Ankimi i PS në Gjykatën Kushtetuese

Këtu keni të botuar të plotë kërkesën e depozituar në Gjykatën Kushtetuese nga Partia Socialiste me qëllim shpalljen antikushtetues  të ligjit nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”. Bashkë me ankimin po botojmë të plotë dhe Ligjin nr. 10034.

 

K Ë R K E S Ë

 

Përpara :              Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë

 

Kërkuesi :           Grupi i Deputetëve nënshkrues të poshtëshënuar.

 

Me objekt :  

1.Shpalljen si të papajtueshëm me Kushtetutën e  Republikës së Shqipërisë të ligjit nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”.

 

2.Pezullimi i zbatimit të ligjit nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të          administratës publike dhe të të zgjedhurve”.

 

Subjekte të interesuar :

                                                1. Kuvendi i Republikës së Shqipërisë.

2. Këshilli i Ministrave i Republikës së Shqipërisë.

3. Presidenti i Republikës.

4. Gjykata e Lartë.

5. Këshilli i Lartë i Drejtësisë.   

6. Prokurori i Përgjithshëm.

7. Avokati i Popullit

 

Baza ligjore :                          1. Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë nenet 131, shkronja “a” dhe 134/1, shkronja “c”.

2. Ligji Nr.8577, datë 10.02.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese”, Nenet 45, 49/1, 50 dhe 51.

 

 

Të nderuar Anëtarë të Gjykatës Kushtetuese !

 

Kuvendi i Shqipërisë, ka miratuar ligjin Nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”.

 

Proçesi i “pastrimit” është një nga instrumentet e përdorura nga shoqëritë post-diktatoriale (që me vergangenheitsbeëältigung-un në Gjermaninë e sapo dalë nga nazizmi e deri tek aktet e lustrimit në vendet ish-komuniste të Europës Lindore) për të tejkaluar të kaluarën e hidhur, duke rigjetur identitetin e tyre nëpërmjet një procesi historik, i cili është një element i transparencës së hapësirës publike dhe kusht thelbësor moral për vetëdijen e shëndoshë publike me qëllim mbrojtjen e demokracisë kundër reminishencave të totalitarizmit.

 

Për këtë shkak, ligjet e lustrimit kanë qenë ligje që janë miratuar menjëherë pas rënies së regjimeve totalitariste dhe kanë pasur për qëllim kufizimin e përkohshëm të aksesit në shërbimin civil, kryesisht të bashkëpunëtorëve të shërbimeve sekrete dhe të personave që kanë mbajtur funksione partiake apo të tjera rëndësishme, vendimmarrëse, gjatë këtyre regjimeve.

 

Edhe Shqipëria, në vitet 1990, si një vend që sapo dilte nga një regjim komunist diktatorial, është përfshirë në  këtë proçes duke miratuar ndër të tjera edhe këto ligje :

 

- Ligjin nr. 7666 datë 26.2.1993 “Për Krijimin e Komisionit për Vlerësimin e Lejeve për Ushtrimin e Avokatisë dhe për një Ndryshim në Ligjin Nr.7541 date 18.12.1991, “Për Avokatinë në Republikën e Shqipërisë”;

- Ligjin nr.8001, datë 22.9.1995, “Për Genocidin dhe Krimet Kundër Njerëzimit Kryer në Shoqëri gjatë Sundimit Komunist për Motive Politike Ideologjike dhe Fetare”;

- Ligjin nr.8043, datë 30.11.1995, “Për Kontrollin e Figurës së Zyrtarëve dhe Personave të Tjerë që Lidhen me Mbrojtjen e Shtetit Demokratik ”, ligj i cili pas shumë kritikave të faktorit ndërkombëtar, është ndryshuar disa herë me ligje të mëvonshme dhe konkretisht me ligjin nr. 8220, datë 13.05.1997, kur në mazhorancë në Kuvendin e Shqipërisë ishte Partia Demokratike, si dhe me ligjet nr. 8232, datë 19.08.1997, dhe nr. 8280, datë 15.01.1998, kur në mazhorancë në Kuvendin e Shqipërisë ishte Partia Socialiste.

Ligji  nr.8043, datë 30.11.1995, “Për Kontrollin e Figurës së Zyrtarëve dhe Personave të Tjerë që Lidhen me Mbrojtjen e Shtetit Demokratik” (i ndryshuar), si një nga ligjet bazë të procesit të lustrimit, i cili në vetvete është  një proces i përkohshëm (i përcaktuar nga rrethanat), i ka shteruar efektet e tij më datën 31 dhjetor 2001.

 

Pavarësisht përfundimit të procesit të lustrimit të përcaktuar me ligjet e mësipërme, mazhoranca aktuale, në mënyrë  krejtësisht të njëanshme, miratoi ligjin objekt kundërshtimi kushtetues, ligj i cili duhet thënë se është  një variant i ngjashëm, por më radikal për sa i përket rrethit të subjekteve dhe të kushteve të papajtueshmërisë së funksioneve, nga sa parashikonte ligji nr.8043, datë 30.11.1995, “Për Kontrollin e Figurës së Zyrtarëve dhe Personave të Tjerë që Lidhen me Mbrojtjen e Shtetit Demokratik” (i ndryshuar).

 

E gjejmë me vend të vërejmë se, në të gjitha demokracitë e reja të lindjes ish-komuniste, ndërsa shoqëria është prezantuar me nevojën për të rivënë drejtësi, ligjet e lustrimit kanë qenë mjaft të debatueshme dhe kanë shkaktuar jo pak polemika në lidhje se mbi çfarë standardesh ligjore duhet të vlerësohej e kaluara totalitariste dhe nëse ky vlerësim do të ishte një vlerësim politik, apo ai duhej të bazohej në vlerat e reja demokratike, në themel të së cilave ishin parimet e reja kushtetuese si shteti i së drejtës, mbrojtja e dinjitet njerëzor, parimi i proporcionalitetit, drejtësia sociale, trajtimi i barabartë, etj. Edhe pse pranohet që, edhe në shoqëritë demokratike ligjet mund të kenë karakter politik, përsëri është e qartë që parimet e mësipërme kushtetuese mbi të cilat këto shoqëri bazohen, përcaktojnë vijën  kufitare nën dhe përtej të cilës këto ligje nuk mund të kalojnë.

 

Në lidhje me ligjin objekt shqyrtimi vëmë në dukje se ky ligj është  kundërshtuar me shumë forcë edhe nga faktorë të jetës publike dhe private në vend, ndër të cilët veçojmë Këshillin e Lartë të Drejtësisë, shoqatat e gjyqtarëve, shoqatën e prokurorëve dhe shoqatën e avokatëve. Kundër projektit dhe ligjit janë shprehur edhe shumë institucione ndërkombëtare dhe shumë vende mike që asistojnë në vendin tonë në procesin e konsolidimit të demokracisë dhe të shtetit të së drejtës si p.sh.: Presidenca e Komisionit Europian (BE); Këshilli i Europës përmes Sekretarit të tij të Përgjithshëm; Ambasada e SHBA në Tiranë dhe zëdhënësi i Departamentit të Shtetit të SHBA; OSBE - përmes Prezencës së saj në Shqipëri etj.

 

Kjo për arsye se ky ligj cënon rëndë parimet e kushtetutshmërisë (nenet 4, 81/2, 116, 124, 127, 128 të Kushtetutës), të ndarjes dhe balancimit ndërmjet pushteteve (neni 7), të funksionimit të shtetit të së drejtës (preambula e Kushtetutës dhe fryma e saj), të pavarësisë së gjyqësorit dhe të patundshmërisë së gjyqtarit (nenet 135, 137, 138, 139, 140, 145, 147), si edhe disa nga të drejtat dhe liri kushtetuese themelore, si p.sh. të drejtën për punë (neni 49), të drejtën për të mbrojtur nderin dhe dinjitetin njerëzor (neni 3), të drejtën për tu prezumuar i pafajshëm (neni 30), të drejtën për të mos u ndëshkuar dy herë për të njëjtin veprim (neni 34) dhe të drejtën për tu zgjedhur (neni 45). Ligji bie gjithashtu në kundërshtim edhe me parimet e Keshillit te Europës të mishëruara në Reazolutën nr. 1096 të vitit 1996 dhe kriteret e përcaktuara në kapitullin “Orientime për të garantuar përputhjen e ligjeve të lustrimit dhe të masave të ngjashme administrative me rregullat dhe kërkesat e shtetit ligjor e të së drejtës” të formuluara në Doc. 7568 të vitit 1996.

 

Në vijim, po ju parashtrojmë argumentet lidhur me pretendimet sa më sipër.

 

I. Dispozita të caktuara të ligjit Nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve” bien ndesh me urdhërimet superiore kushtetuese dhe ligjore. Ato tejkalojnë rregullimet e parashikuara me një seri nenesh të Kushtetutës së Republikës dhe me ligje të përforcuar (të quajtur ndryshe edhe “organikë&rdquosmiley, pasi prezantojnë një shkak të ri për shkarkimin e organeve të parashikuara nga Kushtetuta. Në këtë mënyrë, rregullimet e ligjit Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve” cënojnë edhe nenin 81/2 të Kushtetutës (përveç atyre që përplasen drejtpërdrejt), pasi preket rezerva legjislative organike.

 

Në këtë kontekst, por edhe në lidhje të drejtpërdrejtë me nenet përkatës të Kushtetutës (shiko më posht&eumlsmiley që parashikojnë organe si Presidenti i Republikës, Kuvendi, Gjykata Kushtetuese, Gjykata e Lartë, si edhe gjyqësorin (si pushtet i mëvetshëm) dhe prokurorinë, rregullimet e prezantuara nga ligji i kundërshtuar cenojnë në radhë të parë pavarësinë e këtyre institucioneve.

Sikundër shprehet Gjykata Kushtetuese : “Një nga mjetet më të rëndësishme për mbrojtjen e pavarësisë së organeve apo institucioneve kushtetuese është veçanërisht përcaktimi i saktë i mekanizmave dhe procedurave për zgjedhjen, emërimin dhe sidomos shkarkimin e drejtuesve apo anëtarëve të tyre. Parashikimi, për këtë qëllim, i mekanizmave të tillë si shumica e cilësuar në Kuvend, vendimmarrja e Presidentit të Republikës ose e Gjykatës Kushtetuese, vlerësohet si masë e rëndësishme dhe efektive në funksion të ruajtjes dhe forcimit të kësaj pavarësie. ... Në funksion të garantimit të pavarësisë së organeve dhe institucioneve kushtetuese shprehen edhe deklarimet e neneve 6 dhe 81, pika 2, shkronja “a” të Kushtetutës. Sipas nenit 6, “Organizimi dhe funksionimi i organeve të parashikuara në këtë Kushtetutë rregullohen me ligjet e tyre përkatëse…”, ndërsa në nenin 81, pika 2, shkronja “a” theksohet, ndër të tjera, se ligjet për organizimin dhe funksionimin e institucioneve të parashikuara nga Kushtetuta duhet të miratohen me tri të pestat e të gjithë anëtarëve të Kuvendit. Pra, qëllimisht Kushtetuta urdhëron që në bazë e për zbatim të saj, i gjithë ndërtimi, organizimi dhe funksionimi i secilit organ kushtetues të bëhet me ligj organik të veçantë, i cili duhet të miratohet jo me shumicë të thjeshtë, ashtu siç miratohet çdo ligj i zakonshëm, por me shumicën e cilësuar prej tri të pestave të deputetëve, gjë që kërkon një konsensus më të gjerë politik. Në këtë kuadër, ligjit organik i është dhënë rëndësi e posaçme në fushën e organizmit dhe të funksionimit të hallkave të ndryshme të organizmit shtetëror, sepse ai rregullon marrëdhëniet në një fushë të caktuar, që ligjvënësi nuk mund ta rregullojë me ligj të zakonshëm. Vullneti i kushtetutëbërësit është shprehur mjaft qartë për këtë çështje. Referimi i drejtpërdrejtë nga Kushtetuta i mënyrës së miratimit të ligjeve organike të institucioneve të sipërpërmendura u jep atyre fuqi të veçantë juridike në krahasim me aktet e zakonshme të ligjvënësit. Për këtë arsye, në hierarkinë e akteve, ata renditen pas Kushtetutës dhe para ligjeve të zakonshme të Kuvendit. Mbështetur në këto konsiderime, Gjykata Kushtetuese rithekson se ligjet e zakonshme duhet të nxirren jo vetëm në bazë dhe për zbatim të Kushtetutës, por duhet treguar kujdes i veçantë që ata të mos prekin rregullimet që përfshihen natyrshëm në sferën ekskluzive të ligjeve organike, përndryshe ato do të binin në kundërshtim me nenet 6 dhe 81, pika 2, shkronja “a” të Kushtetutës. Nga ana tjetër, kjo do të thotë se edhe ndryshimet që mund t’u bëhen këtyre ligjeve ose dispozitave të veçanta të tyre nuk mund të arrihen nëpërmjet një ligji të thjeshtë, por nëpërmjet një ligji që do të kërkonte sërish të paktën tri të pestat e deputetëve. Kjo gjë arsyetohet me faktin e thjeshtë se rendi juridik nuk përbëhet nga norma juridike të barasvlershme apo me të njëjtën fuqi juridike, përkundrazi ai është një sistem i shkallëzuar, ku normat e së drejtës renditen në bazë të fuqisë juridike që kanë. Uniteti i këtij sistemi qëndron në varësinë që ekziston ndërmjet normës “krijuese” dhe normës së “krijuar”. Gjykata Kushtetuese konsideron të rëndësishme të ritheksojë se ligjet organike zbërthejnë më tej dhe konkretizojnë më qartë dhe më mirë pavarësinë e organeve dhe institucioneve kushtetuese që garantojnë sipas rastit dispozita të veçanta të Kushtetutës. Kjo pavarësi nuk është thjesht një privilegj i tyre, por një prerogativë e vërtetë dhe e domosdoshme, e cila u jep më shumë siguri, qëndrueshmëri dhe efikasitet organeve dhe institucioneve kushtetuese në ushtrimin e detyrave të tyre. Nocioni i pavarësisë nuk ka dhe nuk mund të ketë të njëjtën përmbajtje apo kuptim referuar në tërësi të gjithë organeve apo institucioneve kushtetuese. Ai ndryshon në varësi të natyrës së organit, detyrave dhe funksioneve e tij kushtetuese. Megjithatë, marrë në tërësi, duhet vënë në dukje se pavarësia e tyre e garantuar me Kushtetutë dhe me ligjet organike përkatëse, ka si përbërës apo elementë të qenësishëm të saj pavarësinë organizative, pavarësinë funksionale dhe pavarësinë financiare” (Gjykata Kushtetuese, Vendimi 19/07).

 

Më konkretisht,

 

I.a.Antikushtetutshmëria e dispozitave të ligjit për çështjen e mbarimit të mandateve kushtetuese. 

 

I.a.1. Ne nenin 3 të ligjit në shqyrtim, parashikohet se subjekt i verifikimit sipas këtij ligji është edhe Presidenti i Republikës.

 

Neni 4 i ligjit në shqyrtim vijon me papajtueshmëritë e funksioneve dhe neni 24 i tij parashikon “Pasojat e dëshmisë në rastin e personave në detyrë”. Pra, verifikimi në praktikë i rastit se Presidenti i Republikës (subjekti i verifikuar në rastin konkret) “deklaron se nuk dëshiron të japë dorëheqjen nga funksioni, atëherë, brenda 10 ditëve nga seanca informuese, mbi bazën e dëshmisë së verifikimit, përfundojnë marrëdhëniet e tij të punës me motivacionin “padenjësi e figurës së funksionarit”.

 

Neni 90 i Kushtetutës, ka të parashikuar shprehimisht dhe në mënyrë shteruese rastet se kur mund të shkarkohet Presidenti i Republikës (për shkelje të rëndë të kushtetutës dhe për kryerjen e një krimi të rëndë), duke parashikuar në të njëjtën kohë edhe proçedurën konkrete që ndiqet në këto raste (propozimi për shkarkimin e Presidentit në këto raste mund të bëhet nga jo më pak se një e katërta e anëtarëve të Kuvendit dhe duhet të mbështetet nga jo më pak se dy të tretat e të gjithë anëtarëve të tij) dhe akoma më tej, se vendimi i Kuvendit i dërgohet Gjykatës Kushtetuese, e cila, kur vërteton fajësinë e Presidentit të Republikës, deklaron shkarkimin e tij nga detyra.

 

Pra, parashikimi i nenit 3, shkronja “a”, bie ndesh me nenin 90 të kushtetutës.

      

I.a.2. Në parashikimet e ligjit, konkretisht të neneve të sipërcituara, parashikohet ndërprerje e mandateve të deputetëve të Kuvendit. Ky parashikim në ligj, në shkronjën “b” të nenit 3, në lidhje me nenin 4 dhe nenin 24 të ligjit, sanksionon ndërprerjen e mandateve të deputetëve në rastet e vërtetimit të parashikimeve të neneve 3 dhe 4 të ligjit. Kjo vjen në kundërshtim dhe është e papajtueshme me: pikën 1 të nenit 65, nenin 70 dhe me pikën 2 të nenit 71 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë.

Kështu, në nenin 65 të Kushtetutës parashikohet se :

“1. Kuvendi zgjidhet për katër vjet.

2. Zgjedhjet për Kuvendin zhvillohen 60 deri në 30 ditë para mbarimit të mandatit dhe jo më vonë se 45 ditë pas shpërndarjes së tij.

3. Mandati i Kuvendit vazhdon deri në mbledhjen e parë të Kuvendit të ri.”

Pika e dytë e nenit 71 të Kushtetutës parashikon shprehimisht se:

“Mandati i deputetit mbaron ose është i pavlefshëm sipas rastit :

a. kur ai nuk bën betimin;

b. kur heq dorë nga mandati;

c. kur vërtetohet një nga kushtet e pazgjedhshmërisë ose të papajtueshmërisë të parashikuar  në nenet 69, 70, paragrafët 2 dhe 3;

d. kur mbaron mandati i Kuvendit;

e. kur mungon pa arsye mbi 6 muaj rresht në Kuvend;

f. kur dënohet me vendim gjyqësor të formës së prerë për kryerjen e një krimi”.

Në respekt të parashikimit të neneve 65 dhe 71 të Kushtetutës, është e qartë se kur fillon dhe kur mbaron mandati i një deputeti të Kuvendit të Shqipërisë.

 

Parashikimet e shkronjës “b” të nenit 3 të ligjit të goditur, duke i parë të lidhur ngushtësisht me parashikimet e nenit 24 të tij, bien ndesh me parashikimet e Kushtetutës.

