte pune tjeter, duhet tu perseritesh robve 500 here si shqiptohet emri yt.  

Imagjinoni njerin qe quhet Kujtim. Per tu shqiptuar ne menyre korrekte ne frengjisht do duhej te shkruhej emri Kouytime. Ndersa nqs do te shkruhej ne menyre korrekte emri i tij do te shqiptohej Kyzhtë (theksi ne fund). çfare do preferonte Kujtimi yne t'ia shkruanin emrin Kouytime apo t'ia shqiptonin Kyzhtë? 

Jam deri diku me SMR por shqipja eshte kokeforte dhe te dikton ndryshimin e emrit te perveçem sipas rasave. 

Naim, me kujtove rastin e nje studenti te dikurshem ne France qe mbiemrin e kishte Caushaj dhe shoqnia e thrrise mesje Kosazh...  smiley

 

Duke thene si fillim qe ne pergjithsi s'dua t'ja di fare, ne radhe te dyte jam ne Ana H. Perkthimi / libri / ça dreqin eshte, duhet te jete ne radhe te pare i lexueshem, e trajtimi ne shqip na e jep kete. Ne radhe te ..ça i bje, radhe te trete a te katert, gjithmone kemi perkthyer keshtu, keshtu qe keshtu do vazhdojme,

 

 

Filename: ?

Deso, do mesosh te shkruash ti, apo si e ke hallin? smiley Sa here te kam thene, jo ça, por çfare... Eh, ti do me vdesesh mua! smiley

O Ana une s'jam personazh i Petro Markos qe te them " çfare" apo " mirembrema", jam rob i gjalle them " ça, he, e, m'roma," etj etj

Edhe mua ma vret syrin sa hap peshkun titulli ne trajten "Lavjerresi i Foucault". Ne shqip, ne varesi te qejfit, do te ishte "Lavjerresi i Fukose", ose sic thone ca maskiliste ne familjen time, "Lavjerresi i Fukoit". Ose ose, te pakten, "Lavjerresi i Fucault-mbrapashteses". Titulli ne formen qe eshte sjelle ketu eshte nje nga arsyet pse zgjedh te mos e lexoj perkthimin.

Me gjithe respektin e madh qe kam per emrat ne trajten e tyre origjinale, mendoj se lexuesi shqiptar, sidomos ai i gazetarise dhe letersise artistike, nuk eshte gati per t'i shqiptuar vete emrat ashtu sic behet ne gjuhen origjinale dhe per mendimin tim - e debatojme po te doni - eshte dhune me e madhe kur tjetrit i shtremberon emrin ashtu si shqiptohet, perkundrejt ashtu si shkruhet. Por gjithmone duhet perfshire edhe emri si shkruhet ne origjinal apo si ka transkriptimin me te perhapur (zakonisht perdoret anglishtja)- ne kllapa apo nje liste ne fund te shkrimit, kur behet fjale per libra apo pune te gjata.

Jo se kjo eshte ceshtje qe mund ta zgjidhim ne. Po per mendimin tim modest sipas kokes festen, te mos turbullohet lexuesi i thjeshte. Per shkrime akademike une do te mbaja emrin si shkruhet ne gjuhen origjinale, me ate dhunen e lakimit me vize para prapashteses. Besoj se fleksibiliteti ne kete pike do te ndihmonte qe edhe letersia te ishte kollaj e tretshme, edhe referencat te ishin te kuptueshme. Ndersa nga lakimi, nga ai nuk mund te hiqet dore ne asnje menyre, ai nuk eshte rregull me marreveshje po pjese organike e gjuhes shqipe.

PS: Megjithate kur i shkruaj ndonje njeriu per te cilen jam e sigurte se di ta shqiptoje sic duhet emrin ne origjinal, mbaj trajten origjinale dhe e lakoj.

PPS: Dikush thote qe vija midis emrit dhe prapashteses e ben te lodhshem leximin. Besoj se kjo eshte verejtje me vend, ndoshta e ndryshoj dhe une pasi te me mbushet mire mendja smiley menyren si e shkruaj origjinalin e lakuar.

chael plaesir vou roevuar moesje. sava?

un tendre salut a la ville lumiere!

Per zotin, jua kam zili sa vullnet e durim keni per tu marre me detajin. e di e di it's all in the ditejlls smiley

Ne rrafshin urtsor-filozofik kjo situate perkthehet:

Kur ha nje tave peshku te persosur per te lepire gishtat, dhe gjen nje qime...a mban mend taven apo qimen. Secili simbas urise dhe endukatës..

 

 

megjithate une jam shume kurioze cfare t'i vret e nuk t'i vret syte ty ne nje perkthim emri, if you please smiley

thatë-thatë, kur behet fjale per tekste studimi shkollore (muhabet katedrash), duhet shkruar emri saktesisht si ne origjinal dhe te shoqerohet me indeks sqarues per shqiptimin dhe te dhena plotesuese.

nese thjesht perkthehet diçka letrare romanteske a ku di une dhe shqiptarizimi i emrit ia leteson bashkejetesen lexuesit, jam krejtesisht pro ndryshimit. Por ama emri duhet te jetë, si te themi i qelluar.

Jam kurioz per gjuhet e tjera si e trajtojne, Bardha du Temal anyone?

fh,

Ne gjuhet e tjera, dhe ketu kam parasysh anglishten, gjermanishten, italishten dhe frengjishten, emri shkruhet ashtu sic eshte ne pasaporten e autorit: emrat e personazheve, zakonisht (ka edhe perjashtime) respektohen ne origjinal. Fakti qe shume shqiptare edukohen jashte ka cuar edhe ne fenomenin qe nje pjese e ketyre shqiptareve, perfshire edhe veteveten, i jane adaptuar kesaj eksperience te re si nje eksperience qe na flet me shume. Jo vetem kaq, por ka jo pak perkthyesa te letersise qe po sjellin kete eksperience edhe ne tregun shqiptar te librit dhe jo vetem ne PPU (sic pedro me kete perkthim). Kjo do te thote, qe rregullat e baballareve, apo bibla, sic na i kujtoi edhe njeriu pa cilesi, tamam tamam, rregulli 37 (faqe 104) nuk eshte i pavdekshem: ai eshte vene jo vetem ne diksutim nga njerez si puna ime, por edhe po injorohet nga levruesit e perkthimit. Mesa duket, dhe une besoj me kalimin e kohes edhe me shume, do te duhet qe gjuhetaret te ballafaqohen edhe njehere me kete rregull.

