Idioti i suksesshëm i Ecos

PËRKTHEU: ALTIN VORPSI, VIOLETA MURATI

Umberto Eco dhe Jean-Claude Carrière. Një semiolog i madh dhe një kineast i po të njëjtit rang. Të dy bashkë kanë zhvilluar një dialog: se si po shkon bota. Kjo është tema e një libri që do të dalë së shpejti në shitje. Më poshtë bëhet fjalë për njërin prej kapitujve: ky që po trajtojmë është për idiotësinë dhe prej rrezikshmërisë që sjell ajo, që na mbush mendjen ne për disa gjëra që janë krejt pa logjikë. Nuk bëhet fjalë më për paditurinë që kishin dikur fermerët, por për budallallëkun e pashmangshëm që po cenon ditët tona...thotë Umberto Eco. Ky dialog është ndër të rrallët që shkund intelektin në ndarjen midis të vërtetës, dhe në jete false, që shpesh konfondohet me budallallëkun ose dy protagonistët e dialogut e quajnë si idiotësi e suksesshme. Idioti i suksesshëm i Umberto Eco-s e Jean-Claude Carrière...

 

Umberto Eco

Kam bërë një dallim, në njërin nga librat e mi. Unë jam munduar të vë në pah ndryshimin midis idiotit, gomarit dhe budallait. Ky i fundit nuk na intereson. Pasi ky është personi që çon lugën drejt burimit dhe jo drejt gojës, ky është personi që nuk kupton se çfarë i thua. Diagnoza e tij është e lehtë. Ndërsa budallallëku është një sjellje sociale. Për mua një budalla mund të quhet edhe në një emër tjetër pasi për shumë persona idioti dhe budallai janë e njëjta gjë. Budallai është ai person që thotë një fjalë që nuk duhet ta thotë. Ai bën gafa padashur. Ndërsa idioti është krejt ndryshe. Pasi deficiti i tij nuk është social por logjik. Në pamje të parë idioti duket se arsyeton në mënyrë korrekte; dhe është shumë e vështirë të nuhasësh që nuk është kështu. Për këtë fakt ai është i rrezikshëm. (...)

Po ju jap një shembull. Budallai do të thoshte: “Të gjithë banorët e Pireut janë nga Athina. Të gjithë banorët e Athinës janë grekë. Pra të gjithë grekët janë banorët e Pireut”. Kur ke dëgjuar këtë shprehje të lind një dyshim pasi ti e di shumë mirë që disa grekë vijnë nga Sparta, për shembull. Por ti nuk di ta shpjegosh menjëherë, se ku dhe çfarë ke gabuar. Pra, duhet të njohësh rregullat e logjikës formale. Ja, besoj që duhet të merremi specifikisht me budallain.

 

 

Jean-Claude Carrière

 

Për mua budallai nuk kënaqet vetëm me gabimet që bën. Ai afirmon qartë dhe pastër gabimin e tij, ai kërkon që çdokush ta dëgjojë, pra i jep jehonë atij (gabimit). Është një gjë e paparë teksa sheh që budallallëku ka kaq jehonë. “Tani dimë nga burime të sigurta që...”. Dhe vazhdon më një budallallëk të madh.

 

Umberto Eco

 

Ke absolutisht të drejtë. Nëse me shumë insistim të madh thua një të vërtetë që njihet, banale, ajo kthehet në një konstatim.

 

Jean-Claude Carrière

 

 

Flaubert thotë se ky është momenti kur dikush kërkon të nxjerrë konkluzione. Idioti kërkon që të dalë në konkluzione përfundimtare. Idioti kërkon që t’i mbyllë një herë e përgjithmonë çështjet. Por këto konkluzione, që shpesh herë perceptohen si të vërteta nga një kategori njerëzish, me kalimin e kohës, për ne është shumë instruktive. Historia e së bukurës dhe inteligjentes, që ne e limitojmë aq shumë dijen mbi to, është vetëm një pjesë e vogël e veprimtarisë humane, e kemi thënë një herë. Mbase duhet që ne të mendohemi, dhe ti po bën diçka të tillë, është një histori e përgjithshme e gabimit, e injorancës, përveç të së shëmtuarës. (...)

 

Umberto Eco

 

Përsa i përket konstatimeve, pas gjithë atyre çfarë the, mua më duket diçka ndryshe nga budallallëku. Mund të jesh idiot edhe pse nuk nuk je komplet “kafshë”. Budalla i rastësishëm. (...)

Librat asnjëherë nuk do t’i hiqni qafe. Ky është një rast i manifestit të idiotësisë (në sensin që e kuptoj) që është ofruar nga Joyce, kur tregon një bashkëbisedim me Zotin Skeffington: “Mora vesh që vëllai i tij vdiq”, thotë Skeffington. “Dhe ishte vetëm 10 vjeç”- iu kthye përgjigja. “Sido qoftë është e dhimbshme”- përgjigjet Skeffington.

 

 

Jean-Claude Carrière

 

Konkluzioni është shpesh herë shumë pranë gabimit. Është pikërisht ky pasion i idiotit që më afroi apo më tërhoqi tek kërkimet e tuaja mbi atë që është false. Ja dy rrugët që janë injoruar në mënyrë rigoroze në mësimdhënie. Çdo epokë ka të vërtetat e saj nga njëra e anë dhe idiotët e famshëm që qëndrojnë nga ana tjetër, të mëdhenj. Gjithsesi dikush merr përgjegjësinë që t’i mësojë, t’u japë dije, të transmetojnë vetëm të vërtetën. Gjithsesi konkluzioni filtrohet. Po, gjithmonë dikush është “politikisht në rregull” dhe dikush është “korrekt nga ana e inteligjencës”. E thënë ndryshe, një mënyrë e mirë për të menduar. Duam apo s’duam ne.

 

 

Umberto Eco

 

Për t’ju rikthyer përafrimit të konstatimit dhe falsitetit: falsiteti nuk është domosdoshmërish tregim apo rrëfim i idiotësisë apo budallallëkut. Është thjesht një gabim. Tolomeu besonte me gjithë mend që toka nuk rrotullohet. Ai komentonte gabim një gjë jo të vërtetë, dhe nuk kishte baza shkencore ku të përmbahej apo të bazohej. Por, ekziston mundësia që nesër të zbulojmë që toka nuk rrotullohet rreth diellit dhe më pas do t’i ngremë një lapidar Tolomeut. Të veprosh gabim me vetëdije do të thotë të thuash të kundërtën e asaj që dihet apo të vërtetës. Por, ne, gjithmonë themi se gabimin e kemi kryer pa dashje. Gabimi kalon nëpërmjet të gjithë historisë së botës dhe mirë kështu, pasi përndryshe, ne, do të konsideroheshim si perëndi. Falsiteti kërkon të paraqitet njësoj si, apo, e njëjta gjë me modelin. Kush paraqit diçka false si të vërtetë, duke ditur shumë mirë, se nuk është e njëjta gjë me modelin e tij, e ka me të keq, ai gënjen, mashtron. Por, nga ana tjetër, ka edhe njerëz si Tolomeu që kishte një arsyetim fals. Ai fliste me gjithë mend, pa të keq, nuk mashtronte. Pra, mund të gabosh edhe pa e pasur me të keq. Tolomeu nuk ishte një mashtrues pasi me të vërtetë mendonte se toka nuk rrotullohej.

 

 

Jean-Claude Carrière

 

Ky përkufizim nuk lehtëson asgjë në përfundimin tonë: Picasso thoshte se ai vetë mund të bënte disa Picasso fals. Ai nuk u mjaftua me kaq por, ai, edhe u mburr se kishte bërë Picasson fals më të mirë në botë.

 

Umberto Eco

 

De Chirico ka rrëfyer se edhe, ai, vetë kishte bërë disa De Chirico fals. Edhe unë duhet të tregoj se kam bërë disa Eco fals. Një revistë satirike italiane, një speciale e “Charlie Hebdo”, kishte përgatitur një numër special tek Corrire della Sera rreth ardhjes së marsianëve në tokë. Pra, me sa duket ishte diçka false. Më kërkuan një artikull timin fals të bërë po nga unë, si një komedi e Ecos.

 

Jean-Claude Carrière

 

Kjo është një mënyrë për të dalë nga vetvetja, për të dalë nga mishi ynë, për të dalë nga puna jonë. Kështu, ne, dalim edhe nga vetë koka jonë.

 

Umberto Eco

 

Pikë së pari, kjo është një mënyrë kritike që, të vendosim në thonjëza klishetë, sepse janë pikërisht klishetë që duke i përsëritur, unë, mund të bëj një “Eco fals”. Pra, ushtrimi që duhet të kryejë unë për të bërë një fals të vetvetes është shumë i shëndetshëm.

 

Jean-Claude Carrière

 

E njëjta gjë vlen edhe për sa i përket atij sondazhi që bëmë për konstatimin. Sondazh që për shumë kohë na impenjoi. Bëhet fjalë për një periudhë, që unë edhe Bechtel lexonim libra të shëmtuar me shumë ngërdheshje. Spastronim nga insektet katalogët e bibliotekave, dhe teksa lexonim disa tituj, merrnim me mend se çfarë thesari po na priste. Kur zbulon, në listën tënde, një titull si “Influenca e këmbëshpejtit mbi kostumet e hirshme” mund të jesh i sigurt se ke gjetur mjaltin tënd!.

 

Umberto Eco

 

Problemi është kur një i çmendur fillon dhe ndërhyn në jetën tënde private. Siç thashë, unë i kam kushtuar hulumtimit të publikuar nga çmenduritë e shtypit (botues që publikojnë libra në kurriz të autorit, shën. red) dhe kjo është e qartë për mua, duke përmbledhur idetë e tyre me ironi.

Tani, disa prej tyre nuk e kanë perceptuar ironinë dhe më kanë shkruar për të më falënderuar qe e kam marrë seriozisht mendimin e tyre. E njëjta gjë me “Foucault’s Pendulum”, e cila merret me fanatikët e okultizmit dhe konspiracionit, dhe që u ka shkaktuar atyre disa nga shprehjet e entuziazmit të papritur.

Unë marr më shumë (ose më mirë: gruaja ime, ose sekretaria ime filtron) thirrje nga një Grand Master e Templarëve. (....)

Vështirësia në marrjen e vendimeve nëse është një idiot, një gomar dhe një budalla,- vjen nga fakti se këto kategori përfaqësojnë llojin ideal, janë Idealtypen siç thonë gjermanët. Por, më shpesh do të gjejmë në të njëjtin individ një përzierje të tri aftësive, të kombinuar së bashku. Realiteti është shumë më kompleks se sa këto tipologji. (...)

 

Jean-Claude Carrière

 

Në fakt, gjëja e parë që është zbuluar nga studimet mbi trapa është se jemi trapa edhe ne, dhe jemi shumë në numër. Kjo është e qartë. A nuk të trajtojnë plotësisht trap të tjerët përveç faktit kur sheh se budallallëku i tyre është një pasqyrë për ne. Një pasqyrë e përhershme, e saktë dhe e vërtetë.

 

Umberto Eco

 

Rënie në paradoksin e Epidemisë që thotë se të gjithë Kretasit janë gënjeshtarë.

Që kur ai është nga Kreta, është një gënjeshtar. Nëse një budalla ju thotë se të gjithë janë idiotë, fakti se ai është budalla nuk do të thotë, se ndoshta ju jeni duke treguar të vërtetën. Nëse ne shtojmë se të gjithë idiotët e tjerë janë si ai, atëherë jep provën e inteligjencës. Kështu, ky, nuk është një budalla. Për shkak, se ato zakonisht shpenzojnë jetën e tyre për të na bërë të harrojmë se ata janë.

Ekziston edhe rreziku i të rënit në një paradoks tjetër, që është përcaktuar nga Owen. Të gjithë njerëzit janë idiotë, përveç teje dhe meje. Por edhe ti, po të them të vërtetën, mendohu mirë....

 

Jean-Claude Carrière

 

Mendja jonë është delirante. Të gjithë librat që koleksionojmë, unë dhe ti, dëshmojnë pikërisht përmasat e imagjinatës sonë. Kjo është veçanërisht e vështirë për të dalluar deviacionet dhe marrëzitë e një pjese dhe budallallëkun e pjesës tjetër.

 

Umberto Eco

 

Një tjetër shembull i marrëzisë që më vjen në mendje është për Nehaus, autor i një pamfleti të shkruar në Rosa Cross në atë kohë, rreth vitit 1623, për të përcaktuar pyetjen nëse ata ekzistojnë ose jo. “I thjeshtë është fakti; se jemi fshehur nga fakti se ekzistojnë dëshmi nga ekzistenca e tyre”, thotë ky autor. (...)

Dhe për të mbyllur një tjetër histori. Në shoqërinë tonë, në të cilën problemi i punës është për të gjithë, disa njerëz janë duke rizbuluar artizanatin. Shpesh, kur ndodh të jem në shërbim të të tjerëve, ta dini se nga leximi i emrit tim mbi kartën e kreditit, marrin vesh se çfarë bëj, mendoj se i njëjti artizan, 50 vjet më parë, nga librat e mi mund mos ketë mësuar asnjë gjë.

Shumë artizanë sot, prandaj, kanë përfunduar trajnimin e tyre para se të angazhohen në një udhëzues tregtie. Një mik më tha se bashkë me një koleg filozofie, një ditë mori një taksi, për në Universitetin e Princeton në Nju Jork. Shoferi, në tregimin e shokut tim, ishte krejtësisht i mbuluar me flokë të gjatë. Nisi një bisedë për të kuptuar nga pak me kë ka të bëjë. Ata i thanë, se japin mësim në Princeton.

Por, shoferi donte të dinte më shumë. Kolegu, i tha se japin Historinë e së drejtës, dhe shoferi i ndërpreu duke u thënë: “Ah, doni të thoni Husserl, apo jo?!”. Ky ishte, natyrisht, një student i filozofisë që bënte shoferin e taksisë për të paguar studimet. Por, kur një shofer njeh Husserl, përbën një specie shumë të rrallë. Sot, disa herë mund të has një shofer, i cili dëgjon muzikë klasike dhe që më bën pyetje në lidhje me punën time të fundit në semiotikë. Kjo nuk është kaq surreale.

 

Jean-Claude Carrière

Në përgjithësi këto janë lajme pozitive, apo jo?

 

Umberto Eco

 

Ne mund të këmbëngulim në përparimin e kulturës, të cilat janë të dukshme, dhe tërheqin grupe sociale që më parë ishin të përjashtuar. Por, në të njëjtën kohë, ka gjithmonë e më shumë budallenj. Kjo nuk është se ata ishin të heshtur, fermerët e shumë kohëve më parë ishin të paditur. Të jesh i edukuar nuk do të të thotë domosdoshmërish të qenit i zgjuar. Jo. Por, tani, të gjithë këta njerëz duan të flasin në mënyrë të pashmangshme, dhe në disa raste, na bëjnë ne të ndjejmë vetëm gomarllëqet e tyre. Kështu, ne, mund të themi se të qenit i metë në të kaluarën nuk është sqaruar, nuk është bërë e njohur, por sot cenojnë ditët tona...

 

38 Komente

nje perkthim skandaloz.

Qe di te flasesh disa fjale ne nje gjuhe te huaj, ose te duket vetja sikur di te flasesh nje gjuhe te huaj, sepse zysha ose mesuesi i gjimnazit, ne kembim te nje shishe vaj luledielli apo nje kile sheqer, te ka vene gjithmone dhjete ne gjuhe te huaj, kjo nuk te jep patjeter te drejten te perkthesh nje tekst ne shqip.

Aq me teper kur behet fjale per Eco-n e madh.

S'desha me e thene o ti pedro, po jam aq dakord me ty...sa te vret syte ai tolomeu nje here. Tani nese i futesh perkthimit te njerezve qe dine, duhet te dish pak edhe vet. Ptolemeu o perkthyes i zellshem!

Citoj nga teksti i Eco-s:

Të jesh i edukuar nuk do të të thotë domosdoshmërish të qenit i zgjuar. Jo. Por, tani, të gjithë këta njerëz duan të flasin në mënyrë të pashmangshme, dhe në disa raste, na bëjnë ne të ndjejmë vetëm gomarllëqet e tyre.

A nuk e konfirmon tezën e Eco-s ky përkthim kaq i keq?

Po sikur përkthimi të jetë në rregull (përderisa nuk kemi origjinalin në dorë, nuk mund ta vlerësojm&eumlsmiley... dhe jemi ne që nuk e marrim vesh se ç'thotë Eko? smiley

 Edo, Eco eshte i madh se megjithese shkruan per gjera shume te medha, i shkruan ato si perralla per te vegjlit. Une them se fajin e ka perkthyesi. Traduttore tradittore.

Ti e di që unë kam alergji nga disa mbiemra... dhe vetëm prania e atij mbiemri më bëri që ta lexoja të gjithën smiley

meqë e kanë përkthyer nga italishtja, e kam pak-a-shumë parasysh se ç'kanë patur përpara gjatë përkthimit... dhe vë bast se të paktë do të ishin ata që do të mund ta përkthenin ashtu siç duhet (ose një mënyrë tjetër do të ishte të rrinimim me fjalorin e filozofisë përpara dhe të spiegonim ç'do term dhe se pse është thënë një fjalë apo fjali në gjithë atë dialog smiley

Ka disa gjera qe nuk i marr vesh mire nga ky dialog, cfar me ben kjo mua sipas Ecos dhe Carrieres?

Budalla

Gomar

Idiot?

Ka nje ndryshim besoj midis te trajtuarit te budallait, gomarit dhe idiotit, dhe budallekut, gomarllekut dhe idiotellekut. Nqs do trajtojme te dyten atehere te gjithe do kishim brenda nga nje gomar, idiot e budalla, por kjo nuk do na kthente automatikisht ne gomar, idiote dhe budallenj.

Gjeja qe me shqeteson me teper eshte se nuk arrij te kuptoj se cfar synimi ka ky dialog, ku pretendon te mberrij?

 

Simbas hyrjes së shkrimit, ky është NJË nga kapitujt (ose pjesë të tij)e një libri që do botohet.

Për mënyrën se si flet Eko, duhet të kesh studiuar Filozofi, Letërsi, Astronomi, Gjuhësi etj etj që ta kuptosh dhe ta ndjekësh deri në fund... krejt ndryshe De Kreshenco (Luciano De Crescenzo)... spiegimet e tij duhet të jesh trung që të mos merren vesh ose të paktën të të mos pasionojnë pas argumentit.

Nuk lexohet. Te forte jeni ju qe e keni lexuar deri ne fund. Ne fakt, nisur nga aq sa pashe, te dukej sikur idiote ishin pikerisht keta dy zoterinjte me koken plot. Yep, te drejte keni ju me siper, perkthimi te ben gjemen.

Yep, te drejte keni ju me siper, perkthimi te ben gjemen.

Traduttore, tradittore

Qafiro, ja nje pjese nga Lavjerresi qe do sfidonte cdo perkthyes smiley

(e perkthyme taze)

Zonje, do ju deftej dicka qe s'ja kam treguar askujt tjeter. U lodha... kam punuar me te kuqe Kine (sulfid zhive), me zhive, sublimova shpirtra, distilova kripera hekuri, fermentime, dhe prape s'e kam gjetur "Gurin". Pergatita ujera te rende, ujera gerryes, ujera djeges, te gjitha me kot. Perdora levozhge veze, squfur, acid sulfurik, arsenik, kripe amoniaku, kuarc, baza (alkaline), minerale oksidesh, kripe guri, natrium, kripe te bitartatit te kaliumit dhe bisulfate te kalium-aluminit. Me degjo mua, mos i beso metaleve jo te paster, shmangi, perndryshe do te mashtrohesh sic u mashtrova une.

smiley

 

Kjo është prova që nuk mund të përkthehet Eko pa qënë SPECIALIST në të gjitha fushat (në ktë rast i kimis&eumlsmiley... distilat kripërash hekuri???!!! smiley (kur dihet që distilimi është një proçes që... për metalet akoma nuk kemi arritur teknologjinë e nevojshme smiley )

As une s'e lexova. Besoj se behet fjale per paragrafin e famshem nga "Lavjeresi". Sidoqofte, spastrimi i Shqipes nga termat latine veshtirson perkthimin e sakte te fjaleve: lunatik, imbecil, "moron" (ne anglisht), etj etj

Fantazma e kontit Aglie po na perpinsmiley

 

OK. Lexoni nje gje nga Eco pa perkthim. Sidoqofte eshte perkthim ne anglisht, marre nga "Zarfi i Minerves".

The fact is that the world is divided between users of the Macintosh computer and users of MS-DOS compatible computers. I am firmly of the opinion that the Macintosh is Catholic and that DOS is Protestant. Indeed, the Macintosh is counterreformist and has been influenced by the "ratio studiorum" of the Jesuits. It is cheerful, friendly, conciliatory, it tells the faithful how they must proceed step by step to reach - if not the Kingdom of Heaven - the moment in which their document is printed. It is catechistic: the essence of revelation is dealt with via simple formulae and sumptuous icons. Everyone has a right to salvation.

DOS is Protestant, or even Calvinistic. It allows free interpretation of scripture, demands difficult personal decisions, imposes a subtle hermeneutics upon the user, and takes for granted the idea that not all can reach salvation. To make the system work you need to interpret the program yourself: a long way from the baroque community of revelers, the user is closed within the loneliness of his own inner torment.

You may object that, with the passage to Windows, the DOS universe has come to resemble more closely the counterreformist tolerance of the Macintosh. It's true: Windows represents an Anglican-style schism, big ceremonies in the cathedral, but there is always the possibility of a return to DOS to change things in accordance with bizarre decisions.....

And machine code, which lies beneath both systems (or environments, if you prefer)? Ah, that is to do with the Old Testament, and is Talmudic and cabalistic.

 Kjo tredon me se miri se si edhe biseden me te merzitshme teknike, mund ta kthesh ne nje perralle mahnitese.

Per mua ky paragraf ska kurrfare problemi se keto gjera jane 'my bread and butter' si me thene. Jam kurioz te di se si mund ta lexojne Eco-n sub-lunaret (se per ne lunatiket eshte mese i kuptueshem). Une jam kam bere dhurate "Lavjeresin" shume shpirtrave, por asnje nuk ka qene ne gjendje te perparoje pas faqes 49.(nga ana tjeter Eco e perzgjedh lexuesin duke bere 100 faqet e para te veprave te tij komplet te palexueshme)

"That's brilliant" dhe tipike per  humorin "dark" te Echo-s. Fatkeqesisht shpesh shkrime te tilla nga personazhe te tille lexohen "literally" dhe nuk kuptohet nenteksti dhen loja e fjaleve.

Perkthimi padyshim le fort per te deshiruar por nga ana tjeter tregon edhe sa e veshtire eshte te gjesh ne shqip fjalet e duhura per keto 3 kategori. Per me teper te kuptohet qe sbehet aspak fjale per "idiotin", "budallin" sic kuptohen e perdoren ne gjuhen shqip.

Perdorimi ifjales trap pastaj eshte e tmershme dhe e pavend.  

 Nuk lexohet. Te forte jeni ju qe e keni lexuar deri ne fund. Ne fakt, nisur nga aq sa pashe, te dukej sikur idiote ishin pikerisht keta dy zoterinjte me koken plot. Yep, te drejte keni ju me siper, perkthimi te ben gjemen.

e vertete qe nuk lexohet, sidomos per ne ketej qe i lexojme ne gjuhera te huaja. kete e pashe kur lash shqiperine dhe rilexova gjera qe i kisha lexuar me pare ne shqip. i njejti shok si ketu. 

kjo shpjegon dhe pse Marksi iu fut mesimit te rusishtes kur i kishte kaluar te 50-tat vetem per te lexuar Tolstoin ne origjinal.

te perktheç poezi duhet te jesh vete poet, ndersa te perktheç filozofi duhet te jesh vete filozof.

megjithese per mu eco eshte shume i intelektualizum (kjo ja nderlikon jeten dhe perkthysit) per te qene shkrimtar me vlera. 

mbi keto lloj temash (idiotet, budallenjte e gomaret, ose te zgjutet) lexohet vetem dostojevski se i ka thene pothuaj te gjitha, nuk ka lene me gje te thuhet nga te tjeret.

Mua me pelqen shume Eco, por ky lloj "dialogu" ketu s'me ngjitka. Pa permendur faktin qe perkthimi eshte shume i keq.

E hapa gjithe qejf kete teme qe ne pike te mengjesit, me idene se ishte Eco-ja, por nuk arrij ta lexoj dot gjer ne fund... Dhe nuk jam dakord me disa prej peshqve te tjere qe ia kane vene emrin kesaj "traduttore - tradittore"... Jo, kjo eshte thjesht paaftesi e njerezve qe marrin persiper te bejne gjera, qe jane mbi nivelin e tyre te dijeve, dhe s'ia kane haberin gjuhes shqipe. Te pakten, duhet ta dine qe kur fjalia fillon ne numrin njejes, nuk mund ta perfundosh ne numrin shumes, kur e fillon me ti, nuk mund ta japesh zgjedhimin e foljes me ju.

Por këto ,konkluzione që shpesh herë perceptohen si të vërteta nga një kategori njerëzish, me kalimin e kohës, për ne është shumë instruktive. ????????

Në fakt, gjëja e parë që është zbuluar nga studimet mbi trapa është se jemi trapa edhe ne, dhe jemi shumë në numër.

Trapa?!?!?!??!!??!?! Dhe keta zoterinjte pretendojne te perkthejne?! Me nje fjalor te tille rrugesh e zhargonesh?! 

Që kur ai është nga Kreta, është një gënjeshtar.

Po kjo fjali, c'do me thene?!

Shpesh, kur ndodh të jem në shërbim të të tjerëve, ta dini se nga leximi i emrit tim mbi kartën e kreditit, marrin vesh se çfarë bëj, mendoj se i njëjti artizan, 50 vjet më parë, nga librat e mi mund mos ketë mësuar asnjë gjë.

Po kjo tjetra?!  Dhe nuk po i hyj fjaleve, qe vetem per fjalen fals mund te gjesh disa sinonime ne shqip. ( i rreme, kallp- ja keshtu, shpejt e shpejt e  pa hap fjalorin) .

Nuk po vazhdoj me se m'u prish gjaku dhe, pa dashur t'u hyj ne pjese ketyre pseudo-perkthyesve, te cilet u nxijne emrin gjithe atyre perkthyesve qe e bejne nje pune te tille me perkushtim dhe dashuri, qe hapin fjalorin dhe per te pare nje fjale idiote si "trap", u them te mos bejne punen e nallbanit, por ose t'i hyjne nga e para e ta bejne sic eshte per te bere, ose ta lene fare kete pune, sepse eshte PERTEJ aftesive te tyre. 

Me shume, shume keqardhje per nje perdhosje te tille te shqipes. smiley

 

"That's brilliant" dhe tipike per  humorin "dark" te Echo-s. Fatkeqesisht shpesh shkrime te tilla nga personazhe te tille lexohen "literally" dhe nuk kuptohet nenteksti dhen loja e fjaleve.

Perkthimi padyshim le fort per te deshiruar por nga ana tjeter tregon edhe sa e veshtire eshte te gjesh ne shqip fjalet e duhura per keto 3 kategori. Per me teper te kuptohet qe sbehet aspak fjale per "idiotin", "budallin" sic kuptohen e perdoren ne gjuhen shqip.

Perdorimi ifjales trap pastaj eshte e tmershme dhe e pavend.  

Une do te doja te pyesja Blendin, se cili ishte qellimi i postimit te ketij palo-perkthimi ketu?

Thjesht per arsye informimi dhe kulturimi (meqe eshte postuar edhe ne rubriken e Kultures) apo diskreditimi i ketyre palo-gazetareve qe na ofendojne ate pak inteligjence, qe mezi e kemi?

Meqe Blendi sot meson ata qe aspirojne te behen gazetaret e te nesermes, do ti sugjeroja, qe tu jepte atyre me vete porosine e vazhdueshme, qe te kene respektin e duhur per lexuesin.

 do ishte mire per ju qe kritikoni unanimisht perkthimin, te gjeje ndonjeri diçka nga Eco qe s'besoj se eshte e veshtire te gjendet, e te na e perthjeje, qe ta kemi dhe me lehte ta bejme diferencen. 

me kujtohet nje here, ka disa vite,  perktheva prej qejfit diçka te shkurter filozofike per nje forum shqiptar, e cila me hengri disa ore dhe qe doli surrogato. 

nga perkthime te tilla kuptojme ne fakt sesa keq e njohim, jo gjuhen e huaj, por ate shqipe. prandaj perkthyesat e mire numerohen me gishta, e mbeten kryesisht vetem shkrimtaret.

Nuk gjendet asgjë prej këtij libri në rrjet...(vështirësia qëndron edhe tek mospërmëndja e titullit në artikull apo e burimit nga e kanë marrë përkthyesit artikullin që kanë përkthyer)

  Ivetmi bashkpunim i këtyre të dyve, është publikuar dhe prezantuar në Sallonin e Librit (Torino, Maj 2009), por bëhet fjalë për Librin, Lexuesin dhe se si janë transformuar (apo do mbesin këta) me ardhjen e kompiuterit.

 nuk e kisha fjalen per kete tekstin por nje tekst prej tij te çfaredoshem. sepse pakenaqesia prej ketij tekstit ketu, eshte se nuk marrim vesh ndonje gje te madhe prej Eco-s.

qellimi kryesor i çdo lloj artikulli eshte te hedhe drite mbi ate per te cilen flet.

prandaj dhe duke pare qe ketu paska plot lexues te Ecos, nuk do ishte keq qe dikush te na flase me qartazi per te. 

keshtu qe nuk kemi nevoje ta lexojme, ne te tjeret. lol smiley

google libri mund të gjesh diçka që mund të lexohet on-line... dje kur po kërkoja gjeta këtë dhe pas leximit... u mora me ktë smiley

 «Les faiblesses des méchants sont les mêmes que celles des saints.»

marre nga libri : Le nom de la rose. 1982

kerkova dhe gjeta, te nje faqe kulturore franceze disa citate nga Eco. pershembull te mesipermin une e perkthej keshtu :

Të metat e të këqijve janë të njëjtat me ato të të mirëve.

Kam zgjedhur pra ta perkthej fjale per fjale duke ruajtur dhe rendin sintaksor te pandryshueshem, sepse me frengjishten e kemi pothuaj njesoj. mund ta shkruaja dhe ndryshe, (psh: te miret dhe te liqte kane te njejtat dobesi ose te meta) por nuk e di a do t'ja ruaja kuptimin me ate qe ka dash te thote Eco, e cila me mbetet gjithmone mister. 

fjala qe perben veshtiresi tek kjo thenie (imagjinoni sikur ky te ishte nje tekst i tere), eshte : SAINTS qe ne shqip ben SHENJTORET.

une kete fjale e perktheva TE MIRET per ta vene ne opozicion me ate TE KEQIJTE. pa lexuar librin te tere, bile pa lexuar Econ te tere, eshte shume e veshtire te dime fillimisht se çfare nenkupton me shenjtore dhe si e vlereson ai figuren e Shenjtorit ne dallim me pikepamjen kristiane, etj. pra si e vlereson kisha shenjtorin (te perkryer ose jo) dhe si e vlereson Eco vete. 

Eco, tek ky rresht, na thote qe shenjtori ka te meta, nuk eshte i perkryer, bile te njejtat te meta ose dobesi ka dhe i LIGU. imagjinoni se sa larg shkon plaku. 

a kerkon ai te barazoje keshtu figuren e shentorit me ate te te keqit, apo kerkon te thote qe kemi te bejme me te njejten force, qe sipas rastit eshte e mire (kur flitet per shenjtor) ose e keqe kur flitet per mechants (njerez te liq ose djallezore) 

pak a shume si DIOS <-> DIABOLUS, (zoti me djallin) ku i pari perfaqeson forcen e mire, ndersa i dyti ate te keqe. etj.

 

 o hajdar po si more e perktheke saints me te miret ti? shenjtoret kane kuptim fetar, kurse te miret apo te keqinjte ka kuptim moral dhe ne kete rast i referohet te vdekshmeve e jo hyjnoreve pasi krahasimi behet me keta te fundit. si na qenkan njelloj? 

 neqoftese e ke lexuar postin tim do ta shihje qe e thashe sepse ja vuna asaj shentoret = TE MIRET. qe ti jap kuptim shprehjes per ata shqiptaret si une (po dhe si ti) qe fjala shenjtor nuk u thote ndonje gje te madhe, bile nuk dine se çdo te thote.

Shenjtori nuk eshte hyjnor (mos e ngaterro me Engjejt), por NJERI, i cili zbaton me perpikmeri, MORALIN e krishtere. nuk ben mekate gjate jetes dhe qe here pas here ka "relacione mistike" me zotin (ky i shfaqet ne ender dhe i jep udhezime direkte). Shenjtor te njeh komuniteti i krishtere dhe emerohesh nga kryetari i kishes qe eshte Papa. Nene Tereza eshte emeruar shenjtore dhe njihet si e tille prej komunitetit te krishtere. shentori pas vdekjes, ne qiell, ka nje vend te shquar prane zotit, ndersa mekataret shkojne ne ferr, e mistiqlliqe te tjera si keto, qe per njeriun e sotem me shume duken si perralla sesa te verteta.

Gjithashtu feja eshte MORAL. moral bile i paster. nuk ke degjuar per 10 urdheresat (nuk di si quhen tamam ne shqip) ose Dekalogun e famshen. mos ha kete, mos shih ate, mos qij ate tjetren, mos vidh, etj etj. eshte moral puro lal dhe eshte baza e besimit te krishtere. 

tani une nuk mund te te bej ty shkollen, ne linje, se nuk me paguan njeri. megjithese njefare rruge qe duhet te ndjekesh, me duket se ta tregova shkarazi smiley 

Meposhte eshte nje pjese nga "Lavjerresi i Foucault", ne te cilen shtjellohet edhe ceshtja qe permend Eco ne dialogun e mesiperm.

 

E finalmente altro non si inferisce cabalisticamente da vinum che VIS NUMerorum, dai quali numeri essa Magia dipende.
Cesare della Riviera, Il Mondo Magico degli Eroi, Mantova, Osanna, 1603, p. 65 f.

Pra, une fola mbi takimin tim te pare me Belbon. Ne njiheshim tashme me te shikuar dhe kishim folur njehere shkurtazi me njeri-tjetrin tek Pilade, por une nuk dija shume rreth tij, vetem qe punonte tek Garamond, dhe libra prej Garamondit here pas here me binin nder duar gjate studimit. Ishte nje shtepi botuese e vogel, por serioze. Nje djale i ri, i cili sapo synon te shkruaje doktoraturen e tij, ndjehet gjithmone i terhequr prej dikujt, i cili punon ne nje shtepi botuese te mirenjohur.
“Po Ju cfare beni?” me pyeti ai nje mbremjeje, teksa te dy u mbeshtetem ne fundin e jashtem te banakut prej zinku, te rrethuar prej nje turme si ne nje party te madh. Ishte koha, kur te gjithe i drejtoheshin njeri-tjetrit me “ti”, studentet profesoreve dhe profesoret studenteve. Pa permendur fare klientet e Bar Pilades. “Me jep nje birre”, i thoshte nje student i veshur me pardesy kryeredaktorit te perditshmes me te madhe. Mund te mendoje, se ishe ne Shen-Petersburg ne kohen e Shklovskit.
Majakovske te zhurmshem dhe asnje Zhivago te vetem. Belbo nuk i shmangej te pergjithshmes “ti”, por ai i jepte atij nje nenton te pakuptueshem perbuzes. Ai thoshte “ti”, ne menyre qe te demonstronte, qe ai vulgaritetit i pergjigjej me vulgaritet, por qe mes afrueshmerise dhe afrimitetiti ndante nje humnere e tere. Vetem rralle dhe vetem per pak njerez degjoja ate te thoshte “ti” me perulje, ose me pasion – vetem ndaj Diotallevit dhe tek tuk ndonje femre. Atyre, te cilet ai i vleresonte, dhe nuk i njihte prej kohesh, u drejtohej me "Ju". Keshtu veproi ai me mua gjate gjithe kohes se bashkepunimit dhe une isha krenar per kete privilegj.
“Po Ju cfare beni?” me pyeste ai atehere, sic e di tani, me simpati.
“Ne jete apo ne “teater”?” e pyeta une me nje shikim rrotullues nga skena e Pilades.
“Ne jete.”
“Une studioj.”
“Shkoni ne universitet apo studioni.”
“Ju nuk do ta besonit, por njera nuk e kundershton tjetren. Tani po perfundoj nje dizertacion mbi Kaloresit e Tempullit.”
“Oh, cfare teme e peshtire”, tha. “A nuk eshte kjo dicka me teper per te marret?”
“Une studioj te vertetet. Dokumentet e procesit gjyqesor. Por cfare dini Ju mbi Tempulltaret?”
“Une punoj ne nje shtepi botuese, dhe ne nje shtepi botuese vijne te mencur dhe te marre. Mjeshteria e lektorit eshte qe pernjehere te njohe te marret. Kur dikush fillon te flase mbi Tempulltaret, eshte ne shumicen e rasteve nje i marre.”
“E kujt ia thoni kete. Emri i tyre eshte legjende. Por jo te gjithe te marret flasin mbi Tempulltaret. Prej nga i njihni te tjeret?”
“Pervoje pune. Dua t´Jua shpjegoj, Ju jeni akoma i ri. Para se gjithash, si Ju quajne?”
“Casaubon”
“A nuk ka qene nje figure romani ne "Middlemarch"?”
“S´e kam idene. Ne fakt ka qene, besoj, edhe nje filolog i Rilindjes. Por une nuk jam i afert me te.”
“Ta lejme kete per nje here tjeter. Do te pini dicka? Pilade, edhe dy te tjera, faleminderit. Atehere, kini mendjen. Ne bote gjenden Idiotet, Te trashet, Budallenjte dhe Te marret.”
“Tjeter jo?”
“Posi, ne te dy per shembull, ose se paku – pa ofenduar njeri – une. Por ne fund te fundit, po ta veresh mire, cdo njeri i perket njerit prej ketyre kategorive. Cdokush prej nesh eshte herepashere idiot, i trashe, budalla ose i marre. Le te themi, normal eshte ai, i cili keto komponente i perzien ne nje fare menyre te arsyeshme. Keta jane Tipa Themelore.”
“Idealtypen, sic thone gjermanet.”
“Bravo. Dini edhe gjermanisht?”
“Mjafton aq sa per bibliografite.”
“Ne kohen time, kush dinte gjermanisht, nuk promovohej me tutje. Ai e kalonte diten me te diturit gjermanisht. Besoj, sot ndodh e njejta gje, me kinezcen.”
“Une nuk e flas dhe aq mire, prandaj edhe po promovohem. Por te kthehemi tek tipologjia Juaj. Kush eshte atehere nje gjeni, ashtu si Ajnshtajn per shembull?”
“Gjeni eshte ai, i cili nje nga komponentet e ngre ne lartesi marramendese, duke u afruar me te tjeret.”
Ai rrekelleu nje gllenjke dhe trokiti goten me nje vajze, e cila ne ate cast kaloi aty pari: “Ciao, Bellissima, a ke provuar perseri te besh vetevrasje?”
“Jo”, iu pergjigj ajo, “tani jetoj ne nje kolektiv.”
“Shume mire, atehere”, tha Belbo. Me pas u kthye perseri nga mua: “Njeriu mund te beje edhe vetevrasje kolektive, nuk mendoni edhe Ju keshtu?”
“Por si eshte puna me te marret?”
“Shpresoj te mos e merrni teorine time per flori te paster. Une s´mund te shpjegoj te gjithe boten. Une them vetem, se kush eshte i marre per nje shtepi botuese. Teoria eshte e zhvilluar ad hoc, okay?”
“Okay. Raundi tjeter eshte i imi.”
“Okay. Pilade, te lutem, me pak akull. Perndryshe na bie direkt ne tru. Atehere. “Idioti” nuk flet fare, ai vetem jargavitet, ai eshte spazmatik. Ai e mbjell akulloren mbi balle, pasi ai nuk di te koordinoje levizjet e tij. Ai ecen ne anen e gabuar te portes rrotulluese.”
“Si ia arrin ai kesaj?”
“Ai ia arrin kesaj. Fundja ai eshte idiot. Ai nuk na intereson neve ketu, ai njihet menjehere dhe ai nuk vjen asnjehere ne shtepi botuese. Ta leme ate atje ku eshte.”
“Mire, e leme atje ku eshte.”
“Te jesh “I trashe” eshte me komplekse. Eshte nje e sjellur sociale. I trashi eshte ai, i cili flet prane gotes.”
“Si e kuptoni Ju kete?”
“Keshtu”. Ai drejtoi gishtin tregues drejt gotes se tij te Whisky-t mbi banak. “Ai don te flase rreth asaj, cfare eshte ne gote, por cfare ben ai, ai flet per tjeter gje. Nese e doni keshtu, te thene me fjale te pergjithshme: Ai sillet gjithmone jashte vendit, ai eshte ai tipi, i cili pyet per shendetin e gruas, kur dike e ka braktisur gruaja. Mjafton kjo ne kapjen e idese?”
“Mjafton, e njoh kete tip.”
“I trashi eshte shume i kerkuar, vecanerisht neper darkat mondane ose neper Party. Ai i ve qe te gjithe ne siklet, por atehere sjell raste per komentare. Ne variantin e tij me positiv ai behet diplomat. Ai flet prane gotes, kur te tjeret jane sjellur jashte vendit, atehere ai e sjell biseden rreth temave te tjera. Por ai nuk na intereson neve ketu, ai nuk eshte asnjehere kreativ, ai nuk krijon gje vete, prandaj ai nuk vjen asnjehere ne shtepi botuese per te ofruar doreshkrime. I trashi nuk thote, qe macja leh, ai flet mbi macet kur te tjeret flasin mbi qente. Ai ngaterrohet me rregullat e bashkebisedimit, dhe kur ngaterrohet njehere e mire, eshte i mrekullueshem. Besoj, ai eshte nje gjallese e pavdekshme, mbajtes eminent i virtyteve borgjeze. Atij i nevojitet nje sallon Verdurin apo nje Maison Guermantes. Lexoni ju studentet, te tilla gjera?”
“Une po.”
“I Trashi eshte Joaquin Murat, i cili kalon ne reviste trupat ushtarake dhe veshtron nje oficer te larte te dekoruar prej Martinique. ›Vous êtes nègre?‹(Ju qenkeni i zi) e pyet ai. ›Oui mon général‹, i pergjigjet oficeri. Dhe Murat: ›Bravo, bravo, continuez!‹ (Vazhdoni). A mund te me ndiqni? Me falni, por sonte mbrema festoj nje vendim historik ne jeten time: Kam vendosur te mos pí me! Edhe nje? Jo, mos u pergjigjni, Ju me shkaktoni ndjenja faji. Pilade!!
“Po Budallai?”
“Ah. Budallai nuk ngaterrohet ne menyren e te sjellurit. Ai ngaterrohet ne menyren e te menduarit. Ai eshte ai tipi, i cili thote, te gjithe qente jane kafshe shtepiake dhe te gjithe qente lehin, por edhe macet jane kafshe shtepiake e si rrjedhim edhe ato lehin. Ose: Te gjithe athinasit jane te vdekshem, dhe te gjithe banoret e Pireut jane te vdekshem, atehere te gjithe banoret e Pireut jane athinjote.”
“Por kjo qendron.”
“Po, por prej rastesise. Budallai mund edhe te thote dicka te sakte, por prej arsyesh te gabuara.”
“Njeriu mund te thote edhe dicka te gabuar, edhe pse arsyet jane te drejta.”
“Per Zotin! Po pse atehere gjithe ai múnd per te qene animal rationale?”
“Te gjithe majmunet rrjedhin prej formave te uleta te jetes, njerezit rrjedhin prej formave te uleta te jetes, atehere te gjithe njerezit jane majmuna.”
“Jo keq. Jemi gati tek pragu, ne te cilin ju filloni te nuhasni, qe dicka nuk shkon, por eshte njefare pune e nevojshme, per te zbuluar, cfare pikerisht dhe perse. Budallai eshte mbi te gjitha i mefshte. Te trashin e zbulon pernjehere (pa permendur idiotin), por budallai argumenton pothuaj si ty, mungon vetem nje copez e vogel. Ai eshte mjeshter ne paralogjisma. Prej tij nuk shpeton dot asnje lektor, te duhet nje perjetesi e tere. Libra prej budallenjve botohen shume, pasi ato ne shikim te pare na e mbushin syrin. Lektori i shtepise botuese nuk eshte i detyruar te zbuloje budallain. Akademia e Shkencave nuk e zbulon dot ate, perse duhet ta bejne kete njerezit e shtepise botuese?”
“Edhe Filozofia nuk e zbulon dot ate. Deshmia e Zotit e Anselmit te Canterbury eshte budallallek: Zoti duhet te ekzistoje, pasi une mund ta mendoj ate si nje Qenie, e cila zoteron te gjithe persosmerine, perfshire edhe ekzistencen. Anselmi ngaterron ekzistencen ne te menduar me ekzistencen ne realitet.”
“Po, por budallallek eshte edhe kunderthenia e Gaunilos: Une mund te mendoj rreth nje ishulli ne det, edhe nqs ai ishull nuk ekziston ne te vertete. Ai ngaterron te menduarin e te rastesishmes me te menduarin e te domosdoshmes.”
“Nje lufte mes budallenjve.”
“Sigurisht, dhe Zoti argetohet ne ate e siper si nje gaztor. Ai deshironte vetem te ishte i paimagjinueshem, vetem qe te demonstronte, qe Anselmi dhe Gaunilo ishin budallenj. Cfare qellimi madhor per Krijimin, cfare them dhe une, per Aktin e Vullnetit, fuqi e se ciles donte te ishte edhe Zoti. E gjitha e finalizuar ne ngerthimin e budallallekut kozmik.”
“Ne jemi te rrethuar prej budallenjve”
“Njeriu nuk u shpeton dot atyre. Te gjithe jane budallenj, pervec Jush dhe mua. Ose te themi me mire, pa ofenduar njeri, pervec Jush.”
“Mua me duket, ketu futet ne loje deshmia e Goedelit.”
“S´e kam idene, une jam nje idiot. Pilade!”
“Hej, ky eshte raundi im.”
“I ndajme me pas. Kretasi Epimenides thote, te gjithe kretasit jane genjeshtare. Nqs ai e thote kete, ai, i cili eshte vete kretas dhe kretasit i njeh, atehere kjo duhet te jete e vertete.”
“Ky eshte budallallek.”
“Ky eshte Paulus. Letra ndaj Titus. Tashti kete: Te gjithe, te cilet mendojne, qe Epimenides eshte genjeshtar, mund tu besojne kretasve, por kretasit nuk u besojne kretasve, si rrjedhoje asnje kretas mendon, qe Epimenides eshte nje genjeshtar.”
“Ky eshte budallallek, apo jo?”
“Gjykoni vete. Une Jua kam thene, eshte e veshtire, te zbulosh budallain. Nje budalla mund te marre edhe cmimin Nobel.”
“Lermeni te mendoj pakez. Disa prej atyre, te cilet nuk besojne, qe Zoti e krijoi boten ne shtate dite, nuk jane fundamentaliste, por disa prej fundamentalisteve besojne, qe Zoti e krijoi boten ne shtate dite – atehere asnjeri prej tyre, te cilet nuk besojne, qe Zoti e krijoi boten ne shtate dite, eshte fundamentalist.”
“Zot i madh, eshte veshtire ta thuash...Nuk e di. Si thoni Ju?”
“Sido qe te jete eshte budallallek, edhe po te ishte e vertete. Shkel nje rregull te silogjismes: Nuk mund te nxjerresh perfundime pergjithesuese, te cilat rrjedhin prej dy rasteve te vecanta.”
“Po sikur tani te jeni Ju budallai?”
“Atehere do te isha ne shoqeri te mire dhe sekulariste.”
“Ketu keni te drejte, budallalleku na rrethon. Dhe ndoshta eshte budallalleku yne ne nje llogjike tjeter se sa ajo e mencurise sone. E gjithe historia e llogjikes mbeshtetet ne definicionin e nje perkufizimi te pranueshem te budallallekut. Nuk ke c´ben, ai eshte gjigand. Cdo mendimtar i madh eshte per dike tjeter nje budalla.”
“Te menduarit si nje forme koherente e budallallekut.”
“Jo, budallalleku i nje mendimi eshte inkoherenca e nje mendimi tjeter.”
“Mendim i thelle. Tashme dy, edhe pak dhe Pilade e mbyll dhe ne jemi tek Te marret.”
“Aty qendrojme. Te marrin e dallon pernjehere. Ai eshte nje budalla, i cili nuk mund te maskohet dot. Budallai perpiqet ta vertetoje tezen e tij, ai ka nje llogjike te shtrember, megjithate e ka nje. I marri perkundrazi nuk i behet vone per llogjiken, ai vepron me lidhje te shkurtra. Cdo gje verteton per te cdo gje. I marri ka nje idé fikse dhe shikon ne cdo gje, qe ai gjen, kete idé te vertetuar. Te marrin e njeh ne lirine, qe ia jep vetes perkundrejt detyrimit te gjetjes se deshmive, ne gatishmerine, per te gjetur kudo iluminimin. Dhe mund t´Ju duket e cuditshme, por i marri heret apo vone nxjerr prej kapeles magjike Tempulltaret.”
“Gjithmone?”
“Ka edhe te marre pa Tempulltare, por ata me Tempulltare jane me te rrezikshmit. Ata nuk i njeh dot menjehere, ne fillim duket, sikur flasin krejt normal, por pastaj, papritmas...” Ai beri shenje, duke porositur nje whisky, por e rimendoi edhe njehere dhe kerkoi llogarine. “Meqe ra fjala per Tempulltaret, pardje erdhi nje tip tek une dhe me solli nje doreshkrim rreth kesaj teme. Besoj me te vertete, qe eshte i marre, por me surrat njerezor. Doreshkrimi fillon krejt pafajshem. Doni ti hidhni ndonje sy?”
“Me gjithe qejf. Ndoshta gjej ndonje gje brenda, qe me hyn ne pune.”
“S´e besoj fare. Por nese keni nje gjysem ore kohe, beni nje vrap nga ne. Via Sincero Renato nje. Do te me hyje mua me teper ne pune sesa Juve. Ma thoni menjehere, nese punimi iu duket serioz.”
“Perse me besoni mua?”
“Kush thote, se Ju besoj Juve? Por nese vini, Ju besoj Juve. Une i besoj kureshtjes.”
Nje student u derdh brenda me fytyre te cakerritur. “Shoke! Perjashta po marshojne fashistet! Me zinxhira bicikletash!”
“Tu biem kokes”, thirri tipi me mustaqe tartare, qe me kishte kercenuar per shkak te Leninit.
“Perpara, shoke!” Te gjithe ia mbathen jashte.
“C´eshte? Nuk do vemi dhe ne me ta?” pyeta une si i zene ne faj. “Jo”, tha Belbo. “Jane thashetheme, qe i ka nxjerre Pilade, per te boshatisur lokalin. Si mbremja e pare, qe nuk pí me, me duket vetja shume i trullosur. Duhet te jene patjeter shenjat e abstinences. Gjithcka ju thashe, perfshire edhe ne keto momente, jane te gabuara. Naten e mire, Casaubon.”

Pedro, faleminderit për këtë prurje... vërtet një përkthim që meriton komplimente!

Pedro, pervecse nja dy cikerrimave ( mos ma ver re se kur bie fjala per perkthimin behem manjake), perkthim SHUME I MIRE! Me behet qejfi vertet qe lexoj nje pune te bere me seriozitetin e duhur dhe jo shkel e shko sic ndodh zakonisht.

Besoj se dhe HB tani e ka te qarte ndryshimin mes nje perkthimi te mire dhe nje te dobeti.

Admin, mendoj se pjesa e mesiperme, e sjelle nga Pedro, mund te qendroje si postim me vete, sepse ky vertet ia vlen per diskutim.

m'kujtoi dialogun e Mark Alemit te kafeteria.

Emo, pse me fut ne pune, mor burre i dheut, a thua se s'kam me c'te merrem?! smiley   Kete pjesen e kafenese, me thene te drejten, nuk e mbaj mend, kam vite qe s'i kthehem "Nenpunesit te Pallatit te endrrave" dhe kujtesa me eshte pluhurosur ca ne ate drejtim... Ceshtja eshte se s'po gjej kohe ta shkund njehere me themeli... smiley

do shof ca do boj me t'ndihmu smiley

po me rradhe, te metabolizojm ket i her. smiley

One at a time, thon knej.

E mire, o mire smiley

Pedro, YOU ROCK!

falemnderit!

 ky artikulli, prej nga duket eshte marre,  gjendet ne spanjisht (i perkthyer prej origjinalit, qe nuk arrita dot ta gjeja, dmth nuk e di ne cilen gjuhe ka qene) ketu:  http://www.milenio.com/node/227212

e forta eshte qe google jep nje perthim mjaft korrekt nga spanjishtja ne frengjisht (dhe shume te keq nga spanjishtja ne shqip) perveçse disa pikave te dyshimta qe dhe tek teksti lart ne shqip jane te njejta. 

pershembull  strofen e fundit ne shqip :

Ne mund të këmbëngulim në përparimin e kulturës, të cilat janë të dukshme, dhe tërheqin grupe sociale që më parë ishin të përjashtuar. Por, në të njëjtën kohë, ka gjithmonë e më shumë budallenj. Kjo nuk është se ata ishin të heshtur, fermerët e shumë kohëve më parë ishin të paditur. Të jesh i edukuar nuk do të të thotë domosdoshmërish të qenit i zgjuar. Jo. Por, tani, të gjithë këta njerëz duan të flasin në mënyrë të pashmangshme, dhe në disa raste, na bëjnë ne të ndjejmë vetëm gomarllëqet e tyre. Kështu, ne, mund të themi se të qenit i metë në të kaluarën nuk është sqaruar, nuk është bërë e njohur, por sot cenojnë ditët tona...

ne frengjisht e qit :

 

UE: Nous insistons sur le progrès de la culture, qui manifeste, qui touchent des catégories sociales qui étaient auparavant exclus. Mais là encore, plus de la bêtise. Non pas parce que dans le passé, les agriculteurs sont restés silencieux, cela signifiait qu'ils étaient des imbéciles. Être instruit ne veut pas nécessairement dire être intelligent. Non, mais maintenant, tous ces gens veulent être remarqué, et, fatalement, dans certains cas, simplement nous faire sentir leur imbécillité. Par conséquent, nous pourrions dire que la bêtise n'est pas un temps mort, ne reconnaissent pas, mais maintenant offense aujourd'hui. 

pikat e dobeta jane te njejta dhe kjo me shtyn te besoj se perhtyesat shqiptare kane perdorur nje perkthim te google (ne gjuhen qe ata zoterojne me mire) per perkthimin spanjisht. pra eshte puna e perkthimit te perkthimit te perkthimit ..... normal qe nuk ka si  kuptohet qarte.

megjithate shtoj qe Eco nuk eshte shume i thelle. kete paragrafin e fundit, te cilin qellimisht e citova, se ne fakt s'kam asgje kundra perthyesve shqiptare, Niçe e ka thene me nje rresht te vetem, duke thene.

"ruju prej atij qe ka lexuar vetem nje liber". 

pra ka lene te kuptohet qe kultura duhet te jete ose e thelle ose me mire te mos kete hiç, ndryshe behet e demshme. 

duhet shtuar qe Niçja ishte gjithashtu kunder Aresimit masiv. 

 Ne mund të këmbëngulim në përparimin e kulturës, të cilat janë të dukshme, dhe tërheqin grupe sociale që më parë ishin të përjashtuar. Por, në të njëjtën kohë, ka gjithmonë e më shumë budallenj. Kjo nuk është se ata ishin të heshtur, fermerët e shumë kohëve më parë ishin të paditur. Të jesh i edukuar nuk do të të thotë domosdoshmërish të qenit i zgjuar. Jo. Por, tani, të gjithë këta njerëz duan të flasin në mënyrë të pashmangshme, dhe në disa raste, na bëjnë ne të ndjejmë vetëm gomarllëqet e tyre. Kështu, ne, mund të themi se të qenit i metë në të kaluarën nuk është sqaruar, nuk është bërë e njohur, por sot cenojnë ditët tona...

prej miresise dhe meqenese me duket se e kuptova se ku do me dale Eco, po mundohem te sqaroj vetem kete paragrafin e fundit :

Sot nepermjet progresit te kultures, kategori te tera shoqerore qe dikur ishin te perzena prej aresimit, jane shkolluar. Duke u ndjere te tille, keto kerkojne te vleresohen duke u shprehur publikisht. Por ne fakt, verejme, qe vetem po shtojne budallallekun ne "treg". 

Jo se perpara fshataret duke qendruar te heshtur ishin domosdosmerisht budallenj. Sepse shkolla nuk eshte e thene se te ben me te zgjuar. 

Pra mund te themi se budallalliku, dikur i heshtur (ose ne prehje, ne qetesi, i paaktivuar), sot po na kercenon seriozisht.

duhet ditur gjithashtu se kur Eco perdor NE, nuk e ka fjalen per veten e tij dhe ate mikun tjeter me te cilin bashkebisedon, per per TE TERE NE. pra dhe ne lexuesit e bile dhe analfabetet qe nuk jane prezent. smiley

ps: besoj se e bona (pak) me te qarte pjesen, jo ?  smiley

 

 

prej miresise dhe meqenese me duket se e kuptova se ku do me dale Eco, po mundohem te sqaroj vetem kete paragrafin e fundit :

Se pari, rrofsh per miresine tende, por me kete qe na the ( ketu nuk perfshij vetem veten, por dhe peshq te tjere), ti po ben nje paralezim te ngjashem me ate te Fukose: Sipas teje, meqe peshku Hajdar nuk e kishte kuptuar vete se cfare donte te thoshte Ekoja, dhe Hajdari, nga ana e vet, eshte peshk, i bie qe edhe peshqit e tjere te jene hajdare, dmth, te mos e kene kuptuar se ku ka dashur te rrahe Ekoja me ato fjale.

 

p.s. pas shpjegimit tend u ndricuam te gjithe! smileysmiley

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).