 

Neni 24 i ligjit “Pasojat e dëshmisë në rastin e personave në detyrë” parashikon se :

“1. Kërkuesi i procedurës së verifikimit, menjëherë pas marrjes së dëshmisë së verifikimit, të lëshuar sipas shkronjës “a” të pikës 1 të nenit 20 të këtij ligji, e depoziton atë në dosjen individuale të personelit.

2. Kërkuesi i procedurës së verifikimit, brenda 3 ditëve nga lëshimi i dëshmisë së verifikimit, sipas shkronjës “b” të pikës 1 të nenit 20 të këtij ligji, depoziton dëshminë në dosjen individuale të personelit dhe njofton subjektin e verifikuar për zhvillimin e një seance të mbyllur informuese brenda 3 ditëve. Në këtë seancë marrin pjesë dy persona të caktuar nga titullari i institucionit ose organi i emërtesës. Gjatë zhvillimit të kësaj seance mbahet procesverbal, i cili nënshkruhet nga të gjithë të pranishmit. Subjekti i verifikuar, nëse e kërkon, pajiset me një kopje të procesverbalit.

3. Kur subjekti i verifikuar deklaron se ka ankimuar procedurën e verifikimit të zhvilluar nga Autoriteti dhe paraqet kopje të ankimit të tij, seanca informuese shtyhet për t’u zhvilluar menjëherë pas marrjes formë të prerë të vendimit gjyqësor.

4. Në rastet e tjera, kur subjekti i verifikuar në përfundim të seancës deklaron ose depoziton dorëheqjen e menjëhershme nga detyra, akti i dorëheqjes arkivohet në dosjen personale të subjektit dhe materiali verifikues (dëshmia e verifikimit dhe procesverbali i seancës informuese) mbetet konfidencial.

5. Kur subjekti i verifikuar deklaron se nuk dëshiron të japë dorëheqjen nga funksioni, atëherë, brenda 10 ditëve nga seanca informuese, mbi bazën e dëshmisë së verifikimit, përfundojnë marrëdhëniet e tij të punës me motivacionin “padenjësi e figurës së funksionarit”.

Pra, me fjalë të tjera, ky nen parashikon përfundimin e mandatit të deputetit, në rastin e mundshëm kur një deputet i Kuvendit të Shqipërisë rezulton të jetë në kushtet e papajtueshmërisë së funksionit të tij në përputhje me parashikimin e nenit 4 të ligjit. Ky rregullim bie ndesh haptazi me parashikimin e pikës 1 të nenit 65 të Kushtetutës, ku është e parashikuar shprehimisht se si dhe kur përfundon mandati i deputetëve të Kuvendit, e nuk mundet që me ligj, të parashikohet ndryshe nga sa është parashikuar dhe urdhëruar në Kushtetutë, në respektim edhe të hierarkisë së normave ligjore të parashikuara në nenin 116 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë.

 

Në vijim te këtij argumenti theksojmë se edhe parashikimet e nenit 71, pika e dytë, janë të karakterit shterues, dhe nuk lënë shteg për interpretim. Këtu, janë të parashikuara në mënyrë shteruese se kur mbaron mandati i deputetit apo kur ai është i pavlefshëm dhe çdo parashikim me ligj, tej këtyre parashikimeve është një dhunim i Kushtetutës.

 

I.a.3. Në nenin 3 të ligjit që kundërshtojmë, në shkronjën “ë”, është parashikuar se subjekt i verifikimit janë edhe kryetarët e komunave dhe të bashkive.

Ky parashikim bie ndesh me rregullimin e nenit 109, pika 1 dhe nenin 115 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë ku sanksionohet se: 

“Organet përfaqësuese të njësive bazë të qeverisjes vendore janë këshillat të cilat zgjidhen çdo tre vjet me zgjedhje të përgjithshme, të drejtpërdrejtë dhe me votim të fshehtë”(neni 109/1).

“1. Organi i zgjedhur drejtpërdrejt i njësisë qeverisëse vendore mund të shpërndahet ose të shkarkohet nga Këshilli i Ministrave për shkelje të rënda të Kushtetutës ose të ligjeve.

2. Organi i shpërndarë ose i shkarkuar mund të ankohet në Gjykatën Kushtetuese brenda 15 ditëve, dhe në këtë rast vendimi i Këshillit të Ministrave pezullohet.

3. Në rastin e mosushtrimit të së drejtës së ankimit brenda 15 ditëve, ose në rastin e lënies në fuqi të vendimit të Këshillit të Ministrave nga Gjykata Kushtetuese, Presidenti i Republikës cakton datën e zgjedhjeve në njësinë vendore përkatëse” (neni 115).

 

Nisur nga këto parashikime të Kushtetutës, theksojmë se shkronja “ë” e nenit 3 dhe neni 24 të ligjit objekt shqyrtimi i kësaj kërkese bien (sërish) ndesh me Kushtetutën. Përplasje ka edhe në lidhje me proçedurën e ankimimit të parashikuar prej ligjit, dhe konkretisht nenit 22 të tij, sipas të cilit subjekti përkatës mund të ankohet në gjykatën e zakonshme, ndërkohë që, për këtë kategori personash, Kushtetuta ka parashikuar një proçedurë tjetër; të drejtën e përfaqësuesve të organeve të pushtetit vendor që në kushtet e shpërndarjes apo te shkarkimit të tyre, të mund të ankimohen drejtpërsëdrejti në Gjykatën Kushtetuese. Gjykata Kushtetuese në një rast të ngjashëm e ka shpallur ligjin e goditur antikushtetues pasi ai dilte tej rregullimeve Kushtetueses, duke zgjeruar juridiksionin e organeve gjyqësore (shiko V - 29/05). Edhe në këtë rast, atë kompetencë që nuk ka dashur ta japë Kushtetuta, nuk mund ta japë ligjvënësi (me çfarëdolloj ligji, të thjeshtë a të përforcuar).

 

I.a.4.  Neni 3, në shkronjat “ç” dhe “l” parashikon se subjekte të verifikimit janë edhe gjyqtarët e të gjitha shkallëve, prokurorët pranë tyre si edhe anëtarët e Gjykatës Kushtetuese.

Në lidhje me anëtarët e Gjykatës Kushtetuese dhe përfundimin e mandatit të tyre në kushtet e ligjit  Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për  pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”, theksojmë se kemi të bëjmë me një parashikim i cili bie ndesh me disa nene të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë.

 

Konkretisht, parashikimi i nenit 3 bie ndesh me parashikimin e neneve 125, pika 1, 127 dhe 128 të Kushtetutës. Në këta nene, Kushtetuta ka parashikuar shprehimisht se:

“1. Gjykata Kushtetuese përbëhet nga 9 anëtarë, të cilët emërohen nga Presidenti i Republikës me pëlqimin e Kuvendit (neni 125).

2. Mandati i anëtarit të Gjykatës Kushtetuese mbaron kur :

a. dënohet me vendim të formës së prerë për kryerjen e një krimi;

b. nuk paraqitet pa arsye në detyrë për më shumë se 6 muaj;

c. mbush moshën 70 vjeç;

d. jep dorëheqjen;

e. me vendim gjyqësor të formës së prerë deklarohet i paaftë për të vepruar;

Mbarimi i mandatit të gjyqtarit deklarohet me vendim të Gjykatës Kushtetuese” (neni 127).

 

Gjithashtu, nenet 9 dhe 10 të ligjit nr. 8577, datë 10.2.2000, “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë” kanë parashikuar mbarimin e mandatit dhe rastet e shkarkimit të anëtarit të Gjykatës Kushtetuese. Edhe në këto nene, legjislatori ka parashikuar në mënyrë shteruese. Në asnjërin prej këtyre rasteve nuk është parashikuar mbarimi i mandatit të anëtarit të Gjykatës Kushtetuese sipas parashikimeve të ligjit Nr.10034, datë 22.12.2008 “Për  pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve” dhe as është lënë mundësia për rregullime të mëtejshme.

Për sa kohë që përfundimi i mandatit të anëtarit të Gjykatës Kushtetuese apo edhe shkarkimi i tij nga detyra është parashikuar shprehimisht në mënyrë shteruese në Kushtetutë dhe në ligjin organik të Gjykatës Kushtetuese, nuk mundet që me një ligj të zakonshëm të parashikohet ndryshe për të njëjtat trajtesa. Ligji i zakonshëm duhet të jetë në përputhje me Kushtetutën dhe me ligjin në hierarki më të lartë. Hierarkia e normave ligjore është e parashikuar shprehimisht në nenin 116 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë dhe në nenin 81, paragrafi i dytë i saj. Duke cënuar kriterin e hierarkisë së normave, ky ligj me rregullimet e tij ka cënuar në thelb parimin e kushtetutshmërisë, në aspektin formal të tij.

 

I.a.5. I njëjti arsyetim vlen edhe për anëtarët e Gjykatës së Lartë, për gjyqtarët e apeleve dhe të gjykatave të rretheve gjyqësore.

 

Parashikimi i mbarimit të mandatit të anëtarit të Gjykatës së Lartë në kushtet e ligjit Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve” bie në kundërshtim me parashikimin e nenit 136, pika 3, nenit 138, nenit 139, 140 dhe 147, pika 6 e Kushtetutës, të cilët parashikojnë respektivisht se:

Kryetari dhe anëtarët e Gjykatës së Lartë qëndrojnë në detyrë për 9 vjet pa të drejtë riemërimi” (neni 136/3).

Koha e qëndrimit të gjyqtarëve në detyrë nuk mund të kufizohet; paga dhe përfitimet e tjera të tyre nuk mund të ulen” (neni 138).

Mandati i gjyqtarit të Gjykatës së Lartë mbaron kur :

a. dënohet me vendim gjyqësor të formës së prerë për kryerjen e një krimi;

b. nuk paraqitet në detyrë pa arsye për më shumë se 6 muaj;

c. mbush moshën 65 vjeç;

ç. jep dorëheqjen;

d. deklarohet i paaftë për të vepruar me vendim gjyqësor të formës së prerë.

Mbarimi i mandatit të gjyqtarit deklarohet me vendim të Gjykatës së Lartë (neni 139).

Gjyqtari i Gjykatës së Lartë mund të shkarkohet nga Kuvendi me dy të tretat e të gjithë anëtarëve të tij për shkelje të Kushtetutës, për kryerjen e një krimi, për paaftësi mendore a fizike dhe për akte e sjellje që diskreditojnë rëndë pozitën dhe figurën e gjyqtarit. Vendimi i Kuvendit shqyrtohet nga Gjykata Kushtetuese, e cila, kur vërteton se ekziston një nga shkaqet e mësipërme, deklaron shkarkimin e tij nga detyra” (neni 140).

Përderisa Kushtetuta ka parashikuar në mënyrë shteruese rastet e shkarkimit, kohën e qëndrimit në detyrë të anëtarëve të Gjykatës së Lartë dhe rastet për shkarkimin e anëtarëve të Gjykatës së Lartë, është antikushtetuese që ligji Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për  pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve” të parashikojë tej urdhërimeve të Kushtetutës.

 

I.a.6. Për gjyqtarët e gjykatave të apelit dhe gjykatave të rretheve gjyqësore, në vijim të rregullimit të nenit 138 të Kushtetutës, përmendim edhe parashikimet e neneve 11, 12, 20, 22, 31, 32, 33, 34 dhe 36 të ligjit nr. 9877, datë 18.2.2008 “Për organizimin e pushtetit gjyqësor në Republikën e Shqipërisë”. Janë nene të cilët parashikojnë mënyrën e emërimit, kushtet për t’u emëruar gjyqtar në gjykatat e apelit dhe në gjykatat e shkallës së parë, palëvizshmërinë e gjyqtarit dhe procedimin disiplinor, shkarkimin e tyre dhe papajtueshmëritë. Gjithçka është e parashikuar në mënyrë shteruese edhe në këtë ligj organik, që përfshihet në listën e ligjeve të parashikuara nga neni 81, paragrafi i dytë i Kushtetutës, ligj në hierarkinë e normave ligjore superior ndaj ligjit Nr.10034, datë 22.12.2008 “Për  pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”.

Në ligjin organik të gjyqësorit parashikohet se gjyqtari nuk mund të lëvizë nga detyra, përveç rasteve kur: jep dorëheqjen, mbush moshën 65 vjeç, dënohet me vendim gjyqësor te formës se prere; shkarkohet nga detyra (neni 20). Po këtu, në kreun V (“Përgjegjësia për shkeljet disiplinore, masat disiplinore dhe procedimi disiplinor&rdquosmiley, nenet 31-36 të ligjit nr. 9877, datë 18.2.2008 “Për organizimin e pushtetit gjyqësor në Republikën e Shqipërisë”, parashikohet procedura e shkarkimit, procedimit disiplinor dhe masat konkrete që mund të merren ndaj gjyqtarëve, duke parashikuar edhe të drejtën e gjyqtarëve për t’u ankuar ndaj vendimit të shkarkimit nga detyra brenda 15 ditëve nga njoftimi i vendimit, në Gjykatën e Lartë, e cila vendos me Kolegje të Bashkuara. Në kundërshtim me sa më sipër, në ligjin objekt shqyrtimi është parashikuar e drejta e subjektit të ankohet në gjykatën e rrethit gjyqësor. Në këtë mënyrë, ligji i goditur prezanton një procedurë të re dhe të paparashikuar nga ligjet superiore dhe Kushtetuta, duke zgjeruar edhe juridiksionin e gjykatave të zakonshme.

Sipas Kushtetutës, shkarkimi i gjyqtarëve, mund të bëhet vetëm nga Këshilli i lartë i Drejtësisë për kryerjen e një krimi, për paaftësi mendore, për akte dhe sjellje që diskreditojnë rëndë pozitën dhe figurën e gjyqtarit ose për pamjaftueshmëri profesionale. Kundër këtij vendimi gjyqtari ka të drejtë të ankohet në Gjykatën e Lartë, e cila në këtë rast, vendos me kolegje të bashkuara (neni 147/6 i Kushtetutës). 

 

Po kështu, shkarkimi parashikohet në nenin 34 të ligji “Për organizimin e pushtetit gjyqësor në Republikën e Shqipërisë”, proçedurë e cila nuk respektohet në rastet e verifikimit se një gjyqtar mund të jetë subjekt i ligjit Nr. 10 034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”.

Përsa më sipër, theksojmë se ky ligj i zakonshëm, lidhur me trajtesat e Kushtetutës e të ligjeve në hierarki më lartë se ai vetë, sikurse është ligji nr. 9877, datë 18.2.2008 “Për organizimin e pushtetit gjyqësor në Republikën e Shqipërisë”, nuk mund të parashikojë ndryshe e aq më tepër në kundërshtim me ta.

 

I.a.7.  Prokurorët, në përputhje me parashikimet e nenit 149 të Kushtetutës “emërohen dhe shkarkohen nga Presidenti i Republikës me propozim të Prokurorit të Përgjithshëm”. Parë nga pikëpamja e proçedurës, parashikimi i nenit 24 të ligjit Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”, bie ndesh me Kushtetutën.

 

Gjithashtu, ligji nr. 8737, datë 12.2.2001 “Për organizimin dhe funksionimin e Prokurorisë në Republikën e Shqipërisë” (i ndryshuar), në nenin 27 të tij ka të parashikuar rastet e largimit dhe të shkarkimit nga detyra të prokurorëve, duke parashikuar shprehimisht se:

“1. Prokurori largohet nga detyra në këto raste :

a. kur jep dorëheqjen;

b. kur mbush moshën e pensionit;

c. kur i hiqet ose i kufizohet zotësia për të vepruar me vendim gjykate të formës së prerë.

3. Prokurori shkarkohet nga detyra në këto raste:

a. kur dënohet me vendim gjykate të formës së prerë për kryerjen e një vepre penale;

b. kur ndaj tij merret masa disiplinore, sipas shkronjës "ç" të pikës 1 të nenit 33;

c. kur është vlerësuar i paaftë në përputhje me pikat 3 e 4 të nenit 42 të këtij ligji”.

 

Pra, edhe në këtë rast, parashikimet e ligjit organik të prokurorisë janë shteruese dhe në asnjë rast nuk parashikohet largimi nga detyra e prokurorit në kushtet e parashikuara nga ligji Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”. Edhe këtu kemi të bëjmë me një ligj i cili përfshihet në kategorinë e ligjeve të përmendura në pikën e dytë të nenit 81 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë, pra një ligj që qëndron më lart në hierarkinë e normave ligjore sesa ligji Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”, gjë që e bën parashikimin konkret të ligjit objekt shqyrtimi të papajtueshëm me Kushtetutën.

 

I.a.8.  Antikushtetutshmëria e dispozitave të ligjit në shqyrtim reflektohet edhe për të gjithë ato funksione që përfshihen në parashikimet e nenit 3 dhe 4 të tij dhe që gëzojnë statusin e nëpunësit civil.

 

Ligji nr. 8549, datë 11.11.1999 “Statusi i nëpunësit civil” është ligj i cili kërkon një shumicë të cilësuar për t’u miratuar prej 3/5 e të gjithë anëtarëve të Kuvendit të Shqipërisë, pra është një ligj që në hierarkinë e normave ligjore qëndron më lart se ligji Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”. Në këto kushte është e detyrueshme që ky ligj të respektojë dhe të jetë në përputhje me parashikimet e ligjit “Statusi i nëpunësit civil”. Ligji nr. 8549, datë 11.11.1999 “Statusi i nëpunësit civil” ka të parashikuar shprehimisht lirimin nga shërbimi civil, (neni 21), pezullimin nga shërbimi civil (neni 22) dhe masat disiplinore (neni 25 e vijues) dhe në asnjë rast nuk ka të parashikuar largimin nga shërbimi civil në kushtet e parashikuara nga ligjin nr. Nr. 10 034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve” dhe me motivacionin që parashikon pika e pestë e nenit 24 të ligjit “padenjësi e figurës së funksionarit”.

 

Në përfundim, theksojmë se ky parashikim bie ndesh edhe me parashikimet respektive të ligjit nr. 8549, datë 11.11.1999 “Statusi i nëpunësit civil”. 

