Çobo shqiptari

Gazseta Telegraf

 

 

Të vdekurit e pa kallur nuk janë krejt të pa nevojshëm. Ndonjëherë bëjnë edhe ata të zinj disa punë të bardha. Një i tillë nga ata fosilat që i ka me bollëk Tirana dhe që nga zyra s'i shkul dot as vinçi, u bë sebep që ndodhi e gjitha kjo. I ngordhuri që më telefonoi me zë varri më njoftoi se diku do bëhej një festë. Ik o katran, i thashë, se nuk merrem unë me festa. Jo - jo, tha meiti, prit - prit, nuk është festë apo aheng si kujton ti. Është më tepër se festë. Është fjala për një Rit, Rit i lashtë pagan që kryhet me ardhjen e Pranverës, në nderim të Jetës dhe virtyteve, Punës, Urtësisë, Dashurisë, Mëshirës. Aty, me telefon në dorë, sa s'më mbeti fryma. I vdekur që interesohet për Rit dhe virtyte ! Epo këtu duhet të ketë diçka, thashë me vete, përderisa të vdekurit janë ata që Jetës j'a dinë kimetin më mirë se të gjallët. Dhe, pasi e mora pak veten, pa hë pa hë, vazhdova, pa thuam për se është tamam është fjala ?! Ngordhalaqi seç shqiptoi edhe ca fjalë të tjera mes të cilave mezi dëgjova...vreshtë...rrush...verë...të ftuar. Ik o ik, lermë të vdes rehat s'e s'ditke gjë të saktë, j'u përgjigja. Sa nuhata, kur i zuri veshi "vdes", hija u gjallërua. Unë e di, tha, që ti ke problem benzinën që do djegësh deri tek Ura Vajgurore. Por mos u bëj merak. Vi unë me ty, të bëj unë shoqëri, dhe ta paguaj unë benzinën. Benzinë, shoqëri, urë, vajgur, dhe sidomos merak, por sidomos - sidomos shoqëri me një të vdekur në makinë si nëpër balada mbi kalë, ma nxitën aq shumë dëshirën sa më në fund ftesën e pranova.

Kjo ndodhi një ditë përpara Ritit. Të nesërmen, kur më së fundi duhej të bëhej nisja e lumnueshme drejt gjethes së rrushit, verës dhe benzinës së paguar, hija më telefonoi përsëri me disa fjalë edhe më të mbytura prej të cilave s'mora vesh asnjë, dhe fjalët e mbytura të hijes dhe vet' hijen hiç s'i mora vesh nga ikën e ku u tretën.

Kështu ndodhi që pas këtyre peripecirave, atë mbasdite drejt Ritit të vjetër u nisa vetëm.

Pak pa arritur tek Ura Vajgurore, në të djathtë, përtej i zymti Shpiragu, këtej, rrëzë kodrave, mes vreshtave, "Kantina e Verës Çobo". Fantastike vila. I madhërishëm peisazhi. E hatashme vreshta. Të magjishme të gjitha.

Çka atje bie menjëherë në sy është; "Vila Çobo" më e lartë dhe më e madhe se "Kantina Çobo". Vila, ndërtuar sipas një modeli apo projekti që Zoti e di ku mund ta ketë gjetur ai që e ka ideuar dhe ndërtuar. Tejet i ngjajshëm ky projekt me vilat shqiptare të mesjetës së thellë që shihen nëpër gravura nga koha kur Skënderbeu s'kishte lindur; Themel i trashë dhe i lartë guri. Tre kate tepër të larta. Ballkone druri rretheqark. Çati e madhe e kuqërremtë dallgë-dallgë si det në furtunë. E mir' o mir, me kë e ke ore ! E si mund ta bënte "Çobo Shqiptari" "Çobo biznesin" më të madh se "Çobo Vilën" ?! Çfarë Shqiptari do ishte ai po të bënte atë gabim të pa falshëm ?!

Gjithçka këtu dëshmon, fuqi, energji, gjallëri, jetë, të ardhme, shpresë. Por mbi të gjitha, histori dhe shqiptari'. Jo shqiptari' urbane metropolitane me naze dhe bojna dhe ojna ! Shqiptari' e pastër, e thukët, e ngjeshur, e vërtetë.

Disa qindra të ftuar. Miq, shokë, farefis, autoritete shtetërore, autoritete diplomatike, gra, burra, të rinj, të vjetër, djem, vajza, fëmijë.

Pa t'i hedh një sy Kantinës sa të nisë ceremonia. Po a mjafton vallë një sy për ta parë tërë këtë ?!

