Industri të shtetëzuara

privatizimi.jpg……kemi 17 vite që përpiqemi të kalojmë nga një ekonomi krejtësisht e shtetëzuar në ekstremin tjetër, një ekonomi 100% private. A s’ka vend për shtetin në ekonomi?….

KESh dhe shërbimi që s’ofrohet

Nja dy javë më parë gjatë një të diele u shkëput energjia në orën 12 të drekës. E mirë thashë, si zakonisht po i heqin e besoj se do na i kthejnë për nja dy orë. Megjithatë, pasi kishin kaluar nja 3 orë të mira, e pasi më kishte mbaruar edhe bateria e kompjuterit, prapë isha pa energji. I çuditur nga mungesa e zgjatur, por edhe nga heshtja e pashpjegueshme e gjeneratorëve të komshinjëve nxorra kokën jashtë banesës dhe u shpërbleva me njohurinë që problemi ishte vetëm i imi sepse komshinjtë dukeshin në rregull.

Një vizitë e shkurtër tek kutia shpërndarëse vërtetoi që kisha të drejtë, problemi ishte personal. Shtypja e sustës së siguresës më shpërbleu me një shpërthim të vogël që bëri kurban nja dy fije në apartament. Kthehem sipër, hap numratorin dhe i bie numrit të KESh për problemet teknike.

-Alo, jam në filan adresë, kam pasur një problem me energjinë, ju lutem a mund të dërgoni dikë sa më shpejt?

Ndihma, nuk vonoi më shumë se 45 minuta dhe u materializua në formën e 3 teknikëve të cilët u drejtuan menjëherë nga kutia shpërndarëse e pallatit. Megjithatë, pas një kontrolli të shpejtë mu kthyen të çuditur:

-A nuk thatë që ishit pa drita?
-Po
-Po këtu kjo është në rregull
-Po, kjo është në rregull por sipër s’kam drita, është problemi në apartament.
-Aha, problemi në apartament? Eh, po me këtë s’merremi ne, ne na takon vetëm kujdesi deri tek kutia shpërndarëse e pallatit. Qenke ngatërruar me atë që të është përgjigjur në telefon.
-Hmm, po dëgjo mqns jeni këtu, a i hidhni edhe në sy e shikoni në mund të bëhet gjë?

Me mirësjellje dy prej tyre më ndoqën pas dhe pas 10 minutash kisha përsëri energji në banesë, fakt që e shpërbleva me nga një 500 Lek-she për secilin prej tyre.

Pasi u larguan, dhe pasi shava veten time që s’kisha kontrolluar kutinë shpërndarëse më parë se mbase s’do kisha ndenjur 3 orë pa drita pyeta veten për një çast se përse më ish dashur të paguaja 1.000 Lek nën dorë për shërbimin e marrë kur fare lehtë mund të kisha paguar të njëjtën shumë për një shërbim me faturë tek të njëjtët persona. Përse në marrdhënien me KESh, këtë ndërmarrje shtetërore duhet të jem i kufizuar vetëm tek blerja e energjisë dhe të mos lejohem të blej edhe shërbime të cilat KESh mund ti ofrojë po aq lehtë sa edhe privati? Sepse duke qënë se KESh-i s’e ofron këtë shërbim (të paktën mesa di unë), dhe nëse ata elektriçistët s’do të kishin pranuar të punonin pak privatisht, unë do të kisha qënë i detyruar të krihja numratorin telefonik, miq e familjarë për të gjetur një elektriçist i cili do të pranonte të punonte të dielën mbasdite, e të cilit në njëfarë mënyre duhet ti besoja si për aftësitë e tij teknike, ashtu edhe për faktin që ishte në të vërtetë elektriçist. Në të kundërt, KESh-in e “njoh” si ndërmarrje, kam njëfarë marrdhënie me të (në formën e blerësit të energjisë), di se ku të ankohem nëse mbetem i pakënaqur etj. Gjithsesi, pavarsisht kësaj dëshirës time, KESh jo vetëm që s’do të më ofrojë shërbime shtesë si ndërmarrje shtetërore por do të privatizohet e aftësitë e tanishme të tij thjesht do ti kalojnë privatit i cili s’është çudi të gjejë një mënyrë për ti vënë në përdorim. Kjo sepse privatizimi ngelet akoma ylli ynë polar ekonomik, e gjatë të gjithë tranzicionit tonë të stërzgjatur ne s’jemi ndalur kurrë të analizojmë nëse ka vërtetë kuptim që të kalojmë nga një ekonomi 100% shtetërore në një ekonomi 100% private.

Privatizimi 100%, ekstrem i dëmshëm

Privatizimi është një ndryshim i thellë ekonomik dhe nuk është e lehtë të diskutosh në një shkrim të shkurtër mbi të. Megjithatë, sa për pak “muhabet”, do të shtroja këto çështje:

1) Përse duhet që ato ndërmarrje shtetërore (ato pak që kanë mbetur) të privatizohen nëse gëzojnë pozita monopolistike në treg? Përse nuk mjafton drejtimi i tyre sikur të ishin private duke i vendosur drejtuesit e tyre para të njëjtës përgjegjësi siç do të veprohej nëse do të ishin ndërmarrje private? (Ka një numër ndërmarrjesh të këtilla që do të nxirren në treg këtë vit)
2) Përse për shërbime/prodhime të caktuara jo-jetësore, dhe që deri diku mund të jenë kundër politikave shtetërore nuk vendosen monopole shtetërore? Le të marrim për shembull duhanpirjen. Duhani është një prodhim jo-jetësor prandaj shitja e tij me çmimin absolutisht më konkurrues (një pikë kjo ku do të nevojitej tregu i lirë) nuk është i domosdoshëm. Shteti mbledh tatime dhe taksa nga të ardhurat e importuesve të duhanit, por përse të mos jetë shteti edhe importuesi i vetëm i duhanit (shitja tek konsumatori le të ngelet private)? Në këtë mënyrë jo vetëm që shteti thith më shumë para për ti investuar në shërbim të shtetasve, por edhe, nëse vendos kështu, mund të ndikojë lehtësisht në duhanpirjen si një veprimtari jo e shëndetshme. E njëjta pikë mund të ngrihet edhe për lojrat e fatit, fishekzjarret e prodhime/shërbime të tjera.
3) Përse shërbime/objekte të rëndësishme si për shembull pikat e hyrjes në vend duhet ti jepen medoemos privatit kur janë gjithsesi objekte/shërbime fitimprurëse për shtetin (shoqërinë)?

Një përgjigje e mundëshme për pikat 1 dhe 3 më sipër do të ishte që privati (sidomos në formën e investitorit strategjik) do të sjelli investime dhe njohuri të reja. E pranoj këtë përgjigje por do të pyesja se përse atëherë duhet të ketë një privatizim 100% të këtyre ndërmarrjeve/shërbimeve/objekteve? Përse nuk i mbetet shtetit një pjesë e fitimit të drejtpërdrejtë por duhet ta vjeli nëpërmjet tatimit, të cilin meqë ra fjala, tani e kemi ndër më të ultit në Europë? Dmth, edhe përfitimi jonë (i shoqërisë nga diçka që më parë ka qënë e përbashkët) është ulur, pakësuar.