 

Vërejmë se Gjykata Kushtetuese, në Vendimin 35/07 është shprehur :

“...Nuk është detyrë e kësaj Gjykate shqyrtimi i përplasjeve dhe papajtueshmërive mes dy ligjeve të ndryshme apo ligjeve dhe kodeve. Në juridiksionin e Gjykatës Kushtetuese hyjnë papajtueshmëria e ligjeve apo kodeve me Kushtetutën, sikundër është shprehur dhe në disa vendime të saj të mëparshme kjo Gjykatë. Mënyra e të kuptuarit, e të zbatuarit të ligjit dhe harmonizimit ndërmjet dispozitave të tij me ligje të tjera, nuk janë çështje që i përkasin kontrollit kushtetues dhe për rrjedhojë nuk janë objekt shqyrtimi nga Gjykata Kushtetuese”.

Lidhur me këtë praktikë, ndonëse ndajmë një qëndrim të ndryshëm përsa i përket përgjithësimit, pasi, rast pas rasti, dhunimi i ligjshmërisë mund të çojë në dhunim të kushtetutshmërisë, shprehim bindjen tonë se në rastin në shqyrtim nuk kemi thjesht papajtueshmëri apo mungesë harmonie mes ligjeve të ndryshme, por kemi ndryshim të parashikimeve të realizuara nga ligje organike me anë të një ligji të zakonshëm, gjë që cënon nenin 81/2 të Kushtetutës (shiko edhe Vendimin 19/07 të Gjykatës Kushtetuese). 

 

Ligji i zakonshëm do të kontrollohet e do të shfuqizohet jo sepse bie ndesh me ligjin organik, por sepse kundërshton pikërisht nenin 81 të Kushtetutës. Ky është një kontroll kushtetues në përmbajtje, sepse Gjykatës Kushtetuese do ti duhet të hetojë nëse norma në fjalë ka të bëjë me një çështje organike apo të zakonshme legjislative. (K.Traja, Drejtësia Kushtetuese, fq.260).

 

I.b.Antikushtetutshmëria e dispozitës ligjore për çështjen e konfliktit të interesit.

 

1. Neni 5 i ligjit Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve” parashikon se :

“Asnjë person, që ndodhet në kushtet e papajtueshmërisë së funksioneve, sipas nenit 4 të këtij ligji, nuk mund të marrë pjesë në çfarëdolloj pozicioni në Autoritetin e Kontrollit të Figurave, si dhe nuk mund të jetë pjesë në trupa gjyqësorë që marrin në shqyrtim këtë ligj ose çështje që lidhen me zbatimin e tij”.

Parashikimi në fjalë, në rastin konkret, më shumë se me gjithçka ka të bëjë me rastin kur, nëse një anëtar i Gjykatës Kushtetuese mund të jetë subjekt i ligjit, ai nuk mund të jetë pjesë në trupin gjyqësor që do të marrë në shqyrtim këtë ligj, pra nuk mund të gjykojë ligjin, nëse ai paraqitet për shqyrtim përpara kësaj gjykate.

 

Ky parashikim bie ndesh me nenin 4 dhe 124 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë ku parashikohet shprehimisht dhe taksativisht se:

“E drejta përbën bazën dhe kufijtë e veprimtarisë së shtetit. Kushtetuta është ligji më i lartë në Republikën e Shqipërisë. Dispozitat e Kushtetutës zbatohen drejtpërsëdrejti, përveç rasteve kur Kushtetuta parashikon ndryshe.” (Neni 4)

“Gjykata Kushtetuese garanton respektimin e Kushtetutës dhe bën interpretimin përfundimtar të saj. Gjykata Kushtetuese i nënshtrohet vetëm Kushtetutës”(neni 124).

 

Në parim mjaftojnë vetëm urdhërimet e sipërcituara prej Kushtetueses që gjithkush, që njeh dhe respekton shtetin e së drejtës, të kuptojë se asnjë urdhërim tjetër nuk mund të shërbejë si pengesë në ushtrimin e detyrës së gjyqtarit kushtetues (dhe të cilitdo funksionari tjetër, prerogativat e të cilit parashikohen nga Kushtetuta dhe ligje organik&eumlsmiley.

 

Vërejmë se, sipas legjislacionit tonë :

““Konflikt i interesit” është gjendja e konfliktit ndërmjet detyrës publike dhe interesave privatë të një zyrtari, në të cilën ai ka interesa privatë, të drejtpërdrejtë ose të tërthortë, që ndikojnë, mund të ndikojnë ose duket sikur ndikojnë në kryerjen në mënyrë të padrejtë të detyrave dhe përgjegjësive të tij publike” (Neni 3 i Ligjit nr. 9367, datë 7.4.2005, “Për parandalimin e konfliktit të interesave në ushtrimin e funksioneve publike&rdquosmiley.

 

Vërejmë gjithashtu se në bazë dhe zbatim të Kushtetutës misioni dhe detyra e gjyqtarit kushtetues është garantimi i respektimit të Kushtetutës, kryerja e interpretimit përfundimtar të saj, duke iu nënshtruar vetëm aktit themeltar të shtetit - Kushtetutës.

 

Prania e interesit të gjyqtarit kushtetues evidentohet duke u nisur nga statusi që ai përfiton, mandati me të cilin është pajisur dhe që mbrohet nga Kushtetuta, si dhe nga funksioni kushtetues që ai kryen. Statusi, mandati dhe funksioni i gjyqtarit kushtetues parashikohen dhe mund të cënohen vetëm nga Kushtetuta.

Përderisa ligji, objekt shqyrtimi nuk parashikon në mënyrë të shprehur çështje të statusit, të mandatit dhe të funksionit kushtetues, në kuptimin që këtyre standardeve u është dhënë drejtpërdrejt nga Kushtetuta, atëherë çdo mënyrë tjetër ekstrakushtetuese që formulon apo parashikon ligji, nuk mund të identifikohet dhe të njehsohet me interesin privat apo personal të gjyqtarit kushtetues dhe aq më tepër me ndonjë konflikt të mundshëm të interesave të tij. Për gjyqtarin kushtetues, si për cilindo jurist tjetër që njeh dhe respekton parimet e kushtetutshmërisë dhe shtetit të së drejtës, është e qartë se mbarimi i mandatit përpara afatit dhe shkarkimi i tij mund të realizohet vetëm nëpërmjet procedurës kushtetuese. Çdo rregullim tjetër që nuk kalon përmes dispozitave kushtetuese, del nga interesi i tij personal dhe nuk përbën çështje të ndonjë konflikti me detyrën publike që ai duhet të ushtrojë.

 

Gjyqtari kushtetues do të kishte interes privat dhe, njëkohësisht konflikt interesi, nëse në ligjin objekt shqyrtimi do të parashikoheshin dispozita të tilla që lidhen me një nga rastet kushtetuese të përfundimit të mandatit, apo të shkarkimit të tij, sipas dispozitave përkatëse të Kushtetutës, çfarë nuk rezulton në rastin në fjalë.

 

Që me emërimin e tij, sipas procedurës kushtetuese, gjyqtari kushtetues është betuar se gjatë kryerjes së detyrës “do t’i qëndrojë kurdoherë besnik Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë”. Shmangia e gjyqtarit kushtetues nga misioni për të cilin ai është ngarkuar nga Kushtetuta, qoftë edhe për arsye të parandalimit të ndonjë konflikti interesi, mund të shkaktojë bllokim institucional dhe mosfunksionim të parimeve bazë të shtetit të së drejtës, pasi Gjykata Kushtetuese është i vetmi institucion i mandatuar nga ligji më i lartë i vendit – Kushtetuta për të siguruar mbrojtjen e saj nga cenimet që mund të vijnë përmes ligjeve antikushtetuese.

 

Nga ana tjetër, shmangia e gjyqtarit kushtetues nga ky detyrim kushtetues, që përbën në fakt edhe misionin e tij primar, përbën shkak për nisjen e procedurës së shkarkimit të tij për shkelje të Kushtetutës (procedurë e parashikuar nga neni 128 i saj).

 

Argumenteve të mësipërme mund t’i shtojmë edhe rregullimin e parashikuar nga Ligji nr. 9367, datë 7.4.2005, “Për parandalimin e konfliktit të interesave në ushtrimin e funksioneve publike”, i cili në nenin 37 parashikon se:

“1. Zyrtari, në ushtrimin e funksioneve të tij, paraprakisht, sipas rrethanës, nevojës, në mënyrë të shkallëzuar ose në proporcion me rëndësinë e situatës, mënjanon dhe zgjidh vetë çdo situatë të konfliktit të interesit, të çdo forme qoftë ajo, duke përdorur, sipas rastit dhe përshtatshmërisë, një apo disa nga mënyrat e mëposhtme: Cool duke u vetëpërjashtuar paraprakisht nga procesi konkret i vendimmarrjes, me përjashtim të rasteve kur është e pamundur delegimi i kompetencave të zyrtarit te një zyrtar tjetër, për shkak të ligjit apo për shkak të situatës;

6. Zyrtari lejohet të ushtrojë funksion dhe të kryejë detyrën me kusht që konflikti i vetëm i interesit i pashmangshëm është ai në dukje kur plotësohen kushtet e mëposhtme:

a. kur ai:

Sleepy ose është i pazëvendësueshëm në ushtrimin e funksioneve;

ii) ose vetëpërjashtimi i tij është i pamundur, sipas shkronjës “b” të pikës 1 të këtij neni;

iii) ose asnjëra nga zgjidhjet e pikës 4 të këtij neni nuk është e mundur;

b. dhe kur:

Sleepy vendimet e tij, sipas rregullimeve me ligj, nuk i nënshtrohen miratimit, revokimit ose shfuqizimit nga një institucion epror;

iii) nuk ka kuptim, që për një rast konflikti të tillë, ai të japë detyrimisht dorëheqjen nga funksioni.”

Sipas nenit 40, pika të këtij ligji: “Konflikti në dukje i interesit nuk përbën shkak për pavlefshmëri, sipas pikave 1 e 3 të këtij neni, vetëm nëse ai shfaqet në kushtet e përcaktuara në pikën 6 të nenit 37 të këtij ligji.”

 

Rasti i kontrollit të kushtetutshmërisë së një ligji përmes procedurës abstrakte është tepër specifik dhe unik; kjo është një procedurë që Kushtetuta ia ka ngarkuar dhe ia njeh vetëm një organi, Gjykatës Kushtetuese. Gjykata Kushtetuese është i vetmi institucion që nuk mund të pengohet, por përkundrazi ka detyrimin kushtetues të shqyrtojë të gjitha çështjet që përfshihen në juridiksionin e saj kushtetues, pavarësisht se mund të jenë edhe çështje që lidhen drejtpërdrejt me funksionin e saj. Kjo vjen si për arsye të ekzistencës së tij si institucioni i vetëm që interpreton në mënyrë përfundimtare Kushtetutën, ashtu edhe të numrit të limituar të gjyqtarëve të saj. Në këtë kuptim është kjo dhe vetëm kjo gjykatë që mund të shqyrtojë në ndonjë rast eventual pajtueshmërinë me Kushtetutën të ligjit të saj organik, zgjidhjen e mosmarrëveshjes së kompetencave që mund të krijohen ndërmjet Kuvendit apo ekzekutivit, nga njëra anë dhe vet Gjykatës Kushtetuese, çështjet e shkarkimit nga detyra të Presidentit të Republikës, i cili është organi që emëron në detyrë gjyqtarin kushtetues, çështjen e shkarkimit nga detyra të gjyqtarëve të saj etj. Kujtojmë në lidhje me këtë edhe rastin e vendimmarrjes nga kjo Gjykatë në Vendimin nr.19/07 me objekt: “Shfuqizimi si i papajtueshëm me Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë të nenit 1 pika 1; të nenit 4; të nenit 7 pika 2; të nenit 9; të nenit 10 pikat 1, 2 përsa përfshijnë edhe institucionet e pavarura kushtetuese; si dhe të nenit 20 të ligjit nr. 9584, datë 17.07.2006 “Për pagat, shpërblimet dhe strukturat e institucioneve të pavarura kushtetuese dhe institucioneve të tjera të pavarura të krijuara me ligj”.

 

Edhe në hipotezën (deri në këto momente plotësisht të pavërtetuar) se një apo disa prej anëtarëve të kësaj Gjykate të nderuar kanë konflikt interesi sipas parashikimeve të ligjit në shqyrtim, sërish, ndërmjet opsionit të kontrollit të ligjit dhe mosmarrjes së tij në shqyrtim, do të prevalojë ushtrimi i funksionit, një element ky i prejardhur nga parimi i shtetit të së drejtës, i cili nuk lejon vakum institucional. Pikërisht për shkak të këtij standardi, dhe përderisa në ligj krijohet një “konflikt interesi artificial” dhe ekstrakushtetues, me qëllimin e një bllokimi institucional, atëherë nuk mund të ndodhemi përpara një konflikti interesi.

 

Gjykata Kushtetuese, në Vendimin nr.4/95, me objekt: "Interpretimi i nenit 18 paragrafi i tretë i Ligjit Nr.7561, datë 29.04.1992 "Për disa ndryshime e plotësime në Ligjin "Për dispozitat kryesore kushtetuese" në lidhje me ripërtëritjen e përbërjes së Gjykatës Kushtetuese” është shprehur se: “Megjithëse ky interpretim ka për objekt ripërtëritjen e përbërjes së Gjykatës Kushtetuese, ai kryhet nga vetë kjo Gjykatë, sepse paketa e ligjeve tona kushtetuese nuk ia le këtë kompetencë edhe ndonjë organi tjetër. Rrjedhimisht, gjersa interpretimi i ligjeve kushtetuese është prerogativë vetëm e kësaj Gjykate, nuk ka në rastin konkret asnjë shkelje të parimit se askush nuk mund të jetë gjyqtar në çështjen gjyqësore të vetë (nemo judex in causa sua)”.

 

Vet Gjykata Kushtetuese në jurisprudencën e saj e ka mbajtur këtë qëndrim duke shqyrtuar çështje të ndryshme, në rrugën e kontrollit abstrakt të kushtetutshmërisë së normës. Megjithëse në ligjet, të cilat janë bërë objekt i kontrollit kushtetues, Gjykata Kushtetuese ka qenë përfshirë si një subjekt i ligjit, ajo nuk ka qenë e kufizuar, pavarësisht pranisë së konfliktit të interesave, të zgjidh përfundimisht çështjet konkrete.

 

Në këtë aspekt i vlejnë argumentit tonë referimi :

 

-         në vendimin nr.1, datë 31.1.1996 kur Gjykata Kushtetuese ka shqyrtuar çështjen me objekt kushtetutshmërinë e ligjit nr 8001, datë 22.9.1995, “Për genocidin dhe krimet kundër njerëzimit kryer në Shqipëri gjatë sundimit komunist për motive politike, ideologjike dhe fetare”;

-         në vendimin nr.57, datë 5.12.1997 , kur ajo ka shqyrtuar kushtetutshmërinë e nenit 2 të ligjit nr 8257, datë 19.11.1997 “Për një plotësim në ligjin nr 7561, datë 29.4.1992 “Për disa ndryshime e plotësime ne ligjin “Për dispozitat kryesore kushtetuese”[çështja e kryerjes së rotacionit të vet Gjykatës Kushtetuese];

-         në vendimin nr.16, datë 11.11.2004 kur ka shqyrtuar kushtetutshmërinë e ligjit nr 9049, datë 10.04.2003 “Për deklarimin dhe kontrollin e pasurive të të zgjedhurve dhe disa nëpunësve publikë”;

-         në vendimin nr.19, datë 3.5.2007 , që ka shfuqizuar si të papajtueshëm me Kushtetutën disa dispozita të ligjit nr 9584, datë 17.7.2006 “Për pagat, shpërblimet dhe strukturat e institucioneve të pavarura kushtetuese dhe të institucioneve të tjera të pavarura të krijuara me ligj”.        

Mbi këtë analizë, ne konkludojmë se edhe neni 5 i ligjit Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve” është antikushtetues.

 

*          *          *

 

II. Cënimi i parimit të ndarjes dhe balancimit ndërmjet pushteteve.

 

Rregullimet e parashikuara nga dispozitat e ligjit Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve” cënojnë rëndë edhe parimin kushtetues të parashikuar me nenin 7 të Kushtetutës, parimin e ndarjes dhe balancimit të pushteteve.

 

II.1. Autoriteti i Kontrollit të Figurës është shndërruar në një organ me kompetenca superkushtetuese, ndërkohë që nuk përfshihet në institucionet e parashikuara nga Kushtetuta. Veprimtaria e këtij institucioni nuk është reflektuar gjithashtu as në ligjet organike të institucioneve kushtetuese.

 

Autoriteti i Kontrollit të Figurës, përmes rregullimeve të këtij ligji, ka marrë prerogativa të organeve gjyqësore, të prokurorisë dhe të Gjykatës Kushtetuese. Pra, krahas kompetencave ekzekutive, Autoritetit të Kontrollit të Figurës, përmes rregullimeve të këtij ligji i janë atribuar edhe kompetenca gjyqësore, duke e kthyer atë në një lloj gjyqësori paralel, jashtë rregullimeve kushtetuese, gjë që sjell ndikimin e vet mbi statusin e qytetarëve, si dhe mbi marrëdhëniet juridike ndërmjet individëve dhe organeve shtetërore. 

 

Kështu, ligji i goditur, në nenin Neni 21 (Vlera e dëshmisë së verifikimit) thotë se: “Dëshmia e verifikimit, sipas shkronjës “b” të pikës 1 të nenit 20 të këtij ligji, ka fuqi të plotë provuese mbi faktin e pastërtisë së figurës së çdo funksionari publik të zgjedhur apo të emëruar.”

Neni 22 (Ankimi gjyqësor) parashikon se: “Subjekti i verifikuar mund të ankimojë dëshminë e verifikimit, sipas shkronjës “b” pika 1 të nenit 20 të këtij ligji, në gjykatën e rrethit gjyqësor, … mund të ankohet në gjykatën e apelit …, mund të ushtrojë rekurs në Gjykatën e Lartë …”.

Neni 23/3 parashikon se: “Kur subjekti i verifikuar deklaron se ka bërë ankim gjyqësor dhe paraqet kopje të aktit të ankimit, procedura e pikës 2 të këtij neni nuk pezullohet derisa vendimi i gjykatës të marrë formë të prerë.”

Në këtë mënyrë, duke qenë se dëshmia e verifikimit, sipas shkronjës “b” të pikës 1 të nenit 20 të këtij ligji, ka fuqi të plotë provuese mbi faktin e pastërtisë së figurës së çdo funksionari publik të zgjedhur apo të emëruar, lëshimi i kësaj dëshmie nga autoriteti shërben si akti përmes të cilit bëhet ndërprerja e marrëdhënieve të punës së funksionarit të mësipërm.