SMR e ka drejt përsa i përket shkrimit. Përsa i përket shqiptimit, nuk e di se ç'bëhet në gjuhët e tjera, po në frëngjisht, shqiptohen allafranga. Psh. njërit që e ka emrin Gentjan, ashtu do ia shkruajnë dhe në regjistër të shkollës dhe në libra, por do e thërrasin dhe lexojnë "Zhonsjô".  Këtë rrugë ka zgjedhë frëngu që populli dhe të mësojë si shkruhet, po dhe mos të mërzitet, po hiç fare, si lexohet në origjinal. Kjo është një zgjidhje që mund të duket qesharake, sidomos për të huajt që e dëgjojnë emrin në trajtë të padëgjuar kurrë më parë. Po frëngu nuk mërzitet dhe aq se ç'mendojnë të huajt, sepse frëngjishtja është gjuha më e pastër, më e vyer, më e...etj., dhe nder u bëjnë të huajve që ua shkruajnë emrin në një qitap frëngjisht.

Rusët, nga ana e vet, i shkruajnë emrat siç i shqiptohen në gjuhën origjinale. Mbase fakti që në të dyja gjuhët emri ka rasë bën që shkrimi sipas shqiptimit të jetë i përshtatshëm.

Tani a është a s'është gati populli ynë të lexojë origjinalin, kjo s'di a është çështja. Do duhet që populli të mësojë frëngjisht që të mos e lexojë Fukonë F-o-u-c-a-u-l-t.

Për më tepër, për sa kohë që në të gjithë librat e përkthyer, titulli i origjinalit dhe emri i autorit shkruhet në një nga faqet e para, nuk më duket se aftësia për të kërkuar më tutje preket.

Ja shëndet

 

Ktu bëhet fjalë për gjuhën shqipe, ku siç është e shkruar lexohet dhe e anasjellta (siç shqiptohet shkruhet)... prandaj mos e bëni lesh-e-li'.... sepse për të njëjtën fjalë, shqiptarë të kulturuar në vënde të ndryshme do të jepnin emra të ndryshëm... për "ne" italianët do thuhej Xhénova, për zviceriJanet Gjenòva etj etj smiley
Në të tilla raste, bëjnë mirë ta shkruajnë emrin e saktë ata që dinë se si shqiptohet (në rastin e mësipërm, Jo zvicerjanet smiley ) edhe popullit i hyn n'kokë emri ashtu siç duhet... imagjinoni ndonjë shqiptar i kulturuar me shkrime që nuk i përmbahen rregullave të gjuhës... imagjinojeni që të pyesë Ekon  ç'ka thënë F-o-u-c-a-u-l-t?

Se mirë për Coca-colën tashmë e njohin shqiptarët, por deri sa të mësojnë gjithçka (ka të drejtë Tropi ktu) është mirë që emrat të shkruhen siç shqiptohen (në fund të fundit, emrin origjinal e ka në fillim apo në fund të librit, apo jo?

njeriu_pa_cilesi,

faleminderit qe vjen dhe na e kujton here pas here se cfare jemi duke bere e kush jemi. Mireserdhe mids nesh.

Besoj se diskutimi ka vlere se pari qe ne te ndjehemi mire me veten kur shkruajme emrat e huaj, me besimin se ne nje komunitet te vogel por teriaqi menyra (llogjika) jone e te shkruarit eshte testuar dhe ka dale e pranueshme.

Se dyti, besoj se mund t'u sherbeje perkthyesve t'bom vete mes nesh, ne kushtet e mungeses se redaktoreve letrare ne shume shtepi botuese dhe ne kushtet e hapjes se gjuhes shqipe ndaj influencave ushqyese dhe agresionit italo-fashist.

Se treti, eshte rebelim kunder babait smiley

njeri_i_dashur ti duhet te me japesh nje caj, mundesisht qe neser.

nuk po e merrte njeri me me teper seriozitet se c'duhet peshkun. njerezit po merrnin me seriozitet debatin, sic mund ta marrim une e ti neser gjate cajit debatin per fjalavjen leximin e nje libri te kandidatit per krietar - duhet lexuar po jo dicka qe ti e di eshte e keqe, duhet lexuar apo jo dicka qe ti e di eshte e keqe nga nje njeri allofasuddenmoreimporantthankyoueverthoughtpossibleregardlessofwhathenricilisays, etj.

 po.

fh, atehere ne te dy qenkemi dakort.

U bera kurioze per eksperiencen e gjuheve te tjera dhe nisa gugllimin. Gjeta nje leter te vitit 1903 drejtuar New York Times-it (audience-based exception no. 1) qe pyeste kur kishte ndaluar gjuha angleze se anglishtizuari emrat e huaj - por nuk gjeta pergjigjen... Hasa edhe ne kete punim akademik, pa mundesine per ta shkarkuar te gjithin, po hapja ishte e bukur dhe komentonte pikerisht mbi muhabetin tone:

 

Writing in one’s native tongue about a foreign culture creates a wide variety of “orthographical problems.” They are relatively minor problems in comparison to the content that is communicated in written language. The order of magnitude is that of mosquitoes not of elephants. Nevertheless they prick and sting like mosquitoes.

Ndoshta zbuloj gje nga darka. Çys smiley

Sa paska qenë nevrikosur ky...

Problemi, në fund të fundit, nuk është a është më e lehtë apo jo, por si lexohet shqipja. Shqipja lexohet ashtu si shkruhet. Për çdo tingull ka një shkronjë dhe anasjelltas. Për më tepër, emri lakohet. => Është shumë e përshtatshme të shkruhet "shqip", me shënimet e nevojshme në fund të faqes, a në kllapa, a ku di unë, për të interesuarit për më gjatë.

te veprosh, a te mos veprosh, ne lakimin e emrave, kjo eshte pyetja e diskutimit ne kete teme. pyetja ime eshte, to be alphabetically biased.. or not... ne ceshtjen e mos-lakimit te emrave? a s'eshte valle 'nderhyrje ne identitetin e individit', kur i pershtatet emri ne alfabetin latin, prej atij... whatever... cirilik, grek, sanskrit etj?

Po hedh edhe unë guriçkën time në trastë.

Më kujtohet, isha vjet tek panairi i  librit, i përvitshmi panair i librit dhe kishte një takim me Ismail Kadarenë i cili më nënshkroi librin që kisha blerë. U habita shumë kur tjetri kishte shkruar tek kopertina :"Miqësisht, Jerusalem-it". Njerëzit që më njohin, e dinë që emri im i vërtetë është aq shqiptar sa nuk ka më ku të vejë (imagjino! kam një folje për emër).

Pastaj, mora vesh që si IK si Mira Mexi e paskan zakon këtë punë, "për të mos ndryshuar emrin". Dmth edhe lakimi, ie shtimi i prapashtesave, e ndërron emrin e dikujt, e për këtë, shkrimi i emrit duhet të bëhet i formës : emër vizë prapashtesë.