Për pikën 2 do të doja të kisha një përgjigje si më lart por s’e gjej dot. Mbase disa shërbime/prodhime janë jo-jetësore për mua, por jetësore për të tjerë por gjithsesi mendoj se është e vështirë të ngrihet kjo pikë për duhanit, fishekzjarret, lojrat e fatit etj.

Një rol i shtetit në ekonominë Shqiptare mund të sulmohet si nga ana teorike (aftësinë drejtuese/zotëruese të shtetit përgjithsisht e kemi pranuar tashmë si më të vogël se e privatit), ashtu edhe nga ana praktike (aftësinë për të vjedhur e shpërdoruar të personave të zgjedhur si drejtues nga shteti e kemi vuajtur në kurriz që prej 17 vitesh tashmë). Është e pakuptimtë ama që të përdoret ky shfajsim nga ana e shtetit dhe politikanëve të cilët trumbetojnë privatizimin si zgjidhje për çdo gjë, sa i pacipë, budalla duhet të jetë dikush që të thotë “po e privatizojmë këtë ndërmarrje/objekt/shërbim/monopol se nuk gjejmë dot njerëz të zotë për ta drejtuar”? Ligjet ekzistojnë, mjafton të zbatohen.

Dështimi ekonomik i sistemit të kaluar duhet të na kishte mësuar dy gjëra; që është gabim ti vësh fre egoizmit/ambicies njerzore, dhe që ekstremet janë gjithnjë të dëmshme. Privatizimi 100% është thjesht ekstremi i kundërt i ekonomisë së para ‘90ës.

Llukan Tako
2 Janar 2008

Dergoje artikullin me email Printoje artikullin

45 Komente

  1. M O Z A thotë:

    2 January 2008 @ 10:25 pm

    Fole ti, dhe shume bukur fole.
    Po per ke fole pra, kush do me ja dit per cer fol ti se.
    Sikur te kishim ndjek shembullin e Rumanise qe nuk privatizoi asgje gjer kohet e fundit. E gjithe prona shteterore mbeti e tille dhe asgje nuk u shkaterrua

  2. blete thotë:

    2 January 2008 @ 10:39 pm

    nuk e di, ndoshta privatizimi do te beje ate qe shteti nuk arrin ta beje dot: meqe synon drejt perfitimit, do te marre njerez te afte ne drejtim, dhe jo kusherinjte/sekretaret e shefit.

  3. Qafir Arnaut thotë:

    2 January 2008 @ 10:39 pm

    Nje analize te perkryer i ben ketij problemi John Ralston Saul ne librin e tij “Kolapsi i Globalizimit”. Thjesht po te studiosh industrine aeronautike kur kaloi nga shteti te privati do shohesh sa ’sa krahu’ e ha populli nga mentaliteti i Friedrik Hayek qe e cafte ujku ne ferr me gjithe Milton Friedman dhe Chicago University.

  4. tropizma thotë:

    2 January 2008 @ 10:55 pm

    Llukan privatizimi yne ka shume arsye, po kryesoret jane direktivat nga djathtas dhe deshira e madhe per rryshfet, qe te dyja bashke ja shkurtojne kembet cfaredolloj analize ‘te pavarur’ ekonomike qe mund te beje cfaredo teknokrat njezetecavjecar ministror shqiptar.

    Sa per artikullin tend, meqe mu duk se po propozoje privatizim te pjesshem, vazhdoje linjen e argumentit, per ‘muhabet’, se jam kurioze per avantazhet dhe disavantazhet e kesaj lloj pronesie, qofte edhe per shembuj suksesi.

  5. Vlonjati thotë:

    2 January 2008 @ 10:55 pm

    Llukan, shkrimi eshte vertet bindes, por jo per realitetin shqitar.
    Po te jap nje shembull;
    shqiptari e paguan 1/2 litri uje per 600 lek te vjetra ne lokal per cdo mengjes, dhe kur vjen puna per te paguar 1500 lek te vjetra per shtetin ne muaj per ujesjellsin bene njemije e nje marifete per t’ju shmangur pageses.
    Pra realisht ajo qe thua ti eshte llogjike dhe me shume leverdi si per shtetin ashtu dhe per konsumatorin, por ne shqiperi s’ka shanc te behet.

    Popull allasoj ne Llukan.

  6. EmperorOFangelS thotë:

    2 January 2008 @ 11:03 pm

    Eshte mese e vertete ajo qe thua.ekstremet nuk jane asnjehere te mira.Ne rastin e nje privatizimi 100% shteti duhet te kete perseri nje rol te rendesishem mbikqyres.Edhe sikur te funksionoje skema e aksioneve nuk eshte keq.Shteti vet eshte shume i pafuqishem per ti administruar keto industri e jo vetem.Nga ana tjeter privatizimi nuk premton zgjidhjen.Eshte paradoksial momenti kur shitesit te gjeneratoreve i qesh buza nderkohe qe mer vesh se vendi do te perfshihet ne krize…eshte per tu ardhur keq gjithashtu me faktin se shitesi te dyqani prane lagjes shpreh mllefin per qeverine dhe krizat dhe nga ana tjeter i behet zemra mal kur mer vesh se ka plasur tubi i ujit te pijshem e eshte perzjere me fekale.Do te kete dyndje per te blere uje ne shishe mendon ai.
    Megjithate keto fenomen jane dy ekstreme sepse edhe vete dy sistemet jane ekstreme.

  7. toko thotë:

    2 January 2008 @ 11:13 pm

    Vlonjat ne kohen e komunizmit ky populli allasoj rinte ne rradhe me ore per te paguar ujin dhe dritat. Perse sot ben njemije e nje marifete per t’ju shmangur pageses?
    Mbase qe ketu do filluar ideja. Se mendoj se meqense jemi popull allasoj nuk do te thote se duhet te shkatorojme gjithshka. Duhet gjetur menyra qe ky popull allasoj, me allasojllekun e tij te jete i vlefshem per vete dhe per ekonomine.

  8. WASU thotë:

    2 January 2008 @ 11:15 pm

    Llukan,

    Per te te ngacmuar pak: Ti gjendeshe ne rolin e qytetarit qe e ka zene halli, por gjithashtu ne te njejten kohe te individit qe kritikon mosfunksionimin korrekt te shtetit (bazuar kjo e fundit ne shume komente te meparshme). Si ndodhi qe ne kete rast qytetari hallexhi pati prioritet ndaj individit kritikeberes dhe ne nje fare menyre inkurajoi rryshfetin?