 

Në rastin kur funksionari në fjalë është Presidenti i Republikës, veprimtaria e Autoritetit barazohet me atë të Kuvendit (Neni 90 i Kushtetutës: “2. Presidenti i Republikës mund të shkarkohet për shkelje të rëndë të Kushtetutës dhe për kryerjen e një krimi të rëndë. Propozimi për shkarkimin e Presidentit në këto raste mund të bëhet nga jo më pak se një e katërta e anëtarëve të Kuvendit dhe duhet të mbështetet nga jo më pak se dy të tretat e të gjithë anëtarëve të tij.&rdquosmiley, ndërsa akti i tij me vendimin e Gjykatës Kushtetuese (pika 3 e nenit të mësipërm: “Vendimi i Kuvendit i dërgohet Gjykatës Kushtetuese, e cila, kur vërteton fajësinë e Presidentit të Republikës, deklaron shkarkimin e tij nga detyra.&rdquosmiley

 

Kur funksionari është një deputet i Kuvendit, akti administrativ i Autoritetit barasvlerësohet me rregullimin e parashikuar nga neni 71/2/dh që parashikon se “Mandati i deputetit mbaron ose është i pavlefshëm, sipas rastit : kur dënohet me vendim gjyqësor të formës së prerë për kryerjen e një krimi.”. Në këtë mënyrë Autoriteti ka marrë atributet e gjykatës dhe akti i tij ato të një vendimi gjyqësor.

 

Kur funksionari është një anëtar i Gjykatës Kushtetuese, Neni 127/2 i Kushtetutës parashikon se: “Mbarimi i mandatit të gjyqtarit deklarohet me vendim të Gjykatës Kushtetuese”. Në këtë rast Autoriteti merr kompetencat e Gjykatës Kushtetuese dhe akti i lëshuar prej tij merr atributet e vendimit të kësaj të fundit.

E njëjta gjë mund të thuhet edhe në lidhje me anëtarin e Gjykatës së Lartë (Neni 139 i Kushtetutës: “Mandati i gjyqtarit të Gjykatës së Lartë mbaron kur: a) dënohet me vendim gjyqësor të formës së prerë për kryerjen e një krimi; 2. Mbarimi i mandatit të gjyqtarit deklarohet me vendim të Gjykatës së Lartë.&rdquosmiley.

 

Autoriteti, në lidhje me ndërprerjen e marrëdhënies së punës për gjyqtarët e dy shkallëve të para merr kompetencën që Kushtetuta ia njeh vetëm Këshillit të Lartë të Drejtësisë (neni 147/6).

 

Neni 149 i Kushtetutës parashikon se: “3. Prokurorët e tjerë emërohen dhe shkarkohen nga Presidenti i Republikës me propozim të Prokurorit të Përgjithshëm.”, kurse neni 27 i ligjit organik të prokurorisë parashikon se: “3. Prokurori shkarkohet nga detyra ne këto raste : a) kur dënohet me vendim gjykate te formës se prerë për kryerjen e një vepre penale.” Kështu, Autoriteti merr edhe atribute të njohura nga Kushtetuta dhe një ligj superior për Prokurorin e Përgjithshëm dhe gjykatën.

 

Neni 23, pikat 2 dhe 3 parashikojnë se: “Kërkuesi i procedurës, menjëherë pas marrjes së dëshmisë së verifikimit, të lëshuar sipas shkronjës “b” të pikës 1 të nenit 20 të këtij ligji, thërret subjektin e verifikuar dhe i njofton atij skualifikimin nga vazhdimi i mëtejshëm i procedurës së emërimit ose zgjedhjes, për shkak të padenjësisë së figurës së tij (2). Kur subjekti i verifikuar deklaron se ka bërë ankim gjyqësor dhe paraqet kopje të aktit të ankimit, procedura e pikës 2 të këtij neni nuk pezullohet derisa vendimi i gjykatës të marrë formë të prerë (3).”

 

Parashikimi i mësipërm ligjor është një ndërhyrje e pastër në kompetencat gjyqësore. Neni 329 i Kodit të Procedurës Civile parashikon se: “Paditësi mund ti kërkojë gjykatës edhe pezullimin e zbatimit të aktit administrativ. Gjykata mund të lejojë pezullimin kur ekziston rreziku i shkaktimit të një dëmi të rëndë dhe të pazëvendësueshëm për paditësin”. Pra është plotësisht një diskrecion i gjykatës, që i është dhënë asaj me një ligj superior ndaj ligjit të goditur.

 

II.2. Ndalimi i pezullimit të procedurës së mësipërme shkakton si dëm të menjëhershëm dhe praktikisht të pariparueshëm pamundësinë e shtetasit për tu emëruar apo zgjedhur, sidomos po të kemi parasysh edhe detyrimin e shtetasve që do të kandidojnë në organet përfaqësuese (neni 14/3: “Komisioni Qendror i Zgjedhjeve nuk e regjistron kandidatin në rast se ky nuk paraqet dëshminë e verifikimit.”). Ndonëse në përfundim të procesit gjyqësor, ku është ankimuar dëshmia e lëshuar nga Autoriteti, subjekti mund të dalë “i pastër”, ai praktikisht e ka humbur shansin për tu zgjedhur. Në këtë kontekst, ligji me rregullimet e tij ekstreme cenon edhe parimin e prezumimit të pafajësisë, i parashikuar nga neni 30 i Kushtetutës: “Kushdo quhet i pafajshëm përderisa nuk i është provuar fajësia me vendim gjyqësor të formës së prerë.”

 

II.3. Pajisja e Autoritetit të Kontrollit të Figurës me kompetenca të natyrës kushtetuese krijon një mosmarrëveshje kompetencash ndërmjet pushteteve, në kuptim të nenit 131, shkronja “ç” të Kushtetutës. Me anë të një ligji antikushtetues, Autoritetit të Kontrollit të Figurave i  janë dhënë kompetencat kushtetuese të Kuvendit (neni 71, 87, 90, 98, 128, 140), të Presidentit të Republikës (92, 98, 149 , 169), të Këshillit të Ministrave (neni 115), të Gjykatës Kushtetuese  (nenet 127, 128, 131), të Gjykatës së Lartë (nenet 139, 147), të Këshillit të Lartë të Drejtësisë (neni 147), të Prokurorit të Përgjithshëm (neni 149) etj. 

 

II.4. Në vijim të argumentimit të shkeljes së parimit të ndarjes së pushteteve, vetë Autoriteti nuk plotëson asnjë standard në lidhje me pavarësinë e tij nga politika dhe pushteti ekzekutiv. 

Neni 6 (“Statusi dhe përbërja e Autoritetit&rdquosmiley parashikon se :

“4.  Autoriteti përbëhet nga 5 anëtarë, të cilët propozohen si më poshtë :

a. dy përfaqësues të shumicës parlamentare;

b. dy përfaqësues të pakicës parlamentare;

c. kryetari me konsensus.

5.  Anëtarët e Autoritetit miratohen nga Kuvendi i Shqipërisë. Në rast se vendi i një apo më shumë anëtarëve mbetet vakant për mungesë propozimesh ose për pamundësi zgjedhjeje, sipas pikës 4 të këtij neni, Kuvendi emëron anëtarin përkatës midis të paktën 2 kandidaturave të propozuara nga shoqëria civile.”

Ndërsa flitet për një organizëm që do të japë dëshmitë e pastërtisë së figurave më të larta të shtetit, ligji nuk është kujdesur të sigurojë as minimumin e elementëve të pavarësisë (së paku në dukje) të anëtarëve të këtij autoriteti. Fakti që ata do të propozohen nga forcat politike dhe do të zgjidhen prej tyre (me shumicë të thjesht&eumlsmiley, mospërfshirja e një organi balancues si Presidenti apo edhe i strukturave përfaqësuese të gjyqësorit (KLD ose Konferenca Gjyqësore, apo një modalitet i ndërmjetëm) në këtë procedurë e komprometon në sytë e publikut besueshmërinë e anëtarëve të këtij autoriteti.

Praktika botërore tregon se në shumë vende komisionet që realizuan lustrimin ishin të përbërë kryesisht (ose vetëm) nga gjyqtarë profesionistë. Kjo iu dha atyre legjitimitet dhe e bëri të pranueshëm faktin që nga procesi i lustrimit ndërprenë marrëdhënien e punës edhe gjyqtarë. Duke pasur parasysh sensibilitetin që një vend demokratik duhet të ketë në lidhje me pavarësinë e gjyqësorit, një trupë e përbërë nga individë të propozuar dhe zgjedhur nga politika, ndërsa ndërpret mandatet e gjyqtarëve, konsiderohet si dhunim i parimit të ndarjes së pushteteve.

*          *          *

III. Cënimi i të drejtës për punë.

 

Ligji Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve” bie ndesh gjithashtu edhe me urdhërimin e nenit 49, pika e parë e Kushtetutës ku parashikohet shprehimisht se :

“ Secili ka të drejtë të fitojë mjetet e jetesës së tij me punë të ligjshme që e ka zgjedhur ose pranuar vetë. Ai është i lirë të zgjedhë profesionin, vendin e punës, si dhe sistemin e kualifikimit të vet profesional”.

 

Ligji në shqyrtim, i goditur nga ana jonë, kufizon të drejtën kushtetuese të parashikuar më sipër për ata shtetas që listohen në nenin 3 të tij, që për një arsye apo tjetrën pas verifikimit u është lëshuar dëshmia sipas shkronjës “b” të pikës 1 të nenit 20 të këtij ligji dhe në përfundim të procesit shtrëngohen nga eprorët të përfundojnë marrëdhënien e punës me motivacionin “padenjësi e figurës së funksionarit”, si dhe për shtetas të cilët aktualisht nuk janë në funksionet e parashikuara nga neni 3 i ligjit, por që dëshirojnë të punësohen në ato funksione dhe që, të detyruar nga ky ligj i nënshtrohen procedurës së verifikimit të pastërtisë së figurës dhe rezultojnë të papajtueshëm (iu lëshohet nga Autoriteti dëshmia e shkronjës “b” të pikës 1 të nenit 20 të këtij ligji, proçedura këto të parashikuara nga nenet 23 dhe 24 të ligjit në shqyrtim).

 

Gjykata Kushtetuese, në Vendimin 20/06 është shprehur se :

“Parimi i shtetit të së drejtës ku të mbështetet një shtet demokratik, nënkupton sundimin e ligjit dhe mënjanimin e arbitraritetit, me qëllim që të arrihet respektimi dhe garantimi i dinjitetit njerëzor, drejtësisë dhe sigurisë juridike. Sipas doktrinës, praktikimi i një profesioni mund të kufizohet nga rregullime të arsyeshme që mund t’i atribuohen konsideratave të së mirës së përgjithshme. Situata ndryshon kur shteti drejtohet për të kontrolluar kushtet objektive të pranimit në një vend pune. Në këto raste, kufizimet janë të lejueshme vetëm në terma shumë të ngushta dhe të përcaktuara. Përgjithësisht, legjislatori mund të vendosë kushte të tilla vetëm kur ato nevojiten për të treguar rreziqe jashtëzakonisht shumë të mundshme për interesa të një rëndësie thelbësore të komunitetit”

 

Nga ana tjetër, pranojmë se e drejta për punë (neni 49 i Kushtetutës) mund të kufizohet, por që të konsiderohet i drejtë (konform Kushtetutës), ky kufizim i një të drejte themelore duhet të jetë në konformitet me kriteret e nenit 17 dhe 18 të Kushtetutës dhe jurisprudencën kushtetuese dhe të Gjykatës së Strasburgut: ai duhet të realizohet me ligj; duhet të ketë një qëllim legjitim – pra të jetë bërë vetëm për një interes publik ose për mbrojtjen e të drejtave të njeriut; duhet të jetë i domosdoshëm një shoqëri demokratike. Akoma më tej, kufizimi duhet të jetë në përpjesëtim me gjendjen që e ka diktuar atë.

 

Gjykata e Strasburgut ka theksuar se shtetet duhet, brenda mundësive, ta kufizojnë ndërhyrjen, në minimum, duke kërkuar zgjidhje alternative dhe përgjithësisht duke u përpjekur ti arrijnë qëllimet në mënyrë sa më pak të dhimbshme nga pikëpamja e të drejtave të njeriut. Kështu, çdo projekt duhet të paraprihet nga kërkime të posaçme, për të gjetur zgjidhjen më të mirë që ruan balancën e interesave. Kufizimi nuk duhet të cenojë thelbin e të drejtës dhe lirisë themelore. Në lidhje me rregullimet e prezantuara nga ligji në shqyrtim, nëse formalisht kërkesa “me ligj” plotësohet, duhet të kihet parasysh se Strasburgu me këtë ka kuptuar edhe cilësinë e ligjit.

 

Ligji çalon rëndë në përpjekjen e tij për të justifikuar kriteret e interesit publik në kuptimin e domosdoshmërisë në një shoqëri demokratike dhe përligjja e tij në mënyrë të arsyeshme dhe objektive. Në këtë kontekst duhet vlerësuar dhe proporcionaliteti i kufizimit, në lidhje me gjendjen që diktoi domosdoshmërinë e kësaj ndërhyrje.

 

Sikundër thuhet edhe në hyrjen e kërkesës sonë, pas ndryshimeve demokratike, Shqipëria u përfshi në një proces purifikimi të administratës dhe funksioneve të larta shtetërore. Një sërë ligjesh u miratuan në vitet 1993, 1995, 1997 dhe 1998 nga mazhoranca dhe opozita e sotme. Procesi zgjati sikundër ishte parashikuar deri në vitin 2001.  Në këtë kontekst, kjo rihapje e procesit të lustrimit nga mazhoranca e djathtë pikërisht në 6 muajt e fundit të mandatit të saj nuk është asgjë tjetër veçse një mjet i saj për të luftuar kundërshtarët politikë, për të seleksionuar kandidatët në zgjedhje (duke mbajtur pezull të padëshiruarit nëpër procedura verifikimesh) dhe për të goditur institucionet në përgjithësi dhe ato të drejtësisë posaçërisht, ndërkohë që eksponentë të lartë të kësaj maxhorance apo familjarët e tyre ndodhen nën akuza të rënda për korrupsion dhe shpërdorim detyre. Do të kishte njëfarë justifikimi ky proces në qëllimin e tij nëse do të inicohej menjëherë pasi mazhoranca parlamentare aktuale erdhi në pushtet në 2005. Tashmë ky proces nuk mund të konsiderohet një proces për pastërtinë e zyrtarëve, por thjesht e vetëm një proces për spastrimin politik të tyre.

 

Ky ligj është antikushtetues sepse flet me gjuhën e po atyre që synon (teorikisht) të largojë nga funksionet e përcaktuara në nenin 3. Ky ligj në nenin 4 të tij thotë ndër të tjera se:

 

Pastërtia e figurës morale të funksionarit publik, të përcaktuar në nenin 3 të këtij ligji, është e papajtueshme me mbajtjen prej tij, gjatë periudhës 29 nëntor 1944 deri më 8 dhjetor 1990, të një prej detyrave/cilësive të mëposhtme:

&ccedilsmiley … çdo punonjës i organeve të Sigurimit të Shtetit, …;

d) personat që kanë mbaruar shkollën e Lartë të Ministrisë së Punëve të Brendshme në profilin e Sigurimit, ose kanë kryer kurse tremujore e lart po në këtë profil, ose në analoget e tyre brenda apo jashtë shtetit dhe që kanë punuar si hetues, prokurorë apo gjyqtarë, pa qenë të diplomuar “jurist”;

e)  bashkëpunëtor i organeve të Sigurimit të Shtetit me veprimtari të karakterit politik, që lidhen me veprat penale politike të parashikuara nga ligji nr.7514, datë 30.09.1991 “Për pafajësinë, amnistinë dhe rehabilitimin e ish të dënuarve dhe të përndjekurve politikë”, i ndryshuar, apo bashkëpunëtor vullnetar për vepra të tilla;

f) hetues, prokuror ose ndihmësprokuror, gjyqtar apo ndihmësgjyqtar në procese politike;

g) … dëshmitar i akuzës në proceset gjyqësore politike.”

 

Në këtë mënyrë, ligji në shqyrtim shkel rëndë parimin e njohur të së drejtës se nuk ka dënim kolektiv. Dënimi është individual, pasi të jenë analizuar dhe provuar të gjitha akuzat, në respekt të një procesi të rregullt ligjor (që në vetvete nënkupton barazinë e armëve, kontradiktorialitetin, pavarësinë dhe paanësinë e trupës gjykuese/vendimmarrëse, prezumimin e pafajësisë së të akuzuarit, etj.).

Ndër subjektet e listuar në nenin 4 mund të ketë shtetas që kanë qenë në funksionet e sipërcituara vetëm për një ditë a për një muaj !

Veprat penale politike të parashikuara nga ligji nr.7514, datë 30.09.1991 “Për pafajësinë, amnistinë dhe rehabilitimin e ish të dënuarve dhe të përndjekurve politikë” jepen nga neni 1 i tij dhe specifikisht konsistojnë në: “arratisje, sabotim, moskallëzim të krimeve kundër shtetit, ... shkelje të dekretit nr.7459, datë 22.1.l991 “Për respektimin dhe mbrojtjen e monumenteve që lidhen me historinë kombëtare dhe të simboleve shtetërore”,...etj.”. Disa prej këtyre veprimeve vazhdojnë të jenë edhe sot të dënueshme dhe të përbëjnë vepër penale të parashikuar nga Kodi Penal (si p.sh. neni neni 160 “Shkatërrimi i veprave kulturore”, neni 231 “Veprat e dhunshme ndaj pasurisë” , neni 248 “Shpërdorimi i detyrës”, neni 297 “Kalimi i paligjshëm i kufirit shtetëror”, etj.).

Cili është ai njeri që sot mund të thotë me siguri absolute se proceset gjyqësore lidhur me p.sh. sabotimet në degë të ndryshme të ekonomisë nuk ishin të tilla, pra sabotime në dëm të pronës shtetërore. Padyshim që kishte jo pak prej këtyre proceseve edhe të tillë të montuar dhe parafabrikuar (plotësisht apo pjesërisht) nga organet e diktaturës, por askush nuk mund të thotë me siguri të plotë se ato ishin që të gjitha, në të gjithë komponentët e tyre, procese të pavërtetë. Në këtë kontekst, mund të ketë qoftë edhe një të vetëm “hetues, prokuror ose ndihmësprokuror, gjyqtar apo ndihmësgjyqtar në procese politike” dhe “dëshmitar të akuzës në proceset gjyqësore politike” që ka bërë thjesht e vetëm detyrën e tij me ndershmëri dhe përkushtim ndaj atdheut. Mund të ketë të tjerë (p.sh. të afërm të të dënuarve) që janë detyruar me gjithfarë mënyrash të dëshmojnë në këto proçese dhe që realisht me dëshminë e tyre nuk kanë ndikuar në rëndimin e pozitave të viktimave të diktaturës.