Personalisht jam e mendimit që emrat e huaj duhet të shkruhen siç shqiptohen dhe herën e parë që përmenden në një tekst, duhet të futet në kllapa emri në gjuhën origjinale.

ps. flm per perkthimin. Vetja ime e ka gjetur veten shpesh duke pyetur veten: "te veprosh.. a te mos veprosh?".. dhe duket sikur, te mos veprosh nuk dmth "te mos jetosh".. perkundrazi... te veprosh eshte gjysma e te jetuarit... gjysma tjeter eshte "te reflektosh". Mirepo, me sa duket, kto te dyja jane te kycura ne lufte te perhershme me shume zero, (ku fitimi i njerit eshte ne proporcion me humbjen e tjetrit) me njera tjetren, per te fituar sa me shume  terren mbi ekzistencen e individit. Duket se lufta ekzistenciale qe zhvillohet brenda cdo ndergjegje njeriu.. eshte ajo midis reflektimit e veprimit.. lufte kjo per ti mbajtur kto te dyja 50/50. Ai qe reflekton me teper se c'duhet, vjen nje moment e pyet veten.. "c'kuptim ka te veprosh?".. e njejta me ate qe vepron me teper se c'duhet, ai perhere i thot vetes "c'kuptim ka te reflektosh?"...

Kam pershtypjen se eshte pikerisht kjo ide, qe transmetohet tek I Huaji i Albert Kamus.. i.e. ky tipi s'e rruan shume per gjerat... nuk reflekton hic... do te martohemi, i thot ajo.. "si te duash", i thot ky... une s'e kam problem, si te martohem si te mos martohem... edhe martohen. Ky eshte i huaj sepse nuk reflekton asnjehere... pastaj iken vret ate arabin i fut thiken. Dmth ecen kshtu neper bote.. vepron pa fije reflektimi.. deri sa.. e hedhin ne biruce edhe pret te ekzekutohet. ktu ai e gjen veten te forcuar te reflektoj e te mos bej gje tjeter vecse te reflektoj... dmth ideja e librit eshte se... ne jete, nje menyre menyre a tjeter duhet te reflektosh. por ky eshte vecse interpretimi im.

Faleminderit te gjitheve per postimet ne kete teme!

Pikesepari dua te theksoj, se perkthimi i ketij libri ka qene nje projekt i imi personal, i panxitur nga njeri, i nisur aty nga viti 2003, dhe pjese nga ky perkthim une kam botuar edhe ne disa forume te tjera shqiptare. Nuk kam patur kurre deshiren dhe ambicien per ta derguar ne ndonje shtepi botuese.

Problemet dhe ceshtjet e ngritura nga te gjithe ju jane shume te sakta dhe, per mendimin tim, qe te gjithe argumentat qendrojne. Njera pale argumenton duke u mbeshtetur tek normat e drejtshkrimit te gjuhes shqipe (nuk dua te argumentoj menyren dhe qellimet, se si u realizuan keto norma), kurse pala tjeter argumenton duke u mbeshtetur tek paprekshmeria e emrit te pervecem.

Edhe une gjate perkthimit te kesaj vepre i peshova fillimisht keto argumente, per te gjykuar se si do te veproja me emrat e pervecem dhe te vendeve ku zhvilloheshin ngjarjet. Vete terhiqesha nga ideja qe keto emra ti leja te paprekura, sepse shkrimi i tyre sipas normave te drejtshkrimit te gjuhes shqipe do ti zbehte shume vlerat, qe sillte perdorimi i ketyre emrave. Aq me teper qe i gjithe libri dhe gjithe veprat e Umberto Eco-s jane shkruar ne stilin e semiotikes kulturore dhe dirigjohet nga simbolika e emrave.

Duke qene se, sic e thashe ne fillim fare, i gjithe perkthimi ishte prej interesit privat dhe nuk e kam cuar per botim (ku me siguri vepra do ti nenshtrohej normave te drejtshkrimit te gjuhes shqipe), atehere vendosa ti sjell keto pjese te perkthyera prej meje me emrat e pervecem ashtu sic jane edhe ne vepren e Eco-s.

Kerkoj ndjese tek ata, te cileve u jane lenduar ndjenjat perkundrejt drejtshkrimit te gjuhes shqipe, por une keshtu e gjykova, dhe shpresoj te mos kem zbehur interesin per te njohur kete veper te mrekullueshme.

pedro, te lutem mos u ndiko nga asnje muhabet emrash qe po bejme, se jane komplet jashte thelbit, qelloi tek kjo teme, s'ke c'ben, kusure te blogosferes keto. Emrat maji si t'i dush se as na prishin pune fare. Vetem mos e ndal prurjen nqse ke ne plan me sjell prap.

Per cdo rresht te perkthyer qe do ndash me ne, ke vec falenderime!

Perkthimi juaj rocks!

Po iu drejtohem vetem dy mendimeve qe dolen si te kunderta : mendimi "selfmaderadio" dhe mendimi "tropizma".

Si dikush i rrahur me "vaj e uthull" ne keto pune te lodhshme perkthimi, mund te them se ceshtja nuk eshte aq e lehte sa c'behet ketu. Ka mendime "S", ka dhe mendime "T" (selfmaderadio, tropizma). Me sa kam mundur te ve re, asgje nuk eshte e ndare me thike. Nese do te merrnim nje "vendim", ai do te ishte nje pseudo-vendim, dmth : qe gjithçka t'i lihet ne dore perkthyesit. Per mendimin tim, ska komision gjuhesie qe i del zot kesaj pune. Gjithçka eshte pune ndjeshmerie.

Ne lidhje me qendrimin tim, po them pernjehere se mendimi "S" eshte mendimi qe une kam perqafuar me shpesh dhe qe me duket me me baze. Ska me mire se te jesh didaktik : 

1. Njerezit e botes do t'i ndajme ne dy grupe : Shqiptare dhe te Huaj. Ne lidhje me emrat shqiptare, ska asnje dyshim qe ata duhen lakuar e shkruar ashtu si deri me sot : Albani, i Albanit, ndaj Albanit, Albanin, prej Albanit. Dhe "shpikja" e Kadarese me shkrimin e emrit te Jeruzalemit me vize ndarese, eshte nje çudi e rradhes, e qe nuk e kuptoj fare. Emrat shqiptare lakohen dhe deri me nje.

