Nga Skënderbeu mitik në atë historik

Libri i fundit i prof. Oliver Jens Schmitt-it është një ndër librat më të rëndësishëm për historinë e Shqipërisë. Kjo për arsyen se ai trajton një figurë si ajo e Gjergj Kastriot Skënderbeut, një ndër protagonistët e skenës politike të pjesës perëndimore të Ballkanit të mesit të shekullit të XV. Njëherazi, ai ka qenë, dhe ende është, një ndër mitet themelues të kombit shqiptar.>smiley>


Për mendimin tim, kjo vepër ka një rëndësi të dyanshme: 1- sepse ndriçon një periudhë të Mesjetës së vonë, për të cilën ne kemi pak njohuri, dhe për më tepër është një periudhë shndërrimesh rrënjësore që lidhen me fillimin e dominimit osman në Ballkan; 2- sepse zhvesh nga mbulesa e trashë e mitit një personazh si Skënderbeu dhe e vendos atë në sfondin e vet të kohës.>smiley>


Skënderbeu në këtë libër është një aktor politik në mozaikun e forcave dhe interesave politike 'të brëndshme' dhe 'të jashtme'.>smiley>


Në sajë të këtij libri, Skënderbeu zbret nga lartësia e figurës legjendare dhe vjen si një personazh tokësor. Ky aspekt i dytë më duket veçanërisht i rëndësishëm, sepse vetëm dekonstruktimi i figurave mitike mund të ndihmojë në njohjen e historisë. >smiley>

Përse Skënderbeu u kthye në një mit shumëfunksional?
Miti në vetvete nuk ka rëndësi si njohuri apo saktësi historike. Ai është i rëndësishëm, sepse jep një mesazh të caktuar në kohë të caktuara. Këtë karakter ai e fiton, ose më mirë të themi i mvishet, për interesa që, në të shumtën e rasteve, nuk kanë të bëjnë me historinë e kuptuar si shkencë.>smiley>


Por, me anën e mitit mund të kuptohet mentaliteti/ideologjia e një kohe të caktuar, d.m.th., përse figurat historike pësojnë shndërrimin dhe kthehen nga personazhë historikë, në monumente kulturorë. >smiley>


Miti është një mënyrë, me anë të së cilës komunitete të caktuara përcaktojnë themelet e ekzistencës së tyre, sistemin e tyre të vlerave morale. Miti transformohet në narrativë nga intelektualë nacionalistë, të cilët marrin përsipër të përfaqësojnë në një kohë të caktuar "kombin" e tyre.>smiley>


Siç e thamë edhe më sipër, miti është i rëndësishëm, sepse ai përcakton mënyrën e perceptimit të vetes sonë dhe të të tjerëve, të cilët nuk bëjnë pjesë në "kombin" tonë. Ai synon homogjenizimin kulturor të "kombit", ta paraqesë atë si një unitet njerëzish me histori dhe qëllime të njëjta.>smiley>


Kjo është karakteristike për çdo narrativë të historive kombëtare të shkruara nga penat e intelektualëve nacionalistë të shekullit të XIX, në kohën e artë të krijimit të kombeve në Evropë, e në Ballkan.>smiley>


Miti i Skënderbeut, që u ndërtua sidomos gjatë shekullit të XIX dhe në vazhdim gjatë shek. të XX, përmbante në vetvete disa mesazhe. U krijua në kohën e Lëvizjes Kombëtare, që përkoi me epokën e romantizmit.>smiley>


Të parët që e filluan procesin e ndërtimit të mitit kombëtar të Skënderbeut ishin arbëreshët, për të kaluar më vonë edhe te diaspora të tjera shqiptare, në Stamboll, Rumani, Sofje, etj. Si mit Skënderbeu ka ofruar, midis të tjerash, këto pamje:>smiley>


Mitin e vlerave morale. Skënderbeu luftoi për atdheun dhe jo për interesa meskine. Legjenda e tij përmblidhet te thënia: "lirinë nuk ua solla unë, por e gjeta midis jush!", me rastin e rikthimit të tij në Krujë.>smiley>


Miti i vuajtjes dhe i trajtimit të padrejtë historik. Sakrifikimi për Evropën dhe në këtë mënyrë justifikohej 'ribashkimi' i Shqipërisë me Evropën dhe njohja e kombit shqiptar nga Evropa shihej si kthimi i një 'borxhi' historik. Rikthimi në 'kontinentin mëmë' pas dominimit turk.>smiley>


Kjo i shërbente monarkisë zogiste për të justifikuar oksidentalizimin e vendit, kurse Shqipërisë socialiste për të ndërtuar një histori kombëtare madhështore dhe për të lidhur organikisht kështjellën socialiste të vetme në botë me traditën skënderbejane të shek. XV.>smiley>


Në këtë kuptim, të gjitha historitë kombëtare ballkanike i kanë mëshuar fort periudhës së Mesjetës, sepse ajo shihej si periudha para-osmane dhe periudha kur rajoni ishte organikisht i lidhur me Evropën. Në këtë mënyrë periudha osmane, në më të shumtën e rasteve, shihet si një periudhe boshe, stanjacion degradues që ngrin gjithçka.>smiley>


