Edhe një herë për gjuhën

Një nga qejfmbetjet e mia më të mëdha ka qenë zbulimi se fjala “regjistrim” shkruhet me “r” të butë e jo “rr” të fortë. Edhe pse ka ndodhur pothuajse 4 vjet më parë, e kam akoma në gojë shijen e hidhur të humbjes dhe turpit, pas këmbënguljes sime të kotë dhe këshillimit me disa fjalorë seriozë. U dorëzova para fakteve “të zeza mbi të bardhë” por thellë-thellë në shpirt gjithmonë kam pasur mendimin se ma ka bërë shqipja me hile.

Natyrisht që këmbëngulja ime nuk buronte qind për qind nga dëshira për ta shkruar shqipen sa më drejt, por kryesisht nga dëshira për të pasur të drejtë. Kisha bërë gjithë atë shkollë dreqi e mori. Isha paguar si eksperte e gjuhës sime. Dhe doli që e kisha gabim.

Më kujtohet ky episod sa herë që mendohem të ve në dukje gabimet e dikujt tjetër në përdorimin e shqipes. Ose sa herë dikush më ve në dukje gabimet e mia, të cilat ndonjëherë më bëjnë me turp e ndonjëherë më bëjnë të ndihem krenare, sepse “mund” edhe fjalorin. Ndodh që edhe më vijnë në majë të hundës diskutimet për gjuhën tonë aq të kaçurrelosur, për pikat e presjet që nuk di ku t’i ve, për “ë”-të e shkreta që gjithmonë shtohen e hiqen sipas oreksit, për drejtësinë e ngjyrën e vendimeve të marra kur unë nuk isha as vezullim në sytë e prindërve të mi, për drejtshkrimin e fjalëve moderne që ndryshon më shpesh se flokët e hiphopistëve nga diaspora, si edhe për patriotizmin e shkruesve.

Megjithatë, kam aq gjerësi në shpirt për të parë të mirën e kritikave si kur jam kritikuese, si kur jam e kritikuar. Shkurt dhe qartë, ndihem e plotësuar kur përdor shqipen mirë.

Po si ta përdor shqipen që duhet? Ç’rregulla të ndjek? Ato që ekzistojnë nëpër libra të studiuesve me katër barrë mend? Ato që na kanë mësuar gjyshet kur na merrnin nga kopshti? Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës së klasës së tetë? Përkthimet e ngjitura me pështymë të librave të Danielle Steel? Librat që burojnë me vrull nga gjiret pothuajse analfabete të shkrimtarëve të diasporës? Artikujt e gazetarëve që “gazetojnë” me parimin 300 fjalë 2 pare? Apo një “çorbë moj çorbë, që zien në vorbë”. Se vetja vërtet që më duket si në botën e çudirave sa herë që përdor shqipen.

Ka që thonë se shkruajnë në gegnisht. Bukur fort. Gegnishtja më pëlqen dhe e respektoj si dialekt të shqipes. Nuk është gjuha zyrtare, është pjesë e saj, prandaj jo vetëm pranohet por edhe respektohet. Bile përdoret edhe nga ata që nuk dinë të shkruajnë shqip dhe i mbulojnë boshllëqet e tyre me dialektin. Nuk i dinë rregullat e nuk lodhen t’i mësojnë. Kanë gjetur mburojën verbuese të diskriminimit dhe nuk e heqin kurrë. Se shkrimin mund ta kritikoj ama si mund ta kritikoj dialektin e gjysmës së Shqipërisë? Kur dihet se gjyshërit e mi kanë ardhur nga gjysma tjetër. Ironia më e madhe qëndron në faktin se gjuha letrare nuk ngjan hiç me toskërishten e gjyshes sime. E cila do t’ia kishte thyer furkën në kokë këtij që krahason veten me At Gjergj Fishtën meqë të dy janë nga e njëjta lagje.

Ka që justifikohen me të qenët larg Shqipërisë. Qëndron, pse jo. Por patriotizmi aty duket, kur emigranti bën përpjekje për ta kultivuar gjuhën e nënës në mënyrë që të mos e harrojë ose të mos turpërohet kur hap gojën. Jo kur e bën telef gjuhën e shkretë duke i rrasur me sa mundet fjalë pa kuptim e fjali që merren vesh vetëm kur edhe bashkëbiseduesi zotëron gjuhën e njerkës së emigrantit. Prandaj ka fjalorë të mrekullueshëm

Ka që thonë se shqipja nuk ka fjalë të reja. E vërtetë edhe kjo. Por për çdo fjalë që mungon, janë tre-katër fjalë të braktisura që vajtojnë nëpër faqe librash harruar, se nuk përdoren më nga shkruesit modernë të cilëve çuditërisht u vjen dëshira për të lexuar e mësuar shqip përtej bankave të shkollës vetëm kur mësimi shoqërohet me lëvdata për kryeveprat që kanë shkruar vetë. Ose kur partia paraprake ua ve si detyrë të konspektojnë veprat e politikanëve që i mbajnë në punë e në qytet.

Ka që justifikohen se nxënësit nuk mësojnë. Shkollat janë për zi e më zi, librat nuk gjenden, dhe fëmijët mësojnë të lexojnë nga titrat e telenovelave. Mësuesit nuk paguhen mirë dhe nuk ua kanë fare ngenë kopukëve të vegjël nëse ata nuk tundin para syve paratë e prindërve për kurse private. Dhe të tërë mjaftohen me kaq. Por çuditërisht statistikat për nxënës të mirë e të këqij nuk kanë ndryshuar prej kohësh dhe dëshira për të mësuar vazhdon të nxjerrë kokën aty këtu megjithë apatinë e sistemit arsimor.

Ka që justifikohen, me mosqenien shqiptarë Shqipërie. Ata nuk janë rritur brenda kufijve, dhe nuk flasin si ne. Ata nuk duan të tingëllojnë si spikerë televizivë. Ata thonë se nuk janë shkolluar në të njëjtën shqipe. Ata nuk kanë asnjë detyrim të përdorin shqipen korrekte. Atëherë përse ngulin këmbë që janë shqiptarë? A nuk është ruajtja e gjuhës detyrë po aq patriotike sa edhe mbrojtja e trojeve nga armiqtë? Pse të përpiqen të rishpikin rrotën kur rrota ka kaq vjet që rrotullohet me sukses në Shqipëri? Si thonë të adhuruarit tanë amerikanë: “If it ain’t broke, don’t fix it”, ose si thotë gjyshja ime “ E pse ju hodhi shejtani më gjuhën?”

Ne duam të jemi shqiptarë pa dyshim. Duam të njihemi e të respektohemi si të tillë, duam të na hapen rrugët e të na shtohen trutë. Mbajtja dhe përdorimi i drejtë i gjuhës është mjet për fitimin e këtij respekti, në radhë të parë nga vetja e pastaj më gjerë. Dhe mbi të gjitha, është një nga afrodiziakët më të fuqishëm të provuar ndër shekuj.

Shënim: autorja lutet  që të gjitha komentet për këtë shkrim të jenë të shkruara qartë dhe drejt, veçanërisht të sharat.

122 Komente

Bletë, faji është edhe i Yti, i XYZ, i Akullnajës dhe i të gjithë atyre që kanë mbaruar filoqylin.

Kërkoj që të shkruaj në mënyrën më korrekte të mundshme, por jo gjithnjë ja arrij.

Kam patur një shok që, sa herë nuk ngurronte që të më thoshte: Edi, shenjat e pikësimit vendosi pa hapsirë... nëse e vazhdon fjalinë me një "por", përpara saj duhet një presje... etj etj ndaj edhe ju mos ngurroni që të bëni vrejtje smiley ... Keni faj o Cane! smiley

eksperte- njohese e mire

episod- ngjarje, ndodhi,

spiker-foles

korrekte- e rregullt,

telef-??????????????????????

Cere thu mer ?
_______________

Ja, keto tre fjale me lart jane nje menyre shpartallimi e shqipes, shqupes, shqopes, shqepes, e shqapes bashke.

E peshkupauje gelon me kesi mizerjesh, kesi fjalesh qe kane dhe paturpesine te krijojne lidhje afersie me zor. E kam pare veten me qindra here duke m'u drejtuar : ho mer ti !

Per c'pastrim e per c'bukuri te shqipes flet Bleta kur 90% e diskutimeve ketu jane pazare te verteta roskoveci ?!

Dhe te mendosh qe ketu te gjithe e mbajne veten per shkencetare, filozofe, gjuhetare, shkrimtare (oh sa shume !), e per te perfunduar me poete (99% e pjesemarresve ketu jane poete).

Blete, lufta jote kunder shtremberimit te shqipes eshte ca menjane ceshtjes se vertete. Ceshtja e vertete eshte kjo :

KETU SHTREMBEROHET VETE GJUHA E LOGJIKES, DHE JO AJO E SHQIPES.

E thashe si aksiome, deshiroj te lexohet si aksiome.

C'do te thote kjo ? Do te thote kete : qe per hir te ruajtjes se shqipes, shumekush ketu ka masakruar logjiken. Fjalite jane pa kuptim. Sintaksa eshte e shpartalluar. Nje shembull :

Rasti 1 (drejtshkrim i persosur, sintakse e dreqnosur) :

Fort mire shkova ne qytet ate dite.

Rasti 2 (drejtshkrim i dreqnosur, sintakse e persosur) :

At dit, udhtimi per n'qytet shkoi shum mire.

Cilin rast parapelqej une ? Pa asnje medyshje, te dytin. Na rrofte drejtshkrimi, kur flasim hardallce. Mua s'me behet fare vone nese nje katundar Vithkuqi m'i zgjat ca si teper ato ëëë-te ne nje tekst. Sepse kur te me vije teksti ne dore, per ta botuar psh, i futem me gershere dhe e bej lule. Dhe kjo eshte e mundshme sepse ai Vithkuqasi vertete ka shkruar si ne fshatin e vet, ama ne shkrimin e tij ka mendim, ka logjike, ka stil. Por cfare t'i bej une shkrimit rroma-portoma te nje hajvani kryeqyteti apo bregdeti i cili ma shkruan shqipen pa asnje gabim drejtshkrimi, por qe ska kurrfare lidhje, kurrfare mendimi e logjike, e aq me pak stili ? Ju duhet ta keni marre me mend qe ketu jam ne pike te hallit.

Ku eshte zgjidhja ?

E them me siguri te plote qe zgjidhja nuk eshte ne nje diplome filologjiku, e as ne tre kumtesa qe jane mbajtur para trupit mesimor te fakulteteve. Zgjidhja eshte ne hollimin e mendimit dhe jo ne te drejtshkrimit.

Zgjidhja eshte ne anen e LEXIMIT, ne anen e ndenjes bythengulur mbi karrike duke lexuar kokat e mendimit, ata qe kane vene bazat e ideve te sotme qe qarkullojne gjithandej.

Te jete e qarte njehere e mire :

NUK MUND TE BEHESH SHKRIMTAR NESE JE ANALFABET.

Mos thashe dicka qe kuptohet vetvetiu ? Aspak. Shkrimtare analfabete ka plot, sidomos ne keto vise. Shkrimtare qe shkruajne thjesht ngaqe nuk dine me se t'i zene oret e dites. Shkrimtare qe nuk kane kurrfare kulture letrare, qe nuk kane lexuar asgje tjeter pervec gazetave te dites. jane keta shkrimtare ata qe jane armiqte e gjuhes, dhe jo shtremberimi i fjales "dhalle" ne "llalle".

Nese do te beja nje krahasim me boten lendore jashte, do te thosha se historia e shkrimtareve analfabete ngjan me historine e etheve te shitjes ne Shqiperi. Nese e keni vene re, pothuaj te gjithe, ne Shqiperi, jane shites dhe shesin dicka. Kush blen ? Pothuaj askush. Endrra e cdokujt eshte te kete nje dyqan, ku ai te jete shitesi. Parulla "shit, shit, mos blej", eshte parulla qe i shkon me pershtat dhe levruesve te gjuhes shqipe.

E keshtu, nje dite te bukur, shit e shit dhe dyqani soset. Dhe pastaj ngelim me gisht ne goje. Llokocitemi me ato para qe kemi grumbulluar (dmth me budalliqet e njeri-tjetrit) dhe pastaj futja minat dyqanit se s'ke me hajer prej tij.

falme shume se nuk te lexoj dot deri ne fund (mora ate qe desha dhe po dal smiley), por ndaj te njejtin shqetesim me ty per logjiken e prishur.

10 pike Blete! smiley

Si gjithmone e thuket, e sakte dhe gjithe humor!

Bravo t'qofte! smiley

 

Ti "kopetenti" qe vetem gabime i gjen t'tjereve!

Thuhet "shit, shit mos bli" jo "...mos blej"!

 

Mbajtja dhe përdorimi i drejtë i gjuhës është mjet për fitimin e këtij respekti, në radhë të parë nga vetja e pastaj më gjerë

ndakort !

Dhe mbi të gjitha, është një nga afrodiziakët më të fuqishëm të provuar ndër shekuj

lol lol

 

P.S. Upss paskam shkru me kabime..

e mo varja smiley

Sa bojen e harxhojme na me kte gjuhen ton tuj shtu ëëëëëëë-------t ne çdo fjal, asht me i çu shtypshkronjat ne falimentim...

M'duket se na e ka lan trashigimi gjysh Naimi, si simbol i eksperiences se perpunimit te maparshem t'alfabetit turk..

Do t'i ken than vedit me lezet "pa t'a çoj pak per lesh edhe kyt alfabetin e shqipes, ta ajrosi pak se po me merret goja tuj fol"..

Shqipja, ne menyre te pashmangshme ndjek fatin e vete popullit qe e flete e e shkruan: injorante, ne formim e siper, fshatare, e cunguar, e dhunuar, jashte bote, provinciale, mos respektuese e rregullave, e korruptuar, e paedukate, jo sociale, etj, etj...

Natyrisht qe per te gjithe ata qe kane provuar eksperienca te tjera te te shprehurit, shqipja e sotme eshte nje dhimbje e thelle.

Por si mund te ishte ndryshe kur ne keto pese shekujt e fundit, nderkohe qe mendja perendimore kqyrte hapesira te paimagjinueshme me pare, neve na ra fati te binim ne nje gjume te rende te mallkuar.

E gjerat behen si mos me keq kur pervecse gjuhes, mungon edhe empatia.

Ateher, mos te harrojm diçka : gjuha shqipe nuk i ngjan thelbsisht gjuhes shqipe te veriut te Shqipnis, nuk po flas per dialekte krahinash rrotull.

Per shembull, un di me e shkru gjuhen shqipe letrare shum mir me dasht, absolutisht pa asnji gabim ortografit apo sintakset. Por problemi s'asht aty.

Nji gjuh e tille "letrare" qe kam msu ne shkoll (deri ne fakultet te letersis) nuk i ngjan as logjikes se gjuhes teme shpirtnore as asaj te origjines. Un nuk e gjej aspak veten ne ortografin e gjuhes shqipe. E perderisa s'ndij ma shqipen e folun ne televizor apo neper koncerte e spektakle, apo nuk lexoj ma libra ne shqip (se jeta asht kthy ne nji menyr te tille) nuk kam asnji presion te jashtem qe me detyron me i "shtremnu" fjalet per me i ba "letrare". Me ka mbet vetem gjuha shpirtnore e cerebrale, kaq.

Nuk e maj mend se kush e ka vendos alfabetin e gjuhes shqipe "letrare", por absolutisht veriu nuk gjindet ne ortografin, sintaksen e logjiken e ksaj gjuhe letrare, per mos me than, ne fjal te tana e ne shprehje thelbsore qe kan ra komplet n'erresin. 

Nuk e di se kuj i sherben nji gjuh "letrare" kur njerezit qe duhet ta flasin nuk e ndijn me e fol. Ateher, per mendimin tem, gjuha shqipe duhet te rishihet.

Vik,

Nuk ka asgje te keqe te shkruash ne dialektin tend shkodran. Sepse, megjithese dialekt, ne fjalet e tua ka mendim, dhe fjalite jane te lidhura.

Mrroklla nuk e mori vesh fare per cka fola me lart. Fola pikerisht per ciftin e tij. Turma e pjesemarresve ketu qe zbarkojne me duzina duke thene : 10 yje, 5 yje, 15 pike, gerr-verr, te lumte ! E thuket, e thaket, e thiket, e budalleqe te tilla.

Bleta ngre ketu nje shqetesim dhe tjetri ia mesyn me thesin e yjeve ne shpine. Te rrofta gjuha kur je i shkundur nga trute.

Nejse, u pa puna, u be pune yjesh. Me vrap yjet dhe pastaj shiko profilin se me ke ngjason, e pastaj hop ! nje PM, "hej, hej, kemi te njejtat shije, hahahaha", vijne pastaj nje varg ikonash, zgerdhirje, fishkellima, foto dicituriale, e "ku t'ka lala ty mi rrushe" pastaj.

Shendet.

Un jam absolutisht dakort me mrojtjen e gjuhes shqipe, dhe kunder shtremnive te saj. Por arsyet e shtremnimit duhet te analizohen e te thuhen me ndershmeni, pa mirkuptime e llastime te panevojshme, se nuk bahet thjesht fjal per munges vullnetit te mir apo per munges deshiret me e msu gjuhen shqipe me seriozitet.

Ne qofte se na del se gjuha "letrare" shqiptare s'asht gjuh e asnji qytetit te madh shqiptar (se s'po flasim per dialekte), ne qofte se na del se gjuha e Shkodres, e gjuha e Tiranes, e gjuha e Durresit, e gjuha e Vlores, e gjuha e Sarandes, e gjuha e Beratit, etj (me falni per qytetet qe s'po i permend) jan dialekte, po ku asht gjuha shqipe ? Cila asht ajo gjuh letrare e nji kombit kur gjuha qe flitet neper tana qytetet kryesore quhet "dialekt" ? ç'kuptim ka nji gjuh letrare e tille ?

Sa i embel qe eshte dialekti shkodran!

I bukur reflektimi yt! Ku eshte gjuha e vertete?

Por mbase ajo do te vije kur njerezit te shkollohen e te aplikohen me shume.

Gjuha eshte vecse nje kod komunikimi. Duhet mesuar dhe pike.

Naturisht qe gjuha jote e zemres eshte dialekti verior, por nuk besoj se kjo ka te beje me ADN-ne tende, por me faktin qe eksperiancat me te bukura te jetes i ke pershkurar me ate lloj gjuhe.

Por sigurisht ajo qe shkruajta me siper nuk eliminon faktin se menyra se si eshte rregulluar gjuha shqipe mund te mos jete me e drejta.

Ridiskutimi i gjuhes shqipe duhet te vije vetem nga kuvendimi midis mendjeve te ndritura te ketij vendi. Nese gjithkush do ta cenonte integritetin e saj, do te krijonte vecse nje kaos te madh.

Pra, pikesepari, le te gjejme mendjet e ndirtura... Pastaj gjuha do te behet me e drejte. Sipas mendimit tim.

 

Falemnders prej jush. Qe gjuha e jeme e "zemres" po thona, te jet gjuha e veriut, kjo ka te bajn me faktin se gjuha "letrare" qe kam msu ne shkoll asht kaq E LARGET prej gjuhes teme, saqe mbetet domosdoshmerisht qe gjuha jeme te quhet "dialekt".

Cila asht diferenca midis nji "gjuhet" dhe nji "dialektit" ? "Dialekti asht nji gjuh e çvleresume" pergjigjen linguistat. A mund ta konsiderojm gjuhen shkodrane si nje gjuh te çvleresume ? Gjuha shqipe thot "po". Mbi çfare bazet ? ... 

Krejtesisht dakort me faktin se gjuha shqipe duhet te rishihet prej "mendjeve te ndrituna" te Shqipnis, e s'duhet te merret peng prej rrymave te ndryshme ideologjike.

(P)o të shfrytëzojmë në emër të demokracisë të drejtën për të përdorur gjithkush dialektin e vendlindjes së tij ose të saj, me fjalë të tjera, nëse ne duhet të shfrytëzojmë demokracinë për të shkruar njëri shkodranisht e tjetri çamërisht, njëri dibranisht e tjetri korçarisht, njëri në dialektin gjakovar e njëri në dialektin e Tironës, lum kombi që na ka, se kështu do të fitojmë të drejtën t’i biem me kazmë kokës sonë, unitetit tonë, përparimit tonë!

Kristo Frasheri, 2009

ai qe ju quni "dialekt" asht gjuha e shkrimeve te para shqipe, dhe gjuha e Shqipnis deri ne 1945.

Ajo qe quni "gjuha" shqipe, asht gjuha e Enver Hoxhes e vume ne fuqi me dhun, dhe me paramendimin e vullnetshem per me zhduk gegnishten sepse verioret jan historikisht anti-komunista.

Lum kombi si e paskena Kristo Frashnin : po prej ka asht ky Kristo Frashni me origjin, perveç se prej Frashnit ?

E a e dini edhe ju, ashtu siç e din mir Kristo Frashni se tan Frashnit e fisit te tij kan lind e kan dek ne Stamboll ?? Po sa mir ky fis qe na i ka dhan qytetar te mir Turqise e Stamollit, qytetar turq qe kan punu per gjuhen e alfabetin turk, kan ardh me na diftu ne n' Shqipni se cilen gjuhe shqipe duhet me fol ?! Po si do te thojn ndryshe Kristo Frashni perveçse kshtu ?!

Ishalla nuk je femije i vetem !

Vik, kot me t'pvetë: Prej kahit jie?

Ç'ka ki nërmen kur thue:"nuk po flas per dialekte krahinash rrotull."?

Kush asht kjo qendra kaq e lumnume? Lufi?

 Blete, e respektoj shqetesimin tend. Shume nga problemet qe ngre, vecanerisht ato per mesimdhenien e marrjen jane shume akute (?) Te tjerat, me pak shqetesuese e te tolerueshme. Duke i vene te gjithe ne nje "vorbe dhe zier bashke", sigurisht qe mbizoteron era e me se keqes. smiley

Po ti marr disa nga problemet vec e vec do te thoja:

Ceshtja e gegenishtes eshte shume e ngaterruar. Personalisht me pelqen gegenishtja e poezive te Shkinkasit, Migjenit dhe Koliqit, por me vjen per te qeshur kur ma flasin, dhe me vjen per te qare kur e permendin si alternative e gjuhes letrare ca si puna e Millosh Kelmendit a si e ka emrin. Per mua eshte thjesht nje rezerve e cmuar ne ndihme te gjuhes letrare.

Ceshtja e emigranteve eshte pak me ndryshe. Personalisht jo vetem qe kam bere filo-qylin por edhe kam punuar me vite si redaktor, edhe tek gazeta "Drita". Pra haja buken me drejtshkrimin. Qe nga 1991 e deri me sot kam punuar vetem me anglisht-foles. I vetmi preokupim i imi ka qene te perfeksionoja anglishten qe tashma me jepte jo vetem buken, por edhe nje sallate, nje berxolle dhe nje shishe vere nga ajo e mira. Turp ta thuash por drejtshkrimin e shqipes e kam harruar. Dhe nuk kam kohe, as mundesi teknike ta rifreskoj se librat e shkolles i kam lene ne Shqiperi. E keshtu si une e me keq ka plot ketej nga anet tona, asnje nga qejfi, shumica nga halli. Po patriotizma do thuash ti?! Epo sic ka thene i madhi Nol:

"S'ka e s'ka si heroizma

as dhe si patriotizma

po kur dimer del behari

s'ka si zjarri"

Per shkollat ne Shqiperi nuk te heq asnje presje. Sistemi arsimor dhe ai akademik duhet te japin maksimumin. Me shpresen se gjysma e atij maksimumi qe ata japin do te mund te thithet nga populli. Dhe gjysma e asaj gjysme te mund edhe te zbatohet. 

 

Sa per ata qe shkruajne desha te them se ky eshte nje problem tjeter. Ne vartesi te pasionit apo qellimit qe do te arrish me shkrimet e tua, nese do, gjithmone mund te gjesh nje redaktor letrar qe karshi nje pagese te beje qemtimin drejtshkrimor e letrar. Te rinjte nuk i njoh por e di qe te vjeterit nuk kane vdekur te gjithe. Dhe jane akoma ne gjendje te bejne pune te shkelqyer.

E keqja jone nuk eshte se jemi 99% poete, sic thoshte njeri me siper, por se jemi 100% kritike e qaramane qe nuk na pelqen te na e kundershtojne kritiken.

Blete, do na falësh për paragrafët që nuk punonin.

Flm për shkrimin.

Un jam dakort me autoren e ktij shkrimi, por po ngre nji problem tjeter qe lidhet me kte shkrim, ate te gegnishtes. Un nuk mendoj se gegnishtja asht alternativ e gjuhes shqipe perderisa, po thona, dy te tretat (2/3) e Shqipnis nuk flasin gegnisht, por mendoj se gegnishtja duhet t'integrohet ne gjuhen shqipe, e te jet pjes e saj.

Nuk mendoj, siç tha nji Zonje ma nalt, se gegnishtja asht "thesar" - per me e rujt si relik te vjeter deri sa ta ndryshkun pluhni i kohes, apo si nji kufom qe po presim se kur po e tret dheu perfundimisht - perderisa asht ma se nji e treta (1/3) e Shqipnis qe e ka shkru e fol tash sa shekuj. Gja qe do te thot se asht gjuh e gjall, gjuh qe jeton. 

Ateher me çfare mjetit perforcohet uniteti i nji kombit ne qofte se gjuha nuk reflekton as ortografin, as sintaksen, as logjiken linguistike e nji pjeset te mir te ksaj popullsiet qe lehet jasht lojet komplet ? E ilustrimi ma bindes asht vet ekzistenca e shprehjes gjuhe "letrare",  gja qe provon ne vetvete, e ne menyr ma te pergjithshme sesa perjashtimi i gegnishtes, se njerzit flasin nji gjuh te ndryshme prej asaj qe shkrujn e lexojn.

Vik, une jam adhuruese e gegenishtes dhe per mua eshte shume melodioz kur flitet bukur. Por kete qe thua ti per gegenishten, fare mire mund ta thone edhe te tjeret per dialektet e tjera te Shqiperise. Pastaj, une mendoj qe dialekti verior eshte me i pranishem ne gjuhen shqipe, sepse ne e kemi mesuar edhe ne shkolle, kemi lexuar librat e autoreve mjaft te njohur qe kane ardhur nga veriu, pra eshte pjese e gjuhes.

 

Po, por le te thona diçka ju lutem : shkrimet ma te hershme te gjuhes shqipe (ma i hershmi shkrim ai i Teodor Shkodrani-t ne 1210 qe ruhet ne biblioteken e Vatikanit) nuk kan ken ne ato dialektet e tjera, por kan ken ne gegnisht. E ky asht fakt. Ateher si u ba puna e ksaj gjuhet letrare qe s'i ngjan aspak gjuhes prej te ciles vjen ?! Kush e vendosi se cila asht gjuha letrare e cila jo ? Si asht puna qe na nuk njohim as historin e vendit ton, por e kena msu gjithmon te shtremnume, copa copa, simas pikpamjeve ideologjike te njenit apo tjetrit qe ka ken ne fuqi ? Kur do te vin ajo koh qe shqiptaret te shihen nder sy me ndershmeni e do te thon : kjo asht, kjo s'asht ?!

Naten e mir.

Jam ne gjendje te diskutoj teper gjate mbi keto ceshtje. Por ketu dua t'i bej nje pyetje Vikslanidt: Per cilen gegerishte e keni fjalen zoteri? Me sa di une, Gegeria fillon ne Shkumbin, e mbaron ne Sanxhak te Serbise, si krahine e madhe etnografike. E po ashtu, bazuar ne dijet e mia te mira etnografike, gegeria propria eshte zona e Burrel-Dibres kryesisht. Nen te ashtuquajturen gegerisht futen dialektet e Shqiperise se Mesme (tironsja ime e dashur, te cilen dikush andej nga kreu e kishte neveri, elbasanllishtja, dibrancja, kuksjancja, tropojancja, shkodranishtja (po permbledh aty edhe dialektin e Mirdites, Pukes e Lezhes), si dhe Kosovarshja - me te gjitha dialektet e saj, duke perfshire aty edhe shqipen e folir ne Sanxhak, - dialekti i shqiptareve ne Maqedoni e nw fund, i atyre ne Mal te Zi. Pra edhe njehere pyetja: Per cilen gegerishte e keni fjalen zoteri? Del atehere nevoja e standartizimit te gegerishtes. E nese gegerishtja do te standartizohej, a do te ishte e drejte t'i imponohej ajo te ashtuquajturve tosq? Mensoj se ka perenduar koha e imponimeve dhe e diktateve. Shqipja zyrtare tashme ekziston dhe eshte e padrejte qe ajo te quhet toskerisht, kur nuk eshte e tille. Une mendoj se problemi duhet shtruar se si ta pasurojme me tej ate ne menyre ekuilibruese -jo vetem duke huazuar fjale nga dialektet, e koncepte filozofike nga gjuhet e tjera, por edhe duke lene hapesira per te krijuar fjale te reja permes transformimeve kuptimore te atyre ekzistuese, apo permes bashkimit te fjaleve.

Pse të përpiqen të rishpikin rrotën kur rrota ka kaq vjet që rrotullohet me sukses në Shqipëri?

Ka që thonë se shqipja nuk ka fjalë të reja. E vërtetë edhe kjo. Por për çdo fjalë që mungon, janë tre-katër fjalë të braktisura që vajtojnë nëpër faqe librash harruar,

 

shume bukur blete. Kemi nje gjuhe shqipe, dhe mund te mendojme si te mos ta harrojme, ta perfeksionojme dhe ta perdorim, sesa te merremi me inate se kujt krahine duhet t'i ngjasoje me shume.

nje dicka per fjalet e reja. Nga kontaktet dhe shoqerite e mia sidomos me shqiptare qe jane lindur e rritur jashte kufirit te Shqiperise kam mesuar shume fjale te reja qe kane kuptim dhe tingellim shume origjinal ne shqip. Kete do ta citoja si nje burim tjeter ku mund te gjejme fjale te reja. Gjithashtu do te pranoja qe ndryshimi i gjuhes se disa krahinave dhe qyteteve nga gjuha letrare ka lene jashte perdorimit shume fjale te bukura ne shqip. Ndoshta do ishte me frytdhenese te perqendroheshin perpjekjet ne pasurimin e fjalorit te gjuhes, se sa te merremi me formen dhe dialektin.

Per te kuptuar qe gjuha letrare shqipe nuk ekziston me, dhe qe eshte bere zhargon i tipit "ho mer c'kena..." , mjafton te merrni mundimin te flisni me ndonje gjimnazist...

Nuk e di se si i marrin ato nota, se i mbarojne ato Universitete... Tmerrrrr...

Akoma me keq jane te rinjte e ardhur nga rrethet, te cilet perpiqen t'i imitojne (shemtuar) keta "denbabadens-it"... Behet nje turli... o nene, o nene...

Pastaj nuk duhet shkuar aq larg, qe nje shkrim skandalizues ketu tek peshku pa uje, para ca kohesh, te cilit shumica  i ngriten lavde ne pambarim...

Nese do kerkoja ndonje gje nga programet e partive politike, eshte vetem kjo; libri. Do doja qe qeveria qe do merrte pushtetin te bente gjysmen e asaj qe beri Enveri per librin. E çoi Balzakun ne vendet me te humbura...

(dhe mos me akuzoni per enveriste tani se eshte fakt...)

Po ateher kur tan thojne "ç'kena", pse gjuha shqipe thot "ç'ke-mi" ?? "jena", pse "je-mi" ??

ne Shkoder thohet "ç'kena", ne Tiran po ashtu, ne Durres po ashtu, edhe ne shum qytete te tjera te medha te Shqipnis : prej ku doli "ç'ke-mi " ?

Nqse thona : "ke-na" kjo ka nji kuptim "ke + na", ose "je-na" ose "tho-na"! çfare kutpimit ka "na + mi" ? "je-mi" ? "the-mi" ?

ça asht "mi" "mi" "mi" ?? Prej ku doli ??!! prej grekut apo prej turkut ?

 Ju lutem...

Polemika nuk qendron mes nje gjuhe zyrtare apo nje dialekti, mes te folures korrekte dhe shkrimit korrekt. Harrojme qe gjuha jone dalengadale po semuret nga viruset , cfare po bejne gjuhetaret tane pertej kundershtive qe kane me njeri tjetrin, te pakten te perkthejne ato fjale te huaja  qe fjalori yne  nuk i ka dhe ta pasurojne me tej shqipen. 

Lexon nje gazete, shikon nje tv , degjon nje radio dhe per nje moment truri te pushtohet nga nje lume fjalesh te huaja , te cilat ne shumicen e rasteve perdoren edhe pa kuptim, pra jo vetem qe po semurim shqipen tone te dashur por po shtremberojme dhe gjuhet e tjera.Fatmiresisht kam ruajtur  librin tim te  gjuhes te tetevjecares dhe po perpiqem ti vij sa me shume  ne ndihme femijes tim. 

Une e pelqej gegerishten,por kur e flet Topalli ajo me peshtiroset.A duhet qe politikanet te flasin gjuhen letrare te paster kur bejne fjalime publike?Faleminderit

Po ça mund te bajn Jozefina Topalli ne qofte se i duket natyrisht e pamujtun (sepse me ken te sinqert, asht e pamujtun per nji geg me fol gjuhen letrare te sotme - pra asht i detyrum ose me fol komplet gegnisht, ose me u sforcu me u ba qefin te tanve, si mundohet Topalli (rrezikja!) - perderisa askush s'e kundershton se gjuha shqipe letrare asht tosknishtja, apo jo - ?

A e kupton kush se gegnishtja ka ken gjuha zyrtare qysh se gjuha shqipe asht shkru ? Se asht gjuh me identitet te fort dhe se e asht e pamujtun per nji geg (te veriut) me fol gjuhen letrare, aq E LARGET asht kjo gjuh letrare prej gegnishtes..  E se gegnishtja s'asht vetem Shkodra (gegnishte e veriut) por shkon absolutisht der n'Elbasan (gegnishte e jugut).

Gjuha zyrtare, e shkrume me shkronja latine qe asht pervetsu ne 1909, ka ken e bazume ne dialektin e gegnishtes jugore t'Elbasanit nga fillimi i shtetit të Shqipnis deri në Luften e dyt botnore (1944).

Dhe tan shqiptaret e lan jasht trojeve te Shqipnis (pra ma se 40% e popullsis shqiptare) mas coptimit te territoreve tona ne 1913, (Kosov, Maqedoni, Mali i Zi, etj) kan fol e perdor gjuhen letrare shqipe geg si gjuh zyrtare.

Kur erdhen ne Shqipni komunistat, dialekti geg u ndalu institucionalisht prej vitit 1944 deri në vitin 1967 dhe de-fakto prej vitit 1972 deri sot.

Pra, gjuha e sotme zyrtare shqipe jo vetëm qe bazohet në tosknisht, por edhe fjalt e shprehjet qe i a merr gegnishtes, i kthen ne morfologji, fonologji dhe sintaks te t'folmes tosk. Ateher ?!

Falemiderit per informacionin tuaj z.Vik.Pranoj nivelin tuaj intelektual,por une po thoja per politikane intelektuale te perdorin gjuhen letrare ne fjajime puplike. Nje shembull po ju jap Toni Blair eshte skocez por dialekti i tij nuk e pengon te flase nje anglishte londineze.NeShqiperi z.Mustafaj,z.Biberaj jane Tropojane por flasin ne publik nje gjuhe te paster letrare.Bukuria e jetes eshte se ne(njerezit) jemi te ndryshem se po te ishim te njejte....vaj medet medet.Falemners  dhe respekt.

sepse me ken te sinqert, asht e pamujtun per nji geg me fol gjuhen letrare te sotme

Ik o mbushu me gjithe teorite e tuja. Robt po flasin gjuhet e huaja si ti kishin te nenes, kurse ju na beni derr derr per dialektet e shqipes.

Eshte vetem kokefortesi dhe provincializem dhe injorance !!!!

 

Ajo qe ka filluar te me acaroje deri ne palce keto kohe eshte perdorimi i fjaleve dialektore per te bere nje "deklarate prejardhjet" dhe kjo gje jo ndonjehere tek-tuk, per efekt humori ose per te shprehur afersi me nje person te caktuar, por ne forme konstante. Jo me larg se mbreme mora mesazhe te tipit: "hallall!", "ho mi rrush, ça bone?" Natyrisht refleksi im i atij momenti do ishte nje pergjigje e tipit: "rrushi i satome" ose "fshatunari i dreqit, ke akoma gjysmen e far-e-fisit neper kodra e kodrina e me flet sikur...".

Blete smiley Kuptoj acarimin tend ashtu siç kuptoj dhe arsyet e ngaterrimit tend n.l.m. fjalen "regjistrim". Ka filluar te duket trendy ne shqip "rr" ta kthesh ne "r" dhe "j" ne "i": rota, buri,...pastaj sa Eljonat njihni ju qe u kthyen ne "Eliona"?  Nje fjalor i mirekompletuar dhe i rinovuar cdo pak vite do kishte zgjidhur shume probleme. Sdq, jam e mendimit qe problemi mund te zgjidhet ne forme rrenjesore vetem duke ngritur standardet e lendes Gjuhe Shqipe ne shkolle. Te rinjte e sotem, edhepse ne gjimnaz, s'dine te shkruajne as shqip standard. Nuk njoh programin e gjuhes te gjimnazeve ne Shqiperi (nuk kam studiuar ne Shqiperi, shqipja ime eshte "e vjedhur&quotsmiley por mesa kam degjuar para pak vitesh ne gjimnaz nuk marrin formim gramatikor. Eshte nje mundesi e humbur pasi ne shkollat euro-perendimore nje gjimnazist merr 5h/jave gjuhe vendase, nje perzierje literature dhe gramatike por me theksin vene perhere ne gramatike.

Kjo menyra e te folurit me "slang" nuk eshte vetem nje fenomen i gjuhes shqipe. Ka raste qe perdoret per arsye injorance, por ka raste qe perdoret per qejf.

Eshte pak e veshtire t'i rezistoshe. Eksperienca ime eshte kjo: fillimisht kam rezistuar shume ne te mos folurit apo te mos shkruarit ne kete menyre, por pastaj kisha ndjenjen sikur mbetesha jashte situates apo grupit.

Nga ana tjeter, "slang"-u eshte shume komod per sms pasi me pak fjale i thua te gjitha. E konsideroj gjithashtu edhe si nje forme llastimi.

Nderkohe, kur e perdor kete lloj forme te te shprehurit, ndjehem sikur behem pis. Sikur bej pis gjuhen dhe mendjen dhe sikur banalizoj biseden.

Bukur. Perle e muzikes shqiptare.

P.S. Po te jemi bashke na te dy

Jo na, por ne

hunter : "na" asht ne te njejten koh mbares e vetes se par shumes se disa foljeve ne geg :

P.sh: "ke-na / je-na / tho-na" i korrespondon lakimit "na kenana jena / na thona" : pra e ka nji funksionalitet te vetin termi "na" qe riperseritet ne lakim ne te njejten vet dhe qe tregon veten e foljes pa pas nevoj me i vu perpara fjalen "na" meqe perseritet.

Krahasim : 

- a mund te thoni ju ne nji dialekt tjeter apo ne gjuh letrare "ne ke-ne ? ne je+ne ? ne the+ne?" : s'ka kuptim !

- apo "mi+kemi / mi+jemi / mi+the+mi" ? : prap s'ka kuptim

Pra nuk asht e njejta logjik linguistike, se ne asnji variant gjuhesor mbaresa e foljes nuk perfaqson veten e foljes (ktu, te par shumes) si e perfaqson "na" qe perseritet ne menyre identike ne fund te foljes ne geg.

Se m'bane me hi ne hollesina... Thanks !

mire, mire.

u bene kaq shume vite jashte vendit, sa nuk mund te jap leksione as gjuhes letrare, jo me tjerave.

Po them vetem, se me tingullon ndryshe, nga versioni origjinal qe kam pas degjuar. Dmth ne, jo na. Ndoshta eshte theksi qe ka kengetarja, ndoshta me thjesht gabohem une.

Edhe nje gje. Komplimentet e mia per njerzillekun, edukaten, (kj)qartesine e argumentave me te cilat mbron arsyet e tuaja. Eshte dicka per tu pasur zili. Dicka, qe mesohet ne France, Itali, Amerike etj.

 

Dicka, qe NUK mesohet ne France, Itali, Amerike etj.

 

 

Kjo eshte e pasakte!

Kena, eshte gegnishte perendimore, dhe eshte pa lidhje me na-ke-na!

Me shume gjasa, forma "kena" eshte formim urban i shekullit 20, e dale nga "kenka", "qenka", ku "nk" gjendet ne mbare shqipen! Megjithate, ky, koha e formimit te kesaj forme, eshte spekullim imi!

Gegnishtja Qendrore dhe ajo Lindore (ajo qe flitet sa del prej Shkodre, ne nje vize te drejte qe zbret ne Lac, Kruje, e hipen ne Mat, deri tutje ne Kosove)  thote "kem" qe eshte shkurtim i "kemi"! smiley

Pra, as "mi"-ja fundore e "kemi", "jemi" nuk eshte toskerisht! Jane forma te mbare shqipes!

Katedrat e Gjuhes Shqipe ne Shkollat e Lira Ushtarake ka kohe qe po japin frytet e saj ne Internet!

 

O policia drejt-shkrimore e hark-këndore. Na leni mer me shrujt dhe me e rendesishmja na leni mer me lexu. Sekush ka filtrin e te bukures per vete.

Koha e ka per te gjithe.

Blete,

Faleminderit per kete prurje. Bie dakort me ty ne shume pika te shkrimit, por me duhet te te kundershtoj per ata shqiptare qe jane rritur jashte shqiperie.  Une jam nje prej tyre. Prinderit e mi e shikonin mesimin e nje shqipeje letrare nga une si nje detyre te domosdoshme.  Sa here shkonin ne Shqiperi me sillnin libra per femije (une isha 6 kur ikem), leximet e vjetra te kusherinjve dhe mamaja me bente diktime.  Me conin here pas here ne Shqiperi per te kaluar pushimet me kusherinjte e per te perdorur gjuhen. Kam takuar ne Itali arbereshe qe flisnin nje shqipe kaq poetike, te ruajtur e te kultivuar nga brezi ne brez.

Edhe nje pike tjeter: gjuha eshte dicka e gjalle, evoluon me kohen dhe brezat, fjale te reja ulen kembekryq e te tjera dalin jashte perdorimit.  Nuk duhet te kemi frike ndaj hyrjes se fjaleve te reja, por jemi pak dembele ne germimin e fjaleve te vjetra qe kane vendin e tyre ne leksikun e cdo njerit prej nesh.

 

He mer he se dhe kta te jashtmit jane analfabete kaihere. Ja, si gjindet nje vend pune smiley

Resimay

 To hoom it mae cunsern,

 I waunt to apply for the job what I saw in the paper.

 I can Type realee quik wit one finggar and do sum a counting..

 I think I am good on the phone and I no I am a pepole person,
 Pepole really seam to respond
 to me well. Certain women and all the menn.

 I no my spelling is not to good but fi nd that I Offen can get a job thru
 my persinalety.

 My celery is open so we can discus wat you want to pay me and wat you
 think that I am werth,

 I can start emeditely. Thank you in advanse fore yore anser.

 hopifuly Yore best aplicant so far.

 Sinseerly,

 lotty

 PS : Because my resimay is a bit short - below is a picture of me.

Employer's response:
Dear Lotty ,

It's OK honey, we've got spell check. See you Monday.

LOL. Nexh mos vdeksh yarebye!

Mua s'me behet fare vone nese nje katundar Vithkuqi m'i zgjat ca si teper ato ëëë-te ne nje tekst. Sepse kur te me vije teksti ne dore, per ta botuar psh, i futem me gershere dhe e bej lule.

 

Ky eshte kyci i zgjidhjes se problemit ghuhesor.

 

Un nuk mendoj se gegnishtja asht alternativ e gjuhes shqipe perderisa, po thona, dy te tretat (2/3) e Shqipnis nuk flasin gegnisht, por mendoj se gegnishtja duhet t'integrohet ne gjuhen shqipe, e te jet pjes e saj.

Vik, per kete me lejo te te vlersoj me pes yje.....

 

 

 

Pa perfshire prurjen qe eshte e nje niveli te larte problemor me bejne pershtypje disa nderhyrje ku i meshohet FORT nje ideje per lashtesine e gjuhes qe per pasoje duhet me 100% nj3e zevendesim TOTAL i te shkruares dhe te folures ZYRTARE!Ja nje argument sa feminor aq edhe i papergjegjeshem e i palidhur i sjelle nga JU ,qe nga pikpamja administrative etj etj ..... Edhe Teodor ???? edhe Shkodran ? A thua atehere keshtu quhej SHKODRA ? A po e kane vue gjuhtaret e Enverit ? Lakrorit si i thoni ju VIK ? Na i thena "Byrek" Ju me sa di "laknuer" smiley Mo u merzit se gjalpi brenda eshte . Varet nga kullota e bagetive . Ne me trendeline e kemi po ka qe kullotin edhe neper lekure shkurrishteje ose bishtnaja (fasule ) qe kane formen e HURIT ...Kjo dallohet shume qarte kur i lexon shkrimet .....pak me ndryshe se persiatjet  "shkencore" po gjithsesi arrogante e pa tolerance TUAJAT. Jane pikerisht keto lloj argumentesh qe nuk lejne shtrate te perbashketa ( me kthim koke tek ENVERI ) smiley qe nuk lejne te gjendet nje argument per nje rishikim ndoshta edhe me riplotesime. Fjalen e pare e kane pas dhene SHKENCETARE LINGUISTE SHQIPTARE  dhe ata duhet ta japin perseri...aq me teper neper blogje. Nje drejtim te tille te ka dhene ( ne se ke pak arsye dhe jo emocione) edhe kjo prurje.

Drejtshkrimi i gjuhes eshte i lidhur ngushte me drejtshqiptimin, por edhe me drejtvleresimin e gjithsecilit. Ketu te ppu shkelet drejtshkrimi me te dyja kembet; psh, ajo qe krijon bezdine me te madhe, pas pikes fillojne e shkruajne me germe te vogel (perjashtime te tilla nuk ka ne asnje gjuhe), etj. etj. Nuk e kuptoj kete..., duan te duken cool-a apo si???

Blete, ke per te shkruar prape "Edhe njehere per gjuhen".

P.s. Shkruhet "njehere" dhe jo "nje here" ne kete rast. Flm

Rastesisht sot me erdhi kjo leter nga nje grup "Ne mbrojtje te gjuhes shqipe" ne Facebook:

I dashur zoti Hans-Joachim Lanksch!
Ç’trishtim dhe mërzitje të shohësh e lexosh atë që shkruani ju, një gjuhëtar kaq i urtë, kur bëheni përkrahës i fundamentalizmit, mospërfilljes, regresit dhe tekave prej fëmije të përkëdhelur. Para pak ditësh mora një mesazh tuajin për një sit në internet për të madhin Martin Camaj (www.martin-camaj.org). E klikova me dëshirë për të parë se ç’do më sillte të re, me sa do ma zbukuronte ditën, por...
...ç’trishtim e ç’mërzitje të shohësh se si vepra e Camajt, dëmtohet e përdhoset nga dëshira e autorëve të faqes për të përdorur të ashtuquajturën gegërishte.
I dashur zoti Hans-Joachim Lanksch!
Shqipja nuk i përket asnjë shqiptari të vetëm e aq më pak juve, për të pretenduar se dini ç’është më e mira për të (shqipen). Të vjen për të qarë e për të qeshur me këto tendenca mesjetare separatiste e ndarëse.
Do desha t’ju pyesja: kush është ai dialekt gegë, që duhet të ketë primatin në gjuhën shqipe? Ose më mirë, cilët nga dialektet gege duhet të mohojmë për të pohuar një të vetëm? Nuk ju duket kjo një kërkesë aq e padrejtë sa dhe ajo që u bë në fillim të viteve ‘70 për të përdorur si bazë të gjuhës letrare një përzierje të dialekteve toske?
I dashur zoti Hans-Joachim Lanksch!
Unë që po ju shkruaj jam gegë. Kam lindur e jam rritur në Elbasan, në kryeqytetin shqiptar të gjuhësisë dhe djepin e pedagogjisë shqiptare. Pse nuk duhet të përdorim elbasançen si gjuhë standarde shqipe; nuk është Elbasani kërthiza e Shqipërisë?
I dashur zoti Hans-Joachim Lanksch!
Na lini të shijojmë atë që ka shkruar Camaj ashtu siç shijojmë Mjedën, Fishtën, Asdrenin dhe të tjerët që nuk dinin asgjë për gjuhën standarde shqipe. Dëshira juaj për të bërë kritikë të një autori shqiptar duke përdorur një dialekt është jo vetëm politikisht jokorrekte, por edhe zjarrnxitëse.
Ju respektoj sa nuk thuhet për ato që bëni për Camajn dhe shqipen, por sinqerisht nuk besoj se ju i doni më shumë sesa ne.
I dashur zoti Hans-Joachim Lanksch!
Për ju shqipja mund të jetë një relike për t’u studiuar, por për ne është ajri dhe jeta. Për ju ndoshta e ashtuquajtura gegërishte (që nuk ekziston) duhet të jetë standardi shqip, por, për mua, një gegërishte më duket po aq diskriminuese sa edhe vendimi i vitit 1972.
I dashur zoti Hans-Joachim Lanksch!
Unë dhe shqiptarët e tjerë kemi 37 vjet që shkruajmë e lexojmë në shqipen standarde, që duket sikur ju bën alergji. Janë 37 vjet në liri nga separatizmi dhe aparteidi gjuhësor. Janë 37 vjet bashkim. Janë miliona faqe të shkruara dhe po aq të kënduara.
I dashur zoti Hans-Joachim Lanksch!
Të gjithë ata që flasin për dialektet më ngjajnë aq shumë me diktatorët tanë, që, për çudi, të gjithë kanë folur në dialekt.
Ju lutem, na lini të shijojmë autorët tanë pa i politizuar për çështje personale, sepse nuk i përkasin asnjë shqiptari të vetëm, e aq më pak juve.
Me respekt,
Dritan Kiçi
Gegë nga Elbasani .

olsib: ça asht kjo, humor policit ?! ashtu eee ??! 

2 dele - 2 dele, 500 pare !

Me erdhi sot ne Facebook, nga nje grup "Ne mbrojtje te gjuhes shqipe"!

Mua me duket koherente e gjithe vija llogjike e shkruesit. Por natyrisht jo te gjithe mund te jene dakort me kete.

 Hurbinek; "...Per c'pastrim e per c'bukuri te shqipes flet Bleta kur 90% e diskutimeve ketu jane pazare te verteta roskoveci ?!..."

Kur eshte keshtu pse diskuton. Shifrat i ke persembrapshi. 10% dhe do ta pranoja si diskutime Roskoveci apo llogje Kavaje (siç i thone muhabeteve te kafenese), por jo 90% . 40-50-60% (sipas temave) une i vlersoj diskutime per se mbari, me brum. 30-40% si diskutime mesatare + -, dhe 10-15-20% (sipas temave) une i klasifikoj si pazari i Roskovecit (nese perdorim shprehjen tende) apo si muhabete kafenefe (nese perdorim shprehjen time).

Hurbinek; "...Dhe te mendosh qe ketu te gjithe e mbajne veten per shkencetare, filozofe, gjuhetare, shkrimtare (oh sa shume !)..." 

Ketu nuk e mban njeri veten per te tille por jane te tille. Nese i ke syte te erresuar nga egoizmi, apo je i ri ketu dhe nuk e di se shum komentatore jane ekonomiste, manaxhere, shkrimtare, gjuhetare, filozofe, kompiuterista etj., mesoje kete gje nga mua. 

Per te tjerat qe shkruan , je deri diku ne rregull.

 

Peshku Fluturues; "....Dhe nuk kam kohe, as mundesi teknike ta rifreskoj se librat e shkolles i kam lene ne Shqiperi...."

PF, harxho 1 bilete avioni 300 euro, dhe shkon ne Shqiperi. Mos bli vere te shtrenjte, por te lire. Berxollat bliji te shtunen, kur ulen çmimet e produkteve nga dyqanet. 

 Pjer me thene te drejten, nuk e kam aq problemin tek vetja por tek femijet. Jam perpjekur t'ia fus vajzes se madhe qe tani eshte ne gjimnaz, deshiren per te mesuar shqipen, por kam vetem grepin e forces dhe me mungon karremi i terheqjes.

Filmat shqiptare i duken si te paraluftes, librat per femije te them te drejten me vingte turp t'ia jepja. Vecanerisht kur krahasoja faqosjen, pa zene ne goje qe ca prej tyre ishin budallalleqe me oke. Muzika shqiptare? Kur isha ne moshen e saj as une nuk e degjoja Vace Zelen, por degjonim fshehtar Beatles. Grupet e rap-it kosovar apo lushnjar. Hem! Njehere ne dy tre muaj shkojme ne Detroit tek miqte tane atje dhe edhe ne i ka humbur ndonje gje nga thashethemet e te zinjve, e informojne atje. Piktura?! Portokallia?! Teatri?!, Historia e Skenderit, Enverit dhe Saliut! Aman ore na jepni ndonje ide si ti bejme femijet adoleshente qe po rriten ne Kanada e Amerike, qe te jene krenare apo edhe thjesht kurioze qe te jene shqiptare, pervecse te bejne download kengen "Dua me shume Shqiperine". Dhe nuk po i them keto fjale as per ironi, e as per perbuzje sic mund ta marre ndokush. E them vertet nga halli.

 P.S. Bileta e avionit eshte nja 1300 euro qe ketu ku jam une mor vella!

E kuptoj qe si baba qe je i ben vetes njemije pyetje perpara se zgjedhesh per femijet e tu, por "kush kerkon, gjen"!

Eja ketu ne Shqiperi dhe jam i sigurt se dicka do ta gjesh.

Nderkohe mund te abonohesh tek Digitalb-i dhe te njejtet programe qe shihni aktualisht ne gjuhe te huaj, mund t'i ndiqni ne shqip. Me mire se asgje.

Tung.

Thuaji të lexojë Kadare dhe të dëgjojë këngë popullore.

Gjuha shqipe ka SHPIRT, në mos pastë përfaqësues të denjë për një adoleshente. Dikush në atë moshë, nuk shikon të kërkojë rrënjët, tenton të hapet e të largohet prej origjinës. Pastaj ndikojnë edhe mesazhet prej familjes, kam përshtypjen. Po e pe si shembull turpërues gjithçka ka të bëjë me shqipen, deomos që goca do ndikohet. Fëmija po kuptoi prindërit, kupton ingrendientët me të cilët është gatuar.

Shqipja "të bie në kokë" pas adoleshencës.

 J, une nuk e shoh dhe nuk mund ta shoh si shembull turperues shqipen, sepse as nuk e kam menduar ndonjehere nga ky kendveshtrim. Ols, faleminderit per oferten e digitalb, dhe per programet e perkthyera ne shqip. Me mjafton origjinali smiley

Ajo qe po dua te them eshte se nese kinezet i ofrojne femijeve te tyre kulturen e vjeter kineze e di une cfare, italianet u flasin per operan, Da Vincin, futbollin e Ferrarin, Hebrenjte per Davidin e Mosha Dajanin, holokaustin e bankat e te tjera gjera, kultura dhe historia jone ofrojne shume pak shembuj frymezues per brezin e ri. E Tanin e Top Albanias e kam pasur mik (rahmet paste), por sidoqofte nuk e kam menduar ndonjehere t'ua ofroj si model femijeve!

Ok i marrim me rradhë... po së pari ama, nuk dua të të vë në pozitë në kuptimin personal. Kam dëshirë që diskutimi të jetë në thelb parimor dhe vetëm i tillë.
Më tej, po i ndaj në dy pika: Kultura e shqipes (Shqipërisë, shqiptarëve) dhe mosha për të cilën po flasim, dmth adoleshenca.
A ka kulturë shqipja? Sigurisht që ka, por nuk mund të matet dot me kinezërinë, se ata janë 1 miliard e ca.
Ndërsa për italianët, thua se u flasin. U flasin vërtet? Kush prej Italie mund të thotë se për çfarë shembuj u flitet fëmijëve aty dhe sa i asorbojnë ato shembuj? Çfarë është Da Vinçi për adoleshent italian? Nuk mendoj se është "shumë".
 

Më pas t'i ndajmë dhe shembujt nga pikëpamja historike. Thua Da Vinçi e Davidi. Këta nuk janë shembuj të kohës së sotme. Krahasimisht unë mund të them Fan Noli dhe... Ismail Qemali e zëmë. Shqipja sigurisht që ka kulturë të shkruar, pastaj goca jote është dhe me fat, se ti shkruan vetë. A do mund të shkruash anglisht si shkruan shqip PF? Unë e kam provuar të shkruaj poezi në greqisht. Ndihem mirë, jo njësoj si me shqipen. Normalisht nëse dikush do donte të kuptonte poezitë e tua, do duhet të dinte shqip, apo jo?

Po në një pikë biem dakort deri diku e kjo duhet thënë: Fatet e individit janë të lidhur me fatet e kombit të cilit i takon ai individ. Është lidhje e pashqitshme, e pamohueshme, është pjesë identiteti. Ja që na ka rënë për hise të jemi komb i vogël e i varfër dhe nga kjo pikëpamje po e vuajmë jo pak. Po kësaj s'ke çi bën... Unë ama, përqasjen fataliste, e refuzoj.

Më pas, të shkojmë te mosha. Hajt se po e bëj veten me turp të them se në moshën e adoleshencës dëgjoja Eminemin e atë kisha si "shembull". Besoj se pak a shumë kështu është për çdo adoleshent... Rrethanat e tjera nuk i di që të flas më shumë...

 

 

Ju faleminderit të tërëve për pjesëmarrjen e për komentet. Sidomos Hurbinek për kontributin e dhënë. Edhe njëherë, të gjitha gabimet drejtshkrimore e gramatikore janë të miat dhe e vlerësoj kohën e harxhuar për të diskutuar një temë që e kemi kaq për zemër të gjithë.

Kjo pjesë ishte rezultat i një promovim libri në të cilin mora pjesë dhe që më bëri me dhembje koke. Nejse.

Desha vetëm të shtoj se unë nuk e shoh problemin tek gegnishtja, por tek fakti që përdoret si tualet për të mbuluar mangësitë e mëkatet e shkruesve të saj. Dhe janë pikërisht ata që nuk dinë ta shkruajnë, që këlthasin se po i mbyt shqipja letrare.

Zoj, ju shkruni kaq mir, sa s'dihet se me ke po flasim. >>

Meqe jeni autore librash, na diftoni pak emrin tuj, qe t'a dim konkretisht se me ke po flasim.>>

Pjerin Toma, diku pak me lart, me thote : "perse flas une kur qenka pazar roskoveci". Pyetje me vend.

Pjerin, te ta heq shpejt e shpejt merakun : ka menduar partia per kete pune : paf ! te le vetem 10 mesazhe, nga keto gjysmat i fshin, dhe ajo cfare ngelet jane postime per te gudulisur Monden me thumbat e bletes. Me nje fjale, Pjerin miku, mos u zorit per mua se jam me pikatore tani. Ndiq grupin "bjeri gajdes gajdexhi", se atje do ta gjesh lumturine.

Kurse mesimi yt qe ketu ka inxhiniere, ekonomiste, e filozofiste, ka qene nje shpulle vendce qe me eshte dhene ndonjehere. S'ma merrte mendja qe ketu te kemi nje armate te tere dipllomistesh me tere keto postime 9-12 vjecaresh.

Nejse. Ishte kenaqesi te bisedoja me ty.

Blete, debati per gjuhen shqipe eshte nje antidebat. Me e shumta qe mund te behet, eshte qe te heqim dore njehere e pergjithmone nga sistemi i yjeve. Yjet po marrin ne qafe shumekend. Dikush qe shkruan nuk ka nevoje per yje, as ne gjoks e as ne balle. Ai ka nevoje per fare pak gjera :

Tru,
Laps,
Leter,

dhe gjithcka tjeter eshte heshtje.

Vrapimi pas yjeve po sjell shtremberime te medha ne funksionimin normal te trurit te shkrimtareve.

Ka qene nje burre i brishte dikur, i semure dhe veshllapush, me fytyre te hequr e me koke me cepa, qe rrinte duke shkruar gjera te vockla, gjera qe e mundonin. Shkruante e shkruante dhe gjithcka qe shkruante i dukej kot. Kur nje dite e kapi kolla e keqe, dmth me gelbaze e me peshtyma, ai nxori nje laps dhe i shkroi nje leter nje cuce te nahijes se vet duke i thene qe pese me hic ky muhabet. Pastaj mendoi te shkruaje dhe nja dy rreshta nje shoku te vet, ky ne shendet te mire, duke i thene qe merri ato letrat e mia dhe digji nje nga nje, kam shkruar pacavure. Mirepo ky shoku kishte qelluar fort kopil dhe nuk i dogji. Amaneti shkoi per kumbulla te thata. E qe the ti Blete, ky burri e kishte emrin Franz Kafka.

Mirepo ja qe ne kemi qelluar fort me fat ne keto vise. Kemi poete me qindra, kemi shkrimtare te ndegjuar dhe te pandegjuar, por qe do te ndegjohen shume shpejt. Dhe keta shkrimtaret, qe thua ti atje ne Nev-Jork, bejne pjese ne te njejten race me ate Kafken e muhabetit me lart. Madje, po te duan ata, mund ta kene dhe kusheri kete burrin. O po fundja dhe baba shpirteror, sic eshte filluar te thuhet ne qarqet sqimatare. Do thuash ti Blete, po ti, a ke baba ? Po, Blete, po, e kam dhe une nje baba, dhe e ka emrin (mbahu fort tani se do te te bjere bombe) : Kadare !

Por kjo eshte histori tjeter, s'jemi mbledhur ketu te deshmojme qe nuk jemi kopila. Te gjithe ketu e kemi nga nje baba, ka per te gjithe, vec drejto gishtin dhe thirr fort : Babiiii !!!

Tungatjeta, dhe me nje Shqiperi te lire, takohena tek Sheshi i Flamurit, jam nga krahu i Isa Boletinit, me nje liber te "babit" ne dore.

vik, ju falenderoj për interesin. jam anëtare e regjistruar tek peshku, dhe vetëm me disa klikime mund të mësoni gjithshka për mua.

një korrigjim të vogël: nuk jam autore librash, më ndjeni nëse ju kam dhënë përshtypjen e gabuar.

inshalla po ta ndjell pra.

Skane asgje me teper se ti ato qi bojne libra smiley

hurbinek, nuk do të gjesh fare kundërshtim tek unë. jam plotësisht dakort me ato çka kuptoj nga shkrimet e tua. por këtu nuk po dikutoj për të drejtën e gjithësecilit për të qenë shkrimtar, po diskutoj për përdorimin e pakujdesshëm të gjuhës nga të tërë ne. si e shoh unë, ka dy rrugë: të mos shprehem nga frika e moskuptimit, ose të shprehem e të përpiqem të bëj diçka për atë që më shqetëson.

yjet nuk më interesojnë shumë se e kam një në shtëpi. po faleminderit ylldhënësve gjithsesi smiley

Po, Blete, po, e kam dhe une nje baba, dhe e ka emrin (mbahu fort tani se do te te bjere bombe) : Kadare !

na doli dhe coqemadh Kadareja...

Qe ju, Zoj, nuk e shihni problemin te gegnishtja, kjo nuk asht e çuditshme : artikulli juj qe na e identifikon gjyshen tuj me At Gjergj Fishten, sa per me "sheqeros" problemin e gegnishtes, provon direkt se interesi juj nuk asht tek mbrojta e gjuhes letrare, por tek zbutja e problemit te gegnishtes.

 Qe problemi i vertet asht te gegnishtja, kte tan e dine, e askush s'e mohon! Por, me na nxjerr geget si injoranta te gjuhes shqipe sepse refuzojne gjuhen zyrtare te Enver Hoxhes, gja qe tana sferat intelektuale te Veriut e refuzojne qysh ne 1944, kjo nuk zgjidh asnji problem, perveç se mundohet me e fsheh. Sepse nji rezistence e tille do te vazhdojne, e qendrimi juj, sidomos ne komentin e pare, tregon haptas se s'a "konsiderat" i jepni ju ktij problemi.  Si mund te na informoni ju mbi "mangësitë e mëkatet e shkruesve të saj", ateher qe dihet se gegnishtja nuk asht shkru as nuk asht msu neper shkollat shqiptare qysh prej vitit 1944… ??? Si ??? Me duket se ka ik ajo koh kur Enveri i gjuhes tuj letrare e ka djeg e pre Veriun se po j'u dridhte karrigia, deri sa t'a bante me harru gjuhen e nanes se vet. E ne qofte se ju mundoheni me mbajt karrigen tuj me te njejtat pikpamje, nuk do t'shkoni shum larg.  Se sot Shqipnia asht e lire.  Ju falenderoj edhe ju per kyt artikull qe na dha rastin me fol per nji problem shum te randsishem per te arrdhmen e gjuhes shqipe, gegnishten.

Problemi është se nuk ka një libër gramatike për gegnishten. Nëse merr 10 gegë folës të shkruajnë të njëjtën fjalë mund të dalësh me 10 shkrime të ndryshme dhe për këtë s'mund t'ia vesh fajin Enverit. Shkrimi letrar ka dalë për të zgjidhur një problem, dhe duke e hedhur poshtë duke thënë që s'përfaqëson dialektin geg nuk ke zgjidhur gjë. Përsëri ke problemin e një dialekti pa standart.

A me kupton kush ktu mu, apo un flas me vedi ?? A e kupton kush ktu se gjuha shqipe e Shqipnis (se s'po du me shkru me "y" si Gjergj Fishta) ka ken e perpunume prej gegeve ??? Se gjuha Shqipe zyrtare e Shqipnis ka ken e bazume ne gegnisht, dhe puna per kodifikimin e saj, me integrimin e tosknishtes, asht ndal prej Enver Hoxhes ne 1944 ???

Ajo qe ka ken per tu integru ne gjuhen shqipe, ka ken tosknishtja !

Atyne qe gjuhetaret e Shqipnis (geg, pra) u kan kerku permbledhjen e dialektit per me e integru ne Shqip, kan ken tosket! Pra gjuhetaret e Shqipnis kan ken geg, ata qe kan dek per gjuhen shqipe kan ken geg : ça me ju ba un ju ?? !!! A ta shtremnojme historine per me ju ba qefin ??!!

Gjuha zyrtare shqipe e sotme ka fillu aty ku fillon krimi : dmth mohimi i shekuj e shekujve perpjekjesh, punet e jetet te gjuhtarve geg per gjuhen SHQIPE (e jo per gegnishten!). Prej ka, paska ken Teodor Shkodrani (1210) ? Prej ka Gjon Buzuku (1555) ? Pjeter Budi (1566) ? Prej ka Frang Bardhi (1606)? Prej ka Pjeter Bogdani (1625)? Prej ka Pashko Vasa (1825) ? Filip Shiroka (1859)? Ndre Mjeda (1866 ?), Gjergj Fishta (1871) ? MIGJENI (1872) ? Luigj Gurakuqi (1879) ?  etj etj etj!! Prej ka kan ken kto gjuhtare, linguista, poet ?

Ku asht puna e toskeve per gjuhen shqipe ? Ka fillu ateher kur u pa se Shqipnia po merrte pavarsin, dhe se Turkia po falimentote ? Ka fillu ateher kur geget u kerkun me u komuniku dialektin tosk per me e integru ne Shqip ?? Ku kan punu tosket per gjuhen ne Shqipe ? Ne Turki apo ne Stamoll ???!!! Ku asht puna, perpjekjet, shkrimet, trashegimia shqiptare e gjuhes Shqipe ??? Ku fillon historia e toskeve per gjuhen shqipe, me Ismail Kadaren ????!!!

Kaq e gja duhet ta dini vet, edhe pse Enver Hoxha e ka sakatu trashigimin e kultures se Veriut, kultur qe per gjuhen shqipe, i perket tan Shqipnis. Ata gjuhetar kan dek per Shqipnin, kan dek per Jugun e per Veriun ! E as per gjuhen e Shkodres, apo t'Elbasanit. Por per gjuhen e tan Shqipnis!

Edhe nje here, sidomos pas postimit te mesiperm, jam dakort me ty, teorikisht.

Por praktikisht... gjuha aktuale nuk duhet cenuar pa dogane.

Edhe une do te preferoja qe gjuha shqipe te ishte zhvilluar nga baza qe hodhi kleriku Fishta e gjithe martiret e tjere qe sot prehen ne Shkoder, por ja qe nuk ndodhi keshtu.

Shkodra dhe shkodranet duhet te rikthehen se pari ne shkelqimin e meparshem dhe me pas jam i sigurt se do te japin kontributin e tyre konkret ne permiresimin e gjuhes shqipe.

Por natyrisht kjo duhet te vendoset ne nivel akademikesh e me pas t'i percillet popullates.

A me kupton kush ktu mu, apo un flas me vedi ??

Kjo eshte pyetje retorike a si? smiley

Vik, po i bie patkoit. unë po i bie "gozhdës", pra faktit se gegnishtja po përdoret nga njerëz që nuk ia kanë hiç haberin dhe që përpiqen të mbulojnë injorancën e tyre me të, duke e prishur kështu fare qëllimin e mirë të atyre që duan ta ruajnë e ta shndërrojnë në gjuhën e njehsuar shqipe.

L

 

Zoj, me kte pergjigje, jo po thoni te njejten gja, por ne nji menyre tjeter.

Ato injorantet qe po perdorin gegnishten, jan geg, apo jo ? Kto geg injoranta qe s'po din me e shkru mir gegnishten - meqe ju besoj se dini ta shkruni shum mire, edhe pse e ndalume ne Shqipni tash 65 vjet.. - jan ato geget qe ju thash se e refuzojne gjuhen letrare zyrtare. Pra prap problemi del te gegnishtja.

Ju uroj qe injorantat qe ju rrethojne te perdorin ndojher edhe tosknishten, ne menyre qe gjuha te vazhdojn ne larshmenin e saj me ken per ju kriter i identifikimit te ignorances se identitetit.

Ti nuk do të marrësh vesh hiç më duket mua.

Duhet të kuptosh të paktën një gjë: Nuk mund të shkruash ashtu si flet. Në asnjë gjuhë të botës.

Në kuptimin që kur flet, përdor fjalë zhargon, pasthirrma, gjeste mimike etj. Këto komponentë nuk i transmeton dot në të shkruarit, se nuk ke njeri real përballë. Ke p.c me tastierë dhe ekran (në rastin konkret).

Të gjitha vendet e botës përdorin një kod të shkruari të arritur sipas një marrëveshjeje. Në më të shumtën e rasteve është dialekt i vendit. Një nga dialektet.

Ti po bie dhe në gabim llogjik nga ana tjetër, kur thua që gegnishtja nuk ka kod të shkruari sepse nuk është shkruar për 65 vjet. Shumë bukur. Tani më thuaj, si mundesh ti ta kodifikosh gjuhën tënde të të shkruarit kur NUK KE RREGULLA?

E folura prej katundit tat, nuk është kodifikim, është injorancë. Këto simptoma janë parë dendur dhe në persona të tjerë që kanë pas fatin e keq të shkojnë prej katundit në Francë. Pra, ka dhe injorantë të tjerë vërdallë (të deklaruar ose jo), kështu që bëni një "group hug" me njeri tjetrin në peshk.

Edhe tjetër, le të qëndrojmë në Francë. Kur ti shkruan frëngjisht a ta ndjen ndopak apo jo? Nëse ta ndjen, si është e mundur kur nuk e ke gjuhën e katundit?

Gjuha shqipe e vertet ekziston me te gjitha rregullat e saj, dhe asht e bazume ne gegnishten, para se tosknishtja t'integrohej plotsisht. Ndalimi i msimit te kesaj gjuhe neper shkollat shqiptare nuk do te thot se gjuha s'ka pas rregullat e saj, por do te thot se asnji nxanes qe ka shku ne shkoll prej vitit 1945 deri me sot, nuk ka msu kyt gjuh shqipe qe ishte ne fuqi deri ateher.

Ti do përgjigjesh drejt apo si e ke hallin? Se për gegët këtë respekt e kam, që dinë të përgjigjen drejt. Po ti si duket për veten nuk e paske.

Unë po të them që ke mungesë kodifikimi të gegnishtes. Edhe po të pyes: Si e shkruan ti gegnishten pa kod? Me të folme katundi? Çfarë gramatike e sintakse përdor ti për të shkruar këtu? Ke ndonjë libër për këtë? Apo dialektin e katundit?

Se dialekti i katundit nuk pi ujë...

Ose ndryshe... unë po të them që ti nuk di të shkruash. E ti po thua se shkruan gegnisht. Ku e ke pra kodin e gegnishtes që shkruan? Nga e ke gjetur?

Apo hajt tia mbështjellim kot dhe themi se shkruajmë gegnisht...

 

Blete, te falenderoj qe solle ne vemendjen e peshqve nje teme fort interesante, qe here pas here, e kemi nisur tek-tuk, por asnjehere nuk e kemi diskutuar gjeresisht. Une jam nje nder ata persona qe ndaj te njejtin shqetesim me ty, me Hurbinekun dhe te tjere qe ende e kane perzemer drejtshkrimin dhe drejtshqiptimin e gjuhes shqipe.

Nuk jam fort dakord me Vik-in persa i perket ceshtjes se dialektit. Njehsimi i gjuhes shqipe nuk eshte bere me force, Vik. Ne ate kongres te '72-shit qene mbledhur akademike dhe koka te shkences se gjuhesise dhe nuk ma do mendja qe ata te kene qene vetem nga jugu apo toske. Une per vete e vleresoj shume dhe me tingellon shume e embel gegerishtja, qe nga Fishta, Camaj e Migjeni e gjer tek poezite e fundit qe kam lexuar nga Blend Kraja dhe Dritan Mesuli, por te them te drejten, me zor kam hequr duke te te lexuar ty, se sa duke lexuar Camajn. Nuk gjej tek Camaj, e aq me pak tek Migjeni strukturen e fjalise qe perdor ti, Vik.

Askush nuk po perpiqet te nxjerre injorante geget e me te mencur tosket, duke i meshuar faktit te njehsimit te shqipes dhe, sipas meje, por qe besoj se shume te tjere mund te jene ne nje mendje me mua, njehsimi i shqipes tregon njehsimin e nje kombi.

Po sjell nje shembull po ketu nga peshku, eshte Shkinaksi yne ( te kerkoj ndjese per referimin Shkinaks, por nga ty me ka lindur pyetja). Ne nje prej tregimeve te tij dhe ne nje koment qe ai ka shkruar vete, pohon qe dhe vete shpesh kalon nga nje dialekt hasjan, ne nje dialekt lumjan. Une per vete, jo se jam nga jugu, por ngase jam edukuar me gjuhen letrare shqipe, nuk e kuptoj dallimin midis ketyre dy dialekteve... E njejta gje vlen dhe per dialektet qe mund te fliten, ku e di une, ne Lunxheri apo ne Drashovice. Pra, nga del e nevojshme dhe e domosdoshme shqipja letrare, qe t'i perfshije te dyja dialektet e medha krahinore.

Edhe ne gjuhet e tjera ( te pakten flas per italishten qe e njoh mire) ekziston i njejti problem. Jugu me veriun, nese do te flisnin ne dialektet perkatese, nuk do te merreshin dot vesh me njeri-tjerin, jo me t'i merrte vesh nje i huaj.

Tani qe te mos e bej me carcaf, po ju le me nje pjesez te poezise se Blend Krajes: Alb e gen, ku gegnishja rrjedh ambel... ( kerkoj ndjese per link-un, po s'jam fort e zonja per keto punet e teknologjise se larte. ET, zgjidhe ti kete pune smiley )

alb e gen

 

atdhe tjetër nuk kam

shpirti im në fytyrat
e turmave zhvendosë
hapësinash
sakatue masakrue vra shkallmue e vdekë

qe nji burim mes lëndinash
me marrë paksa frymë
m’i dhanë forcë mendjes
nji iluzion trupit
ma mirë nji ditë tjetër
patjetër

të pafund janë hapat
që ecin trupit tim
të randë si malet e mia
të lehtë si fushat e mia
askund nuk po gjej nji gen
veç gurë të mëdhej vorri
shkrue mbi secilin

albagen

 

aida rrofsh per kte te BK. eshte nga libri Albagen. sa zogj pranvere fluturojne nen radar..

Bletë qi tash e lexova shkrimin jot e po t'them se fort m'paska pëlqye. hallall nji pesë.

më duket paksa e tepërt të ndalem tek devijimi që i bëhetë temës tuj u nal n'ransin qi ka gegërishtja apo tosknishtja. bukur fort kan komentue disa prej pjesëmarrësve në këtë diskutim.

 

sipas mejtimit tim, problemi kryesor i gjuhës sonë asht gërma RR !

asi popull me kultur t'lart nuk e ka n'alfabet. ani se e shqiptojnë.

për me ken ma i sakt, do t'thojsha jo vet gërma RR, por abuzimi që ka bërë me të diktatura.

me këtë germë fillonin të gjitha lavdet që me hir apo me pahir i bënim diktaturësë.

RRoftë partia !

RRoftë enveri !

etj..

kam përshtypjen që po të kishim përdorur vetëm një R diktatura nuk do kish zgjatur më shumë se 22,5 vjetë.

(vijon)

 

E dashur Blete!

Shqetesimi qe ti aq bukur e ngrite ne shkrimin tend ka kohe qe me vertitet ne koke e me gerric;

mijera here jam gervishur ne shpirt per shtremberimin e qellimshem dhe me vetedije te gjuhes shqipe ne librat e sotshem, ne gazetat e perditshme e sidomos ne perkthimet pa dinjitet gjuhesor te filmave.

Jam perpjekur disa here te gjeja fjalen e sakte gjate shkrimeve te mia dhe nuk dija kujt  t'i referohesha, cilit liber, cilit fjalor. E di ku e kam gjetur shpjegimin? Ne veprat e Hoxhes, ne veprat letrare te asaj kohe, sepse vetem ne ato jam 100% e sigurte dhe e bindur se nuk eshte bere asnje loje, asnje shaka me gjuhen. Per te ardhur keq pra.

Sikur, sikur, sikur te vendosej nje "diktature" e eger, nje kontroll i forte mbi perdorimin e sakte te shqipes ne titrat e filmave dhe telenovelave qe ndiqen ne mase nga njerezit, mendoj se leksionet baze te gjuhes shqipe do te perpiheshin institikktivisht nga masa e vecanrisht, per emigrantet e femijet e tyre.

 

 

 

 

   

Bleta, eshte shume punetore.

Kush punon gabon!

"Vik, po i bie patkoit. unë po i bie "gozhdës", pra faktit se gegnishtja po përdoret nga njerëz që nuk ia kanë hiç haberin dhe që përpiqen të mbulojnë injorancën e tyre me të"

Bleta, injoranca nuk eshte tek e folura apo tek shkrimi, injoranca eshte tek ajo "çka thua".

Ne qofte se une them " Galileo ka qene nje piktor i mire" sipas drejtshkrimit une jam i kulturuar.

E ne qofte se them " Galileo ka pas qene nje shkencatar i zot" sipas drejtshkrimi jam injorant.

Dua te mbes injorant.

 

 

Zotni, bleta asht tuj na than se ato qe nuk mesojne gjuhen shqipe letrare jan injoranta. Mungesa e shkollimit asht pra nji kriter injorancet.

Ne qofte se nji tosk asht analfabet, kjo gja nuk shihet perderisa gjuha letrare zyrtare asht gjuha toske qe flet aj analfabeti. Por ne qofte se nji geg asht analfabet, kjo gja shihet haptas perderisa gjuha letrare zyrtare nuk asht gjuha geg qe flet ky analfabeti. Por bleta kte nuk e sheh ose s'don me e pa, sepse nuk i intereson thelbi i problemit.

Dhe bleta per me e çu injorancen e geges edhe pak ma ndej, del e na thot se ky gega nuk din me shkru as gegnishten, e cila asht e ndalume tash 65 vjet, sepse besoj qe bleta do te dine me e shkru mase mir perderisa gjyshja e saj lokalizohet tek Gjergj Fishta.

Dhe bleta ka harru se ajo gjuha zyrtare letrare si i sherben bletes si kriter i identifikimit te njerezve te shkollum asht gjuha e Enver Hoxhes dhe e atij dialektit tosk qe kishte per t'u integru ne gjuhen shqipe ne 1944, por nuk asht gjuha shqipe. Sepse per bleten, gjuha e vertet shqipe nuk asht e bazume ne gegnishten por ne tosknishten. Dhe pra geget qe vazhdojn me perdor gegnishten, jan ignoranta. Kaq ishte diskutimi.

O Vik, Bleta nuk e kishte fare synimin per te sjelle dallimet mes dialekteve te shqipes. Per te flet vetem ne nje paragraf, sikunder permend dhe shume probleme te tjera. Je kapur pas kesaj gjoja fyerjes dhe quajtjes injorance qe i eshte bere "gegnishtes tate", me kot. Por harron dhe nje fakt tjeter, qe jeta zhvillohet dhe evoluon, nje komb dhe nje gjuhe po ashtu... Ne nuk mund te flasim me si ne kohen e Gjergj Fishtes, pasi dhe vete Gjergj Fishta nga ana e vet, nuk fliste si iliret apo si pellazget, nga rrjedh shqipja...

Kjo qe kerkon ti eshte regres, jo progres. 

Bleta ka thene: "pra faktit se gegnishtja po përdoret nga njerëz që nuk ia kanë hiç haberin dhe që përpiqen të mbulojnë injorancën e tyre me të, duke e prishur kështu fare qëllimin e mirë të atyre që duan ta ruajnë e ta shndërrojnë në gjuhën e njehsuar shqipe.

Gje qe do te thote: Njerezit injorante, qe nuk ia kane as vete haberin gegnishtes, fshihen pas saj me idene se kjo ashte gjuha qe me ka mesue nana, dhe prishin qellimin e te gjithe gegeve te tjere te mencur qe duan ta shnderrojne ne gjuhen e njehsuar shqipe!

Dhe mua, B. Kraja apo D. Mesuli ( po marr me te rinjte, se te vjetrit e gegnishtes i kam fort per zemer) nuk me duken aspak injorante. Mbi te gjitha gegenishtja e tyne asht fort e ndryshme nga gegnishtja jote, qe tek e mbramja, mundet me qene ndoj nandialekt i gegnishtes s'njemendte.

 jan injoranta....si gjithe Mixhistet dhe ky te lodh me perceptime kot se koti por pasi merr fuqi edhe nga perrenj smiley . Ja per te te relaksuar zoti VIK: Ne baze te kesaj mbarese me "A"... injorant =shumes Injorant-A" ..duke pretenduar se i ke dhene nje diftong GEGsmiley desha me me skjarue per nje mbarese tjeter te nje emri ..Si asht ma e mrame me thane ne shumes PESHK- A apo PESHQ - ER ? smiley Dhe per te te lehtesuar hiqi syzet e Inatcorit , fshiji syte, dhe lexo drejtpersedrejti se sado me kembengulje qe je shprehur deri tani dhe ate pjese shkencore qe dikur u rreken sikaret e tu te mbronin tek PASKAJORJA , e nxoren me prejardhje SERBO-SLLAVE !Qetsoju dhe meso te gjithperfshihesh ne Shqip pa Dominanca e Genocide smiley

Jam shum e lumtun Zoj qe ju po na spjegoni nenkuptimet e autores ne lidhje me geget e mençun e geget injoranta... edhe per pak po na del se autorja desht me than se ne kte bot ka njerez edhe te mençun edhe injoranta, dhe pse jo, se njerezimi asht i till. Pra, se s'desht me na than asgja.

Ironi fort e holle, Zoj, por prape je larg thelbit.

Shënim: autorja lutet  që të gjitha komentet për këtë shkrim të jenë të shkruara qartë dhe drejt, veçanërisht të sharat.

Në pamundësi për të përmbushur këtë kërkese po jap vetëm një vlerësim 5*!!

Faleminderit.

-Ceshtja e gegenishtes eshte shume e ngaterruar. Personalisht me pelqen gegenishtja e poezive te Shkinkasit, Migjenit dhe Koliqit, por me vjen per te qeshur kur ma flasin, dhe me vjen per te qare kur e permendin si alternative e gjuhes letrare ca si puna e Millosh Kelmendit a si e ka emrin. Per mua eshte thjesht nje rezerve e cmuar ne ndihme te gjuhes letrare.....

per peshkun fluturus...:çashtja e gegnishtes nuk a e ngatrrume po je ti qi ngatrrohesh e te kan ngatrru ata qi ta kan msu shqipen...ta pelqesh ne "poezi" e mas ta pelqesh kur e flasin e tregon Paradoksin ngatrrestar e se si te mas ta njehsosh gjuhen mbi nji dialekt te kulturs(Homeri shqiptar ka shkrue me kyt gjuh e jo vec ata qi permende...dmth me e diskriminu at dialekt e si rrjedhoj ata qi e flasin e qi jan Mazhoranca e popullsis shqiptare tuj perfshi Kosov,mal i zi e Maqedoni...Dialektet jan gjuha dhe gjuha letrare duhet me u njehsu mbi kritere A-politike!Ase te ishte Gegenishtja gjuh letrare masi i permush kriteret:1) Dialekti geg a shkencnisht origjinal-autokton,stoku i fjaleve nga malcinat asht puro shqipja2)Dialekti i veprave te para ne te cilen Shqypja u artikulu,3) dialekti i shumices,ase te krijohet mbi te dy dialektet!Ai qi se dan ket rishikim çdo interes mund te ket po jo at kombtar!

 Dofine! Zamet e ke, po ma boj kabull ene ma shkruj ene iher m'tironce ose m'llapet letrare, ri zoje, se s'un e mor vesht cere ke shkrujt mo termo.

Faleminders Migjenit te madh qi a angazhu ne çashtjen. Dhe per me na fol per ca asht progres -regres ktu a thjesht demagogji e injoranc!ne munges te argumenteve kuptohet....

Vik, flm per argumentet po e di si a nji pun Shqypnia sat a ne llum e vshtir me dal se argumentetve i pergjegegjn me "Ik o mbushu me gjithe teorite e tuja. Robt po flasin gjuhet e huaja si ti kishin te nenes, kurse ju na beni derr derr per dialektet e shqipes." ose njeni tha qi" dialektin ,si pasuni,ta lem rezerv" !!!!???? cme duhet rrezerva kur se perdori,ta shof me dhembje se si shterron?masi nese nuk e perdori,gjuhen ajo humbet. Aduhet than kja gja?Per dike... kurse sa per

"I dashur zoti Hans-Joachim Lanksch!
Unë dhe shqiptarët e tjerë kemi 37 vjet që shkruajmë e lexojmë në shqipen standarde, që duket sikur ju bën alergji. Janë 37 vjet në liri nga separatizmi dhe aparteidi gjuhësor. Janë 37 vjet bashkim. Janë miliona faqe të shkruara dhe po aq të kënduara"---ME TE VERTET TE BASHKUM JAN SHQIPTART SAT....?apo ja tha sa per sy e faqe  ktij te hujit.Gjithca mund te thush vec se jena te bashkum ja. sikur te ishim te bashkum gjuhsisht-kulturalisht a do i kishim kta debate?Po mas u ban marak  se tan te hujt e din e e kan dit para nesh si ishim dhe pse jo mas me na nda krejt  de facto-territoralisht.Edhe kur ishim nen rregjim e besoshim apo kishim "bashkim artificjal" te hujt e dishin si a historia...Ti djali nga elbasani mas u kap me Joakchimin,e me i than na len rahat...?ai ka te drejte me u shpreh,njashtu si ti e si na,as mas u mundo me u justifiku se na s'jena te bashkum.Problemi i gjuhs e ka  vu ne dukje perçamjen e njashtu te jet.Pse?se kur vehet gishti te plaga dikush ta pa ja gjen ilacin e jo me e mlu,ske ca e msheh se qelbzohet edhe ma shum.A ishim na te lir te shkrushim nen komunizem? po miliona faqe te shkrume te indoktrinume sa edhe sat ndihen efektet...
 

Ai qi se dan ket rishikim çdo interes mund te ket po jo at kombtar!

Dafine, (po supozoj qe je e gjinise femerore) ngadale moj zonje/zonjushe, me keto parrulla, se rrjedhimisht mund te jemi te lire te heqim ate "s" (kot keshtu per sport, ku apostrofi?) dhe prape mund te qendroje fjalia. 

Vezë, voe, vë, kjo eshte ceshtja ....?!

Si peshk e shartuar qe jam (gege dhe toske) jo vetem qe me interesojne diskutime te tilla, por ne nje fare menyre "dyanshmeria" me jep mundesine te flas pa "njeanshmeri", dhe pa emocione apo dallime geg vs tosk (pervec se tip barcaletash qe themi ne shtepi fisi i mamit vs fisi i babit smiley)

Mund te shkruaj gjate per kete pune, por dhe nga eksperiencat e kaluara te kesaj tematike, kam arritur ne perfundimin qe eshte pa bereqet, po fare fare.  

Ndaj nje pyetje "gegeve" ketu: cilin version, dialekt te gegerishtes doni qe te perfshini ne gjuhe letrare?  Se nga Elbasani (i facebook te olsib) e deri ne Mitrovice, nga Shkodra e deri ne Shkup) ka disa dialekte (psh, edrus nuk leshon hënën, honen, hanen lol) etj etj etj. 

PS: Toskanishtja e Dante Aligerit qe nuk u konsolidua per masat si italishtja zyrtare e diteve te sotme deri ne vitet 1950 e tutje si rrjedhoje e mas-mediave etj nuk i pengon italianet te mos shijojne ta zeme, kenget napolitane.  Tek fqinjet ne jug, debati katharevusa vs dimotiki s'eshte dhe aq i larget, 1976, e megjithate hic se kane ndonje brenge sot. 

Ju lutem miqesisht peshqeve te pashartuar, pashartum, pashartuem, te mos e kthejne kete diskutim ne sherre krahinore, por mundesisht te ndalen vetem ne ceshtje linguistike.    

Dafin, mos u shqetso, sepse shqiptaret qe flasin geg ne Ballkan jan ma se 70%...

Ktu s'ka argumente, por veç kuja. Pergjigjet qe jap, shoqet e shoket e "autores" apo autorja vet (?) m'i shijne e vazhdojn me i shi. Ktu flet me shum vet, por ne realitet je tuj fol me te njejtin njeri nen njiqind pseudonime. Ktu Enver Hoxha asht çu prej vorrit. Asht gjall ktu.

Hekja e pergjigjeve difton kjart se pergjigjia asht tuj u djeg fort, e ne njejten koh nuk ju a man me u perballu me konkuzionet e fjaleve t'tyne.

vik, Fishta do thoshte "perballue".

shijet pastaj ... shije shije kjo dynja smiley

Keshtu qe brenda mundesive, mos u msho shume "konkuzioneve" ne bold, se na qet pune, pa jo per gje.

E dashur vik,

kur thua:

Ne qofte se nji tosk asht analfabet, kjo gja nuk shihet perderisa gjuha letrare zyrtare asht gjuha toske qe flet aj analfabeti. Por ne qofte se nji geg asht analfabet, kjo gja shihet haptas perderisa gjuha letrare zyrtare nuk asht gjuha geg qe flet ky analfabeti. Por bleta kte nuk e sheh ose s'don me e pa, sepse nuk i intereson thelbi i problemit.

 

e ke shume gabim, pasi nje toske, kur eshte analfabet eshte shume kollaj per ta kuptuar. Ndoshta edhe me lehte sesa mund te kuptohet  nje analfabet gege. Po te jap nje shembull: ne jug tendenca eshte qe te gjitha e-te te behen ë. Psh. ne vend te mendje behet mëndje, ne vend te qen behet qën edhe keshtu me radhe. Nuk me vijne ne mendje por ka edhe shume devijime te tjera te toskerishtes nga gjuha letrare.

Disa me siper permenden qe e folura e Xhozit esthe e padurueshme.  Mund te te them qe une gjej po aq te padurueshme te foluren e Bujar Leskaj apo akoma me keq te Arben Malaj. Edhe pse toske,  mendoj qe kane nje te folur te shemtuar dhe larg te folures letrare.

 

Vik,

"m'i shijne e vazhdojn me i shi"

Nuk jam shumë e sigurt për frazën e mësipërme, dhe pata probleme me kuptimin e komentit. Mendoj se keni dashur të shkruani "fshij" ose gegnisht "mshij". Me sa di unë "shij" është procesi shkoqjes që i bëhet drithit http://www.fjalorshqip.com/Default.aspx

Pres sqarime sipas dëshirës dhe mundësisë. Faleminderit.

M'i fshijne e vazhdojne me i fshi --- kete donte te thoshte smiley

 

Bleta, Aida, Monda... (mungonte Akullnaja dhe Karmapolitik smiley por jam i bindur që nuk do ishin në thelb kundra të parave) në lartësinë e personave që mund të flisnin rreth argumentit(e çuditërisht vetëm femrat e kanë marrë flamurin!!!) dhe nga ana tjetër (po dy femra: Vik e Dafina) që shumë po flasin e gjë s'po thonë.

Një pyetje partizanëve të gegërishtes: Nëse Gjuha Letrare ju duket aq larg dialektit tuaj, mos ju duket se është më e afërt me dialektet e tjera?
Mos vallë për ndonjë korçar (nuk po them nga ata der pe deri... edhe për respekt të të sëmurëve me gripin e thiut smiley ) apo ndonjë lab (nga ata me gjysëm opinge) është më e afërt Gjuha letrare se sa mund ta keni larg juve?

NUK JU KA VJEDHUR GJË NJERI... Gjuha Letrare, në Shqipëri ashtu si në gjithë botën, është një nga mjetet më të suksesshme të luftës KUNDËR INJORANCËS dhe bashkimit kombëtar.

P.s: Vik, përdorimi i dialektit me kokfortësi nga ana juaj tregon më shumë dobësi se sa të bën të dukesh trendy.
 Një fjalë e urtë popullore SHQIPTARE thotë: "Si asht veni bahet kuveni"... këtu i falet e folura në dialekt e mund të shprehen si të munden, atyre që nuk e kanë studiuar gjuhën shqipe , por jo atyre që flasin në dialekt që të mos merresh vesh nga të gjithë... imagjino sa katundare do të dukeshe po të flisje në ndonjë dialekt francez në ndonjë forum francez...

Ky siper flet me nji Niagar fjalsh...si shum ktu qi skan argumente dhe vazhdojn e mohojn realitetin... ata qi thon ma perkthe ne "tironce" e kan kuptu shum mir ca a shkrue dhe demek po tallemi po ju s'talleni me "NE" po talleni me gjuhen me kulturen me VEDIN, duke qen se edhe NE jena pjes e mohume e "juja".

E verteta asht Shqiptart s'jan te bashkum(te perseritet?)mas ju djegin hic se me cashtjen e gjuhs kshu ka me ndejt...

-Dialektet jan gjuha dhe gjuha letrare duhet me u njehsu mbi kritere A-politike!Ase te ishte Gegenishtja gjuh letrare masi i permush kriteret:1) Dialekti geg a shkencnisht origjinal-autokton,stoku i fjaleve nga malcinat asht puro shqipja2)Dialekti i veprave te para ne te cilen Shqypja u artikulu,3) dialekti i shumices,ase te krijohet mbi te dy dialektet!Ai qi se dan ket rishikim çdo interes mund te ket po jo at kombtar!

"Një pyetje partizanëve të gegërishtes: Nëse Gjuha Letrare ju duket aq larg dialektit tuaj, mos ju duket se është më e afërt me dialektet e tjera?
Mos vallë për ndonjë korçar (nuk po them nga ata der pe deri... edhe për respekt të të sëmurëve me gripin e thiut Tongue ) apo ndonjë lab (nga ata me gjysëm opinge) është më e afërt Gjuha letrare se sa mund ta keni larg juve?"---

Sa per ni min kulture:GJUHA SHQIPE KA 2 DIALEKTE per te cilat fola ma lart. Gjuha labe apo korcare apo tironce quhen NËN- dialekte...

Dafinë, nuk asht puna se nuk po dum me folë n'dialekt apo se nuk po dimë... asht marri me kopjue gabelicat qi mburrin vetum sitat e veta smiley.
Për vedi s'po kam problem me t'marr vesh ty a noi tjetër, por njikit lloj robi nuk ja kuptoj se ç'dreqin ka dashtë me thanë:

 

Përgjigja nga Hans-Joachim Lanksch, për Dritan Kiçin Për shkak se Z. Lanksch nuk mundi ta dërgonte si koment përgjigjen e tij për letrën e dërguar dy ditë më parë, po e botoj të plotë siç është dërguar në adresën time.

I nderuem zotni Kiçi,

Shkrimi juej, simbas mendimit tim, ka disa gabime.

1) Gegnishtja nuk asht, siç shkrueni ju, nji dialekt. Dialekti asht nji e folme që përdoret në të folunit pa e kapërcye barrierën e letrarizimit. Shqipja gege, sidomos gegnishtja veriperëndimore, ka kenë dhe asht nji idiomë letrare me nji traditë të pasun e të lavdishme. Prej Buzukut deri te pendat e sotme si Primo Shllaku dhe Ledia Dushi krijohej dhe krijohet letërsi në gegnishte.

2) Ju shkrueni se ç'mendoni se çfarë due dhe mendoj unë, pa kurrfarë pikëmbështeje reale. Jeni marrë me hamendje. Gazeta "Shekulli" ma kërkoi nji tekst për çashtjen në fjalë dhe e botoi me 5 dhetor 2008. Ju ftoj me e lexue tekstin kështu që dini se çfarë mendoj unë për çashtjen e gegnishtes e të standardit gjuhësor, ku due me citue këtu vetëm paragrafin e fundit të tekstit:
"Sa i përket standardit – statusi ante quo sot nuk mundet me u vendosë, nuk mundet me u rivendosë norma e elbasanishtes. Gjuha e sotme zyrtare letrare duhet me u lirue nga korseja e nji standardi të ngurosun. Duhet lejue zhvillimi organik i gjuhës, ku standardi i bazuem mbi tosknishten ka me u shkrî me elemente gege. Kultivimi i gegnishtes letrare dhe liberalizimi i standardit nuk duen me thanë dhe nuk synojnë divergjencën por konvergjencën e natyrshme të idiomave shqipe." ( http://www.shekulli.com.al/news/... .

3) Diktatorët nuk jemi ne që sugjerojmë rishikimin e standardit, por gjuhëtarët e Enver Hoxhës që më 1972 e abroguen (pa fije nevoje) standardin e fituem me konsensus unanim të shqiptarëve të të gjitha viseve shqiptare (Komisia Letrare e Shkodrës, 1916-1917) – elbasanishten – tue dekretue idiomën e udhëheqësve të diktaturës me nji si gjethe fiku gege.

4) Politizimin e çashtjes në fjalë e bajnë ata që gjuhën s'e trajtojnë simbas kategorive të gjuhës por të politikës tue i deklarue kritikët e standardit si përçamës, anmiq të popullit, anti-shqiptarë etj.

Ju përshëndes,
Hans-Joachim Lanksch

 Nga nje ore mesimi abetareje ne gegnisht:

- Shkronja D e madhe e shtypit, shkronja d e vogel e shtypit. (Duke treguar me gisht foton e derrit te vene per ilustrim...) Thiu!

 

Kush te tha ty Pf qer Joakimin e ka zene gripi Thiut ? Te shkuara i qofshin !Por kush eshte i ngeshem mund te merret me budallalleqet Politike qe brockullis ai . Argumenti i tij i prure ketu per pergjigje ne se eshte i vertete eshte i nje niveli Filloresk ! Eshte humbje kohe dhe muallisje te merresh me kete pergjigje te tij. Por si per t'ja vertetuar Shkencerisht nje nga Provat me ne ze qe ka perdorur mund ti kerkohet nje  harte ku perfshihet zona LETRARE e BUZUKUT me kufij administrative ,ku jane botuar Libra  ne Gegnisht dhe eshte  levruar gjuha Shqipe duke ju percjelle Vik-ut dhe Joakimit smiley ! Pa kaluar ne pergjigjen tip vorbe groshesh te kuptimit te Dialekteve me n/dialektet duke i kujtuar se ne Kine ka dhjetra Dialekte smiley dhe..... nje gjuhe ZYRTARE . Do ti ftoja te gjithe keta dashamires nga do qe te jene , me ne krye Lamanshin , te cdo niveli te jene , fansa ose jo, te cdo kategorie shkencore ose studiuesi me nje fjale nga i Pari tek i Fundit qe i duket qe i kane henger hakun e gjuhes GEGE te bjere nje FJALIM a CFAREDO nga NM e tij (ymer paste) A. ZAGOLLI ! Sepse Tosket e kane nje te thene popullore te OSMAN GAZEPIT :" Mos hani ... shume se punet i di Qeveria!"  smiley

"Vik,

"m'i shijne e vazhdojn me i shi"..." mendoj se keni dasht me than mshij"....Bleta,flm per argumentin kundra "Tezës" se artikullit tand...Ca te duket habi ktu qi gegnishtja nuk a standartizu, nuk a levru e si rrjedhim nuk a msu me gramatik e sintaks ne shkolle a??????

e din ti pse a bastardu ndoj fjal ne ket menyr se "neve" KUNDER-kundrejt "JUSH" na a dasht me msu Toskenishten e sat ëme...(gjuhen e nans tande dmth. Gjyshja jeme e thot korrekt me "mshi" kurse une tuj ken se jam shkollu ne Tosk ,dialektin qi flas ma perzi, ma thy me tosknishten.se di a e kap ndopak muhabetin.Gegnishtja jon nuk a gegnishtja e mirfillte se ne kundershti me ju s'na a dhan mundesia me e msu si duhet ne shkoll.Na gegt jena shkollu ne tosknisht.

2)peshku,para se te jeni kritik me realitetin ne SHQIPNi ,me SALEN etj duhet te jeni ma korrekt me vedin dhe me ne.Pra te jeni te paanshem qi te na perfaqsoni te gjithve e jo vec nji an.Edhe 1 her po ju tham vendosni Foton reale te kongresit te gjuhs.Nuk keni asnji arsy me e hek perkundrazi me e ri-vu per mas me diskriditu vedin e LIRIN E FJALS e te SHPREHUNIT per te cilen kisha dhan shum ma shum sesa a paraqitja e realitetit pra e nji fotoje.Flm per mirkuptimin.

* Eksperte dhe lektore e politikave te BE-se dhe integrimit europian, autore e librave mbi Shqiperine dhe BE-ne.
___________________________________

Ja shikoni kete fjali. Eshte marre nga nje artikull ketu "Aplikimi, paciperi dhe mashtrim" (dicka e tille). Ka ligjeruar nje studiuese, Zj. Bogdani. Nuk jam ndalur ne ligjerimin e saj, por ne fund te shkrimit eshte kjo fjali me lart.

Nuk di kush e ka shkruar, gazeta apo vete autorja. Por di qe kjo fjali eshte nje SEMUNDJE E VERTETE NE TRUPIN E SHQIPES.

Blete, Aide, mund te ndajme ndonje fjale ne lidhje me kete fjali ?

Vërtet që është sëmundje ajo fjali... ashtu si komentet e tua, është e shkruar pa ë dhe ç , për kusurin, për kë merr vesh shqip, është në rregull ai sqarim smiley

pershendetje!

faleminderit! me paski sjelle si shembul te te shkrujtmes gegnisht. gegnishtja ime eshte nje perzierje lumjano-lezhjane-letrare. dikur pata shkrujte nje poezi dhe kishte nje varg "kane ike do kohe oj zemer" (te libri e c'ka se erdh pranvera) dhe duke qene se kam kalu shume kohe ne oborr te filologjikut i hyme me shoket ketij debatit. kane ikur ca kohe o zemer, dhe te gjithe toskereshat e gegereshat rreth kembengulen per ate te paren. dhe qe atehere se kam vra ma mendjen per dialektin.

ti se di moj blete ca kam heqe te gazeta ku punojshem se kishin nderru edhe çertefikaten ne certefikate, autobuzin ne autobus, mejdanin ne mejdan. lamsh e kishin ba.

masanej nese vlen fjala jeme si studiues gjuhe dhe etnografie besoj se koha tash po rregullon gjithcka. do te kete nje futje me doemos te gegerishtes ne gjuhen zyrtare dhe nje shkrirje te te gjitha dialekteve. me erdhi keq kur mora vesh se duan me heqe fishten prej letersie.

dhe me vinte me qeshe kur mesuesja ime e letersise ne universitet (derr te pasmesh) nuk lexonte dot camajn. eshte humbje per te. une i dua camajn e kutelin. dhe i lexoj pa merak. ah, camaj shkruan ne dialektin e dukagjinit, dmth te bregut verior te drinit, dicka mes tropojances e shkodrances qe s'eshte pukjance. por eshte i mrekullueshem.

Shkinaks, ne mund t'ja lejojm vedit me e hek Fishten prej letersiet,ja per gja po yhuuu sa si fishta kena na,mandej s'kena nevoj na me e studiu se e studiojn ne universitet kroatet, asht nji pjes e jona ilire qi e kryn at pun angari per ne...jena popull me kultur europiane ne me taban e tradita e me mend ne kry!

"Lahuta e malcise" permbledh gati gjysmen e fjalorit te gjuhes shqipe.

Nje poet shqiptar qe nuk ka lexuar ndonjehere Fishten, dhe ne origjinal (sorry, cave keshtu iu duket, sikur duhet lexuar me perkthim), eshte POETUC.

Per "Lahuten", e jap tere poezine shqiptare te pas 2000-it, dmth, tere poezine internetore. Kete te fundit do ta quaja "ndotje ekologjike" ne krahasim me Fishten.

a ban me pvet, shka asht ikjo lahuta e malcies? kush a qky fishta? sun u lodht tue fol' per shqypen a? ka dek shqypja, vec gegnisht e tosknisht jena ka folim, demotiko, se diq katharevusa! rrnofte dekonstruktivizmi, nalt e ma nalt qendra e kultur's botnore, rrnoft hurbineku (si emen shkau o ka duket). aj qi s'e kupton s'asht geg, ata qi e marrin vesht, sun jan shqiptar, por vec illyri proprie dicti.

tram: kembim;

bej tram: shkembej drejtperdrejt dy vlera.

<Shembull: bej tram Fishten me gjithe letersine ndotese internetore te pas 2000.>

bullshit: Foolish, deceitful, or boastful language.

<Shembull: kemben krijuesit e post2000-it ndotes ekologjik per Fishten, kur edhe Fishta edhe "internetsit ndotes" jane for free ne internet, dhe nuk i prishin asnji lloj pune njeri tjetrit e qe mund dhe duhet te bashkjetojne harmonikisht fare>

Ligjerate e zhdrejte nga Fishta: Po te mos kisha pas pak shans si fmij qe me cune ne shkolle, sot do isha nje alamet KATUNAR* 2 metra i gjate.

Fishta mendohet te kete thene pak a shume edhe: Jepini nje shans edhe krijimeve internetore pas vitit 2000, mos e rrudhni zemren"   smiley   

* Perkufizimi per "KATUNAR" upon request.

nejse. ke te drejte djale. hurbinek. edhe une mundem me ble fishten nese me duhet me zgjedhe mes tij e nje te riu. por meqe fishten e kam ble, e kam lexu kam ra ne dashuri me ta, dhe meqe nuk jam aq besnik, tash po m'duhet me ble noj liber tjeter. pres me padurim qe shqipja te nxjerri emra te tjere, te medhenj dhe me plas zemra kur nuk ka. por si fishta me lahuten eshte edhe kuteli. e ke lexu e madhe gjema e mekatit. nese do blejsh liber tjeter merre edhe kete se nuk te ha shume kohe me e lexu po ma shume me e kuptu.

nje kuriozitet. duke lexu lasgushin kam hase dikun nje balade per nje malsor (malsor ne gjuhen shqipe timen do te thote "prej malesise se madhe", si lumjan apo skraparlli, nje term qe keqperdoret shume dhe duhet me pase kujdes kur e perdorim) qe shkruan ne menyre te mrekullueshme per krejt veriun. dhe duhet me e pase edhe ate.

nejse, pas 2000, duhet me lexu se ka mundesi e humbasesh noj gja qe ka me kane krenar me ta yt nip, se sidoqofte shqipja ka me jetu ma shume se na, dhe ka me jetu e bashkume. me fishten e frasherin, me camajn e kutelin, me xoxen, podrimen, markon, pashkun e shume e shume te tjere qe e bejne shqipen te bukur, te mrekullueshme e mua krenar qe mundem me i lexu ne origjinal e me thane KETO JANE FISI JEM.

Shkinaks, Sa kohe qe do te lexoj kesi xhevahiresh sic ne kete faqe, me poezi te "drunjta" e me proza te "dhejta", une do te rri tek Fishta qe ishte nje enciklopedi fjalesh, per shembull baraz me Akademine Shqiptare bashke, plus Ismail Kadarene, dhe hajt po e jap dhe Dritero Agollin si bonus. Nja dy-tre postime me lart, para se t'ia mesynin te "mencurit", solla nje fjali qe e gjeta ne fund te nje shkrimi. Edhe thashe qe fjali te tilla jane gangrena e shqipes. Ja nje fjali tjeter qe e kapa sot, ne nje teme per nje vrasje qe paska ngjare diku. Fjalia e pare e shkrimit thoshte : "Deputeti i Partise Socialiste, Fatmir Xhindi eshte vrare mbremjen e sotme ne Roskovec, pasi eshte qelluar me arme zjarri." Kush me thote, c'do te thote "eshte vrare mbremjen e sotme" ?

Meqë s'jam as poet dhe as poetuc, po të përgjigjem unë duke të të kujtuar që e ka përcaktuar mirë se për cilën mbrëmje flitej... sepse mund të flitej edhe për "mbrëmjen e djeshme" (është vrarë në mrëmjen e djeshme) ose për mbrëmjen e pardjeshme ( është vrarë në mbrëmjen e pardjeshme).

Sa për atë fjalinë tjetër provo dhe thuaj se çfarë nuk ke kuptuar mbas spjegimit... se nuk lodhemi me t'kthy përgjigje dhe, me sa t'kemi takat, do të përpiqemi të të bëjmë rob edhe ty smiley

mbremjen e sotme

e forte! 

kyt xhevahir duhet me e rujt.

kjo do te thot se kur 2 neuronet e autorit te ksaj thaniet jan taku bashke njeni me tjetrin, kan marr flak (prej hallit !) dy fjal prej her ... edhe "sonte" edhe "sot", dhe ka dal shprehja "mbremja e sotme"..

Hurbinek.

Marr guximin, ne qofte se me lejohet, per ti dhen spiegim asaj fjalie.

Shqiptari gjithmon gjate dites, per mbremjen e kaluar ka thene " mbreme".

Meqense latinet thojne "sonte" edhe ne kemi filluar ta perdorim, por gabojme kohen.

Latinet thojne "mbremjen e sotme" kur ngjarja ka ndodhur pas mesit te nates, d.m.th. pas ores 24, sepse nata dhe dita jane te dates X.

Ne qofte se ngjarja ka ndodhur para ores 24 te dates X, ataher edhe latinet thojne "mbreme" sepse i perket dates Y.

Nuk e di a jam treguar i vleshfem?.

drang e drung këmborë e madhe, qumështi gjysëm okare.

Lumidrin,

Me sa e di une ate "shqypen" e katundit tim qe vlen me shume se nje qerre me libra te Agollit ose Karakollit, ceshtja eshte keshtu :

Shqipja ka :

Pasneser mbrema.
Neser mbrema.
SONTE.
Mbreme.
Parmbreme.

Mbremjen e sotme, une kesaj i them turllumushtisht.
Mbremja e sotme eshte SONTE (nese nuk kemi vajtur ende ne te),
dhe MBREME (nese kemi dale nga kjo sonte).

Gjithashtu, shqipja e "drunjte" e klanit thote :

"eshte vrare..." "pasi eshte qelluar me arme zjarri".

Ka "vrare", ka dhe "ekzekutuar".

Hasan Zyko Tamburi u vra ne lufte. Ketu nenkuptohet : eshte vrare nga nje plumb qe nuk ishte i destinuar per Hasan Zyko Tamburin dora vete, por ishte destinuar per nje ushtar cfaredo te cetes se Hasanit. Dmth, ai pisi qe ka terhequr kembezen, nuk e njihte fare Hasanin, por thjesht qellonte mbi nje armik cfaredo.

Hasan Zyko Tamburi u ekzekutua mbreme. Ketu nenkuptohet : dikush ka qelluar mbi Hasanin sipas nje plani te paracaktuar, po qellonte mbi Hasanin si Hasan, dhe jo mbi nje armik cfaredo.

Dhe ne rastin e Fatmir Xhindit, ai nuk eshte vrare por eshte ekzekutuar.
________________

Per fjaline e pare qe pata shtruar per debat, po flas njehere tjeter, se edhe po pertoj : une shkruaj, e Llapçinet fshij, une e kam ca me te veshtire, ti e di mire.

Mbremjen e sotme, une kesaj i them turllumushtisht

Edhe mua," Mbremjen e sotme"nuk me duket si mire.,me duket se me shqip thuhet.,

Sonte mbrema!...dialekti i jugut..

Bile eshte edhe nje kenge humori,ne nje dasem kur njerzit e cunit mburnin me kenge cunin e tyre , nusja ja merr kenges:

Mos e mburni,

dhendrin, o,

Sonte mbrema,

o ta sho!   smiley

Ne nje shkrim me titull : "Gjuha qe vret shqiptaret", Arben Rrozhani shkruan dicka qe mund t'i veme si nentitull :

... DHE SHQIPTARET QE VRASIN GJUHEN.

"Nuk është e rastësishme që eurokomisari për zgjerimin, Olli Rehn, duhet të shtojë pas këtyre kushteve edhe gjetjen dhe vënien para drejtësisë të autorëve që i morën jetën një ligjvënësi në Shqipëri."

KA NDONJE QE I BIE NE TE KESAJ FJALIE ?

Une s'mora vesh gje... sado qe e lexova disa here... smiley

Kjo eshte dhe arsyeja qe une nuk e shoh rrezikun aq shume tek shtremberimet e drejtshkrimit te fjaleve sesa tek te shkruarit pa logjike, pa sintakse te rregullt.

Shqipja nuk demtohet ngaqe une i them qumeshtit tamël apo dhalles kumsht. Perkundrazi.

Shembuj te tille percudnimi te shqipes, ka plot.

Aida, hidhi nje sy vetem fjalise se fundit qe sapo shkrova. Pse kam vendosur presje pas "shqipes" ?

Sepse fjalia me lart eshte nje shkrim ndryshe i kesaj fjalie te rregullt :

Ka plot shembuj te tille percudnimi te shqipes.

Dhe kjo fjali eshte nje fjali pavetore, nuk ka kryefjale. Njelloj sic mund te themi ne anglisht "There is". (ne kete rast, nuk ka presje pas "ka plot").

Kur fjalia permbyset, dmth shkruaj foljen "ka" pas kundrinorit te drejte "plot shembuj...", atehere fjalia crregullohet sintaksisht dhe aty duhet nje presje.

Kundrinor - presje - kryefjale pavetore - kallezues.

shembuj - presje - (ne shqip mungon, nenkuptohet) - ka.

Shiko tani, aida, shembullin e pare, ate ne lidhje me shkrimin e Zj. Bogdani :

Nje nder kanceret qe po gerryen gjuhen shqipe eshte shpartallimi i plote i kufinjve midis trajtes se shquar dhe asaj te pashquar, njejes dhe shumes.

Nejse, njehere tjeter.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).