Kurse ne lidhje me emrat e huaj, ketu ka jashtezakonisht telashe. Te gjithe te huajt nuk jane njelloj. Disa kane emra si shqiptare (Edmond, Eduard, David), e disa i kane qe s'mund te shqiptohen ne kurrfare feje (emra tajlandeze, emra zulu, emra lekurekuqsh). Qe ta themi njehere e mire, mendimi "S" eshte i sakte : CDO NJERI I HUAJ KA EMRIN E VET DHE AI NUK NDRYSHOHET. Nese ketu merret parasysh periudha komuniste, atehere them se kemi ngelur vendnumero. Nuk mund te merret per baze shembulli i Shvarc qe edhe emrin e tij e shkruante keshtu dhe jo ndryshe. Asokohe nuk kishte kesi mbiemrash te cuditshem, dhe doje s'doje do ta beje qe te shkruhej shqip. E dyta, perkthimet e asaj kohe kane qene pa kurrfare pergjegjesie ne lidhje me autoret, te cilet, E THEKSOJ, kane qene te gjithe te vdekur. Nuk mbaj mend qe Shqiperia (45-90) te kete botuar nje roman te dikujt qe eshte ende gjalle. Arsyeja ? Sepse te gjalle jane te rrezikshem, si kapitaliste, imperialiste, revizioniste. Me duket se ka nje perjashtim, andej nga vitet 87-88, me "Nje stine e thate dhe e bardhe", e Andre Brink, ende gjalle sot.

2. Sot, me hapjen shtateqind dyersh te Shqiperise, dhe me hapjet e mendjeve, nuk ka kurrfare habie me kundrejt emrave te cuditshem kapitaliste si Joyce, Carol, Oates, ose Jerome, e Elisabeth. Nje diçka tjeter qe vjen e turbullon ujerat eshte epoka GOOGLE. Sot, leximi eshte kthyer i pamendueshem pa google : te gjithe googlojme per te gjetur libra, tekste, dokumente, dhe te gjitha kerkimet behen ne baze te emrit origjinal. Keshtu qe, sot per sot, eshte e pamendueshme te kerkojme ne internet Fuko per Foucault, sepse rezultati do te jete katastrofik, dhe do te gjejme vetem rekomandimet e google : kerko "fuoco".

3. Vijme tek lakimet shqipe. Si te bejme qe te pajtojme edhe shkrimin origjinal te emrit, edhe lakimin shqip. Ketu nderlikohet puna sepse gjuhet e huaja nuk jane njelloj, popujt kane emra te ndryshem, dhe njeri popull e "ha" lakimin e tjetri jo. Ruset psh, lakohen shume bukur ne shqip : Raskolnikovi, Zemjanatovi, e Zheleznovi. Por ca popuj te tjere nuk e hane lakimin per "qamet". Kujto emrat franceze : René dhe Renée, burre e grua. Si do shkruajme : Reneu dhe Renean ? S'ma merr mendja.

Nder pese rasat e shqipes, dhanore eshte me problematikja. Me sa kam pare une, kjo e thyen disi leximin shqip. Te marrim mbiemrin : Houellebecq.

Emerore : Houellebecq eshte pak i lajthitur.

Gjinore : Qeni i Houellebecq eshte i zi katran.

Dhanore : Houellebecq nuk i behet vone per te emen e vet.

Kallezore : E kane akuzuar disa here Houellebecq.

Rrjedhore : Kjo shprehje ka ardhur prej Houellebecq.

Siç shihet, e vetmja rase qe s'merret vesh eshte dhanorja. Sepse, pervec rrjedhshmerise ne lexim, nuk ka as kuptim. Ne te gjitha rasat e tjera, kuptimi eshte i qarte.

Si do behet ne dhanore ? Ekziston nje mundesi, por fort e merzitshme : duke perdorur "ndaj". Por kjo nuk perdoret gjithmone, thjesht ne ca raste duket me vend. Ne rastin tone, psh, nuk ben fare. C'do behet ?

E sigurte qe duhet bishti shqip, mbaresa -ut. Por ç'pamje grafike duhet te kete ? Ketu ka fort propozime, me ç'kam pare une, jane keto :

Houellebecqut,

Houellebecq-ut

Houellebecq'ut

Ne punen time, me te perdorshme kam formen e pare : ruaj formen e rregullt te emrit te huaj dhe shtoj mbaresen. Por ne disa raste, as kjo s'ben pune. Atehere jam i detyruar qe te nderroj rasen, ose ta kthej fjaline ne ate forme qe te mos bjere ne sy mungesa e mbareses.

 

Ka dhe diçka, me duket e permendi dikush : te mos e bejme lexuesin shqiptar femije fare per ta marre per dore. Ai di tashme si ngjajne emrat e nje vendi dhe te nje tjetri. Dhe me kryesorja : kur lexojme nje liber, pergjithesisht e bejme pa ze dhe sapo i afrohemi shenjes grafike Houe..., truri yne pernjehere ben lidhjen e fjalise duke gjetur rasen e duhur. Per mua, me shqetesuese eshte te shkruaj tere kohes : Uelbeku dhe Uelbekut, sesa Houellebecq apo Houellebecqut.

 

Dhe e fundit, ju ka vajtur mendja ndonjehere me romanet arabe ? Cfare do te beni ju nese ndermerrni shqiperimin e te gjithe emrave ? A nuk mendoni ju se do te mberrijme ne nje histori lagjesh tiranase, me Isufin dhe Halimin duke vene ca bomba ne nje kulle Parisi apo duke pastruar halete e Londres ? Prandaj eshte mire qe te ruhet kufiri dhe te mos kalohet ne sharlatanizma, duke i bere romanet sikur i ka shkruar Ximi i Cufit. Nese romani eshte arab, emri i tij eshte arab, dhe nuk eshte as Baftjar, e as Hysen, por eshte Baftyar, dhe Hussein.

Keto jane disa probleme qe kam hasur, por qe nese doni t'ju them dhe te fundit fare : niveli i ulet i leximit shqip nuk vjen nga Houellebecqu apo Uelbeku por vjen nga te tjere faktore, e qe mund te permenden ne nje vend tjeter, ne nje kohe tjeter. 

 

Akoma se kam lexuar shkrimin ,por lexova disa dikutime rreth shkrimit te emrit ,si te shkruhet ose si eshte me mire te shkruhet .Diskutimet me pelqyen ishin interesante ,duke i lexuar mendova nje cast ,se sikur te ishte kjo ndjenje kritike rreth te shkruarit te gjuhes shqipe ne gazetarine e perditshme te medias se shkruar , ne tv ,ose  ne drejtshkrimet e ndryshme , ne biznese ne aktivitete te ndryshme ku hyn shqipja dhe shkruhet shqip ,do te ishte nje mrekulli qe do te reflektonte nje kulture dhe zhvillim te madh.

Eshte pikerisht nje mangesi e madhe e drejteshkrimit te shqipes dhe e perdorimit te saj qe zbulon ne pergjithsi shume difekte ne kulturen tone ,ne identitein tone!

Ne shume bisnese lind nevoja e perdorimit te shqipes ,ju folet dhe diskutuat ketu per nje emer ,Shakespear apo Shekspir ... por a dini ju se si shkruhet shqipja ne gazeta ne dyqane ,ne lajmerime ,ne te gjitha aspekektet e shfaqjes se saj !