Duke theksuar sa më lart, në asnjë mënyrë nuk marrim nën mbrojtje xhelatët e diktaturës dhe ndihmësit e tyre, por duam vetëm të vëmë në dukje se dënimi në grup i të gjithë atyre që kanë qenë në funksionet që përmend neni 4 është i gabuar dhe antikushtetues, pasi ai mund të cënojë padrejtësisht të drejtat e shtetasve të pafajshëm.

 

E gjithë kjo, pasi në zbatim të këtij ligji, mjaft të kesh qenë në një nga pozicionet e parashikuar nga neni 4 dhe je i detyruar të ndërpresësh marrëdhënien e punës. Por edhe sikur të mundësohej nga ligji një gjykim nga ana e Autoritetit në lidhje me rolin e subjektit në hetim në procesin penal të dikurshëm (gjë që nuk mundësohet sipas ligjit), kjo do të krijonte një situatë tepër subjektive me diskrecion të pamasë të Autoritetit. Aq më tepër, duke pasur parasysh se vendimet e Autoritetit verifikues do të merren duke u bazuar në dosjet e ish organeve të diktaturës, kur dihet se shumë prej këtyre dosjeve siç pretendohet dhe nga vet inicuesit e këtij projektligji kanë qenë të manipuluara, plot me të dhëna të mbledhura në mënyrë të paligjshme edhe për kohën.

 

Pra, ky ligj nuk e përcakton pastërtinë e figurës morale të funksionarëve të lartë duke u nisur nga qëndrimi i tyre moral lidhur me faktin, por vetëm nga fakti i detyrës zyrtare që kanë kryer. Pastërtia e figurës, sipas nenit 3 dhe 4 të ligjit, nuk matet me veprimtarinë që ata kanë kryer në mënyrë individuale, por përcaktohet për shkak të punës, të profesionit dhe të shkollimit, që janë pjesë e të drejtave themelore të njeriut.

 

Pra, ky ligj ka krijuar bazat për një formë të përgjegjësisë morale dhe ligjore kolektive, duke u bazuar vetëm te funksioni që subjektet e këtij ligji kanë kryer, pa identifikuar fajësinë për veprimet konkrete të dhunimit të të drejtave dhe lirive themelore të njeriut.

 

Sikur të mos mjaftonin këto, ligji i goditur nuk parashikon asnjë afat në lidhje me kufizimin e të drejtës së parashikuar nga neni 49 i Kushtetutës. Pasi Autoriteti e vlerëson si “të padenjë” shtetasin e interesuar, ky i fundit nuk mund të punojë për të gjithë jetën e tij në ndonjë prej funksioneve të parashikuara nga neni 3 i ligjit (shiko rregullimin e nenit 23). Në këtë mënyrë ligji i mohon këtij shtetasi çdo lloj mundësie për tu rehabilituar në shoqërinë demokratike, ndërkohë që kjo shoqëri po i ngre çdo ditë standardet demokratike dhe Shqipëria është një kandidate potenciale për në NATO dhe BE. Si i tillë ky kufizim është plotësisht jo proporcional. Ky konkluzion i yni shkon paralel edhe me vendimmarrjen e Gjykatës Europiane për të Drejtat e Njeriut (shiko vendimi Ždanoka v. Letonisë, i datës 16.03.2006). Data 31.12.2014 e parashikuar në ligj është afati i përfundimit të veprimtarisë së Autoritetit verifikues, por në asnjë mënyrë, me çfarëdolloj interpretimi nuk është edhe afati i dëshmive të lëshuara prej tij, apo afat kur pushojnë efektet e ligjit në shqyrtim.

 

*          *          *

 

IV. Cënim i dinjitetit njerëzor dhe i jetës private.

 

Neni 25 i ligjit të goditur parashikon se :

“1. Autoriteti krijon një regjistër elektronik për të gjitha rastet e verifikuara dhe publikon në faqen e vet zyrtare informacion për numrin e rasteve të verifikuara. Ky informacion përditësohet çdo javë.

2. Autoriteti bën publike në faqen zyrtare identitetin e të gjithë zyrtarëve të kualifikuar si të papajtueshëm për të vazhduar detyrën, për të cilët nuk është zhvilluar procedura e skualifikimit, sipas nenit 23 të këtij ligji, apo nuk ka përfunduar marrëdhënia e punës, sipas nenit 24 të këtij ligji.”

Ky rregullim është gjithashtu një cënim i të drejtave kushtetuese, praktikisht neni 3 (“Pavarësia e shtetit dhe tërësia e territorit të tij, dinjiteti i njeriut, ... janë baza e këtij shteti, i cili ka për detyrë t'i respektojë dhe t'i mbrojë.&rdquosmiley dhe 35 (1. Askush nuk mund të detyrohet, përveçse kur e kërkon ligji, të bëjë publike të dhëna që lidhen me personin e tij.

2. Mbledhja, përdorimi dhe bërja publike e të dhënave rreth personit bëhet me pëlqimin e tij, me përjashtim të rasteve të parashikuara me ligj.) si dhe gjithashtu një cënim i nenit 8 të Konventës Europiane për të drejtat e Njeriut.

Në të vërtetë ky nen është posaçërisht një shantazh i hapur nga ana e një institucioni që supozohet se mbron interesat dhe parimet e shtetit të së drejtës, ndaj shtetasve të këtij shteti, fajësia e të cilëve në një periudhë të mëvonshme mund të rrëzohet nga vendimet e gjykatave ky ai është ankuar.

Kufizimi nuk justifikohet nga asnjë interes publik, nuk është i arsyeshëm dhe aq më pak proporcional.

 

*          *          *

 

V. Cënimi i ndalimit të dënimit më shumë se një herë për të njëjtën vepër.

 

Dispozitat e ligjit Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve” bien ndesh dhe me një parim të njohur të së drejtës ndërkombëtare, me parimin e ndalimit të dënimit më shumë se një herë për të njëjtin veprim (ose mosveprim). Ky parim (ne bis in idem) parashikohet edhe nga Kushtetuta jonë në nenin Neni 34: “Askush nuk mund të dënohet më shumë se një herë për të njëjtën vepër penale dhe as të gjykohet sërish, me përjashtim të rasteve kur është vendosur rigjykimi i çështjes nga një gjykatë më e lartë, sipas mënyrës së parashikuar me ligj”.

 

Gjykata Kushtetuese në Vendimin 5/05 ka theksuar ndër të tjera se:

“Kriteri “e njëjta vepër” i referohet të njëjtit veprim, sjellje, fakt, vepër penale dhe kualifikim ligjor të tyre, të cilat formojnë bazën e kësaj vepre dhe për të cilin personi është dënuar apo liruar. Në këtë rast, është fjala kur si sjellja ashtu edhe krimi bëhen për të njëjtat fakte të ndodhura në të njëjtën kohë dhe që cilësohen njëlloj nga ligji. ... Parimi në bis in idem si dhe trajtimi i barabartë i të gjykuarve cënohen jo vetëm kur personi dënohet përsëri për të njëjtën vepër, por edhe kur ndiqet penalisht në mënyrë të përsëritur për këtë vepër. Prandaj, ky parim gjen zbatim edhe për rastet e mbrojtjes nga masat shtrënguese e ndaluese të cilat janë të lidhura ngushtë me procedimin.”

 

Ligji  nr.8043, datë 30.11.1995, “Për Kontrollin e Figurës së Zyrtarëve dhe Personave të Tjerë që Lidhen me Mbrojtjen e Shtetit Demokratik” (i ndryshuar), parashikonte për pothuajse identikisht të njëjtët subjekte të parashikuar nga neni 3 i ligjit në shqyrtim, nëse në periudhën 28.11.1944 – 31.03.1991 (pra një periudhë më e gjatë se ligji aktual) kanë qenë në poste apo role pothuajse identikisht të ngjashme (ndryshimet lidhen tek tuk me ndonjë subjekt) me ato që parashikon neni 4 i ligjit në shqyrtim, atëherë ata nuk mund të mbajnë vendin e tyre të punës apo nuk mund të zgjidhen a emërohen deri më 31 dhjetor 2001 (kur ligji pushonte së vepruari – e parashikuar kjo qartë nga neni 18 i tij, krejt ndryshe nga rasti aktual nën shqyrtim).  Shumë individë që përmendeshin (si subjekte) nga ligji i 1995 e vuajtën ndalimin për faktin e parashikuar nga ai ligj. Pas vitit 2001, ndodhi që një pjesë e tyre hyri në marrëdhënie pune në administratën publike dhe sot befas e gjejnë veten sërish të dënuar për herë të dytë, për të njëjtat veprime a mosveprime të tyre të kryera më së paku minimalisht 18 vjet më parë.

 

*          *          *

 

VI. Dispozitat e ligjit Nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve” bien ndesh me nenet 45 (“1. Çdo shtetas që ka mbushur tetëmbëdhjetë vjeç, qoftë edhe ditën e zgjedhjeve, ka të drejtën të zgjedhë dhe të zgjidhet. 2. Përjashtohen nga e drejta e zgjedhjes shtetasit e deklaruar me vendim gjyqësor të formës së prerë si të paaftë mendërisht.) dhe 68 (“2. Rregullat për caktimin e kandidatëve për deputetë, për organizimin dhe zhvillimin e zgjedhjeve, si dhe përcaktimi i zonave zgjedhore dhe kushtet e vlefshmërisë së zgjedhjeve rregullohen nga ligji për zgjedhjet) të Kushtetutës, duke rrezikuar mbarëvajtjen e proçesit të ardhshëm zgjedhor në vend.

 

Neni 14 i ligjit në shqyrtim parashikon se :

 

 “2) Në rastin e të zgjedhurve në Kuvend, në organet e qeverisjes vendore apo në organe të tjera përfaqësuese, kandidatët që konkurrojnë i nënshtrohen verifikimit të figurës së zyrtarit përpara regjistrimit si kandidat në proçesin përkatës zgjedhor. Ky njoftim bëhet nga kandidati ose propozuesit e tij. 3) Komisioni Qendror i Zgjedhjeve nuk e regjistron kandidatin në rast se ky nuk paraqet dëshminë e verifikimit.”

 

Në këtë mënyrë ky ligj vendos një rregull të ri shtesë në lidhje me organizimin e zgjedhjeve dhe caktimin e kandidatëve, pa qenë në vetvete një ligj për zgjedhjet. Detyrime të tilla për kandidatët do të ishin kushtetuese vetëm nëse parashikohen nga Kodi Zgjedhor, gjë që nuk rezulton.

 

*          *          *

 

 

DOMOSDOSHMËRIA E PEZULLIMIT TË LIGJIT

 

 

Të nderuar gjyqtarë !

 

Sipas nenit 45 të Ligjit nr. 8577, datë 10.2.2000 “Për Organizimin dhe Funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë” : “ 1.Gjykata Kushtetuese, kryesisht ose me kërkesë të palës, kur vlerëson se zbatimi i ligjit ose i aktit mund të sjellë pasoja që prekin interesa shtetërorë, shoqërorë ose të individëve sipas rastit, me vendim të Mbledhjes së Gjyqtarëve ose në seancën plenare, urdhëron pezullimin e ligjit ose të aktit. Pezullimi vazhdon derisa vendimi përfundimtar i Gjykatës Kushtetuese të hyjë në fuqi”.

 

Gjykata Kushtetuese këtë radhë e ka të lehtë të identifikojë nëse zbatimi i “ligjit ose aktit” mund të sjellë “pasoja që prekin interesa shtetërorë, shoqërorë ose të individëve sipas rastit...”. Zbatimi i menjëhershëm i ligjit nëpërmjet ushtrimit të kompetencave nga një autoritet ligjor cënon në mënyrë të drejtpërdrejtë funksionimin e institucioneve kushtetuese të shtetit, duke ndërprerë mandatet kushtetuese të funksionarëve më të lartë të shtetit. Pasojat që vijnë nga zbatimi i ligjit prekin interesa të rëndësishme shtetërore, shoqërore por edhe të individëve.     

 

Qëllimi kryesor i marrjes së masave të përkohshme është që të mbrojë kompetencën e Gjykatës Kushtetuese për të mos e shndërruar atë në një kompetencë të paefektshme. Pikërisht për këtë, Gjykatës i është dhënë pushteti për të parandaluar që një cënim kushtetues i supozuar, të ndodhë përpara se sa Gjykata të ketë mundësinë për të vendosur (përmes një proçesi thelbësor) nëse cënimi kushtetues ekziston vërtet.

 

Në rastin në shqyrtim përpara jush, sikundër është theksuar edhe më lart, në bazë të ligjit të goditur, një institucion si Autoriteti i Kontrollit të Figurës merr kompetenca të plota që kushtetuta dhe ligje të tjera organike ja kanë njohur institucioneve të tjera siç është rasti i Këshillit të Lartë të Drejtësisë, të ministrit te Drejtësisë, të Presidentit, të Prokurorit të Përgjithshëm etj. 

 

Nga ana tjetër, ky ligj ka hyrë në fuqi dhe ka nisur të prodhojë efekte. Duke pasur parasysh faktin e pasojave që mund të sjellë zbatimi i këtij ligji, bllokimin e institucioneve kushtetuese, nëpërmjet përfundimit antikushtetues të mandateve kushtetuese, largim apo moskualifikim në pozicione të emëruara apo të zgjedhura si dhe pamundësi për të kandiduar, është e domosdoshme pezullimi i tij.

 

Nga ana tjetër, në rast se më vonë (post factum) Gjykata Kushtetuese do ta gjejë këtë ligj si në kundërshtim me Kushtetutën dhe me një sërë ligjesh organike, ligje që kërkojnë një shumicë të cilësuar për t’u miratuar prej 3/5 të të gjithë anëtarëve të Kuvendit, atëherë vendimi i Gjykatës, duke qenë se nuk do të ketë fuqi prapavepruese, do të krijojë vetë ai një situatë antikushtetuese, në shkelje të parimit të barazisë, pasi njerëz në rrethana të njëjta objektive, do të vendosen automatikisht në gjendje të dallueshme subjektivisht. 

 

Nga zbatimi i menjëhershëm i ligjit, objekt shqyrtimi, 

 

  • interesave të rëndësishme shtetërore u shkaktohet një dëm shumë serioz dhe vështirësisht i riparueshëm;
  • krijohen dukshëm mosmarrëveshje kompetencash ndërmjet organeve kushtetuese dhe një autoriteti të krijuar nga një ligj i zakonshëm;
  • cënohet apo kufizohet ushtrimi i veprimtarisë kushtetuese të Presidentit të Republikës, Kuvendit, Këshillit të Ministrave, Gjykatës Kushtetuese, Gjykatës së Lartë, Këshillit të Lartë të Drejtësisë, Prokurorit të Përgjithshëm si dhe të gjithë institucioneve të tjera të administrates publike, nga veprimtaria e Autoritetit të Kontrollit të Figurave;
  • krijohet vakum institucional deri në bllokim të veprimtarisë kushtetuese të organit shtetëror;
  • përfundojnë marrëdhëniet e punës për funksionarët të lartë të shtetit, të cilët kanë status kushtetues;
  • akti i ndërprerjes së marredhënieve të punës është i vetekzekutueshëm dhe nuk mund të pezullohet, pavarësisht ankimit gjyqësor. 

 

Meqenëse, ekzistojnë, 

 

  • dyshime tepër serioze për kushtetutshmërinë e normës juridike,
  • afate të shkurtëra dhe jo të arsyeshme për ardhjen me urgjencë të pasojave të ligjit;
  • mundësitë e krijimit të dëmeve të rënda dhe të pariparueshme për interesat shtetërore, shoqërore dhe të shtetasve,

 

mendojmë se pezullimi i ligjit është veprimi më i domosdoshëm procedural për zgjidhjen e çështjes nga Gjykata Kushtetuese.             

 

Duke gjykuar mbi praktikën e derisotme të kontrollit kushtetues shqiptar, jemi të ndërgjegjshëm se Gjykata Kushtetuese do të kërkojë kohën e vet deri në shpalljen e vendimit mbi kërkesën tonë. Kjo kohë, të cilën ne e konsiderojmë të arsyeshme dhe të kuptueshme, është një element që, gjithmonë nëse Gjykata vendos pro kërkesës, punon si kundër synimeve të kërkesës ashtu edhe të vendimit të Gjykatës Kushtetuese për sjellje në kushtetutshmëri të një situate ligjore e praktike antikushtetuese.

 

Të gjitha këto duhet të ketë parasysh kjo Gjykatë e nderuar ndërsa merr në shqyrtim kërkesën për pezullim të ligjit në fjalë, pezullim i cili duhet të vendoset si një kusht sine quan non për vetë efektshmërinë e vendimit të saj.

 

Duke pasur parasysh të gjithë arsyetimin e mësipërm mbi fushën e veprimit të Ligjit Nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”, dhe bazuar në nenin 45 të Ligjit Nr.8577, datë 10.02.2000 “Për Organizimin dhe Funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”, parashtrojmë kërkesën tonë për marrjen e masës së pezullimit të zbatimit të Ligjit Nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”, me vendim të Mbledhjes së Gjyqtarëve, duke vendosur masën e pezullimit derisa Gjykata Kushtetuese të shqyrtojë kërkesën dhe të marrë një vendim përfundimtar në lidhje me të (momenti i hyrjes në fuqi të vendimit të kësaj Gjykate).

 

 

Për sa parashtruam më sipër kërkojmë nga Gjykata Kushtetuese,

 

1. Shpalljen si të papajtueshëm me Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë  (përkatësisht shkelen nenet 3, 4, 7, 30, 34, 45, 49, 71, 81, 87, 90,  92, 98, 115, 116, 124, 127, 128, 131, 135, 137, 138, 139, 140, 145, 147, 149, 169, të saj) të ligjit nr. 10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”.

 

2. Pezullimin e zbatimit të Ligjit Nr. 10 034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së funksionarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”,  deri në shpalljen e vendimit të Gjykatës Kushtetuese.