Kjo 'përgjumje kombëtare' shkundet dhe zgjohet pastaj nga periudhat që marrin emrin "Rilindje". Kjo është një histori mitike, edhe pse studime të mëvonshme kanë treguar qartë se Ballkani ishte shumë larg zhvillimit të shteteve në perëndim të Evropës qysh në periudhën para-osmane. >smiley>


Miti i ndjenjës fetare të cekët, ose i unitetit përtej feve, meqë Skënderbeut ndërroi disa here fenë, që u hyri në punë si veprimtarëve nacionalistë shqiptarë të kohës së Lëvizjes Kombëtare për të tejkaluar ndarjet fetare midis shqiptarëve, monarkisë zogiste për të krijuar shtetin e tij laik të ndarë nga fetë, ashtu edhe regjimit ateist të E. Hoxhës.
Miti i guximit dhe natyrës luftarake të popullit shqiptar. "Shqiptari e ka çarë rrugën e historisë me shpatë në dorë!">smiley>

Si e kemi mësuar ne Skënderbeun?
Në radhë të parë Skënderbeu ynë ka qenë prijës "kombëtar", në kuptimin që i bashkoi të tërë shqiptarët nën flamurin kombëtar dhe i udhëhoqi ata në luftën kundër pushtuesve turq.>smiley>


Me këtë rast kemi mësuar 'eksperimentin' me thuprat e bashkuara që nuk thyhen, simbol i bashkimit mes shqiptarëve, që Skënderbeu ua sjell si shembull bashkëluftëtarëve të tij kur është në shtratin e vdekjes.>smiley>


Koha e Skënderbeut ishte një episod i vetëm e i madh ngjarjesh e betejash triumfuese. Nuk kishte thyerje, ishte veçse nje crescendo e trimërisë shqiptare kundër barbarisë turke. Ishte koha kur shqiptarët po arrinin bashkimin kombëtar, në shtetin e parë arbër. >smiley>


Por kjo gjë nuk pati jetë të gjatë, për shkak të vdekjes së Skënderbeut dhe pushtimit turk të mëvonshëm. Skënderbeu luftoi pothuajse i vetëm në luftë kundër turkut, duke u bërë kështu një mburojë jo vetëm për vendin e tij, por edhe për civilizimin evropian. >smiley>


Çfarë sjell libri i prof. Schmitt-it? Parimi etnik nuk ishte një parim i rëndësishëm, në një kohë të historisë kur më të rëndësishme ishin dallimet fetare, krishterë/mysliman, ose edhe qytet/malësi. Ky dallim i fundit është një ndër shpjegimet më interesante të librit.>smiley>


Po kështu, roli i të krishterëve vendas në ushtritë osmane. Përparimi osman në Ballkan shpjegohet në libër si një proces kompleks, ku një rol të veçantë luajtën interesat e përbashkëta të osmanëve me elementë të fisnikërisë vendase, qofshin këta arbër, serbë, bullgarë, grekë, etj. >smiley>


Historia e Skënderbeut është një histori tipike e një prijësi mesjetar. Sundimi vetjak dhe shtimi i hapësirës së këtij sundimi ishin motivet kryesorë të luftës së tij, dhe jo 'motivimet kombëtare', që në atë kohë nuk kanë asnjë kuptim. Pasuesit e tij ishin me përkatësi të ndryshme etnike. Përshkrimi i marrëdhënieve midis prijësit dhe pasueve të tij është një aspekt shumë interesant i librit.>smiley>


d- Fakti që ky prijës ishte një prijës malësish dhe se sundimi i Skënderbeut ishte më shumë një sundim mbi njerëz se sa mbi hapësirë. Si rrjedhim, hapësira e prezumuar 'shtetërore' e Skënderbeut nuk ishte veçse një hapësirë elastike që zgjerohej e ngushtohej në varësi të rezultatit të përleshjeve të tij me kundërshtarët osmanë, arbër, apo edhe me implikimin e tij në përplasjet midis shteteve italiane. >smiley>


Nuk mund të flitet për një administratë shtetërore të stabilizuar me një territor të përcaktuar në kushtet në të cilat operonte Skënderbeu. Në Mesjetë thjesht nuk ekzistonin kushtet objektive për të pasur një administratë të centralizuar, aq më tepër në trevat e Skënderbeut që, në pjesën më të madhe, ishin terrene malore. Ky është një tjetër aspekt që autori e trajton me argumente të fortë.>smiley>


e- Historia e Skënderbeut shihet si histori, në të cilën marrin pjesë shumë aktorë, dhe dinamika e luftës nuk është vetëm arbër-turq, por shumë më komplekse. Politika e mbretërive italiane, Venediku, luftrat midis vetë prijësve arbër. >smiley>


g- Fati i kësaj kryengritjeje varej shumë nga koniuktura e kohës, pra nuk është >smiley>