  9. Vlonjati thotë:

    2 January 2008 @ 11:18 pm

    toko, ky popull allasoj e mbajti pushke(kush pati xhanem) varur dhe s’mundi ta zbraste nje here te vetme per 50-vjet, e tani po ky popull allasoj ka filluar te marri gjakun e katergjyshit, ndoshta mbas 150 vjeteve!!!

    Ndaj dhe them se jemi popull allasoj.

    Kerkoj falje per daljen nga tema.

  10. M O Z A thotë:

    2 January 2008 @ 11:19 pm

    Nodhi sepse ai para se te jete qytetar apo kritizer eshte njeri qe ka ca nevoja bazike

  11. baba thotë:

    2 January 2008 @ 11:29 pm

    llukan
    privatizmi nuk eshte aspak i demshem, perse?
    kur shteti nuk eshte i afte per te mbajtur nje nderrmarje ne jete qe do me thene kur kjo ndermarrje e menaxhuar nga shteti nuk eshte ne gjendje te dale me fitim ose me mire ne jo humbje atehere eshte e mira nga ana e shtetit ta privatizoje kete ndermarrje. shteti nepermjet asaj ndermarrje sic eshte psh kesh, duhet te jete ne rradhe te pare efikase dhe pastaj eficente. cdo me thene efikase? efikase dmth qe ne rastin e keshit, te gjitha familjet shqiptare te furnizohen me energji elektrike dhe te mos i mungoj as edhe nje minute ne dite nje sherbim jetesor sic eshte pra energjia. efikase dmth qe ndermarrja pra te arrij obiektivin e vet, te realizoje outputin e kerkuar. te kalojme te eficenza. cfare eshte eficenza? eficenza eshte realizimi i outputit ( sic eshte pra rasti i kesh , sigurimi i energjise, shperndarja e mbledhja e faturave, realizimi i nje fitimi etj) me sa me pak risurse dmth te nxjerresh ndermarjen me nje fitim. pra per te menaxhuar nje ndermarrje duhet efikasitet e eficence. a i realizon dot shteti shqiptar me risurse njerezore dhe monetare kete obiektiv? faktet tregojne qe jo. pra Kesh duhet privatizuar menjehere. dhe eshte 100 % e dobishme. sepse ne momentin qe KESH do jete nje ndermarrje private une konsumatroi do te lidh nje kontrate me te ndaj te ciles do te pretendoje per te pasur energji elektrike 24 ore ne dite ndryshe une mund ta hedhe ne gjyq per osrespektim kontrate e pagimet e demeve etj etj , ndersa KESH do pretendoje ndaj meje pagesen e fatures cdo muaj se ndryshe te pret dritat. dhe te gjithe paguajme dhe te gjithe kemi drita dhe te gjithe mund te pretendojme te jemi nje vend normal ne mes te europes.
    pra jam i mendimit qe privatizimi eshte zgjidhja me e mire.
    mjaft me me ndermarrje ne duar te politikes se e kemi kutuar qe nuk jane te zote te bejne asgje….jane thjesht te paafte…dhe ai sistem i deshtuar na meson shume mire qe nuk mund te kemi demokraci dhe kapitalizem ne nje vend qe mungojne demokrate dhe kapitaliste….per fatin tone te keq….

  12. lumidrin thotë:

    2 January 2008 @ 11:32 pm

    Problemi qe shtron Llukani eshte se me mire private apo shtetrore?
    Bebe Grillo ne ditet e tija aq te njohura foli edhe per privatizimin e ujit te pishem.”shteti i jep privatit te dejten e shitjes se ujit”,sot populli blen ujin,shikoni ku ka vajtur Italia.
    Te nesrmen nje artikull shkruante se Grillo nuk jepte sqarime se sa i kushtonte shtetit uji per t’ia derguar qytetarit.Per komunat e bashkit eshte me fitimprurese nepermjet privatit se nga vete komuna.
    Arsyeja eshte e thjesht per ta kuptuar,abuzohej jashte mase me investimet, e ku me e rendesishmja jane te pakontrollueshme.
    Shuma qe komuna apo bashkia arrin te kursej nga privatizimi( ne kete rast flas per ujin) ne nje menyre apo tjeter arrin tek qytetaret,sisdomos tek ato me te dobetit.
    Shembulli Llukanit eshte per te bere pytjen se “a duhet qe sherbimet te jene ne nje kompani te vetme?,keto korporata jane te barabarte me bisneset e tjera ne treg?.

  13. klodi thotë:

    2 January 2008 @ 11:46 pm

    1) Përse duhet që ato ndërmarrje shtetërore (ato pak që kanë mbetur) të privatizohen nëse gëzojnë pozita monopolistike në treg? Përse nuk mjafton drejtimi i tyre sikur të ishin private duke i vendosur drejtuesit e tyre para të njëjtës përgjegjësi siç do të veprohej nëse do të ishin ndërmarrje private? (Ka një numër ndërmarrjesh të këtilla që do të nxirren në treg këtë vit)
    ———————
    Pershendetje Llukan.
    eshtja e privatizimeve nuk eshte aq e thjesht saò e paraqet ti. Te spegoj perse; se pari ceshtja e privatisimee nuk eshte e gjitha cehtje ekonomike …por eshte edhe politologjike. Me kete dua te them qe motivi kryesor qe shtyn priatizimin e nje “x” eshte - eliminimi sa me i thell i influences se shtetit ne ligjet e makro/mikroekonomise , dukeqene qe “shteti” eshte i vetem ne llojin e tij (monopol) …..dhe kjo eshte ne terma te pergjithshem.
    Le te shkojme ne detaje; Te privatizosh nje “x” nga ana e shtetit nuk do te thote qe shteti te heqi dore komplet nga “x” ….Shteti kontraton me kompanine privatizuese 4 element kryesor ; Objektiat (sherbimin, koherencen etj etj), burimet financiare , burimet njerzore (kush jane , nga jane , si do jene), dhe taksimin mbi vleren e fituar ( duhet te dihet sesa fitohet ). pak a shum e njejta procedure qe u be me albtelekomin.
    …….un shkrimit tend do ti shtoja edhe nje elemet tjeter teje te rendesishem qe ka lindur paralelisht me privatizimet , behet fjale per AGENCIFICATION , pra agjensite qe punojne per llogari te shtetit qe jane te ndryshme nga privatizimet (po objektivat jane te njejte ; rendiment maximal)

  14. Ll thotë:

    2 January 2008 @ 11:53 pm

    Moza,

    Ne ndoqem teorine e “terapise se shokut”. Kaq mjafton :(

    Blete,

    Ke dhe s’ke te drejte. Edhe ne privat punesohen komshinjte, kusherinjte, miqte etj. Thjesht privati eshte me i eger me ta por kjo s’do te thote qe nje drejtues shteteror s’mund te jete i rrepte/i ndershem.