Mund te jap 500 shembuj si fakte ,se sa keq shkruhet shqipja !!..vetem te maresh nje gazete ,te shikosh nje lajm ,te shikosh si dokument ,nje mbishkrim ,nje udhezim nga shteti ose privati shqiptar dhe do te mbetesh i habitur si ka mundesi te ndodh kjo ,nga ata qe meren perdite me kete pune ,dhe mjeti ityre i punes eshte lapsi ose stilolapsi !

Ne nje market ketu ,nje manaxher dyqani kishte shkruar keq Anglisht me kompjuter dhe nje qytetar lajmeroj manaxherin qe ajo fjale ishte shkruar gabim ,dhe me miresjellje i tha ta shkruante mire ,sepse nuk eshte mire qe nje gjuhe te shkruhet keq sidomos ne publik,sepse eshte e shemtuar .

Mua ndoshta me falet ,ketu tek peshku ,por jo atje ne publik shqipja nuk duhet te lejohet te shkruhet keq !

Ju te lapsit duhet tju shqetsoje kjo ,e shkruara e shqipes keq ne publik me shume se sa ajo ,qe Shakspeare duhet te shkruhet ashtu sic eshte dhe jo Shekspir!

 

 

ja edhe nje fragment tjeter. Eshte e pamundur ta nxjerresh te gjithe "Lavjerresin" ketu dhe une do te sjell disa fragmente, keshtuqe ky nuk eshte vazhdimi i dy fragmenteve te mesiperm.

                                               Frikacaku vdes shume here, para se te vdese.

                                                                               Sheakspeare, Julius Caesar, II, 2

Gjithmone kisha parandjere nje kontrast mes perkushtimit, me te cilin Belbo punonte per autoret e tij te respektuar te Garamondit, duke u perpjekur te nxirrte ne drite libra, prej te cileve do te ndjehej krenar, dhe piraterise, me te cilen jo vetem bashkepunonte, per te shtrydhur fatkeqet e Manuzios, por dergonte ne Via Gualdi tipat, te cilet i gjykonte si te paprezantueshem per Garamondin – ashtu sic e kisha pare te vepronte me kolonel Ardentin.
E kisha pyetur shpesh veten, gjate bashkepunimit me te, perse e pranonte ate situate. Jo per pará, besoj. E njihte boll mire zanatin e tij per te gjetur nje pune me page me te mire.
Per nje kohe te gjate kisha besuar, se e bente kete, sepse ne kete menyre mund te kultivonte studimet e tij mbi budallallekun njerezor, madje nepermjet nje observatori ekzemplar. Ajo, te cilen ai e quante budallallek, paralogjizmin e pakuptimte, delirin dinakeror, i maskuar prej argumentash te panjollte, e terhiqte ate – dhe nuk bente gje tjeter vetem e riperseriste. Por edhe ky ishte nje maskim. Diotallevi ishte aty per loje, ndoshta duke shpresuar, qe ne ndonje liber te Manuzios, nje dite, do ti ishte shfaqur ndonje kombinacion i padegjuar ndonjehere i Torah-s. Dhe per loje, per zbavitje te paster, per qejf dhe kureshtje, kisha qene edhe une, sidomos kur Garamond kishte hedhur ne jete Projektin Hermes.
Ndryshe ishte historia e Belbos. Me ishte bere e qarte vetem pasi kisha germuar mes file-ve te tij.

FILENAME: Hakmarrje e tmerrshmja hakmarrje

Vjen keshtu. Edhe pse ka njerez ne zyre, me mberthen prej jakes se xhaketes, duke fshehur fytyren, dhe me puth. Zgjatet, saqe, kur me puth, qendron ne maje te gishtave. Me puth sikur te luaje ne fliper.
E di, qe me ve ne siklet. Por me eksibicionon.
Nuk genjen kurre.
- Te dua.
- Do te shihemi te djelen?
- Jo, fundjaven do ta kaloj me nje shok...
- Me nje shoqe, do te thuash
- Jo, nje shok, ti e njeh, eshte ai, qe ishte me mua ne bar javen qe kaloi. I kam premtuar, se mos do doje, qe te terhiqesha mbrapsht?
- Ti mos u terhiq mbrapsht, por mos hajde te me besh... Te lutem, me duhet te pres nje autor.
- Nje gjení per ta katapultuar?
- Nje qyqar per ta shkaterruar.

Nje qyqar per ta shkaterruar.

Kisha ardhur te te merrja tek Pilade. Nuk ishe. Te pata pritur gjate, mepas leviza i vetem, perndryshe do ta kisha gjetur te mbyllur galerine. Atje, dikush me pati thene, qe kishit vajtur tashme ne restorant. Beja gjoja sikur shikoja pikturat – arti ka vdekur qe prej koheve te Hölderlin, me thone ato. Mu deshen rreth njezet minuta per te gjetur restorantin, sepse galeristet zgjedhin gjithmone lokalet, te cilat behen te famshem vetem nje muaj mepas.
Ishe atje, ne mes te surreteve te zakonshem, dhe kishe afer njeriun me shenje. Nuk u vure ne siklet per asnje moment. Me shikove me nje bashkefajesi dhe – si ja arrin ne te njejten kohe? – me nje ton sfidues, sikur te me thoje: po pastaj? Ngaterrestari me shenje me vezhgonte sikur te isha une ngaterrestari. Te tjeret, ne dijeni te gjithckaje, ne pritje. Duhej te kisha gjetur nje pretekst per te hapur sherr. Do te kisha dale i fituar edhe ne qofte se ai do te me kishte rrahur. Te gjithe e dinin, qe ti ishe aty me te per te me provokuar mua. Nese une do te kisha provokuar apo jo, roli im ishte i fiksuar. Gjithesesi po jepja spektakel.
Spektakel per spektakel, zgjodha komedine brilante, mora pjese gjithe embelsi ne bashkebisedim, duke shpresuar, qe ndonje do te admironte kontrollin tim.
I vetmi, qe me admironte, isha une.
Je burracak, ne qofte se e ndjen veten burracak.
Hakmarresi i maskuar. Porsi Clark Kent kujdesem per gjenite e rinj te paperfillur dhe si Superman ndeshkoj gjenite e vjeter, me te drejte te paperfillur. Bashkepunoj ne shfrytezimin e atij, i cili nuk ka patur kurajon time, dhe nuk ka ditur te kufizohet ne rolin e spektatorit.
A mos valle eshte ky nje shans? Ta kalosh jeten duke ndeshkuar ata, te cilet nuk kane per ta ditur kurre, se kane qene ndeshkuar. Doje te beheshe Homer? Na, koketul, dhe ver mend.

Urrej ata, te cilet tentojne te me shesin nje iluzion te pasionit.