Kantina ku vinologu Çobo Shqiptari përgatit e ruan Verën nuk mund të mos ishte e tëra zhytur në freskun e nëntokës. Aty nën dhe' të Kantinës Çobo Shqiptari ka ngujuar krejt teknologjinë e Italisë. Madje vet' Italinë ku ka punuar dhe fituar dhe i ka thënë Italisë; Unë Çobo Shqiptari di ç'bëj. Ti Itali duhet ta dish se koha kur t'u desha unë ty ka mbaruar. Tani është koha kur më duhesh ti mua. Prandaj rri aty në fresk dhe mos bëj gëk ! Nja dhjetë a njëzetë çisterna vertikale gjigande çeliku italian të pa ndryshkshëm ngjyrë qumështi plot me verë. Për shkak të disa pikave që u kullojnë si lotë çisternat duken si Don Kishotë që në gjysëm errësirë s'dihet pse qajnë, ndoshta për kohërat e shkuara. Krahas çisternave italiane plot me kapakë, me vidha, tuba dhe rubineta, në një hapësirë të nëndhëshme gjithaq të madhe, Çobo Shqiptari ka ndërtuar një qilar me Verëra. Llojlloj shishe Vere në rafte druri rrëzë murit. Shishet të vendosura të gjitha drejt, të gjitha më këmbë, të gjitha të taposura. Të errëta, të ndritura, të vogla, të mëdhaja, me gryka të ngushta a të gjëra, me qafa të gjata a të shkurtëra, shishet e qelqta duken si femra. Jo si ato të rrafshuarat me kremra, të tonizuarat me masazhe, të bonifikuarat me pompa, të gjallëruarat me streçinga, por Femra të vërteta. Dhe, të gjitha të reja, disa vjeçare. Por që Çobo Shqiptari, me vizion prej ëndërrtari dhe imagjinatë prej biznesmeni, i ka bërë të duken të vjetra qindra vjeçare. Sei un vero maestro o Çobo Shqiptari !

Kishte dhe ambiente të tjera ku nuk u futa. Nuk u futa sepse kaq më mjaftoi e teproi. Me kaq u ngopa e u stërngopa. Dhe syri më s'më shihte. Dhe këmbët më s'më mbanin. Dhe mëndja më s'më nxinte. Edhe pak po të kisha ndejtur mes atyre verërave si femra, me siguri do nisja të qaja. Prandaj nga gjysëm errësira dola.

Jashtë kishte nisur ceremonia.

I pari dhe i fundit, pra i vetmi që foli, ishte pronari, Çobo Shqiptari, Çobua, ky mesoburrë tipik shqiptar shekullor i rreshkur i ngjeshur nga ata që s'u lëviz qepalla, mbahej në dukje, por përbrënda dridhej i tëri. E folura e tij nuk ishte e folur. Ishte një ekstazë, si gjithë ekstazat, e shkurtër. Çobo Shqiptari, ay që merret me italira, teknologjira, hardhira, dhe verëra, së pari është Poet, pastaj të tjerat. Dhe foli Çobua ca fjalë. Dhe sokëlliu Shqiptari ca gjëra. Në jerm të plotë të gjitha. Për kur ishte fëmijë. Kur me sytë e ibyrur nga Drita rrokullisej mbi lëndina tek shihte malet, kodrat, fushat, Qiellin, duke ëndërruar vreshta dhe rrush dhe verë, dhe si t'i bënte të gjitha të tijat, si t'i fuste të gjitha brënda vetes, edhe retë në Qiell, edhe Dimrin me ngrica, edhe Vjeshtën e ngarkuar, edhe Diellin e nxehtë, dhe Pranverën e freskët.

Pasi heshti Çobo Shqiptari, u krye Riti. Si në kohët e para ! Me vajza të bukura me veshje kombëtare të vjetra plot shamira dhe rripa dhe xhingla, që mbledhin gjethe rrushi nëpër vreshta. Burra seriozë, edhe ata me jelekë dhe xhubleta, feste, xhufka mbi opinga, ngjyra dhe ojna, që mes vreshtash u bien fyejve të gjatë, vajtimthi si nëpër epe dhe balada.

Pas Ritit, të ftuarve u tha të venë tek disa tavolinave jashtë, mbi bar të freskët ku kishte të ngrëna. Mbi ato tavolina ishte ç'ishte e kishte ç'kishte ! Mbi ato tavolina nuk kishte vaj, as vergine, as të rafinuar, por ullinj të zinj, të mëdhenj të butë të shijshëm. As Mocarela zhytur në ujra, por Djathë të bardhë. As të tjera djallëzira si nëpër restorante të shtrenjta, por kuleçë me gjalpë, Japrakë me gjethe rrushi. Dhe natyrisht lumenj me verë ndryrë brënda brokesh qelqi të pastra.