 

 

Duke shpresuar në një gjykim të drejtë dhe të paanshëm,

 

 

Me konsideratë,

 

 

Deputetët nënshkrues :

28 Komente

Ligji për pastërtinë e figurës dhe formularët që plotësohen për të denoncuar personat që preken nga ky Ligj:

___________________________________________________

LIGJ
Nr.10 034, datë 22.12.2008

PËR  PASTËRTINË E FIGURËS SË FUNKSIONARËVE TË LARTË
TË ADMINISTRATËS PUBLIKE DHE TË TË ZGJEDHURVE

Në mbështetje të neneve 78 dhe 83 pika 1 të Kushtetutës, me propozimin e një grupi deputetësh,

KUVENDI
I REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË

VENDOSI :

DISPOZITA TË PËRGJITHSHME

KREU I

Neni 1
Qëllimi i ligjit

Ky ligj ka për qëllim të kontrollojë pastërtinë e figurës së çdo funksionari publik të zgjedhur apo të emëruar, lidhur me pjesëmarrjen e tij në strukturat  politikëbërëse dhe zbatuese të dhunës së diktaturës së proletariatit, si edhe në strukturat e ish-Sigurimit të Shtetit, për periudhën 29 nëntor 1944 deri më 8 dhjetor 1990.

Neni 2
Objekti i ligjit

Objekti i këtij ligji është përcaktimi i subjekteve dhe funksioneve të larta shtetërore, të cilat janë të papajtueshme me veprimtarinë publike të zyrtarit, për shkak të qenies anëtar, drejtues apo bashkëpunëtor në strukturat politikëbërëse dhe zbatuese të dhunës së diktaturës së proletariatit apo të ish-Sigurimit të Shtetit, për periudhën 29 nëntor 1944 deri më 8 dhjetor 1990, rastet e papajtueshmërisë, procedurat e verifikimit dhe pasojat e këtyre procedurave.

Neni 3
Subjektet e verifikimit

Subjekt i verifikimit, sipas këtij ligji, janë të gjithë funksionarët publikë, të zgjedhur apo të emëruar, të cilët aktualisht ushtrojnë apo do të ushtrojnë një nga funksionet e mëposhtme:
a) Presidenti i Republikës së Shqipërisë;
b ) deputetët e Kuvendit të Shqipërisë;
c) anëtarët e Këshillit të Ministrave, zëvendësministrat, funksionarët politikë, sekretarët e përgjithshëm, drejtorët e përgjithshëm dhe drejtorët e drejtorive të dikastereve, si dhe të barazuarit me ta në institucionet e tjera shtetërore qendrore ose të pavarura;
&ccedilsmiley anëtarët e Këshillit të Lartë të Drejtësisë, si dhe gjyqtarët e prokurorët pranë gjykatave dhe prokurorive të të gjitha niveleve;
d) funksionarë të lartë të Presidencës, të administratës së Kuvendit, të Këshillit të Lartë të Drejtësisë, të Gjykatës së Lartë, të Gjykatës Kushtetuese, të Prokurorisë së Përgjithshme, sipas rangjeve të caktuara në shkronjën “c” të këtij neni;
dh) guvernatorë, zëvendësguvernatorë dhe drejtorët e Bankës së Shqipërisë;
e)    funksionarë në Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë, në Shtabin e Përgjithshëm të Ushtrisë, si dhe oficerët me gradë “Gjeneral” dhe “Kolonel”;
&eumlsmiley prefektët, kryetarët e këshillave të qarkut, si dhe kryetarët e bashkive dhe komunave;
f)     drejtuesit e drejtorive të administratës publike në nivel qarku;
g) në Shërbimin Informativ Shtetëror (SHISH), në Shërbimin Informativ Ushtarak (SHIU) dhe në çdo shërbim  tjetër inteligjent;
gj) në Gardën e Republikës;
h) funksione drejtuese në Policinë e Shtetit deri në nivel qarku dhe komisariati;
i)    drejtuesit e përfaqësive diplomatike;
j)    anëtarët e Akademisë së Shkencave, rektorët, zëvendësrektorët dhe dekanët në universitetet publike, si dhe drejtorët e gjimnazeve dhe shkollave të mesme tekniko-profesionale;
k)Drejtori i Përgjithshëm, zëvendësdrejtorët e përgjithshëm, drejtori dhe zëvendësdrejtori i Radios, drejtori dhe zëvendësdrejtori i Televizionit dhe drejtorët e departamenteve në Radiotelevizionin Publik Shqiptar; drejtori, zëvendësdrejtori dhe drejtorët e departamenteve në ATSH, si dhe anëtarët e këshillave drejtues të medieve publike;
l ) çdo person tjetër i dekretuar nga Presidenti i Republikës apo i zgjedhur nga Kuvendi.

Neni 4
Papajtueshmëria e funksioneve
Pastërtia e figurës morale të funksionarit publik, të përcaktuar në nenin 3 të këtij ligji, është e papajtueshme me mbajtjen prej tij, gjatë periudhës 29 nëntor 1944 deri më 8 dhjetor 1990, të një prej detyrave/cilësive të mëposhtme:
a)      anëtar ose kandidat i Byrosë Politike, anëtar i Komitetit Qendror të PPSH-së, me përjashtim të rasteve kur ka vepruar kundër vijës zyrtare apo është larguar vetë nga detyra në mënyrë publike;
b )    anëtarët e Presidiumit të Kuvendit Popullor;
c)      Kryetar i Gjykatës së Lartë, Prokuror i Përgjithshëm dhe Kryetar i Hetuesisë së Përgjithshme;
&ccedilsmiley Ministër, Zëvendësministër i Punëve të Brendshme dhe çdo punonjës i organeve të Sigurimit të Shtetit, si dhe kryetarët e degëve të punëve të brendshme;
d) personat që kanë mbaruar shkollën e Lartë të Ministrisë së Punëve të Brendshme në profilin e Sigurimit, ose kanë kryer kurse tremujore e lart po në këtë profil, ose në analoget e tyre brenda apo jashtë shtetit dhe që kanë punuar si hetues, prokurorë apo gjyqtarë, pa qenë të diplomuar “jurist”;
dh) i dënuar me vendim penal të formës së prerë për krime kundër njerëzimit ose për veprat penale të shpifjes, të kallëzimit të rremë ose dëshmisë së rreme në procese politike;
e)  bashkëpunëtor i organeve të Sigurimit të Shtetit me veprimtari të karakterit politik, që lidhen me veprat penale politike të parashikuara nga ligji nr.7514, datë 30.09.1991 “Për pafajësinë, amnistinë dhe rehabilitimin e ish të dënuarve dhe të përndjekurve politikë”, i ndryshuar, apo bashkëpunëtor vullnetar për vepra të tilla;
&eumlsmiley anëtar i Komisionit Qendror të Dëbim-Internimeve;
f) hetues, prokuror ose ndihmësprokuror, gjyqtar apo ndihmësgjyqtar në procese politike;
g) denoncues apo dëshmitar i akuzës në proceset gjyqësore politike.

Neni 5
Konflikti i interesit

Asnjë person, që ndodhet në kushtet e papajtueshmërisë së funksioneve, sipas nenit 4 të këtij ligji, nuk mund të marrë pjesë në çfarëdolloj pozicioni në Autoritetin e Kontrollit të Figurave, si dhe nuk mund të jetë pjesë në trupa gjyqësorë që marrin në shqyrtim këtë ligj ose çështje që lidhen me zbatimin e tij.

KREU II
AUTORITETI I KONTROLLIT TË FIGURËS

Neni 6
Statusi dhe përbërja e Autoritetit

1.  Për zbatimin e këtij ligji krijohet Autoriteti i Kontrollit të Figurës (Autoriteti).
2. Autoriteti organizohet dhe funksionon në mënyrë të pavarur, sipas rregullave të përcaktuara në këtë ligj dhe në rregulloren e funksionimit të tij.
3. Autoriteti është organ i përhershëm mbikëqyrjeje dhe kontrolli të pastërtisë morale të figurave të funksionarëve publikë.
4.  Autoriteti përbëhet nga 5 anëtarë, të cilët propozohen si më poshtë:
a)      dy përfaqësues të shumicës parlamentare;
b )    dy përfaqësues të pakicës parlamentare;
c)       kryetari me konsensus.
5.  Anëtarët e Autoritetit miratohen nga Kuvendi i Shqipërisë. Në rast se vendi i një apo më shumë anëtarëve mbetet vakant për mungesë propozimesh ose për pamundësi zgjedhjeje, sipas pikës 4 të këtij neni, Kuvendi emëron anëtarin përkatës midis të paktën 2 kandidaturave të propozuara nga shoqëria civile.
6. Kryetari dhe anëtarët e Autoritetit përfitojnë pagën sipas tabelës përkatëse të pagave të ligjit nr.9584, datë 17.7.2006 “Për pagat, shpërblimet dhe strukturat e institucioneve të pavarura kushtetuese dhe të institucioneve të tjera të pavarura, të krijuara me ligj”, të ndryshuar.

Neni 7
Kushtet për t’u zgjedhur anëtar i Autoritetit

Anëtari i Autoritetit të Kontrollit të Figurave duhet të plotësojë këto kushte:
a)    të jetë shtetas shqiptar;
b)    të ketë arsimin e lartë juridik;
c)    të ketë vjetërsi pune jo më pak se 5 vjet;
&ccedilsmiley të mos jetë i dënuar penalisht;
d) të mos jetë shkarkuar nga detyra ose të mos ketë marrë masë disiplinore gjatë ushtrimit të detyrës;
dh) të ketë figurë të pastër morale, sipas kritereve të këtij ligji.

Neni 8
Vetëdeklarimi i pastërtisë morale

Çdo kandidat për anëtar, përpara emërimit, duhet të bëjë një deklaratë për pastërtinë e figurës së tij, lidhur me papajtueshmërinë e funksioneve, siç përcaktohet në nenin 4 të këtij ligji.

Neni 9
Verifikimi i pastërtisë morale të kandidatit për anëtar

1. Çdo kandidat për anëtar i Autoritetit, i propozuar sipas nenit 6 të këtij ligji, i nënshtrohet procedurës së verifikimit të pastërtisë së figurës, sipas këtij ligji.
2. Ky verifikim kryhet nga Drejtoria e Sigurimit të Informacionit të Klasifikuar brenda 10 ditëve nga marrja e njoftimit të propozimit nga Kuvendi.
3. Rezultatet e verifikimit të anëtarëve të Autoritetit bëhen publike.

Neni 10
Fillimi i detyrës nga anëtarët e Autoritetit

    1. Anëtarët e Autoritetit fillojnë ushtrimin e detyrës brenda 5 ditëve nga miratimi i tyre prej Kuvendit.
    2. Në mbledhjen e parë të tij, Autoriteti, nën drejtimin e kryetarit, zgjedh zëvendës -kryetarin.

Neni 11
Mbarimi i mandatit të anëtarit të Autoritetit

1. Mandati i anëtarit të Autoritetit është 5 vjet.
2. Mandati i anëtarit mbaron para afatit në rastet kur:
a) jep dorëheqjen;
b) vdes;
c) dënohet penalisht me vendim të formës së prerë;
&ccedilsmiley deklarohet i paaftë për të vepruar me vendim gjyqësor të formës së prerë;
d) ushtron detyrën në kundërshtim me rregullat e konfidencialitetit të procedurave të verifikimit;
dh) ushtron detyrën me shkelje të përsëritura dhe të pajustifikuara të rregullave procedurale që rregullojnë funksionimin e Autoritetit;
e) kryen veprime që cenojnë rëndë integritetin e tij.
3. Mbarimi i mandatit të anëtarit deklarohet me vendim të Autoritetit.
4. Kuvendi i Shqipërisë, brenda 10 ditëve nga marrja e vendimit për deklarimin e mbarimit të mandatit, nis procedurën për zëvendësimin e anëtarit, duke ndjekur procedurën e parashikuar në nenin 6 të këtij ligji.

Neni 12
Sekretariati i Autoritetit

    1. Autoriteti, gjatë veprimtarisë së tij, mbështetet nga sekretariati, rekrutimi i të cilit bëhet nga Autoriteti, mbi baza të aftësisë profesionale dhe morale.
    2. Numri i personelit ndihmës dhe buxheti i Autoritetit miratohen nga Këshilli i Ministrave.

KREU III
PROCEDURA E VERIFIKIMIT

Neni 13
Nisja e procedurës së verifikimit

Autoriteti fillon procedurën e verifikimit të pastërtisë morale të funksionarëve:
a) kryesisht, për të gjitha subjektet e përcaktuara në nenin 3 të këtij ligji;
b) me kërkesë me shkrim të titullarit të institucionit apo organit të emërtesës së tij, për funksionarin publik;
c) me kërkesë të vetë subjektit, kur ai kandidon në mënyrë të pavarur në një proces zgjedhor.

Neni 14
Detyrimi për njoftim për emërimet apo zgjedhjet e reja

    1. Drejtuesi i çdo institucioni depoziton tek Autoriteti, brenda 10 ditëve, njoftimin për kandidatët për emërime në një nga funksionet e përcaktuara në nenin 3 të këtij ligji. Akti i emërimit bëhet vetëm pas marrjes së dëshmisë së verifikimit të figurës së zyrtarit nga Autoriteti.
    2. Në rastin e të zgjedhurve në Kuvend, në organet e qeverisjes vendore apo në organe të tjera përfaqësuese, kandidatët që konkurrojnë i nënshtrohen verifikimit të figurës së zyrtarit përpara regjistrimit si kandidat në procesin përkatës zgjedhor. Ky njoftim bëhet nga kandidati ose propozuesit e tij.
    3. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve nuk e regjistron kandidatin në rast se ky nuk paraqet dëshminë e verifikimit.

Neni 15
Thirrja e mbledhjes për procedurën e verifikimit

Kryetari i Autoritetit ose, në mungesë të tij, zëvendëskryetari, thërret mbledhjen për procedurën e verifikimit brenda 3 ditëve nga data e marrjes së kërkesës për verifikim nga subjektet e përcaktuara në nenin 14 të këtij ligji.

Neni 16
Rregulla për mbledhjen e Autoritetit

1. Autoriteti kryen procedurat e verifikimit të pastërtisë morale të figurave nën drejtimin e kryetarit të tij dhe, në mungesë të tij, nga zëvendëskryetari.
2. Për çdo kërkesë për fillimin e procedurës së verifikimit ose për çdo rast të marrë në proces verifikimi kryesisht, Autoriteti hap një dosje të posaçme, në të cilën depozitohen:
a) kërkesa;
b ) çdo akt dokumentues i veprimtarisë verifikuese;
c) çdo akt i llojit dokument i marrë në këtë proces.
3. Mbledhja e Autoritetit është e vlefshme, kur në të marrin pjesë të paktën 4 anëtarë.
4. Në çdo mbledhje mbahet procesverbal, i cili kontrollohet për saktësi nga kryetari dhe, në mungesë të tij, nga zëvendëskryetari. Në përfundim të mbledhjes, ky procesverbal nënshkruhet nga të gjithë anëtarët që kanë marrë pjesë në të.
5. Në çdo rast, procedura e verifikimit duhet të përfundojë brenda 30 ditëve nga data e paraqitjes së kërkesës për verifikim ose nga data e fillimit kryesisht të procedurës së verifikimit.

Neni 17
Papajtueshmëria dhe konflikti i interesave

1. Në fillim të mbledhjes për verifikimin e figurës së çdo funksionari, anëtari i Autoritetit nënshkruan një deklaratë për mungesën e papajtueshmërisë ose të konfliktit të interesit midis tij dhe subjektit nën verifikim.
2. Çdo anëtar i Autoritetit ka detyrimin të paraqesë në mbledhje çdo rrethanë papajtueshmërie apo konflikti interesash që ndonjë anëtar tjetër i Autoritetit ka me subjektin nën verifikim.
3. Anëtari i Autoritetit është i detyruar të heqë dorë nga pjesëmarrja në procedurën e verifikimit të figurës së funksionarit, në çdo rast që ekzistojnë shkaqe të rëndësishme të papajtueshmërisë apo konfliktit të interesave midis tij dhe subjektit nën verifikim, të tilla që ndikojnë qëndrimin e tij në procedurën e verifikimit. Dorëheqja shqyrtohet dhe pranohet me shumicë të thjeshtë të anëtarëve të Autoritetit.
4. Në rastin kur anëtari i Autoritetit, ndonëse ka detyrimin, nuk heq dorë nga pjesëmarrja, përjashtimi i tij vendoset nga mbledhja e Autoritetit, pasi është dëgjuar paraprakisht anëtari. Në këtë rast njoftohet Kuvendi.

Neni 18
Marrja e të dhënave

1. Autoriteti, në funksion të përmbushjes së detyrave të ngarkuara me këtë ligj, kërkon t’i vihen në dispozicion të gjitha materialet arkivore, duke përfshirë edhe dokumentacionet e ish-Partisë së Punës të Shqipërisë, nga të cilat mund të merren të dhëna për veprimtarinë e ish-Sigurimit të Shtetit dhe të personave të veçantë, që kanë të bëjnë me zbatimin e këtij ligji.
2. Ministria e Brendshme, Shërbimi Informativ Shtetëror, Ministria e Mbrojtjes, gjykatat dhe prokuroritë, Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave apo çdo institucion tjetër shtetëror detyrohen të dërgojnë pranë Autoritetit, brenda 20 ditëve nga marrja e kërkesës, të gjitha materialet arkivore të kërkuara nga Autoriteti.

Neni 19
Votimi

1. Çdo anëtar ka detyrimin e votimit pro ose kundër, si dhe detyrimin për të motivuar votën e dhënë. Nuk lejohet abstenimi.
2. Vota e anëtarit në pakicë dhe arsyet e këtij votimi shënohen në procesverbal.
3. Dëshmia e verifikimit për subjektin e verifikuar lëshohet si e pajtueshme kur kanë votuar pro të paktën 3 anëtarë të Autoritetit.
4. Brenda dy ditëve nga mbledhja, kryetari lëshon dëshminë që pasqyron rezultatin e procedurës së verifikimit të pastërtisë morale të funksionarit.