Pedro, faleminderit shume per modestine dhe tolerancen qe tregon. Megjithate me vjen keq qe nuk je nisur me qellimin per ta botuar perkthimin, sepse kjo detyrimisht te ndikon punen - per shembull te ul ritmin, te ben te mos kesh konsistence ne lakim - por mbi te gjitha le qe vepra te vije tek lexuesi cope cope, duke e detyruar ate te kerkoje vepren e plote dhe, duke mos e gjetur ne Shqiperi, te vuaje.

Keshtu si i ke sjelle ti fragmentet eshte veshtire te diskutosh per librin. Madje, edhe pse kam lexuar me shume endje 4-5 libra te Umberto Ekos akoma nuk i jam futur Lavjerresit (perkthimit ne anglisht) sepse me 30 faqet e para pashe qe donte dedikim me te madh nga c'isha ne gjendje t'i jepja ne ato momente. E them kete per te justifikuar me tej pse nuk po diskutoj per pjeset, po per detaje te perkthimit si lakimi dhe drejtshkrimi. Ne nje shikim te dyte, vura re qe per sa i perket lakimit ti nuk ruaje konsistence, duke lakuar ne nje rase dhe lene te palakuar ne tjetren, dhe kjo me bezdisi. Gjithashtu, perdorimi i shpeshte i presjeve ma fragmentonin leximin duke me sugjeruar edhe njehere qe librin ta lexoj ne nje format te botuar. Duhet te them ama pergezime qe e ke ndermarre punen dhe shpresoj shume qe ta botosh.

Hurbinek, ja edhe dicka per te qeshur: Houellebecqun une gjithmone e kisha lexuar Ulëbek dhe jo Uelbek, sic qenka leximi i duhur, megjithese di frengjisht (ehe, turp eshte). Nje perkthim i botuar nga ky autor me emrin si shkruhet ne gjuhen origjinale por pa perfshire shqiptimin (kjo do te ndodhte nese perkthimi do te ishte i yti, per shembull), do te me krijonte nje situate te sikletshme kur te flisja per librin duke keqshqiptuar emrin e autorit. Perkthyesi pra duhet te me kishte ndihmuar.

Trop, tani eshte turp s'eshte turp, s'e di, duke qene se une s'ia them fare frengjishtes, por ama une s'dija ta lexoja fare ate emrin e ngaterruar qe kishte shkruar Hurbineku. ( ne mos per turp, po e them qe e lexoja Hollbekun. A me ben mua kjo injorante? Per mendimin tim, jo, per te Hurbinekut ndoshta po)

Hurbinek, meqe ra fjala, na thave syte! ( ne sensin e te lexuarit, gjithnje. smiley

Meqe  Jeruzalemi permendi  Mira Meksin, te cilen une e kam fort per zemer si perkthyese, ajo ne fillimet e saj emrat e huaj i shkruante ne shqip, me pas, dhe kete e kam vene re ne nje liber te shkruar prej saj "Frosina e Janines" , i shkruante emrat ne gjuhen origjinale. Tani, me thene te drejten, ne nje liber qe flet per nje histori te vjeter shqiptare, te lexosh Despuer-i ( mbase s'eshte tamam keshtu emri i historianit, por dicka e perafert) prane fjales se vjeter qimiter, dhe jo varreze psh. sikur s'shkon. Mua me duket se krijon kercitje per cdo sy te stervitur me kete pune.

Nuk eshte se perkthyesi po i transformon emrin personazhit, ( rast flagrant eshte filmi Via col Vento - ku ne te gjithe e njohim si Rosela O'Hara, dhe per mua ishte tronditje kur e shoh ne origjinal Skarlet.) thjesht emri i tij po shkruhet sipas parimeve te shqipes, dhe s'ka nevoje te perseris fjalet e njerit_pa_cilesi dhe tropit, me te cilin ndaj plotesisht te njejtin mendim.

Tani, kush me ndihmon me perkthy fjalen loft, ( jo ne kuptimin e magazines, por ne kuptimin e nje mjedisi te banueshem) se po me cmend, do t'ia dija per nder. smiley

loft ,ne shqip eshte hatlla ,hatll ,pjesa nen cati qe mund te perdoret si vend per magazinimin e shume sendeve ose objekteve te ndryshme !

Loft është një ambjent banimi i përftuar nga një hapësirë shumë e madhe (nga një kapanon industrial i papërdorur p.sh).

Ndarja e ambienteve (guzhinë dhomë gjumi, studio e/o banjat) bëhet nëpërmjet arredimit (vendosja e kolltuqeve rreth oxhakut në një cep bën përcaktimin e zonës së ndenjjes p.sh).... ndarje që mund të bëhet dhe me mënyra të tjera (unë "vdes" për vaskat e banjove të ndara me xhama... jo me ata opakët ama smiley )

P.s: Ndërsa ajo që përmënd Artiani, janë mansardat apo papafingot (dmth ambjente të banueshme të përftuara nga hapsirat nën çati)

 Ne gjuhet e tjera, dhe ketu kam parasysh anglishten, gjermanishten, italishten dhe frengjishten, emri shkruhet ashtu sic eshte ne pasaporten e autorit

jo ketu gabohesh, vetem emrat angleze, gjermane dhe ndoshta italiane francezet i shkruajne njesoj siç jane, ngaqe arrijne ti lexojne pa problem. nje gjerman i lexon pa problem stacionet e metrose se parisit qe dhe per nje te huaj qe flet frengjisht paraqesin problem.

ndersa emrat e tjere, kineze, arabe, shqiptare, etj, i thjeshtesojne ne menyre qe ti shqiptojne si duhet.

Kadares psh ja shkruajne emrin Ismaïl ngaqe ne frengjisht ail lexohet ndryshe si J ne shqip.

Enver Hoxha e shkruajne Enver Hodja, etj. 

pastaj me shume te prek shqiptimi i keq i emrit (dhjetra here ne minute) sesa shkrimi i tij ne nje dokument qe ke per ta qit e perdor rralle. te shohesh sesi e shqiptojne emrin e koreografit Angelin Preljocaj (Anzhlë Prelzhokazh) lene mos e pyt.

them se ne shqip emri i huaj duhet te jete ne kllapa, e te shkruhet siç shqiptohet ne origjinal. sidomos per shkrimet e gazetave qe i drejtohen popullit te thjeshte e pa aresim te nalte. 

 

ps: ndersa per perkthimin mendoj se eshte i dobet, leximi nuk shtyhet rrjedhshem as kuptojme gje te madhe prej librit. eshte shume e veshtire po thuaj e pamundur te perkthehet filozofia ne shqip. ne na mungon fjalori. na mungojne filozofet mnjf.

duhet me perdor turqizma, e me i kthy permbys, siç bente Noli per ti bere tekstet e huaja te shkoqitur.

Tropizma,

Houllebecq = Ulëbek

Houellebecq = Uelbek.