Skënderbeu faktori vendimtar në këtë ndeshje. Një aspekt tjetër i rëndësishëm i librit është pasqyrimi i kontekstit të kohës. Historia e Shqipërisë, në thelb të saj, është shkruar përgjithësisht si një histori pa kontekst, autoreferenciale, ku shqiptarët janë gjithmonë faktori kryesor dhe qendra e zhvillimeve.>smiley>


Një shembull domethënës në këtë drejtim është trajtimi i Lëvizjes Kombëtare, pa përmendur, ose kur përmendet bëhet në mënyrë shumë të cekët, kontekstin e Perandorisë Osmane në gjysmën e dytë të shek.XIX dhe fillim XX. Lëvizja shqiptare nuk mund të kuptohet pa njohurinë mbi proceset modernizuese në Perandori gjatë shek. XIX.>smiley>

Cilat janë disa nga reagimet kryesore kundër librit?
Reagimet tregojnë për një nivel shumë të ulët intelektual/akademik, ku mbizotëron një agresivitet nacionalist vulgar, ose në rastin më të mirë, dhe këto janë reagime shumë më të pakta, shqetësime për ulje apo moskonsiderim sa duhet i staturës së Skënderbeut. >smiley>


Shumë prej atyre që kanë pozicione ekstreme e godasin librin, duke mos e lexuar fare atë dhe janë të ndërgjegjshëm për këtë. Kjo është shumë domethënëse dhe nuk është rastësor fakti që ata që e kanë lexuar librin mbajnë qëndrime më të moderuara.>smiley>


"Përkatësia serbe e Skëndebeut". "Emri Ivan i të atit nënkupton një përkatësi ortodokse", pra dyfishohet rreziku i serbizimit të Skenderbeut. Kjo tezë nuk qëndron, sepse thjesht armiqësitë serbo-shqiptare të shekujve XIX-XX projektohen të kanë ekzistuar edhe në shek. XV.>smiley>


Libri thekson se kulturat dominuese në atë kohë në rajon ishin ajo latine dhe ajo sllavo-bizantine, gjë që reflektohet edhe te emrat e njerëzve. Por lidhja e emrit të një sundimtari të shek. XV me përkatësinë e tij 'etnike' është një arkaizëm.Të njëjta fjalë mund të thuhen edhe për përpjekjet nacionaliste për ta konvertuar Skënderbeun në serb, grek, maqedonas, etj.>smiley>


Për një sundimtar të shek. XV nuk kishte rëndësi parimi etnik, por ruajtja e sundimit të vet dhe për këtë ai lidhte aleanca me sundimtarë të ndryshëm, sipas interesave, qofshin këta serbë, bullgarë, maqedonas, etj.
"Mohimi i karakterit kombëtar i Skënderbeut", për të cilin folëm më lart.>smiley>


"Motivi i hakmarrjes në shpërthimin e kryengritjes". Nëse një motiv, qoftë ky edhe personal, mund të shërbejë si shkëndijë për shpërthimin e një rebelimi, ai nga ana tjetër nuk duhet ngatërruar me krejt luftën për sundim vetjak dhe ruajtjen e tij që karakterizoi luftrat 25-vjeçare të Skënderbeut. Libri e shpjegon këtë qartë.>smiley>


Marrëdhëniet e tij me shtetet italiane të kohës, duke nënkuptuar "një status inferior të Skënderbeut", shihen edhe si cenim i dinjitetit të këtij prijësi luftëtar. >smiley>

Qenien vasal të Skënderbeut ndaj shteteve italiane, duhet ta shohim si përpjekje të një sundimtari të vogël arbër, që ishte i ndërgjegjshëm për mjetet e tij të kufizuara ushtarake përballë një makine gjigande luftarake osmane, për të hyrë në aleanca rrethanore, por edhe me karakter afatgjatë, të cilat do t'i jepnin mundësinë të rezistonte.>smiley>


Në këtë kuptim, Skënderbeu në libër del si një sundimtar që njihte mjaft mirë jo vetëm artin ushatarak, por edhe dredhat e diplomacisë së kohës.
"Miti i tij nuk duhet prekur". Për këtë folëm më lart.>smiley>

Përse ndodh kështu?
Debati që zhvillohet në Shqipëri për këtë libër na kujton se ne ende nuk kemi dalë nga izolimi mendor i së kaluarës sonë të afërt. Prej komunizmit ne trashëguam një mentalitet të fortë nacionalist, një variant dogmatik të shkrimit të historisë që ishte shndërruar dhe ende mbetet si kulturë zyrtare. Nuk mund të dilje kundër këtij varianti, sepse merrej sikur viheshe kundër historisë së kombit.>smiley>


Një trashëgimi direkte e kësaj kulture shihet edhe sot, kur personalitete të larta të shtetit kanë ndërhyrë në debate që i përkasin vetëm sferës së shkencave sociale, duke dashur të përhapin mesazhin se "shteti preferon një qasje të caktuar ndaj historisë". >smiley>