    Tropizma,

    Ne 2007-en kompania Austriake Vienna Insurance Group, nje nga dy grupet e rendesishme Austriake te sigurimeve, bleu 75% te SIGMA ne Shqiperi. Vete VIG zoterohet ne masen 71% nga nje fondacion i lidhur me Bashkine e Vienes. Pjesa tjeter shitet e blihet ne tregjet e letrave me vlere.

    Vlonjat,

    Ok, por kete s’e ben sepse e ka inat shtetin, e ben sepse e di qe me shtetin mund te shpetoje pa paguar. Po sikur shteti ti binte kokes me comange, a do ta paguante ujin?

    WASU :) ,

    1) Halli
    2) Korrupsioni ishte i pakerkuar, dmth fillimisht u rregullua vullnetarisht problemi pastaj u dha “shperblimi”. Teorikisht mund te mos kisha paguar asgje por duke qene qe s’e kishin per detyrim te benin gje, e ndjeva si detyrim tu jepja dicka.

    “baba”,

    Une s’kam problem me privatizimin e jam dakort qe ne shumicen e rasteve privatizimi eshte zgjidhje me e mire. Megjithate ti mund te jesh i sigurte qe edhe pasi OST te privatizohet (jo ana prodhuese e KESh), dhe pasi te kesh lidhur kontraten me te, ti NUK DO TE KESH DRITA 24 ore dhe nuk do ti hedhesh dot ne gjyq sepse OST do te shfajesohet njesoj sic shfajesohet KESh sot, “shkaqe/fatkeqsi natyrore”.

    Diskutimi ama s’eshte vetem tek privatizimi, le te flasim per “monopolizimin shteteror” te prodhimeve te luksit. Pse duhet ta tregtoje privati duhanin, fishekzjarret, lojrat e fatit? Keto prodhime/sherbime jane ne pergjithsi luks dhe mbase, mbase te demshme per shoqerine.

    Lumidrin,

    Jo, une s’e shtroj problemin “me mire private ose shteterore”, perkundrazi une them qe me mire “ca private, e ca shteterore” :)

    klodi,

    Natyrisht qe perfshihet edhe politika, politika eshte e perfshire ne cdo pjese te jetes. Edhe kjo qe po them eshte nje politike e caktuar, politike per shoqerine, dhe jo per investitorin, sepse sic e shikon ne ca raste po diskutoj mbi shtetezimin e disa veprimtarive.

    ***************

    E kuptoj shume mire argumentin e “ta privatizojme se keshtu s’do ta vjedhim” por me te njejten llogjike:

    1) S’duhet te lejojme makinat sepse s’parandalojme dot aksidentet
    2) S’duhet te kemi zgjedhje sepse s’parandalojme dot vjedhjet e votave etj, etj.

  15. M O Z A thotë:

    2 January 2008 @ 11:59 pm

    Madje per Bleten une do shtoja qe tek shteti eshte me e veshtire punesimi i miqve dhe kushurinjve pasi ka penalitete dhe shume presion per ceshtje nepotizmi dhe konflikti interesash. Plus ka ndryshim me te shpeshte drejtuesish.
    Ndersa privati si jep llogari kerkujt se ke puneson, dhe per me teper bizneset shqiptare, tipike ballkanike, jane biznese teper familjare dhe me mentalitetin qe i besoj vec njeriut tim. Edhe ato biznese qe kane struktura aksionere, prape aksioneret jane ose te lidhur me gjak ose te lidhur me miqesira te ngushta.

  16. baba thotë:

    3 January 2008 @ 12:10 am

    KESH nuk ka se si te justifikohet nqs lidh nje kontrate me mua konsumatorin sepse ka ligje dhe nepermjet zbatimit te tyre do te me duhet te me demshperbleje demet materiale dhe demet morale dhe mosrealizimin te sherbimit…. . dhe shkaqet natyrore do te pranohet nqs ka por duhet te kemi parasysh qe kesh sot vuan per keq menaxhim qe do te thote mungese burimesh njerezore…ne privat nuk do te kete me punonjes te ardhur nga partia por do kete specialiste. KESH eshte nje kompani qe ne nje ekonomi tregu eshte nje kompani e falimentuar. duhet privatizuar….
    sa per privatim 100 % jam dakort te mos privatizohet cfare kompanie nuk ka falimentuar dhe qe del me fitim….keto kompani duhet te jene shteterore…
    sa per lojrate fati dhe duhanin jam dakort qe duhet te jene monopol shteti dhe fishekzjarrjet mund te vihen ne diskutim :) ….

  17. M O Z A thotë:

    3 January 2008 @ 12:12 am

    KESH nuk e merr mundimin as te justifikohet.
    KESH thjesht se rr (TM ) fare !

  18. Zana thotë:

    3 January 2008 @ 12:14 am

    Une mendoj private ,por jo nje i vetem…Nuk me duket se po shkohet ne ekstremizmin e privatllekut.Te energjia nuk po duket privat e shihni si jane punet e keshtu me radhe.

  19. Ina thotë:

    3 January 2008 @ 12:15 am

    te ndjekin shembullin e Gjermanise “Kapitalizm me zemer”….dmth deri aty ku qytetari nuk ndihet viktime e burokracise …ose nuk e di si ta shpjegoj me ndryshe se burokraci ka kudo… po shpresoj te me keni kuptuar

  20. klodi thotë:

    3 January 2008 @ 12:33 am

    Llukan ….ne kete pike mendoj qe po bejme nje konfuzion qe bazohet ne lojra fjalesh .
    Mendoj qe duhet te bjeme dallimet mes Privatizimit (real , shebull perendimi) …dhe priatizimeve per sy e faqe.
    Un di kete si shembull te privatizimeve (ne kuptimin e ngusht te fjales)
    qe ne Uk ne 10 vite nga 80′ deri ne 90′ , agjencia aerospaciale , elekriciteti , gazi , telekom ……dhe keto jane privatizimet qe ka ndermarr UK.
    te gjithe kete e ka bere sepse donte te distanconte politiken nga ekonomia …….te ngaterrosh nje shkence ekzakte si (ekonomia) me nje skence jo ekzakte ( si shkenca politike) eshte gabimi me i madh ….t’i lesh te ndara keto shkenca …dhe te kontrollojne njera tjetren eshte arritja me e madhe.
    e kunderta e kesaj eshte privatizimit i albtelekomit tek neve ….po kalojne 6 vite dhe nuk e dime akoma a eshte privatizuar apo jo …..kjo nd
    odh sepse politika po ngaterrohet me ligjet e ekonomise

  21. klodi thotë:

    3 January 2008 @ 12:36 am

    me pak fjale …….un jam PRO privatizimeve , dhe kam parasysh privatizimet e verteta qe kane origjine ne NPM (new public managment)….nga ku lindi ideja e privatizimeve “moderne” qe kemi edhe sot

  22. Vlonjati thotë:

    3 January 2008 @ 12:42 am

    klodi thotë:

    “agjencia aerospaciale , elekriciteti , gazi , telekom ……dhe keto jane privatizimet qe ka ndermarr UK”.