Nuk ka asnje problem sesi e shqipton fjalen Houellebecq. Madje ska asnje lidhje. Eshte e qarte se nje kinez nuk do ta shqiptoje as Uelbek as Ulebek, por do ngaterroje nje tingull galaktik qe do duhen vite per deshifrim. Pra nuk eshte aspak turp qe te mos e shqiptosh emrin e dikujt me theksin e gjuhes meme. Psh, nje shqiptar normal nuk do te mund ta shqiptonte kurre, sic duhet, emrin Sartre (le te mos shkojme tek te tjeret). Por kjo nuk e ben folesin injorant. Ama, e shkruara ka te tjera rregulla, dhe nuk eshte me e folur. E folura korigjohet ne cast :

Situate (une dhe Tropizma, duke pire nje gote vere, Tirane, 2009) :

Tropizma (me ca sy befas te shndritur) : E ke perkthyer Ulëbekun ?

Une (befas dhe syte e mi marrin drite) : Pse, te pelqen Uelbeku ?

Tropizma (duke qeshur paksa) : Oh me fal, e shqiptova Ulëbek, dhe te mendosh qe di frengjisht.

Une (duke menduar : elle est vraiment superbe, cette fille) : Nuk ka gje, e rendesishme eshte qe une e kam perkthyer dhe ti do ta lexosh, dhe pastaj ne do ta diskutojme.

Tropizma (tani me njefare sigurie) : ... po, por rrotull nje gote vere, librat e mire duan vere te mire, shoqeri te mire, ku te harrohemi paksa nga keto dite te merzitshme vape, qe...

Une (ne mendime : elle est terrible, cette fille, elle a un charme fou) : Tropizma, à la tienne ! Et vive l'amitié !

Tropizma (me vete : il n'est pas un peu "secoué" ce mec-là ?) : à la tienne !

______________

Ana_H, edhe mua m'u thane syte, me duket se ti ke qene dashuria ime e pare ketu, e mban mend ? Poemat me te zjarrta, per ty i pata thurur. Por ja qe dashuri e veres eshte si fllad i eres.

______________

Hajdar, n'importe quoi. Ismail shkruhet ne frengjisht Ismaïl jo ngaqe il lexohet J, por ngaqe a-ja me i-ne bejne xing dhe japin e. Dhe emri del Ismel. Kujto emrin Anaïs. Po nuk ia vure pikat, del Ané, njelloj si Aneja e xhaxhit Enver.

Megjithese ke te drejte, Hajdar. Tani m'u kujtua fjala "eventail". OK, c'est moi qui parle du n'importe quoi. T'as raison.

Dialogu me Tropizmën nuk mund të shtyhet me një gotë verë... sepse nëse do të ishe duke pirë një kafe me mua, po të të pyesja: "A e ke lexuar Hullbrekun?" (sepse ashtu ma ka shqipëruar truri im injorant në frëngjishte) atëhere ti, edhe nëse nuk do të më qësëndisje dhe do të më trajtoje me dashamirsi për injorancën time, jam i sigurtë që kafja do të të shkonte shtrembër apo do të të dukej e hidhur.

Prandaj jam i mendimit që përkthyesi duhet ta shkruajë emrin e të huajit ashtu siç shqiptohet prej të huajve... imagjino sikur të hyja në një librari në Londër dhe të kërkoja një libër të Sheakspear-it (duke ja shqiptuar emrin ashtu siç e kam mësuar nga leximi)... do të krijonte shumë më tepër moskuptim një shqiptim i shtrembër i një emri se sa një e shkruajtur e gabuar (nëse unë do t'i jepja një bilet me emrin Shekspir librashitëses, ajo do të kishte shumë më tepër mundësi që të më kuptonte se sa t'i thoja sh-e-a-k-s-p-e-a-r-e...

Hurbinek, si me paskan shpetuar pa lexuar poemat e tua te zjarrta per mua?!  Po sic duket ndryshe nga ty, atebote qe dashuria e veres te paska fshikur e te paska bere te thuresh poema, une e kisha mendjen gjetke... Kot s'thone, jeta eshte ajo qe ndodh, kur ti e mendjen per... laraska!

Gjithsesi, pershendetje te perzemerta, sinqerisht qe me vinte keq qe s'te shihja verdalle. smiley

Quel est ce sexe qu ont les anges?

Et l argent, est ce qu il ya de sexe?

Nja dy fjale per Eco :

Them se Eco eshte nje romancier i merzitshem. Si eseist, eshte i mrekullueshem. Eshte ca llafazan, madje si te gjithe keta semiotistet apo semiotikasit apo semiotullet, por gjithsesi, ngelet nje mendje qe duhet lexuar. Por romanet e tij jane te renda, pa hir, pa kurrfare karremi per joshje, jane shtytese, zmbrapsese, me nje fjale, duhet te jesh vertete lexues kembengules (si Pedro, te cilin e pershendes) qe te merresh me te.

Personalisht, mire apo keq, nuk kam kurrfare terheqje per romanet e tipit "konspiracion" (Rozakryqet, Kaloresit e Tempullit, Papa i Romes, kemisha e Krishtit, apo dhe çarçafi i Pilatit). Kjo eshte nje fushe te cilen as nuk e njoh, dhe as nuk kam asnje shtytje per ta njohur. Nje ngaterrim i nderlikuar genesh, GDHDNBCZDGUI6523BDJBCG53, ka bere qe te jem keshtu.

Nganjehere, dhe nuk e di perse, me ngjan me ate llafazanin slloven, Slavoj Zizek. Megjithese nuk kane lidhje me njeri-tjetrin. Kur nje dite kam dashur te blej nje liber te Ecos, zgjedhja ishte aq e veshtire saqe nuk bleva asgje. Fillimet e romaneve te tij jane beton, per nje tru te brishte si i imi. Teper i ngjeshur, teper i paduruar. Nuk e di perse nuk ka marre shembullin e Max Gallo, nje shkrimtarues francez qe i nxjerr romanet si franxholla : "Kepuca e Napoleonit", "Pulla e kemishes se Napoleonit", "Ushkuri i Napoleonit", deri tani i ka rreshtuar nja 98 libra (shpresoj te mos i kem hyre ne pjese).

Ne lidhje me Lavjerresin, po shtoj se Fukoi i Lavjerresit nuk ka asnje lidhje me Fukoin e burgjeve, qe, per mua, bashke me Guy Debord, jane nder ata autore qe nder kater fjali, tre jane jashtetokesore. Mendimet e mia bejne rikoshet ne bunkerin debordian dhe foucaultian.

Meqe Pedro eshte, me sa shoh une, goxha ne dijeni te botes ecojane, a mund te na thote, ne pak rreshta, si tip ndihmese ndaj neve qe jemi idhnuar me Eco, ku vertitet mendimi i Ecos, ku rreh pulsi i tij ? 

ne dijeni te botes ecojane...

neve qe jemi idhnuar me Eco

vertitet mendimi i Ecos

Hurbinek, ja pse une ngul kembe qe emri duhet shkruar ne shqip. M'u desh t'i rikthehesha per se dyti fjalise per ta kuptuar qe ishte bota ekojane, qe ne jemi idhnuar me Ekon dhe si vertitet mendimi i Ekos.