Pas kësaj më thanë se, mu aty mes rrushit dhe verërave, mu mes asaj kryevepre ku takohej moderniteti dhe lashtësia shqiptare, do bëhej një paradë mode me veshje të lashta dhe do paraqiteshin piktura. Por unë aty, i dehur dhe i ngopur, më s'kisha ç'bëja. Dhe i vetëm si erdha, u largova. S'do mënt që s'mund të kthehesha nga erdha. Prandaj, një t'u kthyer majtas në Fiershegan dhe mespërmes Myzeqesë j'a thera. Aty nëpër muzg dëgjova zëra nate, cinxrra dha bretkosa, pashë xixëllonja, dhe mes qiparizesh Kisha të vjetra. Diku më doli përpara një çudi në formën e një dritë verbuese që më hutoi krejt dhe desh' rash në kanal me gjith' makinë. Ç'ishte ?! Ishte një traktor i cili, tek ikte, një dritë të vetme të fuqishme që kishte, nuk e kishte përpara, por mbrapa ! Traktori ikte përpara dhe ndriçonte mbrapa ! Dhe ikte e ikte traktori, pa ia bërë tërr syri, domethënë drita. Sipas traktoristit nga Krutja a nga Ngurrëza , unë e kaluara nga mbrapa, traktorin pasi ta kaloja, siç e kalova, do isha e ardhmja, por për këtë duhej që së pari të verbohesha, pastaj ta kaloja. Aty m'u kujtua Çobo Shqiptari kur tek ikja nga Riti dhe Kantina më luste të rrija duke më thënë; Ky Rit nuk është as i vjetër as i lashtë, por krejt i ri. Unë me punën, djersën, dëshirën frymëzimin, entuziazmin, vullnetin t'im e kam shpikur vet' këtë Rit. O Çobo, o krijues ritesh dhe baladash të reja në pritje të bëhën të lashta, o ti që s'tundesh nga e jotja, ç'thua a mavri ?! Ti qënke si unë që u dehke me japrakë. Mir' o mir' i thashë, vazhdo rrugën e shqiptarisë. Mbahu dhe kurrë mos u tund nga e jotja. Perëndia do jetë me Ty!

Kështu, unë që kam mbi dhjetë vite pa dalë nga Shqipëria, atje u betova se edhe për një mijë të tjera nuk do dal pa u liberalizuar vizat. Dhe, duke falenderuar të vdekurin që u bë shkak ta prek këtë mrekulli Jete, mespërmes Myzeqesë së dridhëshme ika, u largova, nga vilat dhe bizneset e Çobo Shqiptarit, ku s'hëngra por u ngopa, ku s'piva por u deha.

5 Komente

Paska filluar të flasë edhe me të vdekurit i ziu... keq puna!

Në rrjeshtin e fundit thotë: "s'hëngra por u ngopa, ku s'piva por u deha", por gjatë leximit, i vetmi mendim që më kalonte nëpër kokë ishte: A nuk ishte ky që na ftonte (mes dhallës dhe rakis&eumlsmiley që të ktheheshim, ndërsa tani nuk i pëlqekërka "italiani"?

shkrim qe duhet lexuar... perderisa ka vetem nje yll...

Shkrimi si do qe te jete,ka dicka te bukur ne drejtimin e te shkruarit,dhe kjo tregon se Ypi eshte mjeshter i fjales se shkruar,di te tregoje me shkrim,ka shrheje te pasura, popullore myzeqare(Ypi nga Berati eshte ?)por ideja dhe pakenaqaiste e tija,ose botekuptimin se si ai e ka ne trurin e tij ,eshte dicka tjeter...

Ky Ypi me te vertete te ngjan me portretin e kronikanit tek filmi Skenderbeu smiley Here i kendshem, krijues e relaxues e here i marre , i eksituar e i reshkitur. Me bukur merr kuptimin kjo prurje sikur te imagjinohet si CORB-o/a SHQITAR-i / a. Kendshem z.YP!

 Bukur, me pelqeu. Ishte tamam Edisoni letrar dhe jo Edisoni horror. Fundi i tregimit ishte i perkryer ; 

"...Kështu, unë që kam mbi dhjetë vite pa dalë nga Shqipëria, atje u betova se edhe për një mijë të tjera nuk do dal pa u liberalizuar vizat. Dhe, duke falenderuar të vdekurin që u bë shkak ta prek këtë mrekulli Jete, mespërmes Myzeqesë së dridhëshme ika, u largova, nga vilat dhe bizneset e Çobo Shqiptarit, ku s'hëngra por u ngopa, ku s'piva por u deha.."

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).