Neni 20
Rezultatet përfundimtare të procedurës së verifikimit

1. Në përfundim të procedurës së verifikimit, Autoriteti:
a) Kur rezulton se subjekti i verifikuar është i papërfshirë në veprimtaritë e përcaktuara në nenin 4 të këtij ligji, vendos për lëshimin e dëshmisë së pastër të figurës morale. Kjo dëshmi plotësohet sipas formularëve të aneksit “A” dhe “A/1” bashkëlidhur këtij ligji dhe nënshkruhet nga kryetari apo, në mungesë të tij, nga zëvendëskryetari. Dëshmia i komunikohet kërkuesit të procedurës së verifikimit, si dhe subjektit të verifikuar.
b) Kur rezulton se subjekti i verifikuar është i përfshirë në veprimtaritë e përcaktuara në nenin 4 të këtij ligji, vendos të lëshojë dëshminë e verifikimit të figurës morale, sipas formularit të aneksit “B/1” bashkëlidhur këtij ligji. Kjo dëshmi, e nënshkruar nga kryetari ose, në mungesë të tij, nga zëvendëskryetari, i njoftohet subjektit të verifikuar si material konfidencial. Pas marrjes së dëshmisë, sipas kësaj shkronje, subjekti i verifikuar ka të drejtë të njihet me aktet e përfshira në dosjen e tij pranë Autoritetit nëpërmjet nënshkrimit të formularit për mbrojtje të informacionit të klasifikuar.
2. Kur zyrtari nuk është dakord me rezultatin e parashikuar në shkronjën “b” të pikës 1 të këtij neni, ai ka të drejtën të paraqesë pretendime me shkrim dhe dokumente provuese për çështjen brenda 10 ditëve nga marrja e njoftimit.
3. Komisioni shqyrton pretendimet dhe dokumentet e subjektit dhe, brenda 10 ditëve nga paraqitja e tyre, vendos:
a) të njoftojë subjektin kërkues brenda 3 ditëve për rrëzimin e pretendimeve të tij dhe të lëshojë dëshminë e verifikimit, sipas formularit “B”; ose
b) të lëshojë dëshminë, sipas shkronjës “a” të pikës 1 të këtij neni.

Neni 21
Vlera e dëshmisë së verifikimit

Dëshmia e verifikimit, sipas shkronjës “b” të pikës 1 të nenit 20 të këtij ligji, ka fuqi të plotë provuese mbi faktin e pastërtisë së figurës së çdo funksionari publik të zgjedhur apo të emëruar.


Neni 22

Ankimi gjyqësor

1. Subjekti i verifikuar mund të ankimojë dëshminë e verifikimit, sipas shkronjës “b” pika 1 të nenit 20 të këtij ligji, në gjykatën e rrethit gjyqësor.
2. Me kërkesë të subjektit verifikues, gjykata vendos zhvillimin e gjykimit me dyer të mbyllura.
3. Kundër vendimit të gjykatës së rrethit gjyqësor subjekti i verifikuar mund të ankohet në gjykatën e apelit brenda afateve të parashikuara në Kodin e Procedurës Civile. Subjekti i verifikuar mund të ushtrojë rekurs në Gjykatën e Lartë brenda afateve të parashikuara në Kodin e Procedurës Civile.

Neni 23

Pasojat e dëshmisë në rastin e personave
që do të kryejnë një funksion publik

1. Kërkuesi i procedurës ose vetë subjekti i verifikuar, menjëherë pas marrjes së dëshmisë së verifikimit, të lëshuar sipas shkronjës “a” të pikës 1 të nenit 20 të këtij ligji, e paraqet për depozitim atë në institucionin, pranë të cilit do të fillojë të kryejë funksionin publik ose pranë organit që bën regjistrimin e kandidatëve për proces zgjedhor.
2. Kërkuesi i procedurës, menjëherë pas marrjes së dëshmisë së verifikimit, të lëshuar sipas shkronjës “b” të pikës 1 të nenit 20 të këtij ligji, thërret subjektin e verifikuar dhe i njofton atij skualifikimin nga vazhdimi i mëtejshëm i procedurës së emërimit ose zgjedhjes, për shkak të padenjësisë së figurës së tij.
3. Kur subjekti i verifikuar deklaron se ka bërë ankim gjyqësor dhe paraqet kopje të aktit të ankimit, procedura e pikës 2 të këtij neni nuk pezullohet derisa vendimi i gjykatës të marrë formë të prerë.

Neni 24
Pasojat e dëshmisë në rastin e personave në detyrë

1. Kërkuesi i procedurës së verifikimit, menjëherë pas marrjes së dëshmisë së verifikimit, të lëshuar sipas shkronjës “a” të pikës 1 të nenit 20 të këtij ligji, e depoziton atë në dosjen individuale të personelit.
2. Kërkuesi i procedurës së verifikimit, brenda 3 ditëve nga lëshimi i dëshmisë së verifikimit, sipas shkronjës “b” të pikës 1 të nenit 20 të këtij ligji, depoziton dëshminë në dosjen individuale të personelit dhe njofton subjektin e verifikuar për zhvillimin e një seance të mbyllur informuese brenda 3 ditëve. Në këtë seancë marrin pjesë dy persona të caktuar nga titullari i institucionit ose organi i emërtesës. Gjatë zhvillimit të kësaj seance mbahet procesverbal, i cili nënshkruhet nga të gjithë të pranishmit. Subjekti i verifikuar, nëse e kërkon, pajiset me një kopje të procesverbalit.
3. Kur subjekti i verifikuar deklaron se ka ankimuar procedurën e verifikimit të zhvilluar nga Autoriteti dhe paraqet kopje të ankimit të tij, seanca informuese shtyhet për t’u zhvilluar menjëherë pas marrjes formë të prerë të vendimit gjyqësor.
4. Në rastet e tjera, kur subjekti i verifikuar në përfundim të seancës deklaron ose depoziton dorëheqjen e menjëhershme nga detyra, akti i dorëheqjes arkivohet në dosjen personale të subjektit dhe materiali verifikues (dëshmia e verifikimit dhe procesverbali i seancës informuese) mbetet konfidencial.
5. Kur subjekti i verifikuar deklaron se nuk dëshiron të japë dorëheqjen nga funksioni, atëherë, brenda 10 ditëve nga seanca informuese, mbi bazën e dëshmisë së verifikimit, përfundojnë marrëdhëniet e tij të punës me motivacionin “padenjësi e figurës së funksionarit”.

Neni 25
Transparenca me publikun

1. Autoriteti krijon një regjistër elektronik për të gjitha rastet e verifikuara dhe publikon në faqen e vet zyrtare informacion për numrin e rasteve të verifikuara. Ky informacion përditësohet çdo javë.
2. Autoriteti bën publike në faqen zyrtare identitetin e të gjithë zyrtarëve të kualifikuar si të papajtueshëm për të vazhduar detyrën, për të cilët nuk është zhvilluar procedura e skualifikimit, sipas nenit 23 të këtij ligji, apo nuk ka përfunduar marrëdhënia e punës, sipas nenit 24 të këtij ligji.

Neni 26
E drejta për t’u njohur me dosjen personale

1. Çdo shtetas shqiptar ka të drejtë të njihet me të dhëna personale, në lidhje me atë që përmbajnë dosjet e ish-Sigurimit të Shtetit, sipas përcaktimeve të këtij ligji.
2. Për njohjen e këtyre të dhënave shtetasi paraqet kërkesë me shkrim në Autoritetin Shtetëror. Autoriteti, brenda 30 ditëve nga paraqitja e kërkesës, është i detyruar të kthejë përgjigje negative nëse nuk ka të dhëna ose, nëse ka të dhëna, të sigurojë mundësinë që shtetasi të njihet me to. Në çdo rast shtetasi njihet vetëm me të dhënat personale të tij dhe i ndalohet të njihet me të dhënat apo emrat e personave të tretë që mund të përmbajë dosja e tij.
3. Rregulla të hollësishme për zbatimin e këtij neni përcaktohen në Rregulloren e Funksionimit të Autoritetit.

KREU IV
DISPOZITA KALIMTARE


Neni 27

Fondi arkivor

Brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, Autoritetit i vihen në dispozicion dublikatat e dokumenteve dhe fondi arkivor i komisionit të ngritur me ligjin nr.8043, datë 30.11.1995 “Për kontrollin e figurës së zyrtarëve dhe personave të tjerë që lidhen me mbrojtjen e shtetit demokratik”.

Neni 28

Verifikimi i figurës së zyrtarëve në detyrë

Autoriteti, sipas radhës së përparësisë së përcaktuar në nenin 3 të këtij ligji, brenda 6 muajve nga fillimi i funksionimit të tij, përfundon verifikimin e pastërtisë së figurës së çdo funksionari.

KREU V
DISPOZITA TË FUNDIT

Neni 29
Afati i veprimtarisë së Autoritetit

1. Veprimtaria e Autoritetit, sipas këtij ligji, vazhdon deri më 31 dhjetor 2014.
2. Kuvendi, brenda 1 muaji nga hyrja në fuqi e këtij ligji, miraton Rregulloren e Funksionimit të Autoritetit. Pjesë e kësaj rregulloreje është edhe mënyra e ndarjes së përgjegjësive dhe e komunikimit ndërmjet Autoritetit dhe sekretariatit teknik të tij.

Neni 30
Hyrja në fuqi

Ky ligj hyn në fuqi 15 ditë pas botimit në Fletoren Zyrtare.

Formulari A

(STEMA)
REPUBLIKA E SHQIPËRISË
AUTORITETI I KONTROLLIT TË FIGURËS

D Ë S H M I

PËR VERIFIKIMIN E FIGURËS

Nr.________prot, datë____________

    Autoriteti i Kontrollit të Figurës, në mbështetje të ligjit nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së zyrtarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”, pasi zhvilloi procedurën e verifikimit të pastërtisë së figurës, sipas   kreut III të këtij ligji, deklaron:

Z./Znj. _______________________

nuk ka papajtueshmëri me funksionet e përcaktuara në nenin 4 të këtij ligji.

    Kjo dëshmi ka fuqi provuese mbi faktin e pastërtisë së figurës, në kuptim të nenit 20 pika 1 shkronja  “a” të ligjit nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së zyrtarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”.

    Kjo kopje e dëshmisë i lëshohet:

         Kërkuesit     _________________________
        (institucioni, organi ku është zgjedhur, subjekti elektoral)
           
        Adresa:        _________________________

                                        KRYETARI

Formulari A/1

(STEMA)
REPUBLIKA E SHQIPËRISË
AUTORITETI I KONTROLLIT TE FIGURËS

D Ë S H M I

PËR VERIFIKIMIN E FIGURËS

Nr.________prot, datë____________

    Autoriteti i Kontrollit të Figurës, në mbështetje të ligjit nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së zyrtarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”, pasi zhvilloi procedurën e verifikimit të pastërtisë së figurës, sipas   kreut III të këtij ligji, deklaron:

Z./Znj. _______________________

nuk ka papajtueshmëri me funksionet e përcaktuara në nenin 4 të këtij ligji.
   
Kjo dëshmi ka fuqi provuese mbi faktin e pastërtisë së figurës, në kuptim të nenit 20 pika 1 shkronja “a” të ligjit nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së zyrtarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”.
   
Kjo kopje e dëshmisë i lëshohet:

Subjektit të verifikuar _________________________
       
    Adresa: __________________________

   

                                        KRYETARI

Formulari B
(STEMA)
REPUBLIKA E SHQIPËRISË
AUTORITETI I KONTROLLIT TË FIGURËS

D Ë S H M I

PËR VERIFIKIMIN E FIGURËS

Nr.________prot, datë____________

    Autoriteti i Kontrollit të Figurës, në mbështetje të ligjit nr.10034,                   datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së zyrtarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”, pasi zhvilloi procedurën e verifikimit të pastërtisë së figurës, sipas kreut III të këtij ligji, deklaron:

Z./Znj. _______________________

ka papajtueshmëri me funksionet e përcaktuara në nenin 4 të këtij ligji.

    Kjo dëshmi ka fuqi provuese mbi faktin e pastërtisë së figurës, në kuptim të nenit 20 pika 1 shkronja “b”, si dhe të nenit 21 të ligjit nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së zyrtarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”.

    Kjo kopje e dëshmisë i lëshohet:
       
a)     Kërkuesit   _________________________
      (Institucionit, organit që e ka zgjedhur, subjektit elektoral)
       
Adresa:    _________________________

b)    Subjektit të verifikuar

Adresa: ____________________________

    Subjekti i verifikuar ka të drejtë të bëjë ankim kundër kësaj dëshmie verifikimi në gjykatën e apelit, sipas nenit 22 të këtij ligji.

                                    KRYETARI

Formulari B/1

(STEMA)
REPUBLIKA E SHQIPËRISË
AUTORITETI I KONTROLLIT TË FIGURËS

KONFIDENCIAL

D Ë S H M I

PËR VERIFIKIMIN E FIGURËS

Nr.________Prot, datë____________

    Autoriteti i Kontrollit të Figurës, në mbështetje të ligjit nr.10034, datë 22.12.2008 “Për pastërtinë e figurës së zyrtarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”, pasi zhvilloi procedurën e verifikimit të pastërtisë së figurës, sipas kreut III të këtij ligji, deklaron:

z./znj. _______________________

ka papajtueshmëri me funksionet e përcaktuara në nenin 4 të këtij ligji.

Kjo dëshmi ka fuqi provuese mbi faktin e pastërtisë së figurës, në kuptim të nenit 20 pika 1 shkronja “b”, si dhe të nenit 21 të ligjit “Për pastërtinë e figurës së zyrtarëve të lartë të administratës publike dhe të të zgjedhurve”.

    Kjo kopje e dëshmisë i lëshohet:

       
    Subjektit të verifikuar _________________________
       
    Adresa:    _________________________

    Subjekti i verifikuar ka të drejtë të njihet me aktet e përfshira në dosjen e tij dhe të paraqesë pretendime brenda 10 ditëve nga marrja e njoftimit (neni 20 pika 2).

                               

    KRYETARI
 

E kane bere gati argumentin kundra "Konfliktit te Interesit" keta?

Sepse e di edhe bufi qe PD-ja as nuk do merret fare me argumenta konstitucionale per kete ceshtje por do mundohet qe ti perjashtoje nga vendim-marrja nja dy a tre Gjykates te GJK-se, dhe pastaj me stilin foshnjarak/partizan qe i karakterizon juristet e PD-se do pretendoje mungese "quorum"-i, dhe qe duhet shqyrtuar pasi te zevendesohen te siperpermendurit! smiley

Stili i jurisprudences se Avokat Ngjeles ky, i cili (stil) ka lene mbresa te medha nder PD-hane, pavaresisht "tradhetise" se tij! smiley

Megjithese kjo ceshtje (pjesmarrje/jo pjesemarrje) do vendoset perfundimisht nga vete gjykata, PS-ja ben mire qe ta kete gati argumentin!

 

bravo ai qa ka durimin ti lexoje te gjitha kto me lart.do ta kem zili!

nje gje me vjen mire, qe te pakten u be nje hap institucional per te kerkuar cka eshte antikushtetuese apo jo, dhe te pakten do kete nje pergjigje kompetente se nese eshte apo jo. na lodhen tellallet qe bertesin me te madhe, thua se e kane ne dore ata ta thone kur nje ligj eshte antikushtetues apo jo. te pakten kjo do ti vere pikat mbi i.

..."te pakten u be nje hap institucional"...!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

 

Ligjet antikushtetuese te miratuara ne kopshtin zoologjik keto vite lodhesh vetem ti numerosh e jo me ti lexosh.

 

o gene pikerisht un kete doja te tregoja, shyqyr qe kaluan njehere ne veprim se ngelen me akuza ne ere.

kushtetues apo jo kte e vendos vetem gjykata, asnje tjeter.

Ti ke te drejte Lefti po gabon vetem ne fjalen "njehere".

 

Hap fletoret zyrtare dhe vetem numero sa ligje e vendime ka marre ne shqyrtim kohet e fundit gjykata kushtetuese (duke filluar nga 2005 - qe te ruajme referencat kohore te reklamave te qeverise)

po ku di gje une sa ankimime jane bere.flas per kte qe beri buje. por ne pergjithesi me vjen inat me njerezit qe thone lart e poshte cfare eshte anti kushtetuese apo jo. vetem javen qe kaloi TCH kishte 3 sondazhe ne faqen e saj, ku te tre kishin si pyetje antikushtetueshmerine e ndonje ligji, dhe ku te te 3 populli votues thoshte,- po, antikushtetuese eshte... ne behemi gjykates para gjykatesve.

Pa lidhje me temen, por thjeshte per te ilustruar logjiken interesante te jurisprudences ne Shqiperi, ne kete dite te sodit! smiley

Dje shikoja lajmet ne Klan, pas kaq vitesh! Qyqa none! Hajt mo!

Thonte njeri i LSI-se: (kryetari i keshillit bashkiak)

Votimi nuk quhet sepse... nuk u numeruan votat kundra dhe abstenimet por vetem votat pro smiley

Hidhej ajo kafsha e PD-se: Nuk mund ti numerosh ti votat o i numeruar???!!! Pse kshu? Leje se ashtu eshte i' muhabet! smiley

Hidhej sekretari: Votat jane numeruar nga une dhe jane ne rregull! Se i numeroi dhe ky Edi ne krah me mua, kjo nuk e ben procesin illegjitim!

Hidhet Prefekti i Tiranes zotni Kaceli, qe ja morrsha t'keqen ja morrsha!

Thote: Ligji thote qe pa firmen e kryetarit te keshillit bashkiak, une nuk i leshoj fondet!

Full circle!

Po pse nuk e firmos ky i keshillit?

Fillon loja nga fillimi!

Une jam lokomotiva! smiley

Juristet rrine hajne ide' ke cepi i rruges:

 Pa lidhje me temen. Thjesht per ilustrim te Mrroklles:

Grafiti ne Tirane

per te qene "fair"....ka mundersi te postoni edhe pegjigjen e pales tjeter? duhen pare te dyja anet e argumentit!

Lejla, ka nje Ligj dhe nje Ankim ndaj Ligjit. Keto jane dy palet dhe jane postuar te dyja.

Nuk di te kete nje ankim ndaj ankimit. Reagimi i Shumices ndaj ankimit ka qene mediatik dhe konsiston ne: Gjykata Kushtetuese nuk e gjykon dot kete ceshtje sepse ka konflikt interesi.

Pala tjeter nuk eshte pergjigjur!

I lexon komentet ti ketu, jo per gje, por per te qene "fair"!

Pala tjeter thote: Ky korpus gjykatesish nuk mund te gjykoje kushtetuetshmerine e ketij ligji sepse ka konflikt interesi! I prek vete ata! smiley

Meqe nuk kemi nje instance tjeter pertej gjykates kushtetuese, ky ligj duhet lene pa u shqyrtuar nga GJykata Kushtetuese? smiley

Cute, inn'it! smiley

Liza ne Boten e Cudirave ka argumenta ligjore me "sound" se keta te atij qe e ka bere Universitetin ne Republiken Turke te Qipros, dhe ka qene Minister i Drejtesise se Shqiperise!

Valle keshtu ndodh edhe me shtetet e tjera kur shkelen ligjet e kushtetutes-Shabano!?

Pu sa e gjate ky ankimi ,(kush e lexo te gjithe )...imagjinoni eshte dashur 20 vjet ,te behet kjo kushtetuta ,dhe tak nje carje tubi ,dhe duhet me shiku te gjithe sistemin e funksionimit,pastaj fillojne ger veret, por popullit ci duhet me e njof kushtetuten ?

Ata qe kane mare parate per 20 vjet ,per kushtetuten duhet ta kishin pare mire kete punen e sistemit te Kushtetutes Shqiptare .

Si riparohet ky ligji i lustracionit ?me ankimime?

O bo budallaliku ne parlament me i ra me cifte!

Ne fund te fundit a ka mundesi mos me e pa fare parlamentin ,me nje fjale ata te vazhdojne punen brenda mureve te parlamentit ,te meren me librin e kushtetutes...dhe ne popullin te na lene rehat...e cer dume prej jush ne ?

Na beni ne shqiptaret me dinjitoz,ne vendin tone!?

Te rojme si njerez si europiane ne vendin tone?!

Nuk e beni dote ?

Prapa diellit shkofshi ju parlamentare !..grindavec ,sahanlepires,qe nuk dini detyrat tuaja,qe jeni fodull sa edhe budallenje ne keto 20 vjetet e fundit !

Ardhte nje fat i mire per shqiptaret ,nga shqiptare te mire!

Erdhi dita e zgjedhjeve.Edi Rama kryeminister! ....  smiley

 

 

 

Sipas komunisteve te peshkut apo te PS, nuk duhet te kete ligje per pastertine e figurave.Ky ligj eshte nga me pak te ashprit qe kam pare dhe prek shume pak veta.Nje ligj i vertete duhej te ndalonte te gjithe figurat qe deri para 1990 kane qene spiuna ,ministra apo anatare te KQPPSH.Dhe ndonje pushktatim si puna e Causheskut mire do te ishte.

Nese perendimi flet per ashpersi te ketij ligji,le te shohe ligjet qe ka perpiluar vete kunder nazisteve dhe pjesmarrjes se tyre ne administraten publike dhe do te shihni qe ato ligje jane 1000 here me te ashpra se ky i yni.

Dhe te mendosh se ne Europen Perendimore vujaten 4-5 vjet nga nazizmi.Imagjinoheni sikur te kishin vuajtur 45 vjet sa c'vuajtem ne dhe Lindja nga nazizmi i kuq se cfare ligjesh do te nxirrnin!

Kjo eshte thjesht nje hipokrizi qe po luhet me kete ligj.Nga nje ane BE denon cdo njeri apo shtet qe ka thene apo edhe thote nje fjale simpatie per nazistet(pale te kete qene ne administreten e tyre do te pushkatohej fare),apo qe voton per te djathen ekstreme(rasti i Austrise me embargon politike).Nga ana tjeter jep leksione per te drejtet e njeriut tek vendet e Lindjes qe vuajten 45 vjet nga nazitet e kuq .Dhe me e forta ata qe i bejne elozhe  Che Guevares apo Fidel Kastros apo nazisteve te tjere te kuq ne BE respektohen.

Jam dakort me kete ligj pavaresish se nuk eshte aq sa duhet i ashper.

Puma,

ti thua: Ky ligj eshte nga me pak te ashprit qe kam pare dhe prek shume pak veta.

Pikerisht ky konstatimi yt i shpejt eshte kritikuar ashper nga opozita dhe nderkombetaret. Ky ligj prek shum pak veta (pra eshte selektiv) dhe cuditerisht vetem ata qe i vijne per shtat Ministrit te Pare xha Sules, nemenyre qe te vazhdoje i qete qeverisjen dmth qethjen e pasurive te shqiptareve. Megjithate nuk te ve faj se je i pa informuar.

Dje u betun para Zhozefines Antaret e Komisionit Qendror te Zgjedhjeve.

a. Klement Zguro ( Partia Republikane )
b.  Pandeli Varfi   ( Partia Socialdemokrate)
c. Dëshira Subashi ( Partia Socialiste)
d    Artan Lazi       ( Partia Socialiste)
f.   Hysen Osmanaj  (Partia Demokratike)
g.  Vera Shtjefni   (Partia Demokratike)

Z. Arben Ristani u zgjodh kryetar i Komisionit Qendror i Zgjedhjeve.   Kot sa per kulture, nese ndonjeri prej ketyre del hafije ne baze te ketij ligjit si i behet?Ose ndryshe,  a u zbatu ky ligji i Lustracionit ne kete rast apo jo ? Ore larg qofte eshte kjo pune,  po a mjafton ky  ligj psh te perpjere me i mut  ne kete rast dekretin e Presidentit, dhe votimin ne Parlament ? Si behet psh ne rastin e Anetareve te Gjykates se Larte qe i kane procedurat te ngjashme ? 

Ose shkurt kjo mazhoranc e di shtetin han me dy porta dhe kur zhytet ne batak institucional fajin ja u ka Rama 

Eh medet !

Dicka pozitive, qe te pakten e gjitha ka marre forme institucionale.

Gje e thjeshte fare:

- Legjislativi ka miratuar nje ligj.

- Dikujt i eshte dukur se ky ligj bie ndesh me Kushtetuten dhe ia con ne forme ankese per shqyrtim Gjykates Kushtetutes.

- Gjykata Kushtetuese mblidhet, e shqyrton dhe vendos.

- Nese Ligji cilesohet antikushtetues, atehere ai rrezohet, nese ai ligj nuk bie ndesh me Kushtetuten, atehere ai i dergohet Ekzekutivit per zbatim.

- Te gjitha palet duhet ti binden vendimit te Gjykates Kushtetuese dhe nese deri atehere nuk kane vdekur, duhet te jetojne te lumtur dhe te gezuar me ligjin ne fjale.

Gje e thjeshte fare:

Jo, mire e ke ti e thjeshte eshte... vetem kur nuk eshte edhe aq e thjeshte!

Lexoje nje cike kete linkun:

http://lajme.shqiperia.com/html/media/artikull/iden/177710/titulli/Bumci-Kushtetuesja-ska-kuorum

Lexo sidomos kete pjesen ku therritet ne ndihme Gjykata Supreme e SHBA-se, sigurisht pa asnje citim, apo qofte edhe emer apo date te kesaj ceshtjeje ne SHBA. smiley

E di Kothja se per ke shkruajne dhe flasin keta!

Ne nje konference per mediat, zedhenesi i grupit kuvendor te PD, Aldo Bumci duke iu referuar nje rasti te ngjashem te pak koheve me pare ne Shtetet e Bashkuara te Amerikes tha se, si pasoje e konfliktit te interesit, qe kishin 4 anetare te Gjykates Supreme ne SHBA, e lane pa kuorum dhe te paafte per te vendosur kete te fundit, nese duhet te merrte ne shqyrtim nje ankese te depozituar nga 50 kompani....

Vereje, te lutem se si qellimisht konfuzohet fakti qe Gjykata e SHBA-se ka lene pa shqyrtuar nje kerkese private te ketyre kompanive me faktin qe GJykata Kushtetuese e SHqiperise po therritet te jape nje opinion per kushtetueshmerine e nje ligji te kaluar ne Parlamentin Shqiptar, dhe jo nje ceshtje private!

Shejtan budalla!

Ndonjehere , cfare them edhe une ndonjehere, ne shumicen e rasteve nuk eshte per ta lodhur trurin fare me politiken dhe me shqiptaret. Edhe keta KOP-et qe kujtuam qe coc ishin, na dolen si socialistet e Nanos, qe Pjeter Arbnori, Zoti i ndjefte shpirtin, thoshte: "keta nuk jane socialiste, por specialiste".

Cfare konflikti i interesit na thote ky Bumci?

Po a nuk kishte konflikt interesi, kur deputetet e Kuvendit miratonin ligjin e dietave dhe rrogave te deputeteve?

Pastaj kush do e ruaje Kushtetuten kur nuk u lejoka Gjykata Kushtetuese te shqyrtoje nese nje ligj eshte antikushtetues apo jo?

Kjo edhe pyetje te tjera me rradhe, por pyetja me rendesishme eshte: Si dreqin na i mori perendia trute dhe na beri te besonte qe Berisha dhe kompani kane ndryshuar dhe nuk jane me ata te paret?
Apo ata ndryshuan me te vertete, por do ti, qe edhe keta te ndryshuarit ishin njesoj si te paret?

Kushtetumerisht, ligji bie ndesh kushtetutes.

Parimisht jo. Krijimi e aprovimi i kushtetutes lindi mosbarazin e qytetareve para ligjit.

Ne kemi persona juridik qe kane bere krime, pamvarsisht se nuk jane denuar, ketu mbrohen edhe nga kushtetuta neni 29 art 1 , po me e keqja eshte se keto kane te drejten e ligjbersit, drejtimit,  gjykimit, akuzes, e ta aplikimit te ligjit.

Ngado qe ta sillesh, sido qe stervillesh, ky eshte nje akt i padrejte qe bie ndesh me drejtat themelore te njeriut.

Ligji i " lustracionit" eshte i vonshem per faktin se "kriminelat " strehohen nen Kushtetuten, por eshte mese i nevojshem per mbarvajtjen e shoqeris, per nje barazi solide shoqerore.

Krijimi dhe aprovimi i kushtetutes nuk erdhi ne pozita te barabarta per te gjithe nenshtetasit Shqiptare.

Qe ne nisje fillojne shkeljet e te drejtave themelore te njeriut.

Po qe ja fut kot fare.Ti thua qe ne kemi persona juridik qe kane bere krime.Ne qofte se kane bere krime coji per ndjekje penale dhe denoji sipas kodit penal me burg.Doni te beni transparence?Atehere hapni gjithe procedurat e gjyqeve politke ,krijoni nje komision, dhe shihni kush gjykates ,prokuror apo hetues ka shkelur ligjet dhe denoni fajtoret deri me burg.Ska nevoje fare per ligj lustacioni apo lustraxhinjsh.Hapini te gjitha dosjet jo vetem per persona te caktuar por per te gjithe shqiptaret.Kjo do quhet transparence.

Ligji i " lustracionit" eshte i vonshem per faktin se "kriminelat " strehohen nen Kushtetuten, por eshte mese i nevojshem per mbarvajtjen e shoqeris, per nje barazi solide shoqerore.

 Na mer antikomunist si behet vendosja e barazise solide shoqerore

Neser, por mbase dhesot  me vone, ne oret e pasdites,  do lexosh ne Gazeten 55 kete :  ( po shperndahet me emaila neper media )

....Autoritetet polake kanë ndërmarrë një masë drastike ndaj atyre personave që kanë qenë bashkëpunëtorë të Sigurimit të Shtetit, në Poloni.

Duke lëshuar një sinjal të fortë edhe për vendet ku vetëm tani po nis aplikimi i ligjit që kufizon të drejtat e shtetasve që kanë bashkëpunuar me shërbimet sekrete, qeveria polake ka vendosur të reduktojë në masën 60 për qind, pensionin mujor për të gjithë ish-bashkëpunëtorët, njoftoi agjencia e lajmeve Associated Press. smiley

Ligji është nënshkruar këto ditë edhe nga presidenti i Polonisë i cili ka vendosur kështu që kategoria e mësipërme të marrë pensione jo më shumë se 1000 zlotis ose 290 dollarë amerikanë në muaj..

Lajmi i vertete eshte pak fare ndryshe, po ti e di qe qeveriu eshte i mencur dhe e di se kujt i drejtohet, perfshire dhe ty.

Mos humb, e mos me thuj qe nuk iu konsideron bageti pastaj.

 

none none......

O blendi...ke marre flake kot...zakonisht/normalisht....ankohet njera pale ndaj nje ligji...pergjigjet pala tjeter me argumentat e veta...ne kete rast shteti qe do qe ligji te mbetet ne fuqi. Postimi i ligjit me siper nuk eshte argument.

pershembul:

PS v. Shtetit

PS: Ligji duhet te shfuqizohet sepse....> argumenti vijon

Shteti: ligji duhet te mbetet ne fuqi sepse....> argumenti vijon

Me vjen cudi qe shteti nuk eshte parqitur...megjithese eshte taktike...nuk i njeh juridiksionin. GJ.K...dhe kjo argument eshte!

Ligji i Dosjeve në qendër të vëmendjes së ndërkombëtarëve

Zeri i Amerikes

Në Shqipëri i ashtuquajturi ligji i dosjeve vazhdon të jetë në qendër të vëmendjes. Trojka e BE pati një tjetër takim sot me kryeministrin Sali Berisha. Kjo çështje do të jetë objekt edhe i misionit të dy raporterëve të Këshillit të Europës të cilët mbërritën sot në Tiranë. Edhe ministrja e jashtme e Greqisë Dora Bakojanis, e cila ka presidencën e radhës së OSBE-së tha gjatë vizitës së saj në Shqipëri se i ka parashtruar autoriteteve shqetësimin për këtë ligj dhe se zbatimi i tij do të ndiqet nga afër. Zonja Bakojanis tha se megjithë përparimet e shënuara në Shqipëri gjatë 18 viteve, vendi ka ende shumë sfida përpara, duke nënvizuar reformën në gjyqësor dhe procesin zgjedhor, të cilat tha ajo, duhet të përmbushin standartet e OSBE-së.

http://www.youtube.com/watch?v=0Yh2o8AUybE

 

Koth, nuk te kam kuptuar asnje fjale se ç'fare doje te thoje.

Me ligjet Kushtetuese, sot nuk mund te largosh nga puna nje prokuror, gjykates, apo funksionar te larte te shtetit, ngase i mbron ligji.

Ato largohen vetem ne menyren qe parashtron kushtetuta.

Per kete arsye ligji i " lustracionit" bie ndesh kushtetutes.

Kjo eshte arsyeja qe me kushtetut eshte antikushtetuese, parimisht eshte e drejte.

Pse ?

Sepse çdo qytetar i Republikes Shqiptare ne qofte se shkel ligjet denohet.

D.m.th, sot kush  shkel ligjin, dhe denohet per shkelje te ligjit, shume te drejta i mohohen, nuk ka te drejte kanditature, nuk ka te drejte te ushtroj profesionin ne institucione shtetrore, etj.

Ne te njejten kohe kush ka shkel ligjin para pranimit te kushtetutes i ka te gjitha te drejtat.

Jemi te barabart para ligjeve Kushtetuese o jo ?

Kjo eshte arsyeja qe me kushtetut eshte antikushtetuese, parimisht eshte e drejte.

Po mer po per kete e kemi fjalen ka kaq kohe .

Por ja si mendon Ministri i Drejtesise te qeveriut shqiptar, botuar ne gazeten 55 e qe iu drejtohet bagetive : Ligji për lustracionin nuk bie ndesh me kushtetutën

Ja dhe ajo shoqja jote e gjimnazit si mendon sot ne date 10 shkurt  :

Kryetarja e Kuvendit bëri një paraqitje të gjithë procesit parlamentar, të diskutimit dhe miratimit, të ligjit të lustracionit.

Ajo theksoi se ky ligj, pavarësisht nga historia e egër e krimeve të komunizmit në Shqipëri, është një variant edhe më i butë se në vendet anëtare të BE-së. “Ky është një ligj i domosdoshëm, për t’u ndarë nga e kaluara dhe për të parë me besim nga e ardhmja”, theksoi ajo. Kryetarja e Kuvendit garantoi se zbatimi i ligjit do të jetë transparent dhe në përmbushje të standardeve.

Eshte marre nga njoftimi per shtyp mbi nje takim qe ka bere sot me  raporterët e Këshillit të Europës, David Uilshire dhe Jako Lakso.

Ajo pjesa me bold dmth : fakt i kryer, sepse ligji eshte tashme ne fuqi.

Tani ti kupto cer te duash nga ato qe thashe. Por si ere gjak laluci mba kjo pune.

 

Koth, me thuaj si eshte me e drejte, ti mbajme ne "shpatulla" thyersit e ligjit, apo ti hapim rrugen se drejtes.

Ne kete aspekt jam munduar ta spiegoi.

Itali pas lufte ka bere me perpara nje ligj te tipit " lustracion" pastaj eshte hedhur ne referndum Kushtetuta.

Pse e beri Italia kaq shpejt ligjin e "lustracionit" ???.....(po e quajme keshtu), sepse fashizmi kishte humbur luften,pse nuk e beme ne kohen e duhur,????.... sepse  komunizmi nuk pranoi se ka humbur.

Ambs. çeke i ofron ndihmë Shqipërisë për ligjin e dosjeve

Ilirian Agolli, Tiranë
Zëri i Amerikës
12-02-2009   

Ne Tirane, ambasadorja e Çekise deklaroi se Evropa dhe vendi i saj jane te gatshem te ndihmojne Shqiperine qe te permiresoje ligjin mbi pastertine e figurave zyrtare, pas shqetesimeve se ai ligj mund te kete mospërputhje me Kushtetuten. Ambasadorja Marketa Fialkova tha se eshte e drejta e nje vendi te nderoje viktimat e diktatures, se interesi kryesor eshte të mbrohet demokracia, ndersa forca e kesaj mbrojtjeje te demokracise mund te diskutohet. 

______________________

Raportuesit e Këshillit të Evropës për ligjin e dosjeve

Ilirian Agolli
Zëri i Amerikës, Tiranë
11-02-2009  

Raportuesit e Asamblese parlamentare e Keshillit te Evropës deklaruan sot se do t'i kerkojne Komisionit te Venecias qe te rishqyrtoje ligjin e lustracionit te sapomiratuar ne Shqiperi. Dy raportuesit thane pas nje seri takimesh ne Tirane se ishin befasuar nga fakti qe qeveria shqiptare nuk shfaqi gadishmeri per te bashkepunuar.

http://www.youtube.com/watch?v=QRLFVtdGBKU

______________________

Ambasadori Uillson shpreh shqetësim për çështjen e pastërtisë së figurave

Pëllumb Sulo, Shkodër
Zëri i Amerikës
12-02-2009   

Çështjen e pastërtisë së figurave e ngriti sot në Shkodër edhe Ambasadori britanik ne Shqiperi, Fraser Wilson, i cili shprehu shqetesim ne lidhje me ate, qe ai e quajti mungese te vemendjes se qeverise shqiptare ndaj verejtjeve te nderkombetareve mbi ligjin e lustracionit. Ambasadori Wilson u shpreh me nota kritike edhe ndaj ecurise se reformes ne sistemin gjyqesor si dhe vonesat ne pergatitjen e zgjedhjeve te ardheshme parlamentare. Komentet e tij ambasadori Wilson i beri sot ne një diskutim në Universitetin e Shkodres.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).