Reagimet ndaj librit për Skënderbeun nuk duhet të shihen thjesht në lidhje me këtë libër. Ato duhet të shihen si një fenomen kulturor i një shoqërie në tranzicion, siç është ajo shqiptare. Ajo që ndodhi pas rënies se komunizmit është se shoqëria shqiptare u detyrua të hapej dhe e pa veten krejt ndryshe nga ajo që dëgjonte t'i thuhej, por edhe nga ajo që kishte shpresuar të gjente jashtë.>smiley>


Përballë saj qëndronte vërtet një Perëndim i pasur, por ai nuk u tregua aq i dhembshur me shqiptarët e varfër. Shpejt shqiptarët u treguan me gisht si emblemë e një emigracioni të rrezikshëm.>smiley>


Por ajo që është më e rëndësishme, për shkak të izolimit, ne nuk ishim të përgatitur të ballafaqoheshim me kultura të tjera, nuk ishim të përgatitur të hynim në një proces të shkëmbimeve kulturore me të tjerë dhe aq më pak në debate akademike mes pozicionesh të kundërta. >smiley>


Plogështia dhe natyra vetëlavdëruese e historisë mitologjike bëhet një folé 'e mirë' ndaj ndryshimeve të shpejta. Jemi një shoqëri që nuk jemi mësuar me lëvizjen, e marrë si ndryshim mendësish.>smiley>


Koha kur jetojme është koha e globalizimit jo vetem ekonomik, por edhe atij kulturor, në sensin e kontakteve dhe shkëmbimeve më të shpeshta me kultura të tjera. Po kështu edhe e mundësive të mësojmë një histori ndryshe, e çliruar nga pasionet nacionaliste. >smiley>


Shpeshherë, në kushtet e një bote që ndryshon me shpejtësi, një shoqëri e pamësuar me kontakte me botën e jashtme, si kjo e jona, stimulon një sens të fortë mbylljeje, në kuptimin e përforcimit të mentalitetit të të qenit "nën rrethim", pjell komplekse inferioriteti, ksenofobi dhe perceptime konspirative.>smiley>


Ekziston ndjesia se një trajtim ndryshe i historisë mund të vërë në rrezik identitetin kombëtar. Ky është një perceptim popullor i ngulitur prej dekadash nga regjimi totalitar, të cilit i bashkëngjitet një ligjërim nacionalist-romantik, që riprodhohet edhe nga elitat aktuale. >smiley>


Pas rënies së komunizmit ka filluar një proces 'revizionimi' i historisë, por ai është tepër sipërfaqësor dhe për më shumë mbetet ende bardh e zi. Nga ana tjetër, ky 'revizionim' ka prekur më shumë historinë e Luftës së Dytë Botërore dhe atë të monarkisë më shumë si reagim politik ndaj historiografisë së shkruar në komunizëm, e cila, siç dihet, ishte tejet e ideologjizuar dhe e manipuluar.>smiley>


Do të thotë që pjesa më e madhe e 'rishkrimeve' motivohen edhe sot nga pasione politike që kanë lidhje me partitë e sotme, të cilat e shohin veten si trashëgimtare të forcave të dikurshme politike. >smiley>


Pozicionet e tyre të ngurta bazohen në luftën e tyre të ashpër që zhvillohet sot në skenën politike dhe historia në këtë kuptim kthehet ose në legjitimuese për njërën palë, ose në faktor skualifikimi për palën tjetër.>smiley>


Ndërkohë që ka një konsensus by partisan për gjithë periudhën e Lëvizjes Kombëtare, sepse ajo konsiderohet si periudha 'më e ndritur' e kombit, si periudha kur kombi ishte vlera më e lartë morale dhe kur shqiptarët ishin të tërë të bashkuar të arrinin qëllimin më sublim, pavarësinë.>smiley>


Eshte si të thuash 'koha e artë', që duhet ruajtur ashtu siç ka qenë. Prandaj edhe konstruktet ideologjike të asaj periudhe, ku në vend të parë rreshtohet Skënderbeu, perceptohen si të paprekshëm.>smiley>


Kjo është pikërisht ajo që ngjet edhe me debatin mbi librin e prof. Schmitt-it. Figura të rëndësishme të letrave nxisin verbërinë nacionaliste dhe krijojnë armiq virtualë për të motivuar qëndrimin e tyre kinse patriotik dhe statusin dominant mbi shoqërinë e 'diturinë' që ajo ka për veten e saj. Libri i prof. Schmitt-it shihet si i kundërt me variantin zyrtar të historisë, prandaj edhe tërheq stigma të fuqishme që nuk kanë të bëjnë asfare me debatin akademik.>smiley>


Ato përfaqësojnë një mendësi të kaluar që historinë e sheh vetëm si një përmendore kushtuar dinjitetit të kombit. Në fakt historia është krejt tjetër: historia ka kuptim si proces njohjeje, i cili mund të çohet përpara nga trajtime të kundërta, përplotësuese, debate, etj. Ndërsa kultura shtetërore e bazuar mbi personazhe mitikë dhe të vërteta absolute 'kombëtare' e ngrin këtë proces dhe i përshkruan studiuesit që mendojnë ndryshe si "armiq", "komplotistë", "antishqiptarë".>smiley>


Libri i prof. Schmitt-it na jep neve sot mundësinë që ta lëmë pas kulturën shtetërore të historisë zyrtare, si dëshmi të një kohe të kaluar, e të mësojmë se edhe historia e Skënderbeut mund të jetë interesante dhe tërheqëse dhe jo e mërzitshme si ajo që mësonim dikur përmendësh kur ishim nëpër shkolla.>smiley>

*Dr. Artan Puto, aktualisht ndodhet me një bursë pune në Vjenë. Këto ditë u prezantua në Universitetin e Vjenës libri i shumëdiskutuar në Tiranë i prof. Oliver Schmitt-it, "Skënderbeu".

15 Komente

I jap te 5 piket Z. Puto per kete artikull. Te lumte!

E mire e ke berber,

po une nuk do desha me shume se VETEM nje shembull ku miti i nje kombi prej verteti ( psh gjermane, ) te jete cmitizuar. Se ne fakt mua me rezulton qe po ngrejne mite te reja bile .  Surrat qeshur me llape perjashta !

Kur ta kem ne dore dhe kete fakt do ta qep gojen.

Cilat janë disa nga reagimet kryesore kundër librit?
Reagimet tregojnë për një nivel shumë të ulët intelektual/akademik, ku mbizotëron një agresivitet nacionalist vulgar, ose në rastin më të mirë, dhe këto janë reagime shumë më të pakta, shqetësime për ulje apo moskonsiderim sa duhet i staturës së Skënderbeut.

Mjafton kjo konsideratë që bën ky doktor/profesor i leshit për të mos ja lexuar fare shkrimin.

Si një nga ata persona me nivel të ulët intelektual dhe akademik që reagova, reagova ndaj "akademisë" së lartë që paraqiti Klosi me "Sendërgjimin"... prandaj ky bilmezi, më parë se të vlerësojë nivelin e të tjerëve, të kishte harxhuar dy fjalë edhe për rolin e Klosit në gjithë këtë "debat"

Po kjo pikë e zezë! Njëri më profesor se tjetri!

Ndersa une pikerisht per ate paragrafin qe keni theksuar ju i dhashe te 5 piket e mundeshme.

Po me ç'akademi duhej që t'i përgjigjeshe Klosit or burrë! Edhe vetë historia e klasës së katërt ja hidhte poshtë "teoritë" e tij...
mos ndoshta Klosi dhe Puto kanë nivelin akademik të nevojshëm për të na dhënë leksione historie?
Përse akuzojnë të tjerët për mungesë "akademizmi" kur s'janë më të mirë se të tjerët?
Mos vallë morën pjesë në debat për të vlerësuar dhe ju përgjigjur të tjerëve që të tjerët ta kuptonin se gabonin?

Me artikuj gazetash është kollaj që të flasësh dhe të japësh sentenza, por të paktën, kur flitet, të thonë diçka për të qënë; të thotë se KU GABUAM ne në reagimet tona?

Dr. Artan Puto, aktualisht ndodhet me një bursë pune në Vjenë.  smiley   

Po s'dul, ato dy pikat e pasume me nji kllape, ishin te supozume te jepnin nje buzeqeshje shume dashamirese....

me sa e sa here e kemi perseritur kete debatin. kemi gjithe ata burra qe kembengulin se skenderbeu duhet rrezuar nga kali se ai nuk rrinte gjithe diten ne kale dhe se ia ka pase qejfi femnat. s'ka si me kane ndryshe se te pakten per nevoja personale duhej te zbriste prej kali dhe kete e dime te gjithe. ka nje debat tjeter qe ka shume lidhje me kete por qe ne e anashkalojme ne perpjekje per te demitizuar skenderin. ai i kosoves serbe. se nese pranojme se edhe ne sllove te dibres ishin serbe cka mund te thuhet per drenicen?

mua nuk me ben pershtypje demitizimi i historise tone, nuk kam besuar asnjehre ne mite, gjithnje ei kampare te gjithe personazhet e kultures tone si personazhe normale, njerez qe i ka zane rragja per te luftuar per nje arsye e nje tjeter dhe jane kthyer ne pishtare te popullit tone.

para do kohesh ne tirane i hoqen e merin "leke dukagjini" nje rruge dhe ia vune "papa gjon pali II" e ke parasysh cka do te thote kjo gje? kjo do te thote te mohosh historine, te mohosh 25 vjet qendrese kundra turkut e vendikut bashke dhe krijimin e mititi te shqiptareve te krishtere. qe respektojne papen. nderkohe qe ne tirane ka me dhjetra rruge me emra robsh qe kane qene thjehste usshtare te nje ushtrie qe ka luftuar me veten e vet.

po kjo behet ne emr te demitizimit. kam vene re nje dicka, njerez qe jane te paafte per te qene udheheqes dhe mite, si menyren me te mire per te ngritur veten konsiderojne uljen e te tjereve.

ka edhe nej fakt qe e kam vene re duke lexuar historine e shqipersie. ne ate mesjeten tone ngrihet ne qiell arti i kishave greke ne voskopoje dhe konsiderohet asgje arti i bejtegjinjve. po te veme re ne te njejten kohe ne europe kemi protestanizimin dhe pak me vone parnasianet. te paret qe sulmojne kultet egzistuese dhe te dytete qe kete gje e bejne duke iu kthyer kulturave pararendese, me sakte asaj persiane. ne kemi turp te themi qe ne shqiperi shkruheshin poezi per dashurine njekohesisht e ndoshta pak me para baudelairit ne france, dhe themi se ne jemi vasale kulturore te kultures greke dhe vasale shteterore te mbretesise se dy sicilive.

keto te gjitha kane te bejen me demitizimin e figurave historike shqiptare. ku per shijet e mia hyjne qyteti i trojes(turqi?!kur eshte krijuar turqia), aleksandri (Maqedonas?!pse ka nje komb qe quhet maqedoni), pirro(grek?! si ka mundesi qe armiqte kryesore te pirros ishin greket), genti e teuta(po keto nga i kemi se se kam degjuar ende perrallen e dimitizimit te tyre), dhe skenderbeu (serb, grek, boshnjak, bullgar, turk, persian, kinez, mongol, nga ishujt fiji, alien nga planeti Varyas e ngado ta nxirrni, vetem se jo shqiptar, se ne kruje e ne lezhe e ne diber s'ka pase si me pase shqiptare para peseqind vjetesh) e shume te tjere.

le ta demitizojme shqiperine, le te krijojme nej komb nga asgjeja, se pastaj ne librat e historise tone do te shrkuajme se ne jemi nje komb qe kemi lindur nga shkimet e ketyre profesorave qe kane studiuar jashta shtetit, flasim nje gjuhe qe keta e kane shpikur, kemi luftuar lufterat qe keta kane dashur per te pushtuar tokat e kujtdo tjeter qe vetem tonat nuk jane, se varret qe egsistojne ne tokat tone ne i kemi pushtuar dhe se nga analizat qe keta profesore kane bere nuk del se ne kemi dale nga nje bark nene, po kemi rene nga qielli per ti zene tokat e ndokujt, dhe se jemi rraca e destinuar per tu luftuar nga te gjithe se vetem dime te shpikim mite e pastaj ti vrasim.

pse nuk lodhen keta profesore ta shkrujne njeher historine e kombit tone e jo ta shkaterrojne ate?! dhe keta administratore pse nuk lodhen te na sjellin gjera pro historise tone e jo kunder saj? apo se nejhere qe kishin sjelle nje per zbulime ilire askujt si interesoj te komnetoje. me duket se ky prof ka te drejte, na kane sulmuar aq shume sa dime vetem te mbrohemi tashme, edhe pse historia eshte ne krahun tone pas mijera vitesh....

 

Miti i guximit dhe natyrës luftarake të popullit shqiptar. "Shqiptari e ka çarë rrugën e historisë me shpatë në dorë!"

 

Une nuk e di si e mendon autori kete , ne eshte e vlefshme apo jo kjo , por ajo qe nuk me thote shkrimi eshte se a do na duhet me kjo neve apo jo ? Eksperienca e jo me perpara se 10 vjeteve tregoi qe ajo puna e Kosoves  me MITE e dyfek u zgjidh, jo me histori. ( e kam fjalen per ata qe derdhen gjakun se keta te historise kishin plane afatgjate )

Ketu eshte Kenua ne Shkup.

Ketu eshte Kenua ne Prishtine.

Ketu eshte Kenua ne Tirane.

Mungon nje foto ne Cameri.

Tani keto monumente cer dun ne vende qe Kenua nuk ka shkel ndonjere dhe a duhen me apo jo ? E kam lafene ky  Miti qe permend autori :

" Miti i vuajtjes dhe i trajtimit të padrejtë historik" a duhet te jete ne fuqi apo jo dhe sa pune na prishin keta Skenderberat neper keto qytete ?

Nuk eshte keq te jesh nacionalist keq eshte jesh nacionalist i semure.

 

NUK KUPTOJ SE ç"Tè KEQE U KA SJELLè SKèNDERBEU SHQIPTARVE????NUK KUPTOJ KUJT I KEMI BèRè KEQ NE SHQIPTARèT Nè EMèR Tè SKèNDERBEUT????NUK KUPTOJ PSE DUHET Tè NA VI TURP NGA VETJA????NUK KUPTOJ KUSH NA E KA KèRKUAR DIçKA Tè TILLè???...èSHTè KUSHT PèR Tè HYR Nè BE????IK SE MA SHPIFèN.....

Ky debati Miti-C'miti u be me shume se boze. Eshte rasti tipik i debateve te pororsitura por ne kete rast porositesit kane shume me teper interesa se ne rastet e tjera. Po na perzihet nga ky lloj debati shterp.

Le te me thote ndonjeri ketu sa fakte te reja ka mesuar per Skenderbeun pervecse disa fakt-thashethemeve mbi menyren se si e shkruate emrin i jati (fytyre e ngrysur duke cfryre hundet)!!! Une jam i mendimit qe keto lloj debatesh te injorhen te pakten deri atehere kur te flitet mbi bazen e fakteve shkecore dhe historike dhe nga studiues te mirefillte, ne te kundrt do na e bejne edhe Skenderbeun BOZE si c'na kane bere Tosin, Salen e Edin... (fytyre e pikelluar me veshe te ulur).

Dr. Artan Puto, aktualisht ndodhet me një bursë pune në Vjenë.

Se c'eshte nje mit per katerkemborin me besnik te njeriut, dhe pikerisht te atij njeriu qe i ve para canakun, aq sa i tund dhe bishtin.

A luftoi apo nuk luftoi Skenderbeu, sa e morri vesh gjithe bota?

Kesaj pyetje pergjigju. Thjeshte e paster, po apo jo.

 

Mjaft të shikosh se si e nis artikullin:"Libri i fundit i prof. Oliver Jens Schmitt-it është një ndër librat më të rëndësishëm për historinë e Shqipërisë."

Unë propozoj që të heqim monumentet e Skënderbeut dhe të vendosim ato të Shmidit... me diçiturën: Për kontributin e çmuar në historinë e Shqipërisë.

 

Ardian Klosi

Po na e marrin Kastriotin. Janë ngritur ca njerëz të ligj, xhelozë, regresivë, antishqiptarë dhe po na e marrin. Po ku do ta shpien? Nuk dihet, a do t'ia çojnë fqinjve veriorë, jugorë, a kishës katolike, a asaj ortodokse, s'është e sigurt, e sigurt është vetëm që nuk duan të na e lënë.

Thonë edhe sikur do t'ua lënë në dorë disa historianëve si Hopf, Hahn, Shuflai, Pall, Babinger, Marinescu, Valentini, Schmitt, njerëz që vetëm arkivat njohin dhe fyejnë ndjenjat e një populli të vogël. Uh uh uh.

Po na e marrin Skënderbeun. Për herë të dytë, pasi e morën osmanët një herë, ia shqyen varrë, i shpërndanë eshtrat mes tyre dhe s'i lanë gjurmë në këtë vend, tani kanë dalë ca mendjembrapshtë që do t'ia heqin Gjergjit kurorën nga koka e skeptrin nga dora dhe do të na e lënë historinë e mesjetës pa mbret. Oi oi!

Duan të thonë se s'ngriti flamurin e kombit në Krujë e në Lezhë, po flamurin e Bizantit dhe të kryqit. Po shpifin se qenkësh nga familje ortodokse, sikur gjoja i ati paska blatuar në mal të Atosit Kullën e Arbrit, sikur i vëllai Reposhi qenkësh dorëzuar kallogjer, po thonë se paska patur nënë sllave, se kishte kunetër, baxhanakë e nuse jo vetëm prej gjaku të pastër shqiptar, por edhe serbë, malazezë, bizantinë. Upupu që një mortje i ngrëntë, e haram u qoftë qumështi shqiptar i nënës!

E pasi ia hoqën kurorën, i hoqën dhe Mbretërinë e Shqipërisë, që shtrihej, siç e kemi në librat e shkollave 50 vjet e këtej, nga Përmeti në Vermosh, nga Peja në Karavasta, po duan ta ngushtojnë në Dibër, Mat e Krujë; i hoqën qeverinë, i hoqën ministritë, Kuvendin dhe shërbimet e fshehta, i hoqën Ushtrinë Çlirimtare të Arbërisë dhe e lanë me një kalori të lehtë prej 3000 a 4000 burrash. Nc nc nc!

E pasi nuk e lanë sulltan Muratin të vdiste nga marazi poshtë mureve të Krujës, po shumë muaj më vonë në një tavernë të Azisë së vogël, e vunë Kastriotin t'i jepte Alfonsit V të Napolit betimin e vasalit dhe çelësat e Krujës po atë vit, më 1451.

Po e bëjnë Skënderbeun me zotër feudalë, me aleatë e mbështetës, po duan të thonë sikur ka marrë rregullisht rroga nga Venediku, ushtarë nga Napoli, dukate me mijëra nga papët, kur ai ishte i vetëm, për 25 vjet mbi kështjellën e tij arbërore, që u ngrit në anë të Adriatikut dhe u bëri ballë gjithë stuhive, nga Lindja dhe nga Perëndimi, njësoj si ajo kështjella tjetër, 500 vjet më vonë...

Dhe thonë se nuk e paska penguar vërshimin osman mbi Europë, sikur gjoja në të njëjtën kohë Mehmeti II Pushtues paska marrë Konstantinopojën, Bosnjen, Serbinë, Vllahinë, Peloponezin e gjithë Greqinë. Turp, turp, turp!

Po rrëzojnë Historinë e Nolit, që shkriu një jetë për Gjerqin e tij, edhe pse nuk e pa mirë derëziu që po mbështetej mbi një histori kallpe, mbi të ashtuquajturin Antivarinin; e sado i thoshin dijetarë të tjerë se është një prift mashtrues i shekullit 18 e mos i beso, imzoti ynë zemërbardhë s'lëkundej nga e tija, se donte ta mësonin vogëlushët historinë siç e donte e mira e kombit e jo siç thoshin dokumentet e armiqve.

Ububu, ububu! E vunë të zihej me fisnikët e tjerë shqiptarë, njërit t'i merrte tokat, tjetrit kështjellat, të tretin ta ndante nga gruaja, të tjerë t'i hidhte në birrucat e Napolit, e lanë të grihej gjithë jetën me Dukagjinët, kur ne e dinim se të gjithë i qenë nënshtruar dhe e njihnin për mbret.

Popopo! po sa shumë tradhtarë, po sa shumë besëqena ngrinin armët kundër tij! Na dilka se e luftonin vazhdimisht shqiptarë, jo po Jakub Muzaka, jo po Izir beu, jo po Ferid beu, jo po Ballaban pasha. Si, ngriheshin komandantë shqiptarë dhe u binin zotërve shqiptarë?!!

Luftonin shqiptarë me shqiptarë? Një palë për kryqin e të tjerët për gjysmëhënën?! Si ishin ndarë të gjithë më gjysmë, Muzakat, Balshajt, Aranitët, Dukagjinët, njëra palë me emrat Tanush, Gjergj e Pal, tjetra Jakup, Mehmet e Feriz, ca zinin be për gjakun e Krishtit e ca për mjekrën e Muhametit?

Po ne e dinim se populli shqiptar u bashkua si një grusht i vetëm rreth mbretit të tij dhe i bëri ballë rrebeshit pushtues osman për 25 vjet! Si thatë, ishin pushtuar me kohë dhe pastaj bënë kryengritje? Domethënë osmanët e kishin marrë Arbërinë 50 vjet më parë, i kishin ndarë qytetet e kështjellat më të mëdha me Venedikun? Ofshofshofsh..

I patë si qenë mbledhur ditën e shtunë? Kuvend i baballarëve të kombit! Një masë e murrëtyer, e zymtë, me kostume gri, që ngrinte zërin dhe dënonte.

Dënonte armiqtë e shqiptarizmës që me çelësa e dara të zeza kanë zënë të dekonstruktojnë mitologjinë nacionale. Rrezil dy herë, rrezil tre herë! Ptu, ptu, ptu! Si Plenum ngjante, si mbledhje e Lidhjes së Shkrimtarëve, atëherë kur dënonte devijatorët me orientimet e sapodala të Udhëheqësit. Të gjithë njëzëri.

Të gjithë ata që e drejtojnë këtë vend tash sa vjet në pikë të hallit u bashkuan të shtunë në një Përlutësore për Kastriotin, kundër armiqve të rinj. Ata që po ia falin fqinjve Shqipërinë llokma-llokma, me bregdet, me ishuj e me gadishuj. Që po i përdorin trevat e Kastriotit për fabrika çimentosh.

Që e kanë bërë Arbërinë kryqëzim trafiqesh droge, skrapi e rruspiesh. Që nënshkruajnë ligje të turpshme për (s)pastrim figurash. Që s'po i lënë vendit një pikë dinjiteti. Të gjithë në hall të madh për Skënderbeun.. Po i lëkundin statujat, faqezinjtë, po na e lënë popullin pa Baba!

Mbylluani gojën këtyre hairsëzëve, sekuestrojuani librat këtyre armiqve. Se po vazhduan kështu na e morën vërtet Skënderbeun, ia morën Akademisë së Shkencave, Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve, Kështjellës shkëmbore buzë Adriatikut. Ia morën dhe e lanë... pa pendët e nacionalizmit... pa izolimin qindvjeçar kombëtar.

E lanë Skënderbeun me shkëlqimin që e kishte vetë, dikur.

Me duket shume "femijerore" reagimi i Klosit.  Bile diletante.  Persa i perket vellait te tij murg, apo dhuratave te Gjonit ne "Orosh" keto dihen.  I kemi sjelle dhe diskutuar ne teme tjeter. Traktati me Alfonsin eshte tjeter ceshtje e hapur nga historianet dhe s'i eshte vene vula.  Apo gjerave te tjera qe po diskuton ne kete artikull.  Ky dhe Lubonja ne nje vrime i bien fyllit, dhe gjykojne te tjeret per "paragjykime."  Lubonja e sheh nen prizmin e mitizimit te diktatures, e Klosi, me dy paragrafet e fundit, nen prizmin e tranzicionit.

Me aq sa kuptoj une, Skenderbeu nuk ka luftuar as per fe dhe as per atdhe, d.m.th. ekskluzivisht per to, megjithese ka pasur perzierje.  Ka luftuar thjesht dhe vetem per pushtet, dhe dominim te vetin, duke e perzier edhe elementin fetar qe ka qene primar ne ate kohe dhe ne fund te fundit, "shkendija" e kryengritjes ka qene hakmarrja per babain.

Per te arritur qellimin e tij, eshte bere dhe vasal i atyre mbreterve te perendimit, dhe mercenar i papes dhe keshtu me rradhe...

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).