    Uk ka liberalizuar tregun duke futur dhe kompani te tjera per ta bere tregun konkurues, por jo se e ka privatizuar teresisht, se ndryshe s’do kishte as BAA, BT,BG,BE, etj.

  23. baba thotë:

    3 January 2008 @ 12:55 am

    klodi
    e bukura eshte se ekonomia nuk eshte shkence ekzakte….:)
    eshte shkence sociale :)

  24. klodi thotë:

    3 January 2008 @ 1:02 am

    Vlonjat , nuk po bejme llogarite eUK , por ideja eshte qe ne 10 vite arrihet te privatizohet arterjet e ekonomise se nje shteti.
    me duket se ketu fala privatizim po kuptohes si shkeputje e nje kompania nga shteti ne menyre abolute. gabim.
    nuk eshte keshtu …….me priatizime kuptohet “kontrata” ku shkruhen objektivat , fitimet , rregullat , penalizimet etj etj etj etj etj ….
    mos ngaterroni termat “privatizim” dhe “shitje”

  25. klodi thotë:

    3 January 2008 @ 1:06 am

    baba :D
    pra kur di degjon per bursen , inflacionin , buxhetin etj etj …te duken ne te njejten linje me etvrasjen , korrupsionin , protestat etj etje??? :D :D

    me shkrive duke qesh me ate qe the ;D

  26. Vlonjati thotë:

    3 January 2008 @ 1:14 am

    Klodi, me qe permende UK,
    dhe une tu pergjigja se ata nuk kane privatizuar gje (pervec disa degve te transportit hekurudhor), por kane liberalizuar tregun qe do te thote qe nese me pare kane pasur 1 kompani qe shperndante gazin , ata se preken kete, ajo dhe sot e kesaj dite eshte shtetrore, por futen ne treg dhe 3-4 kompani te tjera qe shesin te njejtin produkt.
    Pra e bene tregun konkurus ku ti ke mundesi te zgjedhesh.

    thua;
    mos ngaterroni termat “privatizim” dhe “shitje”

    te them te drejten une nuk kuptoj se ti c’do te thuash me kete.

  27. klodi thotë:

    3 January 2008 @ 1:29 am

    vlonjat …..un nuk disa sesa kompani gazi e elektriciteti operojne ne UK …un di qe ne uk jane privatizuar (administrohen jo nga shteti) Agenzia aerospaziale (1981), telecom (1984), gaz
    (1986), elektriciteti (1990), hekurudhat (1996), …etj etj
    ps; kontrollo tek historiku i ketyre me lart ne website-t e tyre!

    sa per diferencen mes Privatizimit dhe shitjes

    Shitje; nuk ke me asnje te ndejte mbi objektin de vazhdueshmerine e tij

    Privatizim ; kontrate mbi shitjen , perdorimin mbi te ardhem , cmimi i sherbimeve , tatim mbi fitimin , kritere per perzgjedhjen e personelit , burimet financiare ……dhe predispozita penale.

    shembull; telekomi po provatizohet , nuk po shitet ( term i gabur dhe i perdorur ne shtypin shqiptar)
    nse telekomi po shitet , turqit mund te sjellin personel turk , mund te punojne dy vite pastaj ta rishesin etj etj
    …..per kete qe jan dashur shum vite per ta privatizuar te skretin telekom.

    besoj te kem qen i qarte
    pershendetje

  28. peshkarexhe thotë:

    3 January 2008 @ 1:52 am

    KESH ku ta kesh

  29. Drini thotë:

    3 January 2008 @ 2:22 am

    peshkarexhe, tani po behet:
    KESH si ta ndjesh. Se me te lene pa drita shaje sa te dush, s’zgjidh gje.

    Llukan, ti e ke mire vlla, institucionet shteterore qe mbushin buxhetin e shtetit po te menaxhoheshin sic duhet, do sillnin akoma me shume fitime dhe s’do kishin nevoje privatizimi. Por sic tha dhe Moza, shtetit s’i behet shume vone se cfare mendon ti po cfare mendon ai qe ke votuar ti (ne shumes). :-)

  30. baba thotë:

    3 January 2008 @ 7:45 am

    klodi
    nuk e kuptoj se cfare te beri kaq shume per te qeshur…
    je akoma i bindur valle qe “ekonomia” eshte shkence ekzakte?

  31. Abi thotë:

    3 January 2008 @ 11:09 am

    Tema eshte pak e nderlikuarr sepse teoria na thote nje gje dhe praktika na ka treguar nje gje tjeter…. Me shume dua te perqendrohem ne Shqiperi dhe jo ne vendet e tjera duke qene se Shqiperia nuk mund te krahasohet me vendet e tjera jo vetem nga ana ekonomike nuk jane njesoj por me e rendesishmja nga ana sociale/kulturore.

    Per Shqiperine me e mira eshte privatizimi sepse ne kemi nje kulture ku nqs nuk eshte e jona nuk e trajtojme apo punojme mire… prandaj kjo do te sillte humbje ne ate nderrmarje… Ndonese shumica e gjerave po shiten per hic gje apo me mashtrime por ama ne nje te ardhme ato do te vete filterohen qe te dalin fitimet…. sepse ndryshe tregu do ti zevendesoje…

    Nqs do te flisnim per ndonje merge midis shtetit dhe privatit mendoj se as kjo ide nuk do te funksiononte sepse ato drejtues do te kishin shume pale qe do tu duhej ti benin te lumtur… si pronaret privat.. ashtu dhe qeveritaret… pra shume ane per te kontrolluar….duke shpenzuar burimet jo ne vendet e nevojshme….

    Zgjedhja e nje rruge ekonomike (privatizimi apo jo) per mendimin time varet shume nga situata sociale/mendore/kulturore e vendit…. Fatkeqesisht Shqiperia eshte shume larg pikes qe LLT i referohet….

    Abi

  32. ados thotë:

    3 January 2008 @ 11:23 am

    Sigurisht privatizohen ato lloj kompanish ne te cilat shteti del me humbje….Ne rastin tone me KESH-in duhet te behet e njejta gje..nje Bypass dhe gjithshka mund te levize…Shembuj.. ALITALIA,UNITED AIRLINES apo edhe OLYMPIC-un grek..ect …

  33. kikthi thotë:

    3 January 2008 @ 12:20 pm

    nje nga arsyet se perse jane te nevojshme privatizimet eshte se keto ndermarje shfrytezohen politikisht. Per te futur militant ne pune, per te paguar ryshfete, per te marre leke per fushaten e ardhshme etj etj.
    megjithate nuk e perjashtoj mundesin qe 4-5 vjet pas privatizimit shteti shqiptar ta kete te nevojshem riblerejn e keshit me nje cmim 4-5 here me te larte nga cmimi i shitjes

  34. Pjer Thomas thotë:

    3 January 2008 @ 2:44 pm

    Me vjen mire qe dhe Llukani ka ardhur tek mendimi im, jo te gjitha te privatizohen. Nje ekonomi krejtesisht private eshte e destinuar te falimentoje/vdese tamam si nje ekonomi krejtesisht shteterore. Prandaj dhe shtetet e zhvilluara kane nje ekonomi mikse.
    Persa i perket pergjegjesive, kjo s’hyn fare si tek privati si dhe tek shteterori, sepse pergjegjesia ka te beje me veçorite/karakteristikat e njeriut. Vur nje budall ne krye te firmes private, brenda vitit e ke me humbje. Mendoj se gjithshka ka te beje me aftesine e manaxhimit dhe si luan ne Burse me asetet e firmes. Le te ma japi mavria/Berisha Kesh-in mua , dhe brenda vitit e nxjerr jo vetem me fitime por me me investime dhe ne fushat e tjera te energjise, gje qe perkthehet qe brenda 2-3 vitesh te kete superprodhim te energjise.

  35. Blendi thotë:

    3 January 2008 @ 5:05 pm

    Uuuuuuh Llukan, ne vija te pergjithshme dakord, por une mendoj se ndermarjet shteterore jane jo-eficente, sidomos tek ne ne Shqiperi qe shpesh jane jo-rentabel…Mendoj se keto kompani kane nevoje per nje shkundje te forte, qe vetem nje privatizim i thelle mund ta jape. Nuk i besoj menaxhimit shteteror pasi e kam me prova qe (kodo ne bote) ne shtet punojne ata qe jane bishti i kavallit - me te miret dhe me te zotet gjithmone jane ne sektorin privat. Kjo ne nje ekonomi tregu eshte e garantuar.

    Prandaj ndaj dilemen me ty, sepse edhe une e kam shqetesimin social te humbjes se panevojshme te ketyre pasurive te perbashketa te shoqerise, por nuk mendoj se nje privatizim i pjesshem do ndihmnote, dhe nuk jam dakord qe shteti te mbaje thelen e luanit. Jo ky shtet qe kemi patur keta 18 vjet te pakten, se me vjen per te vjelle kur e mendoj c’shtet eshte.

  36. toko thotë:

    3 January 2008 @ 5:46 pm

    Duke mos dashur te kaloj ne temen e pergjithshem te privatizimit 100% te nje ekenomie apo te nje privatizimi te pjeseshem. Pasi tani qe lexova disa nga komentet ketu me duket vetja fare injorant ne lidhje me shkencat e ekonomise dhe politikes. Gjithmon kam patur pershtypjen se ten dyja keto sheknca jane jo egzake s, por komentet e Klodit me bejne tu rikthehem edhe njehere librave per kete ceshtje njesoj edhe per rendesine e ndarjes se ekonomise nga politika ku une deri para se te lexoja komentet tuaja kam patur pershtypjen se ato varen nga njera tjetra. Ekonomia percakton politiken dhe politka percakton ekonomine kudo ne bote. Tani edhe kjo pershtypje tima bie dhe perseri duhet ti kthehem librave.Po keshtu kam patur pershtypjen qe nuk ka shtete perfshi edhe ato me konservatore te djathta ne bote qe te kene 100% ekonomi private, por mbase dhe ketu jam gabim.
    Une dua ti kthehem nje ceshtje me konkrete. Asaj te KESH
    Te mendosh nese KESH duhet te ndroj pronar nga shtet ne privat apo jo mendoj se duhet filluar nga ideja perse duhet bere kjo. Arsyeja qe ngrihet dhe me te drejte eshte kriza energjitike e vendit. Atehere mendoj duhet kaluar ne pytjen nga vjen kjo krise?
    Mendoj se dy jane arsyet madhore te kesaj krize
    1. Vjedhjet dhe shperdorimet e paskrupullta te administrates shtetrore qe i behen fondeve per zhvillimin dhe mirmbajtjen te ketij institucioni ndermarje, qe zhvillimet e ekonomise shqiptare e gjeten te papregatitur tu beje balle nevoja.
    2. Vjedhjet primitive e bera nga popullata primitive qe perdor produktin e kesaj ndermajrje. Vjedhje e bere qofte neprmejt zbulimit shqiptar te quajtur “linja dyfishe” apo mos pageses se energjise se perdorur.
    Duke qene se kemi nje shtet te pafuqishem ligjor ta ndryshoj kete ngjendje une mendoj se duhet pirvatizuar por me kushte.
    Keto kushte te jene
    1. Energjia ti shitet Bashkive dhe Komunave dhe ajo ta shperndaje ne popullate. Ne te njeten kohe te jene keto bashki dhe komuna qe do te arketojne shumat nga popullata e tyre.
    2. Pronari pirvat te kete te drejte qe ne rast se pagesa nga bashkia apo komuna nuk behet te nderprese energjine elektrike totalisht te tere komunes apo bashkise qe nuk ka paguar.
    3. Bashkia dhe komuna te kete te drejte te vendose gjoba te percaktuara me ligj ndaj pronarit privat per cdo nderpjreje te energjise vec rasteve kur kjo behet per mospagese te energjise se harxhuar shpjeguar ne piken 2.
    Mendoj se ne kete menyre se pari nuk denohen me nderpreje dritash ato komuna dhe bashki qe paguajne dritat sepse komuna dhe bashkia tjeter nuk ben kete pagese. Se dyti kjo menyre e mbron privatin nga nderhyrja e shtetit apo dhe e popullates. Sikur kjo te mos egzistonte privati do ta kishte shume te veshtire ti bente balle grevave te urise te popullsise hajdute, qe nuk do te kete drita, protestave qore te OJQ per drita dhe politikaneve qe kerojne vota ne menyre populiste. Ne kete forme pergjegjsia bie mbi bashkine dhe komunen qe nuk mund te grumbulloj pagesat e perdorimt te energjise nga qytetaret. Si te thuash qytetaret qe paguajne do te ngrihen jo kunder pirvatit por kunder bashkise dhe qytetareve qe nuk paguajne. Me keto portesta do te vihet pika mbi “I” se kush eshte fajtor. Nga ana tjeter privati do te kete pergjegjesi per per nderprerjet e enrgjise pa shak apo per faj te tij, qofte ky faj edhe kur nuk eshte ne gjendje te mirmbaj linjat apo gjeneratoret.
    E kuptoj qe kjo nuk do te jete zgjidhja me emire. Por kur ke nje popull qe vjedh nje qeveri hajdute, dhe politikane dhe OJQ populiste mendoj se kjo do te jete zgjidhja e vetme

  37. xixa thotë:

    3 January 2008 @ 6:00 pm

    Thelbi i debatit të ngjallur nga Llukani nuk është “a janë të dobishme apo të nevojshme privatizimet?” ose “a duhet t’i mbetemi besnik idesë së shtetëzimeve?” por :
    - a egziston një raport “i drejtë” mes sektorit privat dhe atij shtetëror në ekonominë e tregut? dhe nëqoftëse ai egziston cili është ai? (po qe se gabohem le të më vijë në ndihmë Llukani..)

    Kjo pyetje e qenësishme bren prej kohësh mendjen e ekonomistëve të perëndimit mbarë dhe ende nuk ka marë një përgjigje përfundimtare. Për më tepër, vende të ndryshme ndjekin rrugë të ndryshme që përcaktohen nga konjukturat ekonomike të kohës dhe që mund të ndryshojnë rrënjësisht në një tjetër konjukturë (shembulli i Anglisë që fillimisht shtetëzoi pothuaj gjithë degët e ekonomisë prodhuese - të ashtuquajtura strategjike - vitet e para pas luftës së dytë, për t’i liberalizuar plotësisht gjatë epokës Thaçer, dhe për t’ju rikthyer idesë së “shtetëzimeve” të matura dhe sociale gjatë periudhës Blair).
    Vërej se raporti i mësipërm është masë përcaktuese e raportit ekonomi-politikë-kulturë sociale, i kqyrur në prizmin e një ndërgjegjeje konfliktuale mes vlerave morale dhe vlerave materiale. Në këtë pikë, krahasimi mes Amerikës dhe Evropës perëndimore është shumë domethënës.
    SHBA-ja si tempulli i liberalizmit të tregut dhe i mendimit, që nuk vuan nga komplekset e vjetra evropiane (kultura judeo-kristiane dhe sindroma e « fajësisë së pares »), e ka zgjidhur prej kohësh këtë problem në favor të privatizimit të plotë të ekonomisë dhe të konkurrencës pakufi. Pavarësisht vendit të privilegjuar që ajo mban në shkëmbimet botërore si dhe në fushën e prodhimit, edhe Amerika ka kuptuar domosdoshmërinë e « sektorit shtetëror » në ekonomi, i cili në rastin e saj shprehet në format e « intervencionizmit » : ndërhyrje masive me subvencione shtetërore në sektorët e rrezikuar nga konkurrenca e huaj (sektori i pambukut, i naftës, i aeronautikës..), proteksionizmi dhe dumpingu ekonomik (taksimi pakufi i mallrave specifike të huaja – parfume, produkte ushqimore), investimet e shfrenuara në disa fusha strategjike (industria e armëve, elektronikës etj..).
    Evropa “kontinentale” e sheh këtë problem ndryshe. Ndoshta, pasi ajo ka qenë e ndikuar bile e kërcënuar drejtpërdrejt nga konkurrenca mes dy sistemeve të ndryshme shoqërore – kapitalizmi dhe socializmi. Praktika tregon se tendenca e përgjithshme shkon drejt privatizimit – por duke matur hapin dhe justifikuar metodën. Sa më e thellë është tradita sociale e një vendi, sa më të ashpra parashihen konfliktet në këtë fushë, aq më tepër peshon sektori shtetëror në ekonomi. Aq më i fuqishëm ruhet roli dhe ndërhyrja e shtetit si rregullator i interesave private dhe shoqërore, si arbitër “i paanshëm ».
    Bile edhe në Evropë vërehet një gradient veri-jug (veriu protestant, socializant dhe kulturalisht i afërt me një logjikë kapitalisto-shoqërore dhe jugu katolik, i rretheve dhe i qarqeve afaristo-mafioze me një praktikë klaniko-familjare). Sidoqoftë, në të gjitha rastet evropiane (me përjashtime të rralla) shteti ende përpiqet të ruajë ndikimin e tij në ekonomi nëpërmjet planifikimit të zhvillimit, të kapitaleve të tij, të sferave ekskluzive. Kjo gjë bëhet duke ndërthurur përparësitë kombëtare me një « intervencionizëm alla amerikan në kuadrin e Evropës së Bashkuar. Pra, në emër të një « pavarësie kombëtare » - shih rastin e Airbus, të sektorit energjetiko-atomik, të një zhvillimi harmonik të vendit – për hir të shërbimeve të « afërisë » së popullsisë si spitalet, posta, për hatër të ruajtjes së ekulibreve ekonomike të domosdoshme – politikat e përbashkëta evropiane në bujqësi, peshkim etj.. vendet evropiane nuk janë ende të bindura për të privatizuar gjithçka dhe me çdo çmim. Bile edhe në rastin kur vërejnë kur sfera private cënon sferën shoqërore, ata ndërhyjnë për të vënë caqet, për të përcaktuar politikat e çmimeve, për të dekretuar ligje në mbrojtje te kësaj ose asaj dege, të asaj ose atij grupi shoqëror.

  38. baba thotë:

    3 January 2008 @ 10:03 pm

    toko
    jam plotesisht dakort dhe ndajme te njejtin mendim te cilin e shpreha dhe me lart….
    nuk eshte nevoja te hapesh edhe njehere librat per te pare qe ekonomia eshte shkence jo ekzakte… :)

  39. toko thotë:

    3 January 2008 @ 10:31 pm

    Xixa Terorikisht dakort por Llukani po flet per Shqiperine dhe mos harojme temen e Kargove. Perpra se te nisemi nga standartet nderkombetare apo studimet shkencore le ti shikojme ato ne planin shqiptar. Pasi cdo standart apo studim ka mare si kusht nje situate qe eshte me e zakonshme kur ne ne shqiperi kemi nje situat jo te zakonshme.

  40. Ll thotë:

    5 January 2008 @ 12:21 am

    Le te perpiqemi te mos perqendrohemi vetem tek KESh i cili eshte nje rast i vecante dhe mjaft ekstrem. Seriozisht, pervec pronesise se shtetit ne ndermarrje te caktuara (pikat 1 dhe 3 me siper) a ka kuptim qe shteti te kete zoterim te plote mbi tregti te tera? Thene troc, pse duhet te perfitoje privati nga nje mall luksi kur perfitimi mund ti shkoje krejtesisht shoqerise?

    Blendi, pse ne privat punojne gjithnje me te miret dhe ne publik me te keqijte? Nese tregu i punes pershtatet per ti perafruar kushtet qe i ofrohen te punesuarit, a nuk do te kishte nje ndryshim te ketij raporti? Aq me teper qe ne Shqiperi te dyja llojet e punesimeve vleresohen, dhe puna ne shtet shihet si nje menyre per te fituar nje pervoje/pergatitje te gjere.

  41. gene thotë:

    5 January 2008 @ 4:26 pm

    1- jam dakort me llukanin - monopolizim shteteror (shetezim pra) i duhanit dhe alkoleve por ne fazen e shitjes jo te importimit (imorto sa te duash po nuk ke ku te shesesh-fute edhe kontrabande po deshe se te vij te gjej ne cdo moment-keshtu ben italia sot) dhe dhenie ne koncesion.
    2- mendoj si toko qe pushteti lokal duhet te marre nje rol te rendesishem ne problemin energjitik dhe bashke me liberalizimin e tregut (jo privatizimin por liberalizimin-le ta blene energjine ku te duan bashkite) jo vetem do te behej i mundur identifikimi i drejtperdrejte i “fajtorit” (mjafton te krahasohemi me fshatin fqinje) por do i jepej pushetit lokal nje menyre per te ndikuar ne zhvillimin ekonomik te territorit (aftesia per te gjetur energjine, cmimi dhe precedenca ndaj privatit apo biznesit ne raste mungese).

    Pastaj, mos ma merrni fjale per fjale, pse te mos privatizojme kontrollin ndaj abuzimeve? P.sh. mund te jepet ne koncesion aktiviteti i hetimit te krimit ekonomik (nuk eshte aspak me e cuditshme se privatizimi i doganave).

  42. baba thotë:

    5 January 2008 @ 11:17 pm

    llukan

    1. ne duhet te mendojme gjithnje qe ne cfare situate ndodhemi ne Shqiperi. ne shtet punojne ne 90 % te rasteve njerez te ardhur nga partia ose te rekomanduar nga disa njerez te partise. shumica e tyre kane diploma te blera me pare ( as mos ki dyshim fare ). ne elbasan, shkoder, tirane po shiten diploma lloj lloj njeriu. ne elbasan kane vene drejtor kulture nje njeri fare pa kulture, nje njeri qe deri dje rrinte rrugeve dhe eshte marre me trafik droge dhe femrash. ai kishte degjova cuditerisht 2 diploma nje ne ekonomi dhe nje ne juridik. nuk po fantazoj.
    2. keta njerez kane ne dore administraden shqiptare. jane te pakte njerezit qe dine te bejne dicka. njerezit e afte dhe qe kane cdo gje te fituar me djerse punojne ne privat.
    nuk ka teori ekonomike apo politike ekonomike qe u ben derman ketyre injoranteve me diploma ne xhep.
    vetem privati i zgjidh punet…dhe aty seleksionon dhe komandon tregu…jo injoranca tregtare

  43. Ll thotë:

    6 January 2008 @ 12:56 pm

    Gene,

    Per piken 1 kam frike se privati do te ishte pak i interesuar te importonte nje mall te cilin duhet ta shiste tek shteti, kerkesa do te ishte jo-elastike dhe burokratike. Me mire qe oferta te jete e ketille sepse e lejon kerkesen te luhatet sipas nevojave. Mgjtht jam dakort me ty per kontrollin me te mire sic propozon.

    2) Per liberalizimin e tregut energjitik sipas zonave; a nuk do te sillte kjo problemet e 1) linjave transmetuese, dhe 2) humbjen e mases?

    3) Privatizimi i kontrollit eshte teper larg per mua :)

    “baba”,

    Keto dukuri qe pershkruan ti mund te ndryshojne (teorikisht) brenda nje 3-4 vjecari pushtet nga nje qeveri tamam. Ama te shtetezosh nje ndermarrje te rendesishme qe e ke privatizuar dikur eshte mjaft e veshtire, dhe parimisht problematike me investitoret.

  44. edrus thotë:

    6 January 2008 @ 1:17 pm

    Shtet leshi!
    Shteti që të ketë TABAN duhet të ketë dhe kontrollin në disa gjëra, qofshin ato dhe më të parëndësishmet, por që ËSHTË E SIGURTË që janë me FITIM (p.sh: llotaritë, duhani, alkoli, karburantet, bankat, asikuracionet etj), me anë të fitimit prej të cilave, të subvencionojë shërbime të një farë niveli për të gjithë shtetasit e tij.
    Ky shtet, kërkon të kopjojë gjithçka nga “demokracitë me taban(!!)” dhe sidomos nga ajo më e “famshmja” amerikane, ku në të cilat, vërtet shërbimi mjekësor dhe shkollimi janë gratis për kategoritë nën një nivel të caktuar ekonomik (dhe ata që janë andej e dinë mirë se me ç’cilësi bëhen këto shërbime), por për të patur një trajtim shëndetësor ashtu siç duhet, duhet të paguash asikuracione jo të vogla, gjë që mund ta bëjnë shumë, por jo të gjithë, gjë që lë një shtresë (atë të mesmen) që nuk hyn në rangun e të vobektëve për të patur shërbim gratis, por nuk është dhe në gjëndje që të paguajë asikuracionin….

  45. toko thotë:

    7 January 2008 @ 2:51 am

    Ll, :Per piken e dyte te Genes
    Une nuk e di si mund bashkite te blinin vete energjine elekrike duke dale vete ne treg si bleres. Nuk e di nga an teknike a ka mundesi te behet kjo. Por jam dakort qe ato te kontraktojne me kedo privat qe do ti furnizoj me energji. Privati ne kete rast do te jete nje ndermejtes midis prodhuesit ( HEC, TEC, Hidocentrale Berthamore :) Import etj) si dhe pirnar i linajave e nenstacioneve te shperndarjes. Ndersa per linjat si dhe gejneratoret apo nenstacionet nuk besoj se ka porblem ato do te jene prone e pirvatit. Ai do ti mirmbaj ato por me kusht nga shteti qe ti shtroj ato kudo ku ka banore, kundrejt pageses, perseri e arketuar nga Bashkia ndaj qytetareve dhe e paguar tek pronari. Pak a shume ( jo krejtesisht keshtu) keshtu veprohet edhe ne amerike, ndryshimi eshte qe firmat private arketojne direkt nga populli ( tek ne kjo do te krijonte probleme sic i kam pershkuar tek komenti tjeter) dhe se marin license nga Bashkia per te transmetuar energjine ne qytet, ne te cilen ka cmime tavan etj etj.
    Nuk e di cfare ke parasysh me humbje te mases. Kam parsysh qe ka nje humbje gjate transportit. Kjo humbje mund te llogaritet dhe te vihet ne cmim e pranuan ne treg te lire nga bashkia dhe privati. Mbase llogaria nuk do te jete 100% e sakte por kush tha se kontabiliteti apo financa eshte shkence egzakte? :)
    Ndersa per piken nje te Gene une kam nje hall tjeter. Me kete shtet qe kemi ka mundesi te behet nje tregeti e tille privat-shtet pa krijuar humbje per shtetiin? Perse me mire te mos jete taksa ajo qe te zevendesoj kete monopol. Dhe mbase ketu duhet pirvatizim. Duhet privatizuar institucioni i taksambledhesve. Kam bindje se ketu me interes do te ishin shume private taksambledhesh.
    Ndersa per kontrollin jam me ju eshte shpejt bile eshte shume shpejt.

Komentet per kete teme jane te mbyllura.
Per t'u mbrojtur nga spam-i, Peshku pa uje i mbyll komentet e cdo teme pas 60 ditesh.

  • Po shikoni nje artikull ne faqen e arkivit te Peshkut pa Uje. Per te pare faqen aktive, shkoni tek peshkupauje.com