 

Ana_H, ti nuk me thua gje nese une e rrotulloj, edhe njehere, thiken ne plage, apo jo ? Se fundja, "mishi tretet, kocka mbetet".

Ja prite kete heshten qe po e hedh ne drejtimin tend, nxirre mburojen sa nuk eshte bere vone, se pastaj do pendohë...

Te ka vajtur ndonjehere ndermend ç'do bejme me emrat androgjine ? Frengjishtja eshte e mbushur me ta. Do ca shembuj (meqe m'i kujtoi X qepare) ?

Dominique - burre dhe grua

Camille - burre dhe grua

Claude - burre dhe grua

Valéry - burre ; Valérie - grua (shqiptimi njelloj)

Sipas mendimit "T", si do t'i shkruajme ne shqip ?

Grate : Dominika, Kamila, Klodi(ana, pa H), Valeria

Burrat : Dominiku, Kamilua (na Vlora), Klodi(an), Valeriu

_________

Perfytyro romanin Y : Kamila me te shoqin, Kamilon, po venin ne plazh. Rruges takuan Klodin topless dhe Klodin me bikini. U perqafuan, pastaj : po he mo, s'ju kemi pare qemoti... c'behen femijet tuaj, Dominiku me Dominiken ? Ja, hiç mire, kane ardhur dhe ata ne plazh. Dominiku eshte me te fejuaren, Valerian, kurse Dominika eshte me te fejuarin, Valeriun. Por me kane merzitur sepse kane marre dhe shoket e tyre, Maksincen dhe Maksincin (Maxence, te dy). Ufff...

Tani perfytyro kete situate, nje perkthyes korçar :

Klodushka me Klodin, Kamilka mee Kamilkon, dhe Valerka me Valerinken.

E ku ishim ? Asgjekundi.

OK, se ka dhe me, por mjafton besoj. Ceshtja nuk eshte aspak e lehte per t'u keputur me sepate. Dhe madje kjo iu nxjerr perkthyesve jo pak veshtiresi, dhe i largon lexuesit : psh, lexuesit e tu nuk me lexojne mua, dhe anasjelltas. Secili sektin e vet te drejtshkrimit. E trishte, por e vertete.

Hurbinek, jo me kot qe ndjere mungesa jote. Sa kam qeshur tani, s'kam qeshur gjithe muajin. smiley

Hem, te krruaj pak zerin tani dhe me mburoje ne dore, po behem serioze. Kjo qe shtron ti eshte e drejte, por nje pyetje: duke qene se emrat perdoren edhe ne frengjisht nga te dyja gjinite, edhe ne te shkruar e ne te shqiptuar jane njelloj, pervec Valéry - burre ; Valérie - grua, si ia bejne francezet qe i kuptojne se cili personazh eshte burre dhe cili grua?

Se po vazhdoj me shembullin tend dhe duket sikur po "te luftoj" me heshten qe ma dhe me duart e tua:

Camille, me te shoqin ( ose dhe me te shoqen, xhanem) Camille shkuan ne plazh. Rruges takuan Claude me bikini dhe Claude topless ( both of them girls??) He mo, c'behet anej ka nahija juj? Hic, ere, asigjo, Ka ardh Domenique, ka sjelle me vete dhe Domenique, qe na hoqi trurin fare se s'fle gjithe naten.

Prape, ku ishe, hic gjekundi.

Pra, konteksti i fjalise ben te mundur kuptimin, si ne frengjisht edhe ne shqip, apo jo?

M'u desh t'i rikthehesha per se dyti fjalise per ta kuptuar qe ishte bota ekojane, qe ne jemi idhnuar me Ekon dhe si vertitet mendimi i Ekos.

 

ato mund ti shprehim dhe ndryshe, psh bota e Eco-s dhe jo Ekojane. idhnuar me Eco-n dhe jo Ekon, mendimi i Eco-s dhe jo Ekos.

kjo ka te miren e saj, sepse nuk e perziejme gjuhen me fjale qe me pas te vrasim mendjen se nga e kane origjinen dhe qe nuk ruajne asnje domethenie. 

imagjino sikur prej qejfit e zellit te nje perthyesi, ose nje katedre universiteti qe binte ne dashuri me Eco-n, te fillonte e ngelte ne gjuhe "epopeja ekojane" dhe pse Eco-s mund ti ket humb nderkaq dhe varri.

mund te dilte teoria qe kjo epope ndodhi ne Kruje dhe prandaj dhe u quajt Ekrujes ose prej kohes u quajt ekohes, etj.

francezet duke ruajtuar te paster origjinen e shkrimit e dallojne sot dhe pas mijera vjetesh prej nga ju vijne fjalet. psh tek te gjitha rastet ku F shkruhet Ph, fjalet jane huazuar nga greqishtja e vjeter. nuk jane pra fjale latine.

e keshtu me radhe .....

Dominique: Djella dhe Domenikoja (se jemi mësu me taljanishten)

Camille: Kamila dhe Sharli (e di që s'është kamelia, po se si më ngjit)

Valery: Ylveri

Valérie: Vali

Claude : Klodeta dhe Klodiani

 

Desha të them që s'është me rendësi se si e kanë emrin frëngjisht, përsa kohë emri ka një konotacion të përngjashëm.

 

Domenikoja (se jemi mësu me taljanishten)

Malsuret i thone Dode Domenikos! smiley

Seriozisht!

Pedro, ne fakt une do te uroja per faktin qe ke ruajtur emrat, pa i masakruar ne mundime shterpe per ti perngjare sadopak shqipes. Emrat mund te shqiptohen vetem nepermjet alfabetit fonetik dhe ne asnje forme tjeter. Nese perkthyesi digjet nga nje deshire shqiptuese atehere mund te shtoje nje liste me emrat e koduar ne alfabet fonetik.

DoDe i kane pas thane qe ne kohe te Venetikit ne zonen e Shkuedres.. Eshte emertimi shqip i malsuerit per DOGI ( Doxh) smiley

Dode eshte Dozhi, jo Domeniku?

Po, ben sens! E paskam dite gabim!

Po Dede?

Ma bëtë ujë dhe atë gram gegnisht që m'ka ngelë ndër vena...

Idrizo, qe thua ti, njoh nje kendej qe u martua me nje te huaj dhe kaurresha e ktheu nga Gjon ne John.

Kom te dhena per Hajd......per Ded me duket se vjen nga DEGA e Pishave ( Aheve ) qe beheshin shtylla ku varnim telat e telefonit . Eshte emer modern